Imienia karta nie podaje. Pozycja zaczyna się pełnym wyrazem „część.”, dalsze pozycje skrótem „cz.”.
Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Rejestry podymnego 1775–1794 › Olędy
Rejestry podymnego ziemi łukowskiej 1775–1794
Olędy
W kartotece pod nazwą Olendy. Parafia Zbuczyn, powiat łukowski.
Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.
Propinacja, karczmy, browary: Krasuski Faustyn (browar, karczma); Krasuski Wojciech (browar, karczma, propinacja)
Powyżej pięciu dymów w jednym ręku: Krasuski Wojciech (7)
zapisy na kartach: Olendy, Olędy
powiat łukowski · parafia Zbuczyn · karty 1), 2), 3), 4)
wieś drobnoszlachecka: „cząstki szlacheckie” [O83 (IX)] — bez części większej, inaczej niż w sąsiednim Grodzisku. W 1775 r. przyległość Grodziska („Olendy przyłączone do Grodziska”), siedem części, 20 dymów [T75]; w latach 1789–1794 osiem–dziewięć części i stale 14 dymów [T89, T90, T94]. Część największa Wojciecha Krasuskiego: 1 dwór, 1 browar, 1 karczma, 3 chałupy o 1 gospodarzu = 6 dymów [T89], propinacja [T₀89]. Nazwisko Olędzki — urobione od nazwy wsi — pojawia się dopiero w taryfach 1789–1794. Trzy z dziewięciu części nie miały cenzusu majątkowego: „nie wysiewa 10 korcy” i dwa razy „podobnież” [T₀89]. Ludność 1787: 65 l. + 4 ż. = 69 l. [S87]. Część Antoniego Cieciszowskiego, kasztelana połanieckiego, leżąca na Olędach, liczona jest nie tutaj, lecz przy Czurytach [T90 i T89 odsyłają: „Olędy - zob Czuryty”, „= 14 d. - zob. Czuryty”].
| Rocznik | Źródło | Pozycji | Dymów |
|---|---|---|---|
| T75 | Taryfa podymnego 1775 | 7 | 20 |
| T89 | Taryfa podymnego 1789 | 8 | 14 |
| T90 | Taryfa podymnego 1790 | 8 | 14 |
| T94 | Taryfa podymnego 1794 | 7 | 14 |
Zastrzeżenia do roczników (5)
Co przepisujący zanotował przy samym wypisie, a czego z tabeli wyżej nie widać:
- T75 — Wiersz sumy: „Razem dymów 20” (liczba podkreślona podwójnie). 5+2+2+2+1+1+7 = 20 — zgadza się. NAGŁÓWEK NIESIE ODSYŁACZ ZWROTNY DO GRODZISKA: „Olendy przyłączone do Grodziska.” — to odpowiednik samotnego wiersza „zob. Olendy.” na karcie 1) (Grodzisk). Mimo tej formuły Olendy mają tu WŁASNĄ, osobną listę części i własną sumę 20 dymów, a Grodzisk własną (31 dymów w T75) — obie sumy są rozłączne.
- T89 — Wypis pisany CIĄGIEM, bez numeracji — osiem części oddzielonych półpauzami; numery „1–8” są redakcyjne. Wiersz sumy nie stoi osobno, tylko zamyka ostatnią część: „… 1 d. = 14 d.” (liczba podkreślona podwójnie). Rachunek: 6 + 2 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 + 1 = 14 — zgadza się. DRUGI ODSYŁACZ DO CZURYT, TYM RAZEM PO SUMIE: za „= 14 d.” stoi „ - zob. Czuryty;”. Czternaście dymów NIE obejmuje więc części Cieciszowskiego leżącej na Olędach — ta jest w T89 policzona pod Czurytami („Czuryty, Antoniego Cieciszewskiego kaszt. połanieckiego z włościami na Olędach i Radzikowie Stopkach złączona … = 20 d.”). Odsyłacz zapisuję przy ostatniej pozycji, w której wierszu stoi.
- T₀89 — Wykaz posesorów części z 1789 r. — bez dymów i bez sumy; liczba dymów przy każdej pozycji = null. Pozycje nienumerowane, każda zaczyna się od „cz.”; numery „1–9” są redakcyjne. DZIEWIĘĆ CZĘŚCI, gdy T89 i T94 liczą osiem: T₀89 wymienia Elżbietę Olędzką osobno, a T90 i T94 wiążą ją z Marcinem w jedną pozycję („po 1 dymie”). Z kolei Faustyna Krasuskiego, który w T89 stoi obok Wojciecha przy sześciodymowej części, T₀89 nie zna. Trzy dopiski o cenzusie majątkowym („nie wysiewa 10 korcy”, dwa razy „podobnież”) — trzy z dziewięciu części nie miały cenzusu. Jedyna propinacja we wsi stoi przy Wojciechu Krasuskim. Odsyłacza do Czuryt ten wypis NIE MA, choć mają go T90 i T89.
- T90 — Spis rozłożony na dwie fiszki: pozycje A–C na karcie 1), D–H na karcie 2) pod wierszem „c.d. T90.–”. Wiersz sumy: „Razem = 14 dymów wiejskich 2giej klasy;-” (liczba podkreślona podwójnie). Rachunek: B 1 + C 1 + D 1 + E 1 + F 2 + G 2 + H 6 = 14 — zgadza się. POZYCJA A NIE WCHODZI DO SUMY: to sam odsyłacz („Olędy - zob Czuryty.”), bez osoby i bez liczby; dymy części Cieciszowskiego leżącej na Olędach policzone są w T90 Czuryt (20 dymów „z cz. na Radzikowie Stopkach i Olędach”).
- T94 — Pozycje bez numeracji, oddzielane średnikami — numery „1–7” są redakcyjne. Wiersz sumy: „Razem 14 dymów;” (liczba podkreślona podwójnie). Rachunek: 6 + 2 + 1 + 2 + 1 + 1 + 1 = 14 — zgadza się. T94 NIE MA ODSYŁACZA DO CZURYT, choć podaje tę samą liczbę 14 dymów co T90 i T89, które go mają. Skład osobowy jest przy tym identyczny z T89 co do osoby i co do liczby dymów, zmieniona jest tylko kolejność pozycji.
Zapisy kartoteki
Wszystkie wypisy tej miejscowości w brzmieniu kart, rocznik po roczniku. Jeden blok to jedno wystąpienie: ta osoba, w tym roczniku. Przy pozycji zbiorowej ten sam tekst karty stoi przy każdej wymienionej osobie — bo karta wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno. Dymy podane przy pozycji zbiorowej to równy podział między wymienionych, nie odczyt.
1775 T75Taryfa podymnego 1775
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Sobol Wojciech2 osób na 2 dymy
Druga osoba to kobieta nazwana wyłącznie formą odmężowską („Tomaszowej wdowy”) — imienia własnego karta nie podaje; nie rozwijam. Nazwisko w dopełniaczu liczby mnogiej „Sobolów”, mianownik „Sobol” (forma poświadczona w księgach grodzkich łukowskich).
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Sobol2 osób na 2 dymy
Druga osoba to kobieta nazwana wyłącznie formą odmężowską („Tomaszowej wdowy”) — imienia własnego karta nie podaje; nie rozwijam. Nazwisko w dopełniaczu liczby mnogiej „Sobolów”, mianownik „Sobol” (forma poświadczona w księgach grodzkich łukowskich).
Karta pisze dopełniacz imienia „Kazimiera” (nie „Kazimierza”) — zapis przeniesiony dosłownie do treść wypisu, w imię mianownik „Kazimierz”. Nazwisko „Leskowicz” nie jest dotąd poświadczone w okolicy — odczyt sprawdzony w powiększeniu, litery czytelne: L-e-s-k-o-w-i-c-z-a.
1789 T89Taryfa podymnego 1789
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Krasuski Wojciech2 osób na 6 dymów
Wyrazy „brow.” (browar) i „karcz.” (karczma) sprawdzone w powiększeniu — odczyt pewny. „dwór” bez liczebnika liczę jako 1: 1 + 1 + 1 + 3 = 6, zgodnie z podaną liczbą. Imię „Faustyna” to dopełniacz męskiego „Faustyn” (żeńskie „Faustyna” miałoby dopełniacz „Faustyny”).
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Krasuski Faustyn2 osób na 6 dymów
Wyrazy „brow.” (browar) i „karcz.” (karczma) sprawdzone w powiększeniu — odczyt pewny. „dwór” bez liczebnika liczę jako 1: 1 + 1 + 1 + 3 = 6, zgodnie z podaną liczbą. Imię „Faustyna” to dopełniacz męskiego „Faustyn” (żeńskie „Faustyna” miałoby dopełniacz „Faustyny”).
Zapis poprawiany: po „ogr.” wykreślono grubą kreską kilka wyrazów — czytam je „bez og. i og.” [odczyt niepewny] — a nad wierszem dopisano małe „z”, tak że ostateczna postać brzmi „chat. z ogr.”. Chałupa bez liczebnika liczę jako 1: dwór 1 + chata 1 = 2 d., zgodnie z podaną liczbą.
Tu „Skolimowskiego”, jak w T75; T90 na tej samej fiszce ma „Skolmowskiego”.
Kobieta. Karta pisze imię „Barbery” (T90 na karcie 1): „Barbary”) — w imię mianownik „Barbara”. Nazwisko zapisane tu z kropką nad drugim „z” („Rzążewskiej”), na karcie 1) bez kropki („Rzązewskiej”); przyjmuję jednolitą postać „Rzązewska”, tak jak rozstrzygnięto przy Modrzewiu. [odczyt niepewny — wariant pisowni]
Tu nazwisko przez „o” („Wielgorskiego”), w T90 na karcie 1) przez „u” („Wielgurskiego”). Zapisuję dosłownie, form nie scalam.
ROZBIEŻNOŚĆ MIĘDZY SIGLAMI: T89 ma tu mężczyznę („Anton. Wysokińskiego”), a T90 na tej samej fiszce kobietę („Antoniowej Wysokińskiej”). Nie ujednolicam. Nazwisko przeniesione przez łamanie wiersza („Wysokiń-skiego”).
1789 T₀89Wykaz posesorów części z 1789 r.
Kobieta: imię własne i ŻEŃSKA forma nazwiska („Olędzkiej”) — inaczej niż w T90 i T94, gdzie stoi ona w pozycji zbiorowej pod męską liczbą mnogą („Olędzkich”). Tu ma osobną, własną pozycję, gdy T90 i T94 liczyły ją razem z Marcinem („po 1 dymie”).
Wyraz „propinacja” sprawdzony w powiększeniu, litera po literze — odczyt PEWNY. Propinacja stoi przy największej części wsi: ten sam Wojciech Krasuski ma 7 dymów w T75, 6 w T90 i T94, a w T89 (wspólnie z Faustynem) dwór, browar, karczmę i 3 chałupy = 6 dymów. Browar i karczma z T89 tłumaczą prawo propinacyjne.
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Wielgórski Józef †2 osób na część bez dymów
Wyraz oznaczający sukcesorów jest na tej karcie ŚCIĄGNIĘTY: pięć znaków z poziomą kreską skrócenia nad nimi, czytam „sukc[esor]ów” [odczyt niepewny co do liter, pewny co do sensu — pozostałe trzy sigla mają w tym miejscu „sukces.” (T90), „sukc.” (T89) i pełne „sukcessorów” (T94)]. „zaprzys.” = zaprzysiągł; przysięgę składał Walenty Ługowski, karta nie nazywa go ani posesorem, ani opiekunem, więc status ograniczam do „zaprzysiągł” (tak jak na karcie, 184, 263, 344, 363). NAZWISKO PO RAZ TRZECI INACZEJ: tu „Wielgórskiego” (przez „ó”), w T89 i T94 „Wielgorskiego” (przez „o”), w T90 „Wielgurskiego” (przez „u”) — trzy postaci w jednej wsi; nie scalam ich.
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Ługowski Walenty2 osób na część bez dymów
Wyraz oznaczający sukcesorów jest na tej karcie ŚCIĄGNIĘTY: pięć znaków z poziomą kreską skrócenia nad nimi, czytam „sukc[esor]ów” [odczyt niepewny co do liter, pewny co do sensu — pozostałe trzy sigla mają w tym miejscu „sukces.” (T90), „sukc.” (T89) i pełne „sukcessorów” (T94)]. „zaprzys.” = zaprzysiągł; przysięgę składał Walenty Ługowski, karta nie nazywa go ani posesorem, ani opiekunem, więc status ograniczam do „zaprzysiągł” (tak jak na karcie, 184, 263, 344, 363). NAZWISKO PO RAZ TRZECI INACZEJ: tu „Wielgórskiego” (przez „ó”), w T89 i T94 „Wielgorskiego” (przez „o”), w T90 „Wielgurskiego” (przez „u”) — trzy postaci w jednej wsi; nie scalam ich.
Dopisek o cenzusie majątkowym: posesor nie wysiewa 10 korcy. Stoi w osobnym słupku z prawej strony; dwa następne wiersze odsyłają do niego wyrazem „podobnież”.
„podobnież” odsyła do dopisku przy poprzedniej pozycji, czyli „nie wysiewa 10 korcy” — stąd ta adnotacja. Nazwisko zapisane tu BEZ kreski nad „n” („Wysokinskiego”), gdy T89 i T94 mają „Wysokińskiego”; zapisuję dosłownie. Imię w formie męskiej, jak w T89 i T94; tylko T90 ma w tym miejscu kobietę („Antoniowej Wysokińskiej”).
Kobieta. „podobnież” odsyła do dopisku „nie wysiewa 10 korcy” z pozycji 7. Imię „Barbary”, jak w T90 i T94; T89 pisze „Barbery”.
1790 T90Taryfa podymnego 1790
Kobieta: imię własne „Barbary” i żeńska forma nazwiska „Rzązewskiej”. Forma hasłowa „Rzązewski” jest w kartotece poświadczona.
Nazwisko na tej karcie pisane przez „u”: „Wielgurskiego” (formy okoliczne: Wielgórski / Wielogórski) — zapisu nie wygładzam. Liczba dymów oddana samą cyfrą „1” i czterema znakami powtórzenia w słup — rozwijam w nawiasie kwadratowym.
Kobieta nazwana wyłącznie formą odmężowską („Antoniowej”) przy żeńskiej formie nazwiska („Wysokińskiej”) — imienia własnego karta nie podaje; nie rozwijam. ROZBIEŻNOŚĆ MIĘDZY SIGLAMI: tę samą, jednodymową część T89 na tej samej fiszce przypisuje MĘŻCZYŹNIE — „cz. Anton. Wysokińskiego 1 d.”. Obu zapisów nie ujednolicam.
Nazwisko na tej karcie bez „i” w drugiej sylabie: „Skolmowskiego”; T75 i T89 (ta sama fiszka) mają „Skolimowskiego”. Zapisuję dosłownie, form nie scalam.
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Krasuski Bonawentura2 osób na 2 dymy
Trzecie imię („i Wojciecha”) PRZEKREŚLONE — nie liczę go do osób, bo i rachunek go nie liczy: „po 1 dymie. 2” wychodzi na dwie osoby. Wojciech Krasuski ma zresztą na tej samej karcie własną, sześciodymową pozycję H.
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Krasuski Andrzej2 osób na 2 dymy
Trzecie imię („i Wojciecha”) PRZEKREŚLONE — nie liczę go do osób, bo i rachunek go nie liczy: „po 1 dymie. 2” wychodzi na dwie osoby. Wojciech Krasuski ma zresztą na tej samej karcie własną, sześciodymową pozycję H.
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Olędzki Marcin2 osób na 2 dymy
Pozycja zbiorowa: nazwisko stoi raz, w liczbie mnogiej męskiej („Olędzkich”), więc obu osobom wpisuję je w tej postaci; Elżbieta jest kobietą, co rozpoznaje się po imieniu, nie po końcówce nazwiska. Nazwisko urobione od nazwy wsi (Olędy → Olędzki) — jak Grodzicki od Grodziska.
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Olędzki Elżbieta2 osób na 2 dymy
Pozycja zbiorowa: nazwisko stoi raz, w liczbie mnogiej męskiej („Olędzkich”), więc obu osobom wpisuję je w tej postaci; Elżbieta jest kobietą, co rozpoznaje się po imieniu, nie po końcówce nazwiska. Nazwisko urobione od nazwy wsi (Olędy → Olędzki) — jak Grodzicki od Grodziska.
1794 T94Taryfa podymnego 1794
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Krasuski Bon[awentura]2 osób na 2 dymy
Imię pierwszego skrócone do „Bon.”; rozwijam „Bon[awentura]” za T75 (karta 1): „Bonawentury Krasuskiego”), T89 i T90, gdzie ten sam Bonawentura Krasuski stoi pełnym imieniem.
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Krasuski Andrzej2 osób na 2 dymy
Imię pierwszego skrócone do „Bon.”; rozwijam „Bon[awentura]” za T75 (karta 1): „Bonawentury Krasuskiego”), T89 i T90, gdzie ten sam Bonawentura Krasuski stoi pełnym imieniem.
Kobieta. Tu imię „Barbary”, jak w T90 na karcie 1); T89 na karcie 2) pisze „Barbery”.
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Olędzki Marcin2 osób na 2 dymy
Pozycja zbiorowa: nazwisko stoi raz, w liczbie mnogiej męskiej („Olędzkich”), więc obu osobom wpisuję je w tej postaci; Elżbieta jest kobietą, co rozpoznaje się po imieniu. W T90 ta sama para w odwrotnej kolejności („Elżbiety i Marcina”).
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Olędzki Elżbieta2 osób na 2 dymy
Pozycja zbiorowa: nazwisko stoi raz, w liczbie mnogiej męskiej („Olędzkich”), więc obu osobom wpisuję je w tej postaci; Elżbieta jest kobietą, co rozpoznaje się po imieniu. W T90 ta sama para w odwrotnej kolejności („Elżbiety i Marcina”).
Tu wyraz „sukcesorów” w pełnym brzmieniu (T89 na karcie 2) skraca: „sukc.”, T90 na karcie 1): „sukces.”). Nazwisko przez „o”, jak w T89; T90 na karcie 1) ma „Wielgurskiego”.
MIEJSCE POPRAWIANE: końcówka imienia („-ego”) i końcówka nazwiska („-ego”) są grubo przerobione po innym, zamazanym zapisie [odczyt niepewny co do pierwotnej postaci]. Po poprawce czyta się formę MĘSKĄ — „Antoniego Wysokińskiego” — zgodną z T89 na karcie 2) („cz. Anton. Wysokińskiego”); T90 na tej samej karta 2) ma natomiast formę żeńską, odmężowską („cz. Antoniowej Wysokińskiej”). Wygląda na to, że poprawka zmierzała do ujednolicenia z T89, ale kartoteka nigdzie tego nie mówi wprost — rozbieżności nie wygładzam.
Tu „Skolimowskiego”, jak w T75 i T89; T90 na karcie 2) ma „Skolmowskiego”.
Ta miejscowość w pełnym opracowaniu rejestrów podymnego — razem z wyszukiwarką po wszystkich osobach, mapą współczesną, ryciną Perthéesa z 1786 r. i podsumowaniem statystycznym.
