Miasto czy wieś — co mówi kartoteka
Kartoteka nazywa Łuków wprost MIASTEM: „Łuków, miasto” [V48], „miasto grodowe i ziemskie” [O83], „MP – miasto – siedziba starostwa łukowskiego”. Rewizja z 1792 r. wymienia ratusz miejski. To jedyna osada w tym zbiorze nazwana miastem, a nie miasteczkiem.
Wcielone: Wójtostwo Łukowskie. Wójtostwo łukowskie nie było osobną osadą, tylko jednostką własnościową przy mieście — wójtostwem starostwa, które taryfa liczy osobną pozycją. Leżało w obrębie Łukowa i zostało do niego formalnie włączone w 1954 r. Jego wypisy stoją więc tutaj, a dymy z nich wchodzą do sumy miasta.
Urzędy: Dłuski (starosta zwoliński); Dłuski Sebastian (starosta łukowski); Szaniawski Konstanty (biskup krakowski)
Powyżej pięciu dymów w jednym ręku: Dłuski Sebastian (115); Dłuski (9)
Wypisy spoza taryf
Zapisy spod sigli, których kartoteka nie rozwija. Dymów nie podają, więc nie wchodzą do żadnej sumy.
MPkarta 8)MP - miasto - siedziba starostwa łukowskiego.
uwaga: Sigla „MP” spoza wykazu źródeł — do rachunek dymów nie wchodzi, tak samo jak przy Zbuczynie (karta 2): „MP – miasteczko - siedziba starostwa;”) i Trzebieszowie (karta ad1): „MP - miasteczko - siedziba dzierżawy;”). Odczyt pewny, wiersz krótki i czysty. ZNACZENIE: to jedyne miejsce w kartotece Łukowa, gdzie osada jest nazwana wprost MIASTEM (nie „miasteczkiem”, jak Zbuczyn i Trzebieszów) i zarazem SIEDZIBĄ STAROSTWA. Zgadza się to z „Łuków, miasto” z mojego V48 na k. 6, z „miasto grodowe i ziemskie” z O83 na tej samej k. 6 i z „ratuszem miejskim”, który wymienia rewizja z 1792 r. na k. 11. Stopniowanie „miasto” / „miasteczko” jest w tej kartotece konsekwentne i warte odnotowania: Łuków to jedyne „miasto”.
St.89karta 8)St.89 - Sienciaszka, Poważe i wójtostwo łukowskie - do star. Łukow. w pos. Sebastyana Dłuskiego star. grod. Łukow.;
uwaga: Sigla „St.89” spoza wykazu źródeł — do rachunek dymów nie wchodzi, tak samo jak przy Zbuczynie i Rowcach. Wypis nie podaje dymów (liczba dymów null) i nie jest statystyką ludności, jak St.89 Zbuczyna, tylko notą o SKŁADZIE STAROSTWA: do starostwa łukowskiego należą, prócz miasta, wieś Sienciaszka, Poważe i wójtostwo łukowskie. ODCZYT NAZWY „Sienciaszka”: tak stoi na tej fiszce, z „n” po „Sie-”; na k. 1, w T90, ta sama wieś zapisana jest „Sieciaszka”, bez „n”. Obu form NIE ujednolicam — zapisuję tę, która stoi tutaj, i odnotowuję różnicę. POSESOR: Sebastyan Dłuski, starosta grodowy łukowski („star. grod. Łukow.”) — imię i nazwisko czytelne, przy czym końcówka nazwiska („-iego”) jest na fiszce grubo poprawiana/nadpisywana, samo „Dłusk-” pewne. To ta sama osoba, którą T90 na k. 1 nazywa „Sebastjana Dłuskiego starosty łukowskiego”, a O83 na k. 6 „Sebastyana Dłuskiego, starosty łukowskiego”; tutaj dochodzi określenie GRODOWY, którego tamte wypisy nie mają. Roczników nie scalam — zapisuję osobę tak, jak nazywa ją ten wypis. Nazwisko „Dłuski” jest w tej okolicy poświadczone; formy „Otuski”, którą sugeruje pierwsze wrażenie z kroju liter, na żadnej z trzech fiszek nie potwierdzam.
Lskarta 9)Ls – Lasy star. łukowskiego. 1) Blisko miasta, w stronie wójtostwa jest las „Zapowiednik” zwany (sosna młode, dąb); 2) Za ws. Łobzawem las ⟨dł. 1½ mili⟩, w którym sosna, na browarkę; tamże las olszowy, osinna, grabina; miasto Łuków ma zarośla, z których choina krzakowata. miasto z powodu pożarów kilku podupadłe.
uwaga: Sigla „Ls” spoza wykazu źródeł — do rachunek dymów nie wchodzi (tak samo postąpiono przy Kocie Wiśniowskim, Baranku i Trzebieszowie). Wypis nie podaje ani dymów, ani żadnej osoby: liczba dymów null, wykaz osób puste, nikogo nie dopisuję. ODCZYTY NIEPEWNE, wyliczone osobno: (1) NAZWA WSI w punkcie 2) — „Łobzawem” TO TYLKO PRÓBA ODCZYTU, nazwy nie ustaliłem. Oglądałem ten wyraz przy powiększeniu pięciokrotnym, w natywnej rozdzielczości pasa b (żeby ominąć szew między kadrami, który przechodzi przez końcówkę wyrazu). Pewne są: wielka litera z pętlą i poprzeczką (czyli „Ł”, tak jak w „Łuków” i „Lasy” tej samej ręki), potem zamknięte „o”, potem litera z wysoką pętlą (b / l / ł / k / h), potem litera schodząca pod linię z hakiem (z / g / y / p), potem „a” lub „o”, i wyraźne „-wem”. Żadnej wsi starostwa łukowskiego wymienionej w T90 na k. 1 (Sieciaszka, Zdżary, Poważe, Krynka) ten zapis nie odpowiada. NIE NACIĄGAM go do żadnej znanej nazwy — zgłaszam do rozstrzygnięcia właścicielowi. (2) „na browarkę” — ostatni wyraz kończy się pętlą schodzącą pod linię; czytam „browarkę”, ale równie możliwe „browarki” albo „browarnię” [odczyt niepewny]. Sens: sosna zdatna na potrzeby browaru; samego browaru wypis nie lokalizuje i nie liczy. Słowo odnotowuję osobno, bo w mieście browarów jest wiele. (3) „krzakowata” — odczyt pewny co do liter (k-r-z-a-k-o-w-a-t-a), sprawdzony przy powiększeniu; zdanie znaczy, że w zaroślach miejskich choina jest krzaczasta, czyli niezdatna na budulec. Zwrot zgadza się ze słownictwem lustracyjnym z Trzebieszowa (karta 3): „choina młode jeszcze na drzewo do budowli niezdatna”). (4) „(sosna młode, dąb)” — tak stoi, z niezgodą rodzaju; nie poprawiam. (5) „⟨dł. 1½ mili⟩” — dopisek nadpisany nad wierszem, w nawiasie, odnoszący się do lasu z punktu 2). Nazwa lasu „Zapowiednik” jest na fiszce PODKREŚLONA i ujęta w cudzysłów; ta sama nazwa wraca w lustracji Trzebieszowa, co potwierdza odczyt. OSTATNIE ZDANIE — „miasto z powodu pożarów kilku podupadłe” — nie mówi o lasach, tylko o stanie miasta; autor kartoteki dopisał je pod wyliczeniem lasów, w tym samym wypisie i tą samą ręką. To jedyne w moich wypisach świadectwo upadku Łukowa i rzecz warta uwagi właściciela.
Rew. m. Łuk. 92karta 10)Rew. m. Łukowa 92. Kościoły i kaplice: 1/ fara z prawej strony rynku nad ulicą Lubelską, drewniana mała: cmentarz oparkaniony drzewem. kościół Bernardynów, murowany i murem oparkaniony za mostem czyli rzeką, w ulicy Radzyńskiej na końcu. Kaplica ś. Leonarda pusta, drewniana, w polu nad ulicą Lubelską. Kościółek ś. Ducha drewn. trochę spustoszony, funduszu miejskiego, za rowem nad ulicą Nową miejską. Kościół murowany piarów, z frontu z filarami …
uwaga: Sigla „Rew. m. Łuk. 92” spoza wykazu ośmiu źródeł (S87, V48, T75, T90, O83, T89, T94, T089) — do rachunek dymów nie wchodzi; dlatego tej fiszki w rachunek dymów nie ma wcale. Na karcie sigla brzmi pełniej: „Rew. m. Łukowa 92”. Wypis nie podaje dymów (liczba dymów null) ani żadnej osoby (wykaz osób puste) — to opis topograficzny miasta. ODCZYTY NIEPEWNE: (1) „piarów” — tak stoi (p-i-a-r-ó-w, z akcentem nad „o”), a NIE „pijarów”; w V48 na k. 6 ta sama ręka pisze „XX. Pijarów”, więc różnica zapisu jest w samej kartotece. Rozstrzygnięcia nie naciągam, zapisuję formę z tej fiszki [odczyt niepewny między „piarów” a „pijarów”]. (2) „czyli rzeką” — wyraz po „za mostem” czytam „czyli”; litery c-z-y-l-i są czytelne, ale sens („za mostem czyli rzeką”) jest osobliwy, więc odnotowuję. (3) ostatni, urwany wiersz przy dolnej krawędzi — NIEODCZYTANY. ROZBIEŻNOŚĆ NAZW ZAKONU, której nie wygładzam: rewizja z 1792 r. nazywa klasztor przy ulicy Radzyńskiej BERNARDYŃSKIM („kościół Bernardynów”), tak samo jak O83 na k. 6, podczas gdy V48 na tej samej k. 6 pisze „Klasztor Franciszkanów”. Bernardyni są obserwancką gałęzią franciszkanów, więc mogą to być dwie nazwy jednego domu, ale kartoteka tego nie rozstrzyga. TOPOGRAFIA z tej fiszki (nazwy ulic dosłownie): ulica Lubelska (przy niej fara i, w polu, kaplica ś. Leonarda), ulica Radzyńska (na jej końcu, za mostem/rzeką, kościół Bernardynów), ulica Nowa miejska (za rowem, przy niej kościółek ś. Ducha). BROWAR, KARCZMA, PROPINACJA, AUSTERIA, GORZELNIA: na tej fiszce NIE WYSTĘPUJE ŻADNE z tych słów. FUNDUSZ: kościółek ś. Ducha jest „funduszu miejskiego”, czyli na utrzymaniu miasta — jedyna wzmianka majątkowa tej karty.
Rew. m. Łuk. 92karta 11)Rew. c.d. m.Łuk …… murowanymi, z boku drewnem oparkaniony, na Nowym Mieście, nad drogą węgrowską; II rynek: ratusz drew. miejski: 29 domów, w tym 4 mur., właściciele domów: 14 mieszczan, 15 żydów, 3 place w rynku; ul. Lubelska. z prawej strony rynku, ciągnąca się do mostu rzeki, wikaria do kościoła farnego, szpital farny, plac spalony zapisany do kościoła. 5 domów drewnianych mieszczan, ul. Warszawska. od rynku po lewej stronie. 17 domów drew. (8 szlachty, 9 mieszczan) 2 place mieszczan, plac skonfiskowany od mieszczan zwany Oleszczyzna
uwaga: Sigla „Rew. m. Łuk. 92” spoza wykazu — do rachunek dymów nie wchodzi. Wypis nie podaje dymów w rozumieniu taryf, tylko DOMY (liczba dymów null; liczby domów zostawiam w treść wypisu i tutaj), i nie nazywa ani jednej osoby (wykaz osób puste) — właścicieli podaje wyłącznie zbiorczo, stanami: „mieszczan”, „żydów”, „szlachty”. RACHUNEK KARTY ZAMYKA SIĘ DWA RAZY: (1) rynek — 29 domów = 14 mieszczan + 15 żydów; (2) ul. Warszawska — 17 domów drew. = 8 szlachty + 9 mieszczan. Obie sumy sprawdzone na karcie i zgodne co do jednego domu. Ul. Lubelska: 5 domów drewnianych mieszczan, bez rozbicia. Razem z tej fiszki: 29 + 5 + 17 = 51 domów, prócz tego 3 place w rynku, 2 place mieszczan przy ul. Warszawskiej, plac spalony zapisany do kościoła (ul. Lubelska) i plac skonfiskowany od mieszczan zwany „Oleszczyzna” (ul. Warszawska). NAZWY DOSŁOWNIE: „rynek”, „ul. Lubelska”, „ul. Warszawska”, „Nowe Miasto”, „droga węgrowska”, plac „Oleszczyzna”. BUDOWLE PUBLICZNE: ratusz drewniany miejski (w rynku); wikaria do kościoła farnego i szpital farny (ul. Lubelska); kościół pijarski murowany, z boku drewnem oparkaniony, na Nowym Mieście nad drogą węgrowską (dokończenie zdania z k. 10 — „z frontu z filarami murowanymi”). BROWAR, KARCZMA, PROPINACJA, AUSTERIA, GORZELNIA: na tej fiszce NIE WYSTĘPUJE ŻADNE z tych słów — mimo że mowa o rynku i trzech ulicach. ODCZYTY NIEPEWNE: (1) „ciągnąca się do mostu rzeki” — wyraz „mostu” czytelny (m-o-s-t-u, „t” przekreślone), wiersz łamie się po nim i następny zaczyna „rzeki”; zestawienie „do mostu rzeki” zostawiam tak, jak stoi [odczyt niepewny co do interpunkcji, nie co do liter]. (2) „4 mur.” — skrót od „murowane”. (3) „Oleszczyzna” — nazwa placu, wielka litera i końcówka „-yzna” pewne. PLAC SKONFISKOWANY: „plac skonfiskowany od mieszczan zwany Oleszczyzna” — zapis o konfiskacie mienia mieszczańskiego, rzecz warta uwagi właściciela; kartoteka nie mówi, kto konfiskował.
Rew. m. Łuk. 92karta 12)Rew. m. Łukowa 92. III ul. Nowo-Miejska od rowu ciągnąca się aż do końca ulicy Węgrowskiej. 15 dom. drew., i /2 duch. w tym probostwo ś. Ducha, 10 d. mieszczan, 3 szlachty/ plac. ul. Węgrowska 6 dom. drew. 1 mur., gdzie konwikt; w tym 4 d. mieszcz. 2 szl. ul. od rowu z prawą ul. Warszawskiej zwana Kozia, ciągnąca się aż do rynku Koziego. 24 dom. drew. /4 d. szlach. 12 d. mieszcz., 8 d. żyd./ plac
uwaga: Sigla „Rew. m. Łuk. 92” spoza wykazu — do rachunek dymów nie wchodzi. Bez dymów i bez ani jednej osoby; właściciele wyłącznie stanami („mieszczan”, „szlachty”, „żyd.”, „duch.”). RACHUNKI KARTY ZAMYKAJĄ SIĘ TRZY RAZY: (1) ul. Nowo-Miejska — 15 dom. drew. = 2 duch. + 10 mieszczan + 3 szlachty; (2) ul. Węgrowska — 6 dom. drew. = 4 d. mieszcz. + 2 szl. (prócz nich 1 dom murowany, liczony osobno); (3) ul. Kozia — 24 dom. drew. = 4 d. szlach. + 12 d. mieszcz. + 8 d. żyd. Wszystkie trzy sprawdzone na karcie i zgodne co do jednego domu. Z tej fiszki razem: 15 + 6 + 1 mur. + 24 = 46 domów, prócz tego dwa place (po jednym przy ul. Nowo-Miejskiej i przy ul. Koziej). NAZWY DOSŁOWNIE: „ul. Nowo-Miejska”, „ulica Węgrowska”, ulica „zwana Kozia”, „rynek Kozi” (na karcie w dopełniaczu: „do rynku Koziego”), „rów” (od niego zaczynają się dwie ulice), „ul. Warszawska”. BUDYNKI IMIENNE: probostwo ś. Ducha (jeden z dwóch domów duchownych przy ul. Nowo-Miejskiej) oraz jedyny na tej karcie dom murowany przy ul. Węgrowskiej, „gdzie konwikt”. ODCZYT „KONWIKT”: wyraz pisany zamaszyście, czytam k-o-n-w-i-k-t (ostatnia litera z wyraźną poprzeczką) [odczyt niepewny — rozważałem też „kominki”/„komniki”, ale ani jedno, ani drugie nie daje sensu, a „konwikt”, czyli bursa szkolna, zgadza się z kolegium pijarskim, które V48 na k. 6 opisuje słowami „klasztor XX. Pijarów (blisko 400 uczniów)”, i z położeniem kościoła pijarskiego „na Nowym Mieście nad drogą węgrowską” z k. 11]. BROWAR, KARCZMA, PROPINACJA, AUSTERIA, GORZELNIA: na tej fiszce NIE WYSTĘPUJE ŻADNE z tych słów. INNE ODCZYTY NIEPEWNE: (1) „i /2 duch.” — między „drew.” a „2 duch.” stoi litera „i” z przecinkiem i długa kreska ukośna; ukośnik służy w tej kartotece za nawias (tak samo „/4 d. szlach. … /” niżej), więc czytam to jako otwarcie wyliczenia, ale zapis zostawiam dosłowny. (2) „z prawą ul. Warszawskiej” — tak stoi, z niezgodą przypadków; nie poprawiam. (3) ostatni wyraz karty czytam „plac”; nad końcową literą stoi drobny znak, który mógłby być akcentem — nie rozstrzygam.
Rew. m. Łuk. 92karta 13)Rew. m. Łuk. 92. IV. ulica w środku Brzeska, ciągnąca się aż do wału 15 dom. drew. żyd. 5 placów. Ulica od wału z prawą stroną zwana Kościelna 15 dom. drew. 1 plac /domy żydowskie/ ulica z lew. str. rynku zwana Trzebieska ciągnąca się ku łaźni żydowskiej /bożnica/ 17 dom. drew. 1 dom mur. /wszystkie żydowskie/ 7 placów na których bd. były domy, ale pogorzały, szkoła drew. i łaźnia drew.
uwaga: Sigla „Rew. m. Łuk. 92” spoza wykazu ośmiu źródeł (S87, V48, T75, T90, O83, T89, T94, T089) — do rachunek dymów nie wchodzi; dlatego tej fiszki w rachunek dymów nie ma wcale. Bez dymów w rozumieniu taryf (liczba dymów null — karta liczy DOMY) i bez ani jednej osoby (wykaz osób puste): właścicieli podaje wyłącznie stanami („żyd.”, „żydowskie”). NAZWY DOSŁOWNIE: „ulica w środku Brzeska”, ulica „zwana Kościelna”, ulica „zwana Trzebieska”; punkty orientacyjne: „wał” (od niego zaczyna się ul. Kościelna, do niego dochodzi ul. Brzeska), „rynek” (z lewej strony rynku wychodzi ul. Trzebieska), „łaźnia żydowska”, „bożnica”. LICZBY DOMÓW, dosłownie i wiernie: ul. Brzeska — 15 dom. drew. żyd., 5 placów; ul. Kościelna — 15 dom. drew., 1 plac, wszystkie /domy żydowskie/; ul. Trzebieska — 17 dom. drew. + 1 dom mur. /wszystkie żydowskie/ oraz 7 placów, „na których bd. były domy, ale pogorzały”. RACHUNEK: karta NIE PODAJE tu ani sumy działu, ani sumy całości — żadnego „razem” na tej fiszce nie ma, więc nie ma czego sprawdzać rachunkiem; z pozycji wychodzi 15 + 15 + 17 + 1 mur. = 48 domów i 5 + 1 + 7 = 13 placów (suma własna, NIE z karty). Karta też nie rozpisuje domów ul. Brzeskiej i Kościelnej na stany, więc wewnętrznych rachunków kontrolnych, jakie były na k. 11 i 12, tutaj brak. BUDYNKI IMIENNE: „szkoła drew.” i „łaźnia drew.” przy ul. Trzebieskiej (obie żydowskie, w sąsiedztwie bożnicy) oraz jedyny na tej karcie dom murowany przy ul. Trzebieskiej. CAŁA TA FISZKA TO DZIELNICA ŻYDOWSKA ŁUKOWA — przy wszystkich trzech ulicach domy są wskazane jako żydowskie. BROWAR, KARCZMA, PROPINACJA, AUSTERIA, GORZELNIA: na tej fiszce NIE WYSTĘPUJE ŻADNE z tych słów. ODCZYTY NIEPEWNE: (1) „ku łaźni żydowskiej” — wyraz po „ku” ma w tym piśmie kształt zbliżony do „tarui/tamie”; rozstrzyga porównanie z ostatnim wierszem tej samej karty, gdzie ten sam ciąg liter stoi jako wyraz oczywisty: „i łaźnia drew.”. Czytam więc „łaźni” [odczyt niepewny, ale wsparty porównaniem wewnątrz karty]. (2) „z prawą stroną” — tak czytam wyrazy po „od wału”; możliwe też „z prawej strony” (tak brzmi analogiczny zwrot na k. 11: „z prawej strony rynku”), a na k. 12 ta sama ręka pisze równie niezgrabnie „z prawą ul. Warszawskiej” [odczyt niepewny co do końcówek, nie co do sensu]. (3) „aż do wału” / „od wału” — ten sam wyraz w obu miejscach; czytam „wał”, co potwierdza k. 14, gdzie stoi „ulica nadwalna” i „od wału aż w pole”. (4) „17 dom.” przy ul. Trzebieskiej — druga cyfra ma wyraźną górną poprzeczkę i ukośnik, czyli 7, a nie 1; rozstrzygnięte powiększeniem. (5) „bd.” w zwrocie „na których bd. były domy” — skrót przepisuję dosłownie, nie rozwijam. (6) „ciągnąca się” łamie się na karcie na „ciągną=/ca się”; scalam bez zaznaczania łamania.
Rew. m. Łuk. 92karta 14)Rew. m. Łuk. 92 V. ulica nadwalna, ponad rowem, nazwana Podzamcze z zamkiem 22 dom. drew. /11 d. miesz. 11 żyd./ ulica od mostu rzeki tylna nazwana Browarna 6 dom. drew. żyd. ulica wójtowska od wału aż w pole ciągnąca się 8 dom. drew. mieszcz. ulica wójtostwo dworskie szlacheczyzna czyli królewszczyzna 13 dom. drew. miesz.
uwaga: Sigla „Rew. m. Łuk. 92” spoza wykazu — do rachunek dymów nie wchodzi. Bez dymów (liczba dymów null — karta liczy DOMY) i bez ani jednej osoby (wykaz osób puste); właściciele wyłącznie stanami („miesz.”/„mieszcz.”, „żyd.”). RACHUNEK KARTY ZAMYKA SIĘ RAZ: ul. Podzamcze — 22 dom. drew. = 11 d. miesz. + 11 żyd.; sprawdzone rachunkiem i zgodne co do jednego domu. Pozostałe trzy ulice podane bez rozbicia na stany, więc nie ma tam czego sprawdzać. SUMY DZIAŁU ANI SUMY CAŁOŚCI KARTA NIE PODAJE. Z pozycji tej fiszki wychodzi 22 + 6 + 8 + 13 = 49 domów (suma własna, NIE z karty), wszystkie drewniane — ani jednego domu murowanego. NAZWY DOSŁOWNIE: „ulica nadwalna”, nazwana „Podzamcze”; ulica „tylna nazwana Browarna”; „ulica wójtowska”; „ulica wójtostwo dworskie szlacheczyzna czyli królewszczyzna”. Punkty orientacyjne: „rów” (ponad nim biegnie ul. nadwalna), „zamek” (ulica Podzamcze idzie „z zamkiem”), „most rzeki” (od niego ul. Browarna), „wał” i „pole” (od wału aż w pole ciągnie się ul. wójtowska). SŁOWO Z TRÓJKI KONTROLNEJ — „BROWAR”: na tej fiszce WYSTĘPUJE, i to w nazwie ulicy: „ulica od mostu rzeki tylna nazwana BROWARNA” (6 domów drewnianych żydowskich). Odczyt PEWNY, potwierdzony powiększeniem: wielka litera B, dalej -r-o-w-a-r-n-a. Nazwa jest przymiotnikiem od „browar” i wskazuje, że przy rzece, za mostem, stały browary miejskie — ale SAMEGO WYRAZU „browar”, ani liczby browarów, rewizja w tym miejscu NIE PODAJE; nie dopisuję więc żadnego budynku, zapisuję tylko nazwę ulicy tak, jak stoi. KARCZMA, PROPINACJA, AUSTERIA, GORZELNIA: na tej fiszce NIE WYSTĘPUJE ŻADNE z tych słów. ODCZYTY NIEPEWNE: (1) „szlacheczyzna” — wyraz po „wójtostwo dworskie”, przed „czyli królewszczyzna”; litery zamaszyste, czytam s-z-l-a-c-h-e-c-z-y-z-n-a [odczyt niepewny]. Zestawienie „szlacheczyzna czyli królewszczyzna” jest wewnętrznie sprzeczne w potocznym rozumieniu, ale w mieście królewskim wójtostwo bywało królewszczyzną w ręku szlacheckim, więc sens się broni; rozstrzygnięcia nie naciągam. Rozważałem też lekcję „Oleszczyzna” (nazwa placu z k. 11), ale kształt wyrazu na to nie wskazuje. (2) „11 d. miesz.” — skrót od „mieszczan”, pisany krócej niż „mieszcz.” w wierszu o ulicy wójtowskiej; rachunek 11 + 11 = 22 potwierdza obie liczby. (3) „ponad rowem” — tak stoi; ten sam „rów” co na k. 12 („ul. Nowo-Miejska od rowu”). (4) „Podzamcze” łamie się na karcie na „Pod=/zamcze”; scalam. (5) „wójtostwo dworskie” — możliwa też lekcja „wójtowstwo”; zapisuję formę, którą widzę.
Rew. m. Łuk. 92karta 14)Rew. m. Łuk. 92 VI. jurydyka piarska z ul. Gumiennej: 3 domy drew. duch. z lew. str. za mostem rzeki jurydyka starościńska nazwana Ciężkowizna 4 dom. drew. mieszcz., 3 karcz. drew. dworskie w nich żydzi. jedna z browarem nazwana Drogoszewszczyzna dalsza jurydyka w ul. Radzyńskiej szlachecka 11 dom. drew. szlach.
uwaga: Sigla „Rew. m. Łuk. 92” spoza wykazu — do rachunek dymów nie wchodzi. Bez dymów (liczba dymów null — karta liczy DOMY) i bez ani jednej osoby (wykaz osób puste); posiadacze podani stanami i instytucjami („duch.”, „mieszcz.”, „szlach.”, „dworskie”, „żydzi”). NAZWY DOSŁOWNIE: „jurydyka piarska”, „ul. Gumienna” (na karcie w dopełniaczu: „z ul. Gumiennej”), „jurydyka starościńska nazwana Ciężkowizna”, „Drogoszewszczyzna”, „jurydyka w ul. Radzyńskiej szlachecka”; punkt orientacyjny: „most rzeki” (z lewej strony za nim leży Ciężkowizna). LICZBY DOMÓW: jurydyka piarska — 3 domy drew. duch.; Ciężkowizna — 4 dom. drew. mieszcz. oraz osobno 3 karcz. drew. dworskie; jurydyka w ul. Radzyńskiej — 11 dom. drew. szlach. SUMY DZIAŁU ANI CAŁOŚCI KARTA NIE PODAJE; z pozycji wychodzi 3 + 4 + 11 = 18 domów i nadto 3 karczmy (suma własna, NIE z karty). Rachunek potwierdza się jednak z sumą końcową rewizji na k. 15: tamtejsze „17 duch.” zgadza się co do jednego z 2 domami duchownymi z k. 12 + 3 z tej karty + 12 z k. 15, a tamtejsze „4 karcz.” — z 3 karczmami tej karty + 1 karczmą z k. 15. SŁOWA Z TRÓJKI KONTROLNEJ: „KARCZMA” — WYSTĘPUJE, odczyt PEWNY, potwierdzony powiększeniem: „3 karcz. drew. dworskie w nich żydzi” przy jurydyce starościńskiej Ciężkowiznie. To karczmy DWORSKIE (starościńskie), trzymane przez Żydów. „BROWAR” — WYSTĘPUJE, ale odczyt NIE JEST PEWNY: zdanie „jedna z browarem nazwana Drogoszewszczyzna” — wyraz po „jedna z” czytam „browarem” (b-ro-w-a-r-e-m; przy powiększeniu 4× ciąg „ro” zlewa się w jeden owal, a „w” wygląda jak wąskie „v”, przez co wyraz na pierwszy rzut oka wygląda jak „haverem”). Za lekcją „browarem” przemawia sens: jedna z trzech karczem dworskich miała browar. Nie mając pewności, oznaczam [odczyt niepewny] i zgłaszam w raporcie, zgodnie z regułą o słowach browar/karczma/propinacja. PROPINACJA, AUSTERIA, GORZELNIA: na tej fiszce NIE WYSTĘPUJE ŻADNE z tych słów. POZOSTAŁE ODCZYTY NIEPEWNE: (1) „Drogoszewszczyzna” — nazwa łamie się na karcie na „Drogoszew=/szczyzna”; możliwa też lekcja „Drogoszowszczyzna” [odczyt niepewny co do samogłoski w członie „-szew-”]. (2) „Ciężkowizna” — odczyt pewny, litery C-i-ę-ż-k-o-w-i-z-n-a czytelne przy powiększeniu. (3) Skreślenia: przed „jurydyka” w wierszu z „VI” oraz na początku wiersza o jurydyce starościńskiej — obu skreślonych miejsc nie odczytuję i nie zgaduję. RZECZ DLA WŁAŚCICIELA: ta fiszka pokazuje, że poza jurysdykcją miejską stały w Łukowie trzy odrębne jurydyki — pijarska (duchowna), starościńska (Ciężkowizna, z karczmami i browarem) i szlachecka przy ul. Radzyńskiej — razem 18 domów i 3 karczmy.
Rew. m. Łuk. 92karta 15)Rew. m. Łuk. 92 VII. z prawej str. za mostem rzeki jurydyka duchow. [dwa wyrazy nieodczytane] nazwana [nazwa nieodczytana]. 12 dom. drew. duch. karcz. duch. w niej żyd szynkarz. — Razem 222 domów. w tym 6 mur. /95 dom mieszczan. 81 żyd, 23 szlach. 17 duch. 4 karcz. 1 konwikt/ = 222 domów, wedle [wyraz nieodczytany] drew. [wyraz nieodczytany] i 22 placów niezabudowanych.
uwaga: Sigla „Rew. m. Łuk. 92” spoza wykazu — do rachunek dymów nie wchodzi. Bez dymów (liczba dymów null — karta liczy DOMY) i bez ani jednej osoby z imienia (wykaz osób puste); jedyna wzmianka o człowieku jest zbiorowa i bezimienna: „w niej żyd szynkarz”. SŁOWA Z TRÓJKI KONTROLNEJ: „KARCZMA” — WYSTĘPUJE, odczyt PEWNY, potwierdzony powiększeniem: „karcz. duch. w niej żyd szynkarz” — karczma DUCHOWNA przy jurydyce duchownej za mostem, z Żydem szynkarzem; nadto w sumie końcowej rewizji stoi „4 karcz.”. PROPINACJA, BROWAR, AUSTERIA, GORZELNIA: na tej fiszce NIE WYSTĘPUJE ŻADNE z tych słów (słowo „szynkarz” zapisuję, ale do słownika kontrolnego nie należy). SUMA CAŁOŚCI, dosłownie z karty: „Razem 222 domów. w tym 6 mur. /95 dom mieszczan. 81 żyd, 23 szlach. 17 duch. 4 karcz. 1 konwikt/ = 222 domów”. RACHUNEK SPRAWDZONY — I NIE WYCHODZI: 95 + 81 + 23 + 17 + 4 + 1 = 221, a karta w obu miejscach pisze 222. RÓŻNICA JEDNEGO DOMU JEST W SAMEJ KARCIE, nie w odczycie: wszystkie sześć składników sprawdziłem osobnym powiększeniem (95, 81, 23, 17, 4, 1 — każda cyfra czytelna), a samo „222” jest w drugim zapisie podwójnie podkreślone i pisane czysto; w pierwszym zapisie („Razem 222”) ostatnia cyfra jest poprawiana, co wygląda na ślad tej właśnie korekty. Nie naciągam żadnej ze stron i nie poprawiam sumy. KONTROLA KRZYŻOWA Z POZYCJAMI ULIC (k. 11–14 i 14-bis): trzy składniki sumy zgadzają się CO DO JEDNEGO: „6 mur.” = 4 murowane w rynku + 1 przy ul. Węgrowskiej, gdzie konwikt + 1 przy ul. Trzebieskiej; „17 duch.” = 2 przy ul. Nowo-Miejskiej + 3 jurydyki piarskiej (k. 14-bis) + 12 z tej karty; „4 karcz.” = 3 na Ciężkowiźnie (k. 14-bis) + 1 z tej karty; „1 konwikt” = dom murowany przy ul. Węgrowskiej. Te cztery zgodności potwierdzają odczyt ulic. NATOMIAST TRZY POZOSTAŁE SKŁADNIKI ROZCHODZĄ SIĘ z sumą pozycji ulicznych: z kart 11–15 wychodzi 90 domów mieszczańskich (karta: 95), 88 żydowskich (karta: 81) i 28 szlacheckich (karta: 23), a wszystkich domów 224 prócz 4 karczem, czyli 228 z nimi (karta: 222). Rozbieżności NIE WYGŁADZAM — odczyty poszczególnych ulic są pewne i wsparte własnymi rachunkami tamtych kart (29 = 14 + 15, 17 = 8 + 9, 15 = 2 + 10 + 3, 6 = 4 + 2, 24 = 4 + 12 + 8, 22 = 11 + 11), więc jest to rozbieżność wewnątrz źródła: sumy zbiorczej rewizji nie da się odtworzyć z jej własnego opisu ulica po ulicy. To jest rzecz do decyzji właściciela pracy. PONADTO: „i 22 placów niezabudowanych” — liczba placów pustych, podana osobno, poza sumą domów (z kart 11–13 wyliczyłem 3 + 2 + 1 + 1 + 5 + 1 + 7 = 20 placów wymienionych przy ulicach, a więc i tu karta daje o dwa więcej, niż wychodzi z pozycji). ODCZYTY NIEPEWNE I NIEODCZYTANE: (1) NAZWA JURYDYKI DUCHOWNEJ Z DZIAŁU VII — dwa wyrazy między „jurydyka duchow.” a „nazwana”, oraz sama nazwa po „nazwana”, są dla mnie NIEODCZYTANE mimo powiększenia 5×. Pierwszy wyraz ma kształt „k?ią/ksią-d-r-a” (rozważałem „księdza”), drugi „o-p/f-i-e-j-s-t-a” (rozważałem „oficjała” i „ofiarska”), nazwa własna zaczyna się wielką literą i czytam z niej tylko „Pros…”. Żadnej z tych lekcji nie zapisuję jako odczytu — zgodnie z regułą wolę lukę niż domysł; wyrazy zaznaczone w treść wypisu jako nieodczytane i zgłoszone w raporcie do powtórnego obejrzenia na oryginale. (2) Klauzula po „= 222 domów”: czytam „wedle” (w-e-d-l-e, dwie wyraźne pętle „d” i „l”), potem wyraz sześcioliterowy o kształcie „ratusz”, potem „drew.”, a w następnym wierszu, wysunięty na lewy margines, wyraz pięcioliterowy zaczynający się od litery z poprzeczką („ł” albo „f”), o kształcie „łaźni”/„formi”. Sensu tej klauzuli nie ustaliłem, więc obu wyrazów NIE ZAPISUJĘ jako odczytu [odczyt nieustalony]; gdyby lekcja „ratusz … łaźnia” się potwierdziła, znaczyłoby to, że ratusz i łaźnia stoją poza sumą 222 domów. (3) „95 dom mieszczan” — „dom” to dopisek nadpisany nad „mieszczan”, skrót od „domów”; zapisuję dosłownie.
zapisy na kartach: Łuków, M-to: Łuków, M. Łuków, miasto Ł., Łuków., m-to Łuków, Woytostwo Łukowskie, woytowstwo Łukowskie, wóytostwo łukowskie, Wójtostwo
powiat łukowski · parafia Łuków · karty 1), 2), 3), 4), 5), 6), 7), 8), 9), 10), 11), 12), 13), 14), 14), 15), 16), 17), 18), 19), 21), 20)
miasto; kość. par. drewn. Narodzenia P. Marji; dwa szpitale (ubogich 12 i ubogich 3); kość. szpit. drewn. św. Ducha; klasztor Franciszkanów; klasztor XX. Pijarów (blisko 400 uczniów); synagoga; kaplica drewn. św. Leonarda [V48]
| Rocznik | Źródło | Pozycji | Dymów |
|---|
| T75 | Taryfa podymnego 1775 | 1 | 248 |
| T89 | Taryfa podymnego 1789 | 9 | 160 |
| T90 | Taryfa podymnego 1790 | 9 | 211 |
Bez wypisu z 1794 r. — żadna fiszka tej wsi tej taryfy nie niesie. To brak wypisu w kartotece, nie luka w numeracji kart.
Zastrzeżenia do roczników (7)
Co przepisujący zanotował przy samym wypisie, a czego z tabeli wyżej nie widać:
- T89 — PIERWSZA Z DWÓCH CZĘŚCI T89 DLA ŁUKOWA — część MIEJSKA, zamknięta na tej jednej fiszce własną sumą „Razem: 122 d.”. Druga część, pod powtórzoną siglą T89 („T89 - starostwo Łukowskie Dłuskiego dożywotnie”), zaczyna się na karcie 3) i biegnie przez karta 4) i 589 z dopiskami „c.d. T89”; zapisałem ją jako drugi wypis T89 w tym pliku, bo ma własne tabele i własne sumy cząstkowe, a wspólnej sumy dla obu części kartoteka nie podaje. RACHUNEK TEJ FISZKI DOMYKA SIĘ CO DO JEDNEGO DYMU: a) miasto 14 + 7 + 7 + 46 + 15 + 15 + 4 + 7 = 115; b) plebanja 1; c) konwikt Szaniawskich XX. Pijarów 6; razem 115 + 1 + 6 = 122, zgodnie z podaną na dole fiszki sumą „Razem: 122 d.”. Ta zgodność jest zarazem dowodem odczytu wszystkich ośmiu liczb pozycji a) oraz rozstrzyga poprawkę w pozycji b) (patrz uwaga tamże). Wypis pisany atramentem niebieskim, tą samą ręką co stojący wyżej koniec T90.
- T89 — DRUGA CZĘŚĆ T89 DLA ŁUKOWA — część STAROŚCIŃSKA I DUCHOWNA, pisana czarnym atramentem przez trzy fiszki: karta 3) (nagłówek, tabela kominów pijarskich, początek tabeli probostwa), karta 4) („c.d. T89” — reszta tabeli probostwa, jej suma i wójtostwo) i karta 5) („c.d. T89” — tabela ludności probostwa). Zapisuję ją jako osobny wypis T89, bo sigla stoi na karcie 3) powtórzona, bez dopisku „c.d.”, a część miejska na karcie 2) jest już zamknięta własną sumą 122 d. SUMY OGÓLNEJ TEN WYPIS NIE PODAJE — suma z karty jest więc puste. Podaje trzy sumy cząstkowe i wszystkie trzy domykają się co do jednostki: (1) kominy pijarskie 1 + 3 = 4, karta pisze „suma - 4.”; (2) tabela probostwa 1 + 1 + 1 + 1 + 7 + 2 + 2 + 1 = 16, karta pisze „Razem 16 dymów.”; (3) wójtostwo 8 + 1 = 9, karta pisze „= 9 d.”. Razem dymów w tej części: 4 + 16 + 9 = 29 (liczby 29 kartoteka nie podaje, jest wyliczona). Łącznie z częścią miejską (122 d. na karcie 2) T89 daje dla Łukowa 151 — ale TEJ SUMY KARTOTEKA NIGDZIE NIE STAWIA i nie wpisuję jej do żadnego pola. ROZBIEŻNOŚĆ, KTÓREJ NIE WYGŁADZAM: część miejska liczy plebanię na 1 dym, a tabela probostwa (karta 3)–588) rozpisuje osiadłość probostwa jeszcze raz, na 16 dymów; podobnie kolegium pijarskie stoi raz w części miejskiej jako „konwikt Szaniawskich XX. Pijarów: 6 d. dworskich”, a raz tutaj jako „Tabela kominów XX. Piarów Łukowskich w mieście Łukowie: suma - 4”. Czy te liczby się dopełniają, czy nakładają, kartoteka nie tłumaczy i ja tego nie rozstrzygam. TABELA LUDNOŚCI z karty 5) ma liczba dymów = puste, bo liczy dusze, nie dymy.
- T₀89 — WYKAZ POSESORÓW CZĘŚCI Z 1789 r. — BEZ DYMÓW (liczba dymów wszędzie puste, suma z karty puste); karta żadnej sumy nie podaje i podać nie może, bo to nie taryfa. ZASIĘG: wypis zaczyna się NIE na fiszce 602, tylko już u dołu karty 16) (karta 16), pod zakończeniem obcego wypisu „Rew. m. Łuk. 92”, i biegnie przez karty 17) (17), 603 (18), 604 (19), 606 (20) do 605 (21). UWAGA NA KOLEJNOŚĆ FISZEK: numery w nagłówkach idą 16, 17, 18, 19, 20, 21, ale numery KART W KARTOTECE idą 601, 602, 603, 604, 606, 605 — karty 21) i 606 leżą w kartotece w odwrotnej kolejności. Pozycje ustawiłem według numeru z nagłówka, nie według numeru karty w kartotece. UKŁAD NA FISZKACH: każda fiszka pisana w DWÓCH KOLUMNACH („cz. …” po lewej i „cz. …” po prawej). Kartoteka nie numeruje pozycji i nie mówi, czy w oryginalnym rejestrze czytało się kolumnami, czy wierszami; przepisuję wierszami (najpierw komórka lewa, potem prawa tego samego wiersza) i zaznaczam to w polu kolumna każdej pozycji, żeby dało się odtworzyć układ. Numeracja numer pozycji jest więc REDAKCYJNA. karta 21) (karta 21) ma tylko kolumnę lewą — prawa połowa karty jest pusta; tam wypis się kończy. ZAKOŃCZENIE: po ostatniej osobie idą trzy wiersze beneficjów kościelnych bez nazwisk (plebania z arendą karczmy, 3 wikarych, zakrystian i organista; beneficjum szpitalne św. Ducha; kolegium XX Pijarów) — tak samo jak w T₀89 Zbuczyna. KLAMRA „NIE WYSIEWAJĄ 10 KORCY”: NIE MA JEJ. Przejrzałem wszystkie sześć fiszek wypisu w powiększeniu, oba marginesy i wszystkie międzykolumnia — nigdzie nie ma ani klamry, ani pionowego napisu, ani skrótu „nie wys. 10 kor.”. To jest wynik, nie przeoczenie: formuła o cenzusie wysiewu dotyczy posesorów wiejskich, a tu mamy mieszczan łukowskich. Żadna pozycja nie dostaje więc adnotacji „nie wysiewa 10 korcy”. PROPINACJA / BROWAR / KARCZMA / MŁYN: w całym wypisie pada JEDEN taki wyraz — „arenda karcz.” przy plebanii. Słowa „propinacja” kartoteka tu nie napisała, więc znacznika `propinacja` nie stawiam; browaru, młyna i karczmy świeckiej ten wypis nie zna wcale. STANY: przy prawie każdym mieszczaninie stoi „sław.” (sławetny); raz „uczciwego” (Jan Ambrozik, karta 17) i trzy razy „pracowitego” (trzy ostatnie pozycje, karta 21). Zapisuję je w polu status. PYTAJNIKI AUTORA: na fiszce 606 trzy pozycje mają przed „ssrów” wyraźny pytajnik postawiony ręką autora kartoteki — to jego wątpliwość, przepisuję ją, nie rozstrzygam.
- T90 — Cały wypis T90 dla tej jednostki mieści się w jednej pozycji: karta nie rozbija wójtostwa na części i nie wymienia posesorów cząstkowych.
- T90 — Wypis biegnie przez DWIE fiszki: zaczyna się na karcie 1) („1)”) i kończy na karcie 2) („2)”), gdzie stoi nad nim dopisek „c.d. T90.-”. Zbudowany dwustopniowo, tak jak w Zbuczynie: pozycja 1) to nagłówek dóbr królewskich z posesorem, rozbity na pięć podpozycji a)–e) zamkniętych sumą „Razem 184 dymów król.”; pozycja 2) to „dobra duchowne w mieście”, rozbita na trzy podpozycje a)–c) zamknięte sumą „Razem 18 dymów duch.”; pod obiema, po długiej kresce, suma końcowa „Razem w mieście 202 dymów miejskich.” (liczba podkreślona podwójnie). RACHUNEK DOMYKA SIĘ CO DO JEDNEGO DYMU NA OBU POZIOMACH: 1 + 119 + 50 + 8 + 6 = 184, zgodnie z sumą pośrednią; 14 + 1 + 3 = 18, zgodnie z drugą sumą pośrednią; 184 + 18 = 202, zgodnie z sumą końcową. KWALIFIKACJA DYMÓW: wszędzie „dymy miejskie”, ani razu „wiejskie 2giej klasy” — Łuków jest w tej taryfie miastem i tylko miastem. Formuła wypisana słowami przy pierwszej pozycji każdej grupy („1 dym miejski”, „14 dymów miejskich”), przy dalszych zastąpiona znakami powtórzenia (przecinkami u góry wiersza), które rozwijam w treść wypisu jako cudzysłowy powtórzenia. MIĘDZY POZYCJAMI e) I SUMĄ stoi odsyłacz „— zob. Wójtostwo. —”: wójtostwo łukowskie, choć należy do tego samego starostwa, ma w T90 własną fiszkę (9 dymów miejskich) i w te 202 dymy NIE wchodzi. Pod sumą 184 dopisany jest jeszcze jeden wiersz o składzie starostwa; zapisuję go przy pozycji 1e, bo tam stoi na fiszce.
- O83 — Najobszerniejsza charakterystyka miejscowości w tej jednostce: TRZY fiszki (591 i 592), dwadzieścia parę wierszy czarnym atramentem, bez sum i bez ani jednej liczby dymów. Zaczyna się na karcie 6), pod wypisem V48, i biegnie bez dopisku „c.d.” przez dwie następne fiszki — na karcie 7) i 592 sigla „O83 (IX)” jest za każdym razem powtórzona od nowa, na lewym marginesie. Numer w nawiasie czytam jako rzymskie „IX”, tak samo jak przy Zbuczynie, Rowcach i Tarczach. BUDOWA: pierwsza fiszka daje właściwą charakterystykę ustrojową i kościelną miasta (miasto grodowe i ziemskie, przynależność kościelna, tytuł posiadania, świątynie i klasztory); dwie następne to już WYLICZENIE OSOBLIWOŚCI I OBIEKTÓW rozrzuconych wokół miasta, rozdzielonych średnikami, bez numeracji. Dzielę wypis na trzy pozycje wyłącznie po fiszkach (1 = karta 6), 2 = karta 7), 3 = karta 8); numeracja jest redakcyjna, karta jej nie stawia. OSOBY: cały wypis nazywa DWIE osoby — Sebastyana Dłuskiego, starostę łukowskiego, dożywotniego dzierżawcę, i ks. Konstantego Szaniawskiego, biskupa krakowskiego, fundatora konwiktu. Starosta wraca potem jeszcze trzy razy, ale bezimiennie („tutejszego starostę”, „cegielni starościńskiej”, „łąk starościńskich”). PROPINACJI ANI BROWARU TEN WYPIS NIE WYMIENIA. Młyn jest jeden i KOŃSKI (kieratowy), karczma jedna i nazwana z imienia („Wielki Dom”); słownik adnotacje nie zna znacznika „młyn” ani „karczma”, więc zostają w treść wypisu i w uwagach pozycji.
- V48 — WYPIS V48 JEST TU ZUPEŁNIE INNY NIŻ W ZWYKŁEJ WSI. We wsiach cząstkowych tej kartoteki V48 to jedna linijka z samą nazwą wsi (np. Tarcze karta 1), Rowce karta 1); w miasteczku Zbuczynie rozrasta się do trzech wierszy o kościele; tutaj, w mieście parafialnym i klasztornym, ma wierszy pięć i wylicza całą sieć kościelną, zakonną i dobroczynną Łukowa. Dymów i osób wypis nie podaje.
Zapisy kartoteki
Wszystkie wypisy tej miejscowości w brzmieniu kart, rocznik po roczniku. Jeden blok to jedno wystąpienie: ta osoba, w tym roczniku. Przy pozycji zbiorowej ten sam tekst karty stoi przy każdej wymienionej osobie — bo karta wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno. Dymy podane przy pozycji zbiorowej to równy podział między wymienionych, nie odczyt.
1789 T89Taryfa podymnego 1789
DłuskiSebastianstarosta łukowski
T89115 dymówposesorposesorT89 — miasto, król., poses. Sebastjan Dłuski star. łukowski, a) miasto: 14 d. we dworach szlach., 7 browarów, 7 d. żyd., 46 d. gospodarzy grunta mających, 15 d. ogrodow. z /…/, 15 d. ogrod. bez ogrodu; 4 d. fabryczne, 7 d. rzemieśl.karta 2)
Co znaczy ta liczba. Sto piętnaście dymów to całe miasto królewskie, którego Dłuski był dożywotnim posesorem jako starosta łukowski — nie jego własne domy. Ta sama pozycja wylicza dalej, z czego liczba się składa: dwory szlacheckie, browary, domy żydowskie, domy gospodarzy. W indeksie osobowym stoi przy jego nazwisku, bo tak stoi na karcie.
Rozpisu budynków świadomie tu nie podajemy — tak samo jak przy Zbuczynie: rozpis karty nie składa się z samych budynków. Z ośmiu składników budynkami są tylko dwa („14 d. we dworach szlach.” i „7 browarów”), reszta to KATEGORIE PODATKOWE mieszczan i Żydów: 7 d. żyd., 46 d. gospodarzy grunta mających, 15 d. ogrodow. z /…/, 15 d. ogrod. bez ogrodu, 4 d. fabryczne, 7 d. rzemieśl. Wpisanie ich do rozpis budynków byłoby nadinterpretacją. RACHUNEK: 14 + 7 + 7 + 46 + 15 + 15 + 4 + 7 = 115. UWAGA: liczby 115 KARTA NIE PODAJE — podaje tylko sumę końcową „Razem: 122 d.” dla a) + b) + c); 115 jest więc wyliczone ze składników i potwierdzone tym, że 115 + 1 + 6 = 122 co do jednego dymu. SIEDEM BROWARÓW w samym mieście to najwyższa liczba browarów w całej tej kartotece — zapis „7 browarów” sprawdzony przy powiększeniu; stoi bez skrótu „d.”, inaczej niż sąsiednie pozycje, ale wchodzi do rachunku na równi z nimi. „15 d. ogrodow. z” — po „z” pisarz postawił wielki nawias klamrowy biegnący w górę do dopisku na prawym marginesie, który jest UCIĘTY KRAWĘDZIĄ FISZKI: widać tylko „(ogrodo…” [odczyt niepewny — dalszy ciąg dopisku nie mieści się na karcie]. Klamra obejmuje oba wiersze „ogrodowe”, tzn. 15 d. ogrodow. z /…/ i 15 d. ogrod. bez ogrodu. POSESOR wymieniony w MIANOWNIKU („poses. Sebastjan Dłuski star. łukowski”), inaczej niż zwykle w tej kartotece; nazwisko czytam „Dłuski” — kapitalne D z przekreślonym wysokim „ł” — i tak samo brzmi ono na karcie 3) („Dłuskiego”) oraz w T90 na karcie 1) („Sebastjana Dłuskiego starosty łukowskiego”). Osobę wpisuję TYLKO TUTAJ, w nagłówkowej pozycji a), żeby nie policzyć Dłuskiego trzy razy; pozycje b) i c) stoją pod tym samym nagłówkiem.
DłuskiSebastianstarosta łukowski
T89dzierżawca dożywotniposesorT89 - starostwo Łukowskie Dłuskiego dożywotnie: dwór w Łukowie, wójtostwo łukowskie, wsie Sieciaszka, Poważe, Zdżary, Krynka.karta 3)
NAGŁÓWEK CAŁEJ TEJ CZĘŚCI WYPISU — wylicza skład starostwa łukowskiego i jego posesora, ale WŁASNYCH DYMÓW NIE PODAJE, dlatego liczba dymów = puste; dymy niosą dopiero tabele stojące niżej. Numeracja „1” jest redakcyjna, karta pozycji nie numeruje. IMIENIA POSESORA TEN WIERSZ NIE PODAJE — samo „Dłuskiego”; imię Sebastjan stoi w części miejskiej T89 na karcie 2) („poses. Sebastjan Dłuski star. łukowski”) i tam je zapisałem, tu go nie powtarzam. DZIERŻAWA JEST DOŻYWOTNIA („dożywotnie”). SKŁAD STAROSTWA: dwór w Łukowie, wójtostwo łukowskie i cztery wsie — Sieciaszka, Poważe, Zdżary, Krynka. Ten sam skład daje T90 na karcie 1) („do starostwa należą Łuków, Sieciaszka, Zdżary, Poważe i Krynka”), tam dodatkowo z samym Łukowem. Zakończenie nazwy „Zdżary” jest w tej ręce płaskim, poziomym pociągnięciem [odczyt końcówki niepewny — czytam „Zdżary” za zgodnym zapisem w T90 na karcie 1)].
1789 T₀89Wykaz posesorów części z 1789 r.
JastrzębskiAlexy
T₀89T₀89 pow. łuk. – m-to Łuków – cz. na mieście tymże Alexego Jastrzębskiegokarta 16)
Pierwsza pozycja wykazu miasta. „na mieście tymże” — sprawdzone przy powiększeniu sześciokrotnym, czytam „mieście” (nie „miejscu”). Wyraz „Alexego Jastrzębskiego” napisany dwa razy: raz czysto, raz niżej i przekreślony poziomą kreską — poprawka pisarska, nie dwie osoby.
imię zapisane przez „x”: „Alexego” (Aleksy)
GoławskiJakub
T₀89cz. Jakuba Gołaskiegokarta 16)
KosteckiAndrzej
T₀89sławetnycz. sławetn. Andrzeja Kosteckiegokarta 16)
GoławskiPaweł
T₀89cz. Pawła Gołaskiegokarta 16)
IzdebskiWojciech
T₀89cz. Wojciecha Izdebskiegokarta 16)
GóreckiKrzysztof
T₀89sławetnycz. Krzysztofa Góreckiego, sławetnego;karta 17)
GoławskiMaciej
T₀89cz. Macieja Gołaskiegokarta 17)
TysWojciech
T₀89sławetnycz. Wojciecha Tys, sław.;karta 17)
Nazwisko nieodmienione („Wojciecha Tys”), więc mianownik „Tys” jest pewny.
GoławskiMateusz
T₀89cz. Mateusza Gołaskiegokarta 17)
PrzymulskiPaweł
T₀89sławetnycz. Pawła Przymulskiego, sław;karta 17)
GoławskiSzymon
T₀89cz. Szymona Gołaskiegokarta 17)
BełzeckaPetronela
T₀89wdowa, sławetnacz. Petronelli Bełzeckiej, wdowy sław.;karta 17)
KOBIETA — imię własne podane, nazwisko w formie żeńskiej. „wdowy sław.” = wdowa sławetna; sam zapis nie czyni zmarłym nikogo imiennie (mąż nie jest nazwany), więc oznaczenie osoby zmarłej nie stawiam nikomu.
RolaMichał
T₀89cz. Michała Rolikarta 17)
Nazwisko „Rola” (dopeł. „Roli”) — forma poświadczona w `nazwiska.json`.
RudnickaZofia
T₀89wdowa, sławetnacz. Zofii Rudnickiej, wdowy, sław.;karta 17)
KOBIETA — imię własne i nazwisko w formie żeńskiej. Ta sama rodzina co „ssrów Józefa Rudnickiego” na karcie 21).
NowosielskiFabian
T₀89cz. Fabiana Nowosielskiegokarta 17)
MusiatowczMarcin
T₀89sławetnycz. Marcina Musiatowcza, sław;karta 17)
[odczyt niepewny] Koniec nazwiska poprawiany na karcie (litery nadpisane), sprawdzany przy powiększeniu sześciokrotnym — pewne jest „Musia…”, dalej „-towcza”. Nazwiska tego nie ma w `nazwiska.json`.
[odczyt niepewny] na karcie dopełniacz „Musiatowcza”; mianownik przyjęty „Musiatowcz”, ale możliwe też „Musiatowicz” albo „Musiatowiec”
BorkowskiAntoni
T₀89cz. Antoniego Borkowskiegokarta 17)
WilczyńskiMichał
T₀89cz. Michała Wilczyńskiegokarta 17)
Jedyna pozycja prawej kolumny tej fiszki bez określenia stanu.
GoławskiFranciszek
T₀89cz. Franciszka Gołaskiegokarta 17)
SmykPaweł
T₀89sławetnycz. Pawła Smyk'a, sław..karta 17)
Nazwisko zapisane z apostrofem przed końcówką („Smyk'a”) — tak kartoteka znaczy nazwiska nieodmienne; mianownik „Smyk” pewny. Por. „ssrów sław. Franciszka Smyka” na karcie 18).
IzdebskiJakub
T₀89cz. Jakuba Izdebskiegokarta 17)
SłowińskiJan
T₀89sławetnycz. Jana Słowińskiego, sław.;karta 17)
WysokińskiPaweł
T₀89cz. Pawła Wysokińskiegokarta 17)
MozdżeńStanisław
T₀89sławetnycz. Stanisława Mozdżenia, sławkarta 17)
Dopełniacz „Mozdżenia” → mianownik „Mozdżeń”. Ta sama rodzina co Antoni Mozdżeń i Jakub Mozdżeń.
ŁukasiewiczAntoni
T₀89cz. [wyraz skreślony: „sław”] Antoniego Łukasiewiczakarta 17)
Przed imieniem stoi wyraz PRZEKREŚLONY, po kształcie „sław” (sławetnego); ponieważ jest skreślony, stanu tej osobie nie przypisuję.
KosmalskiMichał
T₀89zaprzysiężony, sławetnycz. ssrów sław. Wojciecha Kosmalskiego zaprzys. sław. Michał Kosmalski;karta 17)
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Kosmalski Wojciech †2 osób na część bez dymów
Dwie osoby w jednej pozycji: część należy do SUKCESORÓW zmarłego sławetnego Wojciecha Kosmalskiego, a „zaprzys.” (zaprzysiężony — ten, kto złożył przysięgę przy spisie) jest sławetny Michał Kosmalski, wymieniony w MIANOWNIKU, nie w dopełniaczu. Ten sam schemat wraca na karcie 18) („zap. Jan Krasuski”) i karta 20) („zap. Szymon Dybciak”).
KosmalskiWojciech†
T₀89sukcesorowie, sławetny† nie żyjecz. ssrów sław. Wojciecha Kosmalskiego zaprzys. sław. Michał Kosmalski;karta 17)
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Kosmalski Michał2 osób na część bez dymów
Dwie osoby w jednej pozycji: część należy do SUKCESORÓW zmarłego sławetnego Wojciecha Kosmalskiego, a „zaprzys.” (zaprzysiężony — ten, kto złożył przysięgę przy spisie) jest sławetny Michał Kosmalski, wymieniony w MIANOWNIKU, nie w dopełniaczu. Ten sam schemat wraca na karcie 18) („zap. Jan Krasuski”) i karta 20) („zap. Szymon Dybciak”).
GołaskaSalomea
T₀89cz. Salomei Gołaskiejkarta 17)
KOBIETA — nazwisko w formie żeńskiej, tak jak stoi na karcie. Karta nie dodaje przy niej żadnego określenia stanu.
AmbrozikJan
T₀89uczciwycz. Jana Ambrozika, uczciwego;karta 17)
„uczciwego” (honestus) — jedyne w całym wykazie użycie tego określenia; reszta mieszczan ma „sław.” (sławetny), trzej ostatni „pracowity”.
ZaboklickiWojciech
T₀89cz. Wojciecha Zabłockiegokarta 17)
ZalewskiAntoni
T₀89cz. Antoniego Zaleskiegokarta 18)
KozłowskiKacper
T₀89sławetnycz. sław. Kacpra Kozłowskiegokarta 18)
PlewickiAdam
T₀89cz. Adama Plewickiegokarta 18)
OstrołęckiWojciech
T₀89sławetnycz. " Wojciecha Ostrołęckiegokarta 18)
Znak powtórzenia („) w miejscu „sław.” z wiersza wyżej.
KrasuskiJan
T₀89zaprzysiężonycz. ssrów Anton. Słwińskiego / zap. Jan Krasuskikarta 18)
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Słowiński Anton[i] †2 osób na część bez dymów
„zap.” = zaprzysiężony, w mianowniku, w osobnym wierszu pod pozycją. JEDYNY KRASUSKI W CAŁYM WYKAZIE MIASTA — nazwisko wszechobecne we wsiach parafii Trzebieszów, w Łukowie pojawia się raz jeden, i to nie jako posesor części, tylko jako składający przysięgę.
SłowińskiAntoni†
T₀89sukcesorowie† nie żyjecz. ssrów Anton. Słwińskiego / zap. Jan Krasuskikarta 18)
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Krasuski Jan2 osób na część bez dymów
„zap.” = zaprzysiężony, w mianowniku, w osobnym wierszu pod pozycją. JEDYNY KRASUSKI W CAŁYM WYKAZIE MIASTA — nazwisko wszechobecne we wsiach parafii Trzebieszów, w Łukowie pojawia się raz jeden, i to nie jako posesor części, tylko jako składający przysięgę.
na karcie „Słwińskiego” — bez „o” po „Sł”; czytam jako Słowiński za pewnym zapisem „Jana Słowińskiego” na karcie 17)
PilskiJakub
T₀89sławetnycz. " Jakóba Pilskiegokarta 18)
ŻakPaweł
T₀89sławetnycz. " Pawła Żakakarta 18)
JastrzębskiJózef
T₀89cz. Józefa Jastrzębskiegokarta 18)
KrupińskiJózef
T₀89sławetnycz. " Józefa Krupińskiegokarta 18)
GrzyżowskiMichał
T₀89sławetnycz. sław. Michała Grzyżowskiegokarta 18)
[odczyt niepewny] Nazwisko sprawdzane przy powiększeniu sześciokrotnym: pewne „Grz…owskiego”, sporna jest sylaba środkowa. Nazwiska nie ma w `nazwiska.json`.
[odczyt niepewny] dopełniacz czytany „Grzyżowskiego”; możliwe też „Grzeżowski”/„Grzozowski”
ChruścielJan
T₀89sławetnycz. " Jana Chruściełakarta 18)
Dopełniacz „Chruścieła” → mianownik „Chruściel”.
DybciakSzymon
T₀89sławetnycz. " Szymona Dybciakakarta 18)
Ten sam Szymon Dybciak wraca na karcie 20) dwa razy: jako posesor części i jako „zap.” (zaprzysiężony) przy części sukcesorów Wojciecha Świerczowskiego.
JagodzińskiAntoni
T₀89sławetnycz. " Antoniego Jagodzińskiegokarta 18)
SmykFranciszek†
T₀89sukcesorowie, sławetny† nie żyjecz. ssrów sław. Franciszka Smykakarta 18)
StaryssJakub
T₀89sławetnycz. " Jakuba Starysskarta 18)
Nazwisko nieodmienione („Jakuba Staryss”), mianownik „Staryss” pewny; podwójne „ss” sprawdzone przy powiększeniu pięciokrotnym.
PilskiMichał
T₀89sławetnycz. sław Michała Pilskiegokarta 18)
WeszakowskiJózef
T₀89sławetnycz. " Józefa Weszakowskiegokarta 18)
ZiemiańskiAugustyn
T₀89sławetnycz. " Augustyna Ziemiańskiegokarta 18)
ZwyssakowskiStanisław
T₀89sławetnycz. " Stanisława Zwyssakowskiegokarta 18)
[odczyt niepewny] Nazwisko nietypowe; sprawdzane przy powiększeniu dziewięciokrotnym i zestawione z „Zaleskiego” (ta sama fiszka) oraz z „Leszczyńskiego” (wiersz niżej) — kształt wielkiej litery zgadza się z „Z”, nie z „L”.
[odczyt niepewny] litera początkowa ma kształt tego samego „Z”, co w pewnym „Zaleskiego” z tej samej fiszki; dalej „-wyssakowskiego”
RossiewiczWojciech
T₀89sławetnycz. " Wojciecha Rossiewiczakarta 18)
LeszczyńskiJan
T₀89sławetnycz. " Jana Leszczyńskiegokarta 18)
OstrołęckiKazimierz
T₀89sławetnycz. " Kazimierza Ostrołęckiegokarta 18)
PazikowskiAntoni
T₀89sławetnycz. sław. Antoniego Pazikowskiegokarta 19)
MozdżeńAntoni
T₀89sławetnycz. sław. Antoniego Mozdżeniakarta 19)
PazikowskiWojciech
T₀89sławetnycz. " Wojciecha Pazikowskiegokarta 19)
WalczewskiAndrzej†
T₀89sukcesorowie† nie żyjecz. ssrów Andrzeja Walczewskiegokarta 19)
CegiełkaJakub†
T₀89sukcesorowie, sławetny† nie żyjecz. " ssrów Jakuba Cegiełkikarta 19)
SidorGrzegorz
T₀89sławetnycz. sław. Grzegorza Sidor'akarta 19)
Apostrof przed końcówką („Sidor'a”) — mianownik „Sidor”.
KrauzFranciszek
T₀89sławetnycz. " Franciszka Krauz'akarta 19)
Apostrof przed końcówką — mianownik „Krauz”.
JurkowskiJakub
T₀89sławetnycz. " Jakuba Jurkowskiegokarta 19)
DzięciołJan
T₀89sławetnycz. " Jana Dzięciołakarta 19)
KrauzJakub
T₀89sławetnycz. " Jakuba Krauz'akarta 19)
JasińskaZofia
T₀89sławetnycz. " Zofii Jasieńskiejkarta 19)
KOBIETA — imię własne podane, nazwisko w formie żeńskiej. Karta nie mówi, że jest wdową.
OrdyńskiFranciszek
T₀89sławetnycz. " Franciszka Ordyńskiegokarta 19)
MikonowiczMichał
T₀89sławetnycz. " Michała Mikonowiczakarta 19)
KownackiAndrzej
T₀89sławetnycz. " Andrzeja Kownackiegokarta 19)
MikonowiczJózef
T₀89sławetnycz. " Józefa Mikonowiczakarta 19)
NowakowskiPiotr
T₀89sławetnycz. " Piotra Nowakowskiegokarta 19)
StarzyńskiJakub
T₀89sławetnycz. " Jakuba Starzyńskiegokarta 19)
KownackiJan
T₀89sławetnycz. " Jana Kownackiegokarta 19)
JasocińskiJakub
T₀89sławetnycz. " Jakuba Jasocińskiegokarta 19)
[odczyt niepewny co do sylaby środkowej] czytam „Jasocińskiego”; nie mylić z „Zofii Jasieńskiej” z tej samej fiszki — to dwa różne zapisy.
LewandowskiAdam
T₀89sławetnycz. " Adama Lewandowskiegokarta 19)
LewandowskiPiotr
T₀89sławetnycz. " Piotra Lewandowskiegokarta 19)
PiskorekMichał
T₀89pracowitycz. " Michała Piskorkakarta 21)
Znak powtórzenia („) w miejscu „pracowitego”.
ZameckiPaweł
T₀89pracowitycz. " Pawła Zameckiegokarta 21)
Znak powtórzenia („) w miejscu „pracowitego”. Ostatnia pozycja imienna całego wykazu.
JurkiewiczAntoni
T₀89sławetnycz. sław. Antoniego Jurkiewiczakarta 21)
PasternakPaweł
T₀89sławetnycz. " Pawła Pasternakakarta 21)
RudnickiJózef†
T₀89sukcesorowie, sławetny† nie żyjecz. " ssrów Józefa Rudnickiegokarta 21)
Zapewne mąż Zofii Rudnickiej, wdowy sławetnej z karty 17) — ale karta tego nie mówi i ja tego nie łączę.
KostyanBaker
T₀89sławetnycz. " Bakera Kostyan'akarta 21)
[odczyt niepewny co do imienia] Apostrof przed końcówką nazwiska („Kostyan'a”) — mianownik „Kostyan” pewny. Imię sprawdzane przy powiększeniu pięciokrotnym: widać „Ba-”, tall literę z pętlą i „-era”.
[odczyt niepewny] imię czytane „Bakera” (mian. „Baker”); możliwe „Balcera” (= Baltazar), formy dla tej okolicy naturalniejszej
CegiełkaMichał
T₀89pracowitycz. pracowitego Michała Cegiełkikarta 21)
„pracowity” (laboriosus) — określenie chłopskie, nie mieszczańskie; w całym wykazie miasta pojawia się dopiero tu i obejmuje trzy ostatnie pozycje imienne (Michał Cegiełka, Michał Piskorek, Paweł Zamecki).
PrządkińskiJan
T₀89sławetnycz. sław. Jana Prządkińskiegokarta 20)
[odczyt niepewny] Nazwisko sprawdzane przy powiększeniu siedmiokrotnym: pewne „Prz-ą-…-kińskiego”, sporna litera po „ą”.
[odczyt niepewny] czytam „Prządkińskiego”; możliwe „Przędkiński”
TurczyńskiAndrzej
T₀89sławetnycz. sław. Andrzeja Turczyńskiegokarta 20)
MozdżeńJakub
T₀89sławetnycz. " Jakuba Mozdżeniakarta 20)
MakowskiAntoni
T₀89sławetnycz. " Antoniego Makowskiegokarta 20)
WereszkoAntoni
T₀89sławetnycz. " Antoniego Wereszkikarta 20)
na karcie dopełniacz „Wereszki”; mianownik przyjęty „Wereszko”, ale „Wereszka” równie możliwa — kartoteka mianownika nie podaje
KozłowskiWojciech
T₀89sławetnycz. " Wojciecha Kozłowskiegokarta 20)
DybciakSzymon
T₀89zaprzysiężonycz. ? ssrów Wojciecha Świerczowskiego / zap. Szymon Dybciakkarta 20)
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Świerczowski Wojciech †2 osób na część bez dymów
ZNAK ZAPYTANIA NA KARCIE: między „cz.” a „ssrów” stoi wyraźny, grubo postawiony PYTAJNIK — wątpliwość samego autora kartoteki, nie moja. Taki sam pytajnik stoi przy dwóch pozycjach prawej kolumny tej fiszki (ssrowie Fabiana Osińskiego i ssrowie Tomasza Zawiskiego); w całym wykazie miasta nie ma go nigdzie indziej i zawsze towarzyszy sukcesorom. Nazwisko przeniesione na drugi wiersz („Swierczow-skiego”). „zap.” = zaprzysiężony, w mianowniku.
SwierczowskiWojciech†
T₀89sukcesorowie† nie żyjecz. ? ssrów Wojciecha Świerczowskiego / zap. Szymon Dybciakkarta 20)
w tej samej pozycji karta wymienia jeszcze: Dybciak Szymon2 osób na część bez dymów
ZNAK ZAPYTANIA NA KARCIE: między „cz.” a „ssrów” stoi wyraźny, grubo postawiony PYTAJNIK — wątpliwość samego autora kartoteki, nie moja. Taki sam pytajnik stoi przy dwóch pozycjach prawej kolumny tej fiszki (ssrowie Fabiana Osińskiego i ssrowie Tomasza Zawiskiego); w całym wykazie miasta nie ma go nigdzie indziej i zawsze towarzyszy sukcesorom. Nazwisko przeniesione na drugi wiersz („Swierczow-skiego”). „zap.” = zaprzysiężony, w mianowniku.
CegiełkaJózef
T₀89sławetnycz. " Józefa Cegiełkikarta 20)
OsińskiFabian†
T₀89sukcesorowie† nie żyjecz. ? ssrów Fabiana Osińskiegokarta 20)
Pytajnik postawiony przez autora kartoteki przed „ssrów” — zob. uwagę przy pozycji z Wojciechem Świerczowskim.
RucińskiJan
T₀89sławetnycz. sław. Jana Rucińskiegokarta 20)
ZawiskiTomasz†
T₀89sukcesorowie† nie żyjecz. ? ssrów Tomasza Zawiskiegokarta 20)
Pytajnik autora kartoteki przed „ssrów”. [odczyt niepewny] Nazwisko czytane „Zawiskiego”.
[odczyt niepewny] wielka litera ma kształt „Z” (jak w pewnym „Zaleskiego”, karta 18), nie „Ł”
DybciakSzymon
T₀89sławetnycz. " Szymona Dybciakakarta 20)
Ta sama osoba, która dwa wiersze wyżej występuje na tej fiszce jako „zap.” (zaprzysiężony) przy części sukcesorów Wojciecha Świerczowskiego, i która ma własną część także w T₀89 na karcie 18).
OsińskiSzymon
T₀89sławetnycz. sław. Szymona Osińskiegokarta 20)
MazurkiewiczFranciszek
T₀89sławetnycz. " Franciszka Mazurkiewiczakarta 20)
OsińskiStanisław
T₀89sławetnycz. " Stanisława Osińskiegokarta 20)
DaczkowskaŁucja
T₀89wdowa, sławetnacz. " Łucji Daczkowskiej, wdowykarta 20)
KOBIETA — imię własne, nazwisko w formie żeńskiej, wprost nazwana wdową. Wiersz na karcie poprawiany: imię i nazwisko napisane dwa razy, dolny zapis („Łucji Daczkowskiej, wdowy”) jest wersją ostateczną.
ZbuckiKazimierz
T₀89sławetnycz. " Kazimierza Zbuckiegokarta 20)
Wiersz poprawiany — nazwisko napisane dwa razy, jedno nad drugim; oba razy czytelne jako „Zbuckiego”.
PisarekJan
T₀89sławetnycz. " Jana Pisarkakarta 20)
WereszkoRoman
T₀89sławetnycz. " Romana Wereszkikarta 20)
dopełniacz „Wereszki”; mianownik przyjęty „Wereszko” — jak przy Antonim na tej samej fiszce
CiechońAdam
T₀89sławetnycz. " Adama Ciechoniakarta 20)
Dopełniacz „Ciechonia” → mianownik „Ciechoń”.
PilskaZofia
T₀89sławetnycz. " Zofii Pilskiejkarta 20)
KOBIETA — imię własne, nazwisko w formie żeńskiej. Ta sama rodzina co Michał Pilski i Jakób Pilski.
1790 T90Taryfa podymnego 1790
Dłuskistarosta zwoliński
T909 dymówposesorposesorT90 – Woytostwo Łukowskie – dobra król.; w poses. Dłuskiego starosty zwolińskiego – 9 dymów miejskich, w tem(?) 1 przybył po r. 1789. –
Liczba dymów („9”) podkreślona na karcie. Imienia posesora ten wiersz nie podaje — podaje je dopiero St.89 („Sebastyana Dłuskiego”). Urząd: karta pisze tu „starosty zwolińskiego”, podczas gdy St.89 i obie karty Cieszkowizny nazywają tę samą osobę starostą łukowskim — rozbieżności nie uzgadniam. Dopisek „w tem(?) 1 przybył po r. 1789” — skrót „tem” nadpisany, znak zapytania w nawiasie postawiony przez kompilatora, wyraz „przybył” przełamany między wierszami i dobiegający do prawej krawędzi kadru [odczyt niepewny]. Określenie „dymów miejskich” karta odnosi do wójtostwa, choć samo wójtostwo leży poza miastem.
ROZBIEŻNOŚĆ ŹRÓDŁA, sprawdzona w powiększeniu 19 IX 2026 i NIE wygładzona: karta pisze wyraźnie „w poses. Dłuskiego starosty zwolińskiego”. Wszystkie pozostałe wypisy tej samej osoby — T89, T90, T94 i T₀89 Cieszkowizny, T89, T90 i O83 miasta Łukowa — nazywają go starostą ŁUKOWSKIM. Kartoteka nie tłumaczy tej różnicy; może to pomyłka autora odpisu, może drugie starostwo. Do rozstrzygnięcia poza kartoteką.
DłuskiSebastianstarosta łukowski
T901 dym1 folwarkposesorposesorT90 – 1) Starostwo łukowskie, dobra król., w poses. Sebastjana Dłuskiego starosty łukowskiego. – a) folwark łukowski do starostwa należący ——— 1 dym miejski;karta 1)
Osoba posesora stoi w nagłówku pozycji 1) i obejmuje wszystkie pięć podpozycji a)–e); wpisuję ją TYLKO TUTAJ (oraz osobno w 1d, gdzie karta nazywa go powtórnie i w innej roli), żeby nie policzyć Dłuskiego pięć razy. IMIĘ zapisane „Sebastjana”, przez „j”. NAZWISKO: „Dłuskiego” — początkowe „D” tej ręki ma zamkniętą pętlę przeciętą laską „ł” i w pierwszej chwili wygląda jak „Ot”; rozstrzygają trzy nieskreślone wystąpienia tego samego nazwiska na kartach („Dłuskiego starosty zwolińskiego”), 582 i 583 („Sebastjana Dłuskiego starosty łukowskiego”) oraz St.89 na karcie 8) („Sebastyana Dłuskiego star. grod. Łukow.”). URZĄD: „starosty łukowskiego” — rozbieżny z karty, gdzie ten sam Dłuski nazwany jest w T90 „starostą zwolińskim”; rozbieżności nie uzgadniam. FOLWARK liczony za JEDEN dym miejski — to najmniejsza pozycja wypisu.
DłuskiSebastianstarosta łukowski
T908 dymówdziedzicdziedzicd) w mieście jurysdyka Bernadynka zwana, dziedz. Sebastjana Dłuskiego star. łukowskiego — 8 „ „ ;karta 1)
TA SAMA OSOBA CO W lp 1a, ale w innej roli i dlatego wpisana drugi raz: w 1a Dłuski jest POSESOREM dóbr królewskich (starostwa), tutaj DZIEDZICEM jurydyki Bernadynki, czyli jej właścicielem dziedzicznym. Karta nazywa go w tym wierszu powtórnie, z imieniem i urzędem, więc nie jest to powtórzenie redakcyjne, tylko drugie, samodzielne wystąpienie. Przy scalaniu indeksu osób należy pamiętać, że to jeden człowiek. NAZWA JURYDYKI: „Bernadynka” — tak na karcie, przez jedno „r” i bez „r” w drugiej sylabie (nie „Bernardynka”), choć O83 na karcie 8) pisze już „bernardynów” pełną formą. Nazwę zapisuję dosłownie. Jurydyka bernardyńska z 8 dymami jest trzecim co do wielkości terytorium miasta. „dziedz.” = dziedzictwa/dziedziczna — skrót rozwijam tylko w tej uwadze, w treść wypisu zostaje jak na fiszce.
O83 O83Opis z 1783 [rozwinięcie sigli do potwierdzenia]
DłuskiSebastianstarosta łukowski
O83dzierżawca dożywotniposesorO83 (IX) – miasto grodowe i ziemskie, leżące nad rz. Krzną, w archidjakonacie lubelskim, dekanacie łukowskim, w dożywotniej dzierżawie Sebastyana Dłuskiego, starosty łukowskiego; kościół par.; kościółek drewniany św. Ducha - szpitalny; kolegjum i kościół murowany X.X. Pijarów ze szkołami drewnianemi; klasztor O.O. bernardynów prowincji ruskiej i kościół murowany na południe;karta 6)
PIERWSZA POZYCJA WYPISU, otwierająca O83 dla Łukowa. „MIASTO GRODOWE I ZIEMSKIE” — dwa sądy w jednym mieście: grodzki (starościński) i ziemski; to najmocniejsze w całej kartotece określenie rangi ustrojowej miejscowości i odpowiednik noty „MP – miasto - siedziba starostwa łukowskiego” z karty 8). PRZYNALEŻNOŚĆ KOŚCIELNA: archidiakonat lubelski, dekanat łukowski. TYTUŁ POSIADANIA: „w dożywotniej dzierżawie” — ta sama formuła, co przy Zbuczynie („w dożywotniej posesji Cieszkowskiego”). T90 na karcie 1) mówi tylko „w poses.”, bez „dożywotniej”; ta fiszka jest więc precyzyjniejsza. Imię zapisane tu „Sebastyana” (przez „y”), a w T90 na karcie 1) „Sebastjana” (przez „j”) — obie formy zostawiam tak, jak stoją, i nie ujednolicam. ŚWIĄTYNIE: kościół parafialny (bez wezwania — wezwanie Narodzenia NMP daje V48 na tej samej fiszce); kościółek DREWNIANY św. Ducha, szpitalny; kolegium i kościół MUROWANY XX pijarów ze szkołami DREWNIANEMI; klasztor OO. bernardynów PROWINCJI RUSKIEJ z kościołem murowanym, położony na południe. Przynależność bernardynów do prowincji ruskiej to szczegół wart odnotowania — w kartotece nigdzie indziej się nie powtarza. Skrót przy pijarach zapisany „X.X.” (z kropkami po obu literach), podczas gdy T90 na karcie 2) pisze „XX”; zostawiam obie postaci dosłownie. Pozycja urywa się przy dolnej krawędzi fiszki, bez znaku przeniesienia; ciąg dalszy na karcie 7).
imię na tej karcie przez „y”: „Sebastyana”
SzaniawskiKonstantybiskup krakowski
O83fundatorO83 (IX) – W kierunku półn. zachodnim znajduje się pole, zwane „Stoinszczyzna”, leżące blisko łąk starościńskich, rozciągających się na rz. Wielka Krzna; konwikt murowany fundacji księcia Konstantego Szaniawskiego, biskupa krakowskiego, dla sierot i [wyraz skreślony] podupadłych, imienia Szaniawskich, na osób 12, opatrzony dochodami; na północ od Łukowa w kierunku Gołaszyna „Figura” koło „Glinków” wystawiona, a dalej na północ cegielnia pijarska;karta 8)
JEDYNA OSOBA NAZWANA W CAŁYM O83 TEJ JEDNOSTKI: ks. Konstanty Szaniawski, biskup krakowski, fundator konwiktu. Tytuł na karcie brzmi „księcia” — biskupi krakowscy tytułowali się książętami siewierskimi, więc zapisuję urząd jako „biskup krakowski”, a słowo „księcia” zostawiam w treść wypisu. Status „fundator” nie należy do słownika adnotacje, więc nie stawiam przy tej pozycji żadnej adnotacji, a informację trzymam w polu status osoby i tutaj. KONWIKT: murowany, imienia Szaniawskich, dla SIEROT i podupadłych, na OSÓB 12, opatrzony dochodami. To ten sam konwikt, który T90 na karcie 1) liczy na 6 dymów miejskich (lp 1e) — tam bez fundatora i bez opisu. WYRAZ SKREŚLONY między „sierot i” a „podupadłych”: krótki, zamazany kilkoma kreskami, nieczytelny; nie zgaduję [odczyt niepewny]. POLE „Stoinszczyzna” — czytane litera po literze (S-t-o-i-n-s-z-c-z-y-z-n-a), w cudzysłowie kompilatora. RZEKA: „rz. Wielka Krzna” — nazwa dwuczłonowa, odróżniająca ją od Krzny z karty 7) (most „Kamienny”). „FIGURA” koło „Glinków”: przydrożna figura (kapliczka słupowa) na północ od Łukowa, w kierunku Gołaszyna; obie nazwy w cudzysłowach kompilatora. „Glinków” — końcówka „-ów” pewna. CEGIELNIA PIJARSKA — trzecia cegielnia pod miastem (po starościńskiej i bernardyńskiej z karty 7), należąca do kolegium XX Pijarów, które T90 liczy na 3 dymy. Ten wypis kończy się na tej fiszce; niżej stoją już dwie sigle spoza wykazu — „MP” i „St.89” — opisane w uwaga karty 8).
na karcie „księcia Konstantego Szaniawskiego, biskupa krakowskiego”
