Biardy

Parafia Łuków, powiat łukowski.

Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.

Urzędy: Potocki Kajetan (starosta dymirski)

Wypisy spoza taryf

Zapisy spod sigli, których kartoteka nie rozwija. Dymów nie podają, więc nie wchodzą do żadnej sumy.

MPkarta 1)MP - Bilerdy v. Biardy - do dzierżawy gręzowskiej;

uwaga: Jednowierszowa nota o przynależności, bez dymów i bez osób — ten sam typ zapisu co „MP - Ciosna - do starostwa wiszniowskiego”, „MP - Dębowierzchy - do starostwa kąkolewnickiego” i „MP. Dąbie - do dzierżawy gręzowskiej”. Do rachunek dymów nie wchodzi, zgodnie z praktyką dotychczasowych plików wsi. Sigla bez kropek, z kreską („MP -”). „v.” = vel. PIERWSZA POSTAĆ NAZWY [odczyt niepewny]: przy dziesięcio- i czternastokrotnym powiększeniu widać „B - i (z kropką) - l (wąska, wysoka pętla) - e (mała, zamknięta pętelka) - r (znak falisty) - d - y”, czyli „Bilerdy”. Za takim odczytem: trzecia litera ma pełną, wysoką pętlę, identyczną z „l” w „królewska” z tej samej karty, a czwarta jest wyraźnie węższa i mniejsza od „a” w stojącym obok „Biardy”. Przeciw: żadnej takiej formy nie znam z literatury, a kreski przekreślenia ani plamy tu nie ma, więc niewyraźność bierze się z samego pisma. Możliwe odczyty poboczne: „Bilordy”, „Bilardy”. DRUGA postać, „Biardy”, jest pewna i zgadza się z nagłówkiem.

Ls.89karta 1)Ls.89. wś: do ⟨wyraz skreślony: „dzierż…”⟩ star. gręzowskiego - ⟨wyraz nieodczytany, czyta się „kower”⟩. grunta piaszczyste, ale od gręzowskich urodzajniejsze; poddani bardziej rolnicy niż smolarze

uwaga: Wypis pod siglą spoza wykazu źródeł, bez jednej liczby dymów i bez jednej osoby — do rachunek dymów nie wchodzi, tak samo jak Ls.89 przy Lipniakach, Brzozowicy, Ciosnej, Ruskiej Woli i Ls.79 przy Dębowierzchach. Sigla pisana „Ls.89.”, skrót wsi „wś:” z dwukropkiem (przy Ciosnej „w.”, przy Ruskiej Woli „wś”). Wypis zajmuje trzy wiersze i dochodzi do dolnej krawędzi kartonu. WYRAZ SKREŚLONY: przed „star.” stoi wyraz przekreślony jedną poziomą kreską, czytelny najwyżej jako „dzierż…” [odczyt niepewny] — autor kartoteki poprawił więc „dzierżawy” na „starostwa”, choć MP i T89 na tej samej karcie mówią o DZIERŻAWIE gręzowskiej. WYRAZ NIEODCZYTANY: po „gręzowskiego -” stoi krótki wyraz zakończony kropką, pięć liter, szerokość 240 px przy 260 px na sześcioznakowe „karcz.,” z tej samej karty. Pierwsza litera jest pewna — „k”, kształt co do kreski taki sam jak „k” w „gręzowskiego” w tym samym wierszu i w „karcz.” w pasie 3; dalej widać kolejno mały brzuszek, znak dwugarbny („w”), drugi mały brzuszek i „r” zakończone chorągiewką, co daje „kower” albo „kewer”. Sensu NIE ROZSTRZYGAM i nie podstawiam tu żadnego wyrazu ze słownika: w odpowiadającym miejscu wypisów Ls.89 innych wsi stoją albo zakłady („folw. brow, karcz.” — Brzozowica, „brow. karcz.” — Dębowierzchy), albo liczba osiadłości („osiedłości gosp. 42”), więc wyraz najpewniej należy do tej rodziny, ale odczyt „dwór” WYKLUCZAM — porównanie z wyrazem „dwór” napisanym tą samą ręką na karcie 2) (Dąbie, T89) pokazuje w „d” zamkniętą pętlę górną i „ó” z akutem, których tu nie ma. Reszta wypisu czytelna bez zastrzeżeń: „grunta piaszczyste, ale od gręzowskich urodzajniejsze; poddani bardziej rolnicy niż smolarze”. Zdanie to jest samo w sobie znaleziskiem: zestawia Biardy z sąsiednią Gręzówką i mówi, że tamtejsi poddani trudnili się smolarstwem.

zapisy na kartach: Biardy, Bilerdy

powiat łukowski · parafia Łuków · karty 1)

wieś królewska dzierżawy gręzowskiej (Gręzówka), w dzierżawie dożywotniej Potockiego, starosty dymirskiego; browar, karczma i 14 chałup o 1 gospodarzu = 16 dymów [O83 (IX), T89, T90, MP]; grunta piaszczyste, ale od gręzowskich urodzajniejsze, poddani bardziej rolnicy niż smolarze [Ls.89]

Ludność 1787

w tym chrześcijan

w tym Żydów

osób na dym

4.5

Rocznik	Źródło	Pozycji	Dymów
T89	Taryfa podymnego 1789	1	16
T90	Taryfa podymnego 1790	1	17

Bez wypisu z 1775 i 1794 r. — żadna fiszka tej wsi tej taryfy nie niesie. To brak wypisu w kartotece, nie luka w numeracji kart.

Zapisy kartoteki

Wszystkie wypisy tej miejscowości w brzmieniu kart, rocznik po roczniku. Jeden blok to jedno wystąpienie: ta osoba, w tym roczniku. Przy pozycji zbiorowej ten sam tekst karty stoi przy każdej wymienionej osobie — bo karta wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno. Dymy podane przy pozycji zbiorowej to równy podział między wymienionych, nie odczyt.

O83 O83Opis z 1783 [rozwinięcie sigli do potwierdzenia]

PotockiKajetanstarosta dymirskistarosta dymierskistarosta dymiński [odczyt niepewny]

O83O83 (IX) - wieś królewska, dzierżawy dożywotniej Potockiego, starosty dymirskiegokarta 1)

Charakterystyka wsi, nie wykaz dymów — stąd liczba dymów puste, numeracja „1” redakcyjna. Numer w nawiasie czytam jako rzymskie „IX”, tak jak przy innych wsiach. IMIENIA O83 NIE PODAJE — zostaje samo nazwisko „Potocki”; imienia nie dopisuję, choć Ls.89 na sąsiedniej fiszce Dąbia nazywa posesora dzierżawy gręzowskiej „Kajetanem Potockim” — to jednak inna karta i inne źródło, więc połączenia nie przesądzam. Urząd zapisany dosłownie za kartą: „starosty dymirskiego” → „starosta dymirski” (starostwo dymirskie, w województwie kijowskim). Odczyt przymiotnika sprawdzony przy dziesięciokrotnym powiększeniu i zestawiony z sąsiednimi wyrazami: po „dym” stoi „i” z wyraźną kropką, potem falisty znak „r” tej ręki (ten sam co w „karcz.”, „gręzowskiej”, „Biardy”), potem „skiego”. Odczyt „dymińskiego” odrzucam — „ń” miałoby akut, którego nie ma. Wyraz „dożywotniej” pisany z „t” z poprzeczką i kropką nad „i” w końcówce.

Ta miejscowość w pełnym opracowaniu rejestrów podymnego — razem z wyszukiwarką po wszystkich osobach, mapą współczesną, ryciną Perthéesa z 1786 r. i podsumowaniem statystycznym.