JezierskiJanexpisarz ziemski łukowski
T8920 dymów1 dwór, 1 browar, 2 karczma, 16 chatyT89 – Jana Jezierskiego z rzescią na wsi Jeziorach złączono: 1 dwór, 1 browar, 2 karcz., 16 chat. o 1 gosp., = 20 d.karta 1)
Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Rejestry podymnego 1775–1794 › Gołąbki
Rejestry podymnego ziemi łukowskiej 1775–1794
Gołąbki
Parafia Łuków, powiat łukowski.
Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.
Urzędy: Jezierski Jan (expisarz ziemski łukowski)
Propinacja, karczmy, browary: Jezierski Franciszek (propinacja); Jezierski Jan (browar, karczma)
Powyżej pięciu dymów w jednym ręku: Jezierski Jan (20)
Wypisy spoza taryf
Zapisy spod sigli, których kartoteka nie rozwija. Dymów nie podają, więc nie wchodzą do żadnej sumy.
Pert.karta 1)Pert. Jeziory-Gołąbki
uwaga: Sigla „Pert.” (mapa Perthéesa) spoza wykazu ośmiu — do rachunek dymów nie wchodzi. Wypis to sama nazwa wsi, bez dymów i bez osób. Odczyt pewny, sprawdzony przy trzykrotnym powiększeniu: „P”, „e”, „r”, „t” z poprzeczką, kropka; dalej „Jeziory” z wyraźnym „J” o długiej podbitce i „y” pod linią, łącznik-kropka, „Gołąbki” z ogonkiem przy „ą”. ZNACZENIE: mapa Perthéesa notuje tę osadę pod nazwą DWUCZŁONOWĄ, „Jeziory-Gołąbki”, tak samo jak T75 w wierszu wyżej — podczas gdy nagłówek, V48, Held. i Top. dają samo „Gołąbki”. To jest właśnie ten trop, który wraca na fiszce 653.
Held.karta 1)Held. Gołąbki.
uwaga: Sigla „Held.” (mapa Heldensfelda) spoza wykazu ośmiu — do rachunek dymów nie wchodzi. Sama nazwa wsi, w postaci JEDNOCZŁONOWEJ „Gołąbki”, z kropką. Odczyt pewny: „H” z pętlą, „e”, „l” z wysoką laską, „d”, kropka.
Top.karta 1)Top. Gołąbki.
uwaga: Sigla „Top.” (mapa topograficzna) spoza wykazu ośmiu — do rachunek dymów nie wchodzi. Sama nazwa wsi, w postaci jednoczłonowej „Gołąbki”, z kropką. Odczyt pewny.
ob.karta 2)ob. karczma Gołąbska.
uwaga: Wiersz spoza wykazu ośmiu sigli — do rachunek dymów nie wchodzi. Nie podaje ani dymów, ani żadnej osoby. ¶ SŁOWO „KARCZMA” — ODCZYT PEWNY. Sprawdzone przy siedmiokrotnym powiększeniu, litera po literze: „k” z pętlą, „a”, „r”, „c”, „z” z podbitką, „m” trójłukowe, „a”. Żadna z liter nie budzi wątpliwości. Nazwa przymiotnikowa „Gołąbska.” równie pewna („G”, „o”, „ł” z osobną kreską poziomą nad literą — tak ta ręka pisze „ł” w całym zbiorze — „ą” z ogonkiem, „b”, „s”, „k”, „a”, kropka). ¶ CZYM JEST „ob.” — NIE ROZSTRZYGAM. Dwie litery i kropka, podkreślone; „o” i „b” czytelne, kropka wyraźna, podkreślenie to osobna, gruba kreska pod obiema literami, a nie wywinięcie „b”. Dwie możliwości i żadnej nie przesądzam: (1) to skrót „obecnie” i wiersz jest dopowiedzeniem kartotekarza do O83 („obecnie karczma Gołąbska”) — za tym przemawia treść i to, że ten sam kartotekarz pisze „obecnie” w nagłówku karta 1) (Piaski Lipniak); (2) to samodzielna sigla źródła spoza wykazu — za tym przemawia podkreślenie i pozycja przy lewym marginesie, gdzie w tej kartotece stoją sigla (por. „MP”, „Ls”, „St.89” na karcie 8)–593 Łukowa). Ponieważ wiersz nie mieści się w żadnej z ośmiu sigli, zapisuję go tutaj — niezależnie od tego, które z rozwiązań jest prawdziwe, jego treść jest ta sama. ¶ ZNACZENIE: to pierwsza z dwóch wzmianek o karczmie w Gołąbkach. Druga, obszerniejsza, stoi na fiszce 654 („NB. – Karczma Gołąbki…”). Obie mówią o karczmie jako o osobnym obiekcie, noszącym własną nazwę.
MPMP – Karczma Gołąbski
uwaga: Sigla spoza wykazu ośmiu — do rachunek dymów nie wchodzi; bez dymów i bez osób. ¶ SŁOWO „KARCZMA” — ODCZYT PEWNY. Sprawdzone przy 4,5-krotnym powiększeniu, litera po literze: „K” wielkie, z pętlą i osobną nóżką, „a”, „r”, „c”, „z” z podbitką, „m” trójłukowe, „a”. Żadna z liter nie budzi wątpliwości; wyraz stoi osobno, pisany szeroko, nie jest skrócony. ¶ KOŃCÓWKA „-ski”, NIE „-ska” — ODCZYT PEWNY I ROZBIEŻNOŚĆ ZOSTAWIONA TAK, JAK NA KARCIE. Przy sześciokrotnym powiększeniu ostatnie cztery znaki to „b” (wysoka pętla), „s”, „k” (pętla z nóżką) i „i” — nad ostatnią literą stoi WYRAŹNA KROPKA. Dla porównania ten sam wyraz w wierszu szóstym tej samej karty („O83(IX) – Karczma Gołąbska;”) kończy się zamkniętym brzuszkiem „a” i kropki nad nim nie ma. Karta podaje więc obie formy, męską i żeńską, i tak to zapisuję — nie wygładzam „Gołąbski” do „Gołąbska”. Forma męska przy rzeczowniku żeńskim „karczma” jest składniowo dziwna; najprawdopodobniej kartotekarz przepisał napis z mapy albo pisał w skrócie myślowym („Karczma Gołąbski[ch]”?), ale sam tego nie rozstrzygam. ¶ Wiersz kończy się bez znaku przestankowego — w odróżnieniu od pięciu pozostałych, zamkniętych średnikiem. ¶ ROZPOZNANIE WSTĘPNE ZAPOWIADAŁO TU „NB. – Karczma Gołąbki…” — na karcie tego nie ma; patrz uwaga fiszki.
MHMH – niema;
uwaga: Sigla spoza wykazu ośmiu — bez dymów i bez osób. Wyraz „niema” pisany NA KARCIE ŁĄCZNIE, starym obyczajem, i tak go przepisuję (dzisiejsze „nie ma”). Odczyt pewny przy 2,4-krotnym powiększeniu; na końcu średnik. Sens wiersza: na tej mapie karczmy NIE MA — czyli jest to świadectwo negatywne, odnotowane przez kartotekarza równie starannie jak poświadczenia pozytywne.
M.KM.K – Kar. i znak na karczmę k. wsi Gołąbki;
uwaga: Sigla spoza wykazu ośmiu — bez dymów i bez osób. ¶ SŁOWO „KARCZMĘ” — ODCZYT PEWNY. Sprawdzone przy powiększeniu, litera po literze: „k”, „a”, „r”, „c”, „z” z podbitką, „m” trójłukowe, „ę” z ogonkiem. Biernik, bo wyraz stoi po przyimku „na”. ¶ SKRÓT „Kar.” — ODCZYT PEWNY CO DO LITER: wielkie „K”, „a”, „r”, kropka (sprawdzone przy 2,5-krotnym powiększeniu). Rozwinięcia nie przesądzam w polu treść wypisu i przepisuję skrót dosłownie; że chodzi o „Karczma”, wynika z tego samego wiersza, który dwa wyrazy dalej pisze „karczmę” pełnym brzmieniem. Wiersz mówi więc, że mapa ma w tym miejscu i NAPIS, i ZNAK karczmy. ¶ „k. wsi Gołąbki” — skrótu „k.” nie rozwijam (nasuwa się „koło wsi Gołąbki”, ale to moje rozumienie, nie zapis karty). Nazwa wsi w postaci jednoczłonowej „Gołąbki”, odczyt pewny. Zwrot „k. wsi Gołąbki” wraca na tej karcie trzykrotnie (wiersze 3, 4 i 5) i za każdym razem stawia karczmę OBOK wsi, jako obiekt osobny.
1:75.0001:75.000 – W.H. – k. wsi Gołąbki;
uwaga: Wiersz otwiera nie nazwa, lecz PODZIAŁKA mapy — „1:75.000”, cyfry czytelne bez wątpliwości. Do wykazu ośmiu sigli to nie należy, więc wiersz stoi tutaj. ¶ „W.H.” — ODCZYT LITER PEWNY przy trzykrotnym powiększeniu: „W” (dwa pełne łuki), kropka, „H” (dwa trzony z poprzeczką), kropka. ROZWINIĘCIA NIE PRZESĄDZAM i w treść wypisu zostawiam sam skrót. Nasuwa się niemieckie „W[irts]H[aus]”, czyli karczma/zajazd — takim skrótem oznaczano karczmy na austriackich mapach specjalnych 1:75.000, a cały wiersz („W.H. – k. wsi Gołąbki”) jest zbudowany dokładnie tak samo jak wiersze sąsiednie, które mówią o karczmie wprost. To jednak MOJE ROZUMIENIE SKRÓTU, a nie odczyt: karta pisze „W.H.” i nic więcej. Zgłoszone w raporcie do rozstrzygnięcia właścicielowi pracy.
1:200.0001:200.000 – znak na karczmę k. wsi Gołąbki;
uwaga: Wiersz otwiera podziałka mapy — „1:200.000”; do wykazu ośmiu sigli nie należy. ¶ SŁOWO „KARCZMĘ” — ODCZYT PEWNY, sprawdzone przy powiększeniu („k”, „a”, „r”, „c”, „z”, „m”, „ę” z ogonkiem); ten sam wyraz i ta sama formuła co w wierszu „M.K”. Mapa nie ma tu napisu, tylko ZNAK (sygnaturę) karczmy — kartotekarz odróżnia to od wiersza „M.K”, gdzie odnotował i napis, i znak. „k. wsi Gołąbki” jak wyżej, skrótu nie rozwijam.
zapisy na kartach: Jeziory Gołąbki, Jeziory-Gołąbki
powiat łukowski · parafia Łuków · karty 1), 2)
wieś dziedziczna Jana Jezierskiego, expisarza ziemskiego łukowskiego; karczma Gołąbska; propinacja [O83 (IX), T₀89]
Ludność 1787
240
w tym chrześcijan
230
w tym Żydów
10
osób na dym
16.0
| Rocznik | Źródło | Pozycji | Dymów |
|---|---|---|---|
| T75 | Taryfa podymnego 1775 | 2 | 20 |
| T89 | Taryfa podymnego 1789 | 1 | 20 |
| T90 | Taryfa podymnego 1790 | 1 | 15 |
| T94 | Taryfa podymnego 1794 | 1 | 15 |
Te roczniki liczą tu więcej niż samą miejscowość: 1775 r. — „Jeziory Gołąbki” — część złączona z posiadłością w Jeziorach. Takiej liczby nie wolno zestawiać z pozostałymi rocznikami jak dwóch pomiarów tej samej miejscowości — to są różne jednostki rachunku, a nie ubytek dymów.
Zastrzeżenia do roczników (8)
Co przepisujący zanotował przy samym wypisie, a czego z tabeli wyżej nie widać:
- T75 — Taryfa 1775 r. daje tej wsi JEDEN wiersz zbiorczy, bez rozpisania na części i bez posesorów: „Jeziory Gołąbki, z., dymów 20.”. Liczba „20” jest na fiszce podkreślona i jest zarazem liczbą tej jednej pozycji, i całością tego, co T75 daje Gołąbkom — dlatego wpisuję ją także jako suma z karty.
- T75 — Jedyny wiersz treści karty. Nie jest to wypis taryfowy z dymami, tylko POŚWIADCZENIE POSTACI NAZWY: kartotekarz notuje, że wieś, którą w nagłówku tej karty nazwał „Jeziory Gołąbki”, to „połn[ocne]. Gołąbki”, i odsyła do źródła — T75. Dymów ani osób wiersz nie podaje, dlatego suma z karty puste i liczba dymów puste; liczba dymów T75 dla tej wsi (20) stoi na fiszce 651 i tam ją zapisano — tutaj jej NIE POWTARZAM, żeby nie policzyć jej dwa razy. ¶ SIGLA STOI NA KOŃCU WIERSZA, nie na jego początku — inaczej niż na wszystkich pozostałych fiszkach tej wsi. To dlatego, że wiersz jest odsyłaczem, a nie wypisem: najpierw nazwa, potem źródło. „T̄75”: nad „T” biegnie pozioma kreska (nie jest to indeks „0” jak w T₀89 — kreska jest prosta i leży NAD literą, a nie przy jej nóżce), dalej wyraźne „75”. Siglę zapisuję w postaci wykazowej „T75”, a postać z karty zostaje w nagłówek karty i w treść wypisu.
- T89 — Taryfa 1789 r. — jeden wiersz na całą wieś, z rozpisaną zabudową. Liczba „20 d.” podkreślona podwójnie; jest zarazem liczbą tej jednej pozycji i całością wypisu, stąd wpisana też jako suma z karty. ROZBIEŻNOŚĆ ROCZNIKÓW, NIE BŁĄD ODCZYTU: T89 (1789) daje 20 dymów, T90 (1790) i T94 (1794) — po 15, a T75 (1775) — 20. Wszystkie cztery liczby są na karcie podkreślone i wszystkie odczytane pewnie. Różnica bierze się najpewniej stąd, że T89 liczy część Jezierskiego ŁĄCZNIE z jego częścią na wsi Jeziorach („z rzescią na wsi Jeziorach złączono”), a T90 i T94 tego nie robią — ale karta tego nie mówi wprost i sam tego nie rozstrzygam.
- T₀89 — Wykaz posesorów części z 1789 r. — bez dymów, zgodnie z naturą tego źródła (liczba dymów puste). Wypis zajmuje dwa wiersze: pierwszy biegnie przez całą szerokość karty, drugi („propinacja;”) jest wcięty i stanowi jego ciąg dalszy, a nie osobną pozycję.
- T90 — Taryfa 1790 r. daje tej wsi jeden jedyny wiersz — cała wieś w jednym ręku. Liczba „15” jest PODKREŚLONA PODWÓJNIE i jest zarazem liczbą tej jednej pozycji, i całością tego, co T90 daje Gołąbkom — dlatego wpisuję ją także jako suma z karty.
- T94 — Taryfa 1794 r. — także jeden wiersz na całą wieś. Liczba „15” podkreślona; jest zarazem liczbą tej jednej pozycji i całością wypisu, stąd wpisana również jako suma z karty. Zgodność z T90 (też 15 dymów) jest dosłowna — obie taryfy podają tę samą liczbę i tego samego posesora.
- O83 — Siglę zapisuję w rachunek dymów jako „O83” (bez części rzymskiej), zgodnie z regułą wykazu ośmiu; pełna postać z karty — „O83 (IX)” — stoi w nagłówek karty i w sekcje karty fiszki.
- O83 — Szósty, ostatni wiersz dopisku z karty — jedyny na tej karcie pod siglą z wykazu ośmiu, dlatego tylko on stoi w rachunek dymów; pięć pozostałych wierszy (MP, MH, M.K, 1:75.000, 1:200.000) zapisano w wypisy spoza wykazu źródeł fiszki. Siglę zapisuję jako „O83”, zgodnie z regułą wykazu; pełna postać z karty — „O83(IX)” — stoi w nagłówek karty, w treść wypisu i w sekcje karty fiszki. Ta sama część rzymska „(IX)” co przy O83 na fiszce 652. O83 nie podaje dymów.
Zapisy kartoteki
Wszystkie wypisy tej miejscowości w brzmieniu kart, rocznik po roczniku. Jeden blok to jedno wystąpienie: ta osoba, w tym roczniku. Przy pozycji zbiorowej ten sam tekst karty stoi przy każdej wymienionej osobie — bo karta wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno. Dymy podane przy pozycji zbiorowej to równy podział między wymienionych, nie odczyt.
1789 T89Taryfa podymnego 1789
1789 T₀89Wykaz posesorów części z 1789 r.
JezierskiFranciszek
T₀89propinacjaT₀89 – ws. Jeziory i Gołąbki – Franciszka Jezierskiego; propinacja;karta 2)
SŁOWO „PROPINACJA” — ODCZYT PEWNY. Wiersz drugi, wcięty, pisany szeroko i czysto; sprawdzony przy pięciokrotnym powiększeniu, litera po literze: „p” z podbitką, „r”, „o”, „p” z podbitką, „i” z kropką, „n”, „a”, „c”, „j” z kropką i podbitką, „a”, a po nim średnik. Żaden znak nie budzi wątpliwości. Słowo stoi bez bliższego określenia — karta nie mówi, ile propinacja dawała ani kto ją trzymał w dzierżawie. ¶ ROZBIEŻNOŚĆ IMIENIA — ODNOTOWANA, NIE WYGŁADZONA. T₀89 nazywa posesora FRANCISZKIEM Jezierskim, podczas gdy O83 na tej samej fiszce i T89, T90, T94 na karcie 1) mówią o JANIE Jezierskim. Odczyt „Franciszka” jest pewny (sprawdzony przy czterokrotnym powiększeniu: „F” z poprzeczką, „r”, „a”, „n”, „c”, „i”, „s”, „z”, „k”, „a”); pierwsza litera jest przerobiona drugim rzutem pióra — pod „F” widać ślad wcześniejszego, niedokończonego znaku — ale samo „F” i reszta wyrazu nie budzą wątpliwości. Imion NIE SCALAM i żadnego nie poprawiam na drugie: to dwa różne źródła, mogą mówić o dwóch różnych ludziach z jednej rodziny albo o zmianie ręki w ciągu roku. Rzecz do rozstrzygnięcia właścicielowi pracy. ¶ NAZWA: wypis wymienia „ws. Jeziory i Gołąbki” — dwa człony połączone spójnikiem „i”, a nie jednym ciągiem jak w T75 i O83. To trzeci sposób zapisu tej pary nazw na dwóch fiszkach i jedyny, który sugeruje DWIE osady, a nie jedną nazwę dwuczłonową. Sam tego nie rozstrzygam — sygnalizuję. Skrót „ws.” (z kreską nad „s”, czyli „wś.”) rozumiem jako „wieś”, ale przepisuję dosłownie.
1790 T90Taryfa podymnego 1790
JezierskiJanexpisarz ziemski łukowski
T9015 dymówpł. of.T90 . cz. Jana Jezierskiego /pł. of./ – dymów 15karta 1)
Znacznik „/pł. of./” przepisany dosłownie, nie rozwijam. Nazwisko „Jezierskiego” czytelne przy 2,4-krotnym powiększeniu: „J” z długą podbitką (ten sam kształt co w „Jeziory” dwa wiersze wyżej), „e”, „z”, „i”, „e”, „r”, „s”, „k”, „i”, „e”, „g”, „o” — odczyt pewny. Nazwisko jest oczywiście utworzone od nazwy sąsiednich Jezior i przy tej wsi wraca w T94 i T89 tej samej fiszki. Przed siglą i po niej stoi kropka („T90 .”).
1794 T94Taryfa podymnego 1794
JezierskiJanexpisarz ziemski łukowski
T9415 dymówT94. – Jana Jezierskiego — 15 dymów. –karta 1)
Wiersz nie powtarza nazwy wsi ani słowa „cz.” — zaczyna się wprost od dopełniacza „Jana Jezierskiego”. Żadnego znacznika ani urzędu karta tu nie podaje. Na końcu wiersza pauza, jak przy zamknięciu wypisu.
O83 O83Opis z 1783 [rozwinięcie sigli do potwierdzenia]
JezierskiJanexpisarz ziemski łukowski
O83dziedzicdziedzicO83 (IX) – Jeziory Gołąbki, wieś dziedziczna Jana Jezierskiego, expisarza ziemskiego Łukowskiego. (kilka razy używa nazwy samej tylko „Gołąbki”);karta 2)
O83 nie podaje dymów — liczba dymów puste. ¶ NAZWA WSI: wypis nazywa ją DWUCZŁONOWO — „Jeziory Gołąbki” — i sam od razu odnotowuje, że źródło „kilka razy używa nazwy samej tylko «Gołąbki»”. Ta uwaga w nawiasie jest kluczowa dla całej wsi: potwierdza, że obie postacie nazwy („Jeziory Gołąbki” i „Gołąbki”) oznaczają w O83 JEDNĄ I TĘ SAMĄ miejscowość, a nie dwie. Wyraz „używa” sprawdzony przy siedmiokrotnym powiększeniu: „u”, „ż” z kropką nad literą, „y”, „w”, „a” — odczyt pewny. Cudzysłów przy „Gołąbki” jest na karcie, w postaci dolnego i górnego znaku, i tak go przepisuję. ¶ URZĄD: „expisarza ziemskiego Łukowskiego”. Wyraz „expisarza” sprawdzony przy sześciokrotnym powiększeniu i odczytany pewnie: „e”, „x” (pętla z przekreśleniem), „p” z podbitką, „i”, „s”, „a”, „r”, „z”, „a”. Przedrostek „ex-” znaczy, że Jezierski był pisarzem ziemskim łukowskim BYŁYM, nie urzędującym — tak to zapisuję w polu urząd („expisarz ziemski łukowski”) i nie wygładzam do „pisarz ziemski łukowski”. Przymiotnik „Łukowskiego” pisany na karcie wielką literą, z poziomą kreską nad „Łuk” (to kreska litery „ł”, nie znak skrótu); w urząd normalizuję go małą literą, zgodnie ze zwyczajem zbioru. ¶ OSOBA: Jan Jezierski — ten sam, którego T89, T90 i T94 na karcie 1) wskazują jako posesora całej wsi. Roczników nie scalam; zapisuję osobę tak, jak nazywa ją ten wypis. UWAGA NA RÓŻNICĘ IMIENIA: T₀89 na tej samej fiszce podaje FRANCISZKA Jezierskiego, nie Jana — patrz tam.
Ta miejscowość w pełnym opracowaniu rejestrów podymnego — razem z wyszukiwarką po wszystkich osobach, mapą współczesną, ryciną Perthéesa z 1786 r. i podsumowaniem statystycznym.