Myrcha

Parafia Zbuczyn, powiat łukowski.

Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.

Wypisy spoza taryf

Zapisy spod sigli, których kartoteka nie rozwija. Dymów nie podają, więc nie wchodzą do żadnej sumy.

MPMP - Myrcha v. Myrsze - do starostwa wiśniowskiego;

uwaga: Jednowierszowa nota o przynależności, bez dymów i bez osób — ten sam typ zapisu co „MP - Ciosna - do starostwa wiszniowskiego” na karcie 1), „MP. - Karcze - do starostwa zbuczyńskiego” na karcie 1) i „MP - Ruska wola - do starostwa kąkolewnickiego” na karcie 2). Sigla bez kropki („MP-”), tak samo jak przy Ciosnej; rozwinięcia kartoteka nie podaje i go nie dopisuję. Do rachunek dymów nie wchodzi, zgodnie z praktyką dotychczasowych plików wsi. ¶ DRUGA POSTAĆ NAZWY WSI: po „Myrcha” stoi „v.” (vel) i wyraz czytany „Myrsze” [ODCZYT NIEPEWNY co do spółgłosek środkowych]. Za „Myr” idą dwa znaki zygzakowe i „e”, bez żadnej litery z pętlą górną — co wyklucza zakończenie „-cha” (por. „Myrcha” dwa wyrazy wcześniej w tym samym wierszu, gdzie „h” ma wysoką pętlę). Czytam więc „sz”, ale nie rozstrzygam między „Myrsze” a zapisem z podwojonym sybilantem. To jedyne miejsce w całej wsi, gdzie ta postać pada. ¶ Nazwa starostwa ma tu postać „wiśniowskiego” — trzy kropki diakrytyczne (nad „i”, nad „ś” i nad drugim „i”) i końcówka „-owskiego”; jest to najczytelniejszy zapis tej nazwy na obu fiszkach. Inaczej niż „wiszniowskie” w T89, inaczej niż „Wiśniów” w T90 i inaczej niż przymiotnik czytany „wiśniewskiego” w Ls.89 na karcie 2) — postaci NIE UJEDNOLICAM. Wiersz zamknięty średnikiem; poniżej niego karton jest czysty.

Ls.89karta 2)Ls.89. w. do star. wiśniewskiego; w. quondam tylko młynarze gruntu mało średni, łąki grondowe i błotne młynarz

uwaga: Wypis pod siglą spoza wykazu źródeł, bez jednej liczby dymów, bez jednego zakładu i bez jednej osoby — do rachunek dymów nie wchodzi. Sigla pisana „Ls.89.”, bez spacji, z kropką po „s” i po „89” (na karcie 2) „Ls. 89”, na karcie 2) i 361 „Ls.89”, na karcie 2) „Ls89.”, na karcie 3) „Ls.79”). Skrót wsi to „w.” z kropką — tak samo jak na karcie 3), 211, 222 i 361; w wierszu drugim ten sam skrót ma zamkniętą pętlę na końcu i z osobna dałby się czytać „ws.”/„wś.” (jak na karcie 2) [odczyt niepewny co do tej jednej litery; sens ten sam]. ¶ NAZWA STAROSTWA [ODCZYT NIEPEWNY CO DO PISOWNI]: czytam „wiśniewskiego”. Za takim odczytem: (1) pomiar kolumnowy wykazuje, że w całym wyrazie są tylko DWA wyjścia pod linię pisma — przy „g” w końcówce „-giego” i przy kropce zamykającej — a nie ma żadnego po „wi”, podczas gdy ta ręka pisze „z” z wyraźną podbitką (tak właśnie opisano ten sam wyraz w Ls.89 przy Ciosnej, karta 2), gdzie odczytano „wiszniowskiego”); (2) samogłoska przed „-skiego” ma kształt zamkniętej pętli z poprzeczką, identyczny co do znaku z „e” w końcówce „-giego” tego samego wyrazu, a nie owalu bez poprzeczki jak „o” w tej samej końcówce — czyli „-ewskiego”, nie „-owskiego”; (3) nad trzecią pozycją wyrazu stoi drobny znak diakrytyczny. Przeciw: minimów w środku wyrazu jest więcej, niż wymaga „-śni-”, i przy dziesięciokrotnym powiększeniu da się je czytać także jako „-szni-”, czyli „wiszniewskiego”. Nie rozstrzygam między tymi dwiema pisowniami; chodzi w obu razach o starostwo (dzierżawę) wiśniewskie, to samo, przy którym stoi Ciosna, a T90 na karcie tej samej wsi pisze tę nazwę „Wiśniów”. ¶ MŁYNARZE: wyraz „młynarze” (z końcowym „e”) w wierszu drugim i osobno stojący wyraz „młynarz” (bez „e”, ostatni znak to zygzak „z”, sprawdzone przez zestawienie obu wyrazów przy siedmiokrotnym powiększeniu) na końcu wiersza trzeciego. Za „młynarz” nie ma już nic: do prawej krawędzi kartonu zostaje jeszcze czysta bibuła szerokości blisko dwóch liter, więc wyraz NIE JEST UCIĘTY krawędzią karty — wypis po prostu urywa się w pół myśli. Czy to skrót od „młynarze”, czy początek zdania, którego autor nie dokończył — karta nie rozstrzyga i ja też nie. ¶ „quondam” (łac. niegdyś) pisane pełnym wyrazem, z wyraźnym „q”. Zdanie „gruntu mało średni” przepisuję dosłownie, ze składnią karty; zapewne „gruntu mało i [jest on] średni”. Pisownia „grondowe” jak na karcie (por. „grondowe” w Ls.89 Ciosny, karta 2), i „grondowiznie” w Ls.79 Dębowierzchów, karta 3). TEN WYPIS NIE PODAJE ANI DYMÓW, ANI GOSPODARZY, ANI ŻADNEGO ZAKŁADU — inaczej niż Ls.79 Dębowierzchów („brow. karcz. osiadłości gosp. 12”), Ls.89 Lipniaków („osiadłości gosp. 18. brow, karcz.”) i Ls89 Karcz („gospodarzy 6”). ¶ NOWE PORÓWNANIE (po odczytaniu całej karta): ta sama nazwa ma na fiszce pierwszej cztery inne postaci — „Wiśniów” (T90), „wiśniow|skie” i „(klucz wiszniowski)” (O83), „wiszniowskie” (T89) oraz „wiśniowskiego” (MP). Najczystszy z tych zapisów, „wiśniowskiego” w MP, ma trzy kropki diakrytyczne i końcówkę „-owskiego”. MÓJ ODCZYT TEGO WYRAZU NA karta 2) ZOSTAJE BEZ ZMIANY („-ewskiego”, za samogłoską z poprzeczką): rozbieżności nie wygładzam i nie naciągam odczytu do form z sąsiedniej fiszki. ¶ MŁYNARZE: wzmianka „w. quondam tylko młynarze” i osobno stojący wyraz „młynarz” mają teraz potwierdzenie rzeczowe na karcie, gdzie O83 (IX) wymienia „młynek”, a T89 liczy „młyn” jako jeden z sześciu dymów. Tamto zastrzeżenie, że samo słowo „młyn” na żadnej fiszce nie pada, jest już nieaktualne — pada, na karcie.

St.89karta 2)St.89 - osada Myrcha 19 l. (9 m., 10 k.); w tym gosp. (4 m., 4 k., 4 syn. 2 cór.); kom. (1 m., 1 k., 1 cór); luźni (1 k., 1 cór);

uwaga: SIGLA SPOZA WYKAZU ŹRÓDEŁ — „St.89”, pisana ligaturą „S”+„t” (pętla górna i dolna, poprzeczka na „t”), z kropką, dalej „89”; w tej kartotece znana dotąd z jednej tylko fiszki — karta 2) (Karcze), gdzie ma postać „St. 89” ze spacją. Inicjał jest NA PEWNO inny niż „L” w „Ls.89.” w wierszu pierwszym tej samej fiszki: „L” ma otwartą pętlę lewą i prostą laskę, „S” ma dwie pętle zamknięte — porównane obok siebie przy dziewięciokrotnym powiększeniu. Wypis bez dymów i bez nazwisk; treść (rozpis ludności na mężczyzn, kobiety, synów i córki, osobno u gospodarzy, komorników i luźnych) wskazuje na spis ludności z 1789 r. — rozwinięcia sigli karta nie daje i nie dopisuję go od siebie. ¶ RACHUNEK KARTY DOMYKA SIĘ CO DO JEDNEJ OSOBY I POTWIERDZA ODCZYT: mężczyźni 4 (gosp.) + 4 (syn.) + 1 (kom.) = 9; kobiety 4 (gosp.) + 2 (cór.) + 1 (kom.) + 1 (cór. u kom.) + 1 (luźna) + 1 (cór. u luźnych) = 10; razem 19, dokładnie tyle, ile karta podaje w nawiasie „19 l. (9 m., 10 k.)”. Ten rachunek rozstrzyga ostatni, najciaśniej pisany nawias przy prawej krawędzi kartonu: „luźni (1 k., 1 cór)” — gdyby stało tam „1 m.”, mężczyzn wyszłoby dziesięciu, a karta mówi dziewięciu. ¶ UWAGA ŹRÓDŁOZNAWCZA: te 19 osób to NIE jest liczba z S87 (karta: „17 l.”). To dwa różne spisy z dwóch różnych lat — 1787 i 1789 — i różnicy dwóch osób nie wygładzam. ¶ Nazwa wsi w tym wypisie brzmi „osada Myrcha” — jedyne miejsce na obu fiszkach, gdzie nazwie towarzyszy rzeczownik; „osada”, nie „wieś”, zgadza się z charakterystyką z Ls.89 („quondam tylko młynarze”). Skrót „k.” autor stawia i przy żonach, i przy córkach ma osobny skrót „cór.”; „kom.” = komornicy, „luźni” = ludzie luźni, oba wyrazy pisane wprost.

zapisy na kartach: Myrcha, Mercha, Myrsze

powiat łukowski · parafia Zbuczyn · kart 2

wioska królewska, starostwo (klucz, dzierżawa) wiszniowskie; młynek [O83 (IX)]; 4 dymy wiejskie 2giej klasy [T90]; młyn, 4 chał. o 1 gosp. i 1 chał. bez gruntu i ogrodu = 6 dymów [T89]; do starostwa wiśniowskiego [MP]; wieś niegdyś zamieszkana wyłącznie przez młynarzy, gruntu mało i średni, łąki grondowe i błotne [Ls.89]; „osada”, 19 osób w 1789 r. [St.89]

Ludność 1787

w tym chrześcijan

w tym Żydów

osób na dym

4.2

Rocznik	Źródło	Pozycji	Dymów
T89	Taryfa podymnego 1789	1	6
T90	Taryfa podymnego 1790	1	4

Bez wypisu z 1775 i 1794 r. — żadna fiszka tej wsi tej taryfy nie niesie. To brak wypisu w kartotece, nie luka w numeracji kart.

Ta miejscowość w pełnym opracowaniu rejestrów podymnego — razem z wyszukiwarką po wszystkich osobach, mapą współczesną, ryciną Perthéesa z 1786 r. i podsumowaniem statystycznym.