Parafia Łuków, powiat łukowski.
Urzędy: Domaszewski Paweł (stolnik ziemi łukowskiej i podstarosta grodzki łukowski · stolnik ziemi łukowskiej i podstarosta łukowski · stolnik łukowski); Nowosielski Antoni (łowczy wiski)
Propinacja, karczmy, browary: Domaszewski Paweł (browar, karczma, propinacja)
Powyżej pięciu dymów w jednym ręku: Domaszewski Paweł (20)
Wypisy spoza taryf
Zapisy spod sigli, których kartoteka nie rozwija. Dymów nie podają, więc nie wchodzą do żadnej sumy.
P.karta 1)P. – Wola Domaszewska, Held.
uwaga: Wiersz kartograficzny, drugi na karcie, zaraz pod S87. Sigla „P.” (Perthées) i „Held.” (Heldensfeld) są spoza wykazu ośmiu sigli, więc wypis nie wchodzi do rachunek dymów. JEDEN WIERSZ, DWIE SIGLA: „P.” stoi na początku, po myślniku nazwa „Wola Domaszewska”, a „Held.” dopisane na KOŃCU tego samego wiersza, już bez własnej formy nazwy — kompilator zapisał tak zgodność obu map. To inny układ niż w Cieszkowiźnie, gdzie „P.” i „Held.” mają po osobnym wierszu. NAZWA: „Wola Domaszewska”, a więc „Wola”, nie „Wólka” — obie mapy notują tę wieś pod członem „Wola”; litera po „Wo” to wysoka pętla „l”, nie „b”. Wypis nie podaje dymów ani żadnej osoby. Wierszy „Top.”, „MP”, „Ls”, „St.89” ani „V48” na fiszkach tej wsi NIE MA — sprawdzone na wszystkich dziesięciu pasach obu fiszek.
zapisy na kartach: Wólka Domaszewska, Wólka Domaszowska, Wulka Domaszowska, Domaszewska Wólka, Domaszewska, Wola Domaszewska
powiat łukowski · parafia Łuków · karty 1), 2)
wieś (O83 nazywa ją „wioską”) Antoniego Nowosielskiego, łowczego wiskiego, dziedziczna [O83 (IX), karta 2)] — ale wszystkie trzy taryfy z lat 1789–1794 przypisują dziedzictwo Pawłowi Domaszewskiemu, stolnikowi ziemi łukowskiej i podstaroście grodzkiemu łukowskiemu, temu samemu, który trzyma 49 z 76 dymów sąsiedniej Domaszewnicy. Obok części dziedzica stoi w tej wsi część klasztorna: konwentu żoliborskiego XX. Dominikanów. Dymów: 39 w 1775 [T75, ale liczone RAZEM z klasztorem], 19 w 1789 [T89, sama część dziedzica — część klasztorna odesłana notą „zob. pod Żolibór”], 22 w 1790 [T90 = 20 dziedzica + 2 klasztorne], 20 w 1794 [T94, sam dziedzic]. Zabudowa w 1789: dwór, browar, karczma, 13 chałup o 1 gosp. i 3 chałupy z ogrodem. Ludność 1787: 207 osób, w tym 16 Żydów [S87]. Nazwa u Perthéesa i Heldensfelda: „Wola Domaszewska”.
| Rocznik | Źródło | Pozycji | Dymów |
|---|
| T75 | Taryfa podymnego 1775 | 1 | 39 |
| T89 | Taryfa podymnego 1789 | 1 | 19 |
| T90 | Taryfa podymnego 1790 | 2 | 22 |
| T94 | Taryfa podymnego 1794 | 1 | 20 |
Te roczniki liczą tu więcej niż samą miejscowość: 1775 r. — Wólka Domaszewska razem z klasztorem dominikanów. Takiej liczby nie wolno zestawiać z pozostałymi rocznikami jak dwóch pomiarów tej samej miejscowości — to są różne jednostki rachunku, a nie ubytek dymów.
Zastrzeżenia do roczników (5)
Co przepisujący zanotował przy samym wypisie, a czego z tabeli wyżej nie widać:
- T75 — Wypis jednopozycyjny: taryfa 1775 nie rozbija tej wsi na części, tylko podaje jedną liczbę łączną dla wsi RAZEM z klasztorem OO. Dominikanów. Suma z karty (39) jest zarazem jedyną pozycją, więc kontrola arytmetyczna niczego tu nie rozstrzyga — odczyt „39” potwierdzony osobnym powiększeniem (cyfry wyraźne, liczba podkreślona). Żadnego rozpisania na zabudowę ani nazwiska w tym wypisie nie ma.
- T89 — Jedna pozycja, ona sama jest sumą: karta podaje „= 19 dymów.” (podkreślone podwójnie) i nic poza tym nie sumuje. Rozpisana zabudowa zgadza się z liczbą dymów: 1 dwór + 1 browar + 1 karczma + 13 chałup o 1 gosp. + 3 chałupy z ogrodem = 19. ZAKRES: T89 liczy tu WYŁĄCZNIE część dziedziczną; część klasztorną odsyła osobną notą „zob. pod Żolibór;”, czyli do hasła Żolibór w innym miejscu kartoteki. Kto by doliczył tu 2 dymy klasztorne z T90, policzyłby je dwa razy.
- T₀89 — Wykaz posesorów 1789, bez dymów. Karta NIE NUMERUJE pozycji — są to dwa kolejne zdania, pierwsze z siglą na początku wiersza; lp „0” dostaje wiersz nagłówkowy (folwark), lp „1” drugie zdanie (część klasztorna), tak jak w T₀89 Domaszewnicy. Poza słownikiem adnotacji zostaje skrót „panszcz.” (pańszczyzna) przy folwarku — zapisany tylko w treść wypisu. Klamry z pionowym napisem „nie wysiewają 10 korcy” na tej fiszce nie ma i adnotacji „nie wys. 10 kor.” nie ma przy żadnej pozycji.
- T90 — Suma z karty „Razem. 22 dymów.—” (liczba podkreślona podwójnie) zgadza się z pozycjami: 20 + 2 = 22. Jedyny wypis tej wsi, który obie części — dziedzica i klasztoru — liczy razem i na jednej karcie. Żadna pozycja nie jest rozpisana na zabudowę. Słów „propinacja”, „browar”, „karczma” w całym T90 nie ma. Pozycje oznaczone literami a) i b), nie cyframi.
- T94 — Wypis dwuwierszowy, ostatni na fiszce 743, pisany niebieskim atramentem; pod nim dolna krawędź kartonu, więc ciągu dalszego nie ma. Jedna pozycja, ona sama jest sumą. T94 notuje TYLKO część dziedziczną (20 dymów) — części klasztornej, którą T90 liczy osobno (2 dymy), tu nie ma wcale; stąd 20 zamiast 22. Liczba „20” podkreślona.
Zapisy kartoteki
Wszystkie wypisy tej miejscowości w brzmieniu kart, rocznik po roczniku. Jeden blok to jedno wystąpienie: ta osoba, w tym roczniku. Przy pozycji zbiorowej ten sam tekst karty stoi przy każdej wymienionej osobie — bo karta wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno. Dymy podane przy pozycji zbiorowej to równy podział między wymienionych, nie odczyt.
1789 T89Taryfa podymnego 1789
DomaszewskiPawełstolnik ziemi łukowskiej i podstarosta grodzki łukowskistolnik i podstarosta łukowskistolnik łukowskistolnik ziemi i podstarosta grodzki łukowskistolnik ziemi łukowskiej i podstarosta łukowski
T8919 dymów1 dwór, 1 browar, 1 karczma, 13 chaty o 1 gosp., 3 chaty z ogrodemdziedzicT89 – Wólka Domaszowska – wieś Pawła Domaszewskiego stolnika ziemi i podstarosty grodzkiego łukowskiego dziedziczna – dwór, brow., karcz., 13 chał. o 1 gosp., 3 chał. z ogrodem, = 19 dymów. zob. pod Żolibór;karta 2)
BROWAR i KARCZMA — oba w skrócie („brow.”, „karcz.”), oba odczytane pewnie, bez powiększania: wyrazy stoją w czystym, szerokim wierszu, w tym samym szyku co w T89 Domaszewnicy („1 dwór, 1 browar, 1 karczma, 1 młyn…”), a suma zabudowy zgadza się z podaną przez kartę liczbą dymów, co odczyt potwierdza. Młyna tu nie ma. Karta nie stawia „1” przed dworem, browarem i karczmą — pisze je bez liczebnika, po jednym z każdego; w rozpis budynków zapisane jako 1. Nazwisko na tej karcie przez „-ew-”: „Domaszewskiego” (w T90 tej samej wsi „Domaszowskiego”). NOTA ODSYŁAJĄCA „zob. pod Żolibór;”: stoi w osobnym, wciętym wierszu pod sumą, tą samą ręką; wyraz środkowy jest ściśnięty i czytam go „pod” [odczyt niepewny — może być też „na” albo „przy”], ale sens odsyłacza jest jednoznaczny: część klasztoru dominikanów żoliborskich szukać należy pod hasłem Żolibór. Sam kierunek odsyłacza (do Żoliborza, a NIE do Domaszewnicy) jest pewny — nazwa „Żolibór” czytelna i zgodna z „konwentu Żoliborskiego” z T90 na fiszce 743.
1789 T₀89Wykaz posesorów części z 1789 r.
DomaszewskiPawełstolnik ziemi łukowskiej i podstarosta grodzki łukowskistolnik i podstarosta łukowskistolnik łukowskistolnik ziemi i podstarosta grodzki łukowskistolnik ziemi łukowskiej i podstarosta łukowski
T₀89propinacjaT₀89 – folw. w Wólce Domaszowskiej Pawła Domaszewskiego, stolnika Łukowskiego. panszcz. i propinacja;karta 2)
Wiersz nagłówkowy wypisu, przed drugim zdaniem — dlatego lp „0”, jak w T₀89 Domaszewnicy. Dotyczy folwarku. PROPINACJA — wyraz wypisany w całości („propinacja”), nie skrótem; odczyt pewny, litery czyste, bez poprawek. „panszcz.” = pańszczyzna; znacznika spoza słownika nie zakładam. Nazwa wsi w miejscowniku: „w Wólce Domaszowskiej”. Urząd podany tu krócej niż w T89 — samo „stolnika Łukowskiego”.
1790 T90Taryfa podymnego 1790
DomaszewskiPawełstolnik ziemi łukowskiej i podstarosta grodzki łukowskistolnik i podstarosta łukowskistolnik łukowskistolnik ziemi i podstarosta grodzki łukowskistolnik ziemi łukowskiej i podstarosta łukowski
T9020 dymówpł. of.a) część: Pawła Domaszowskiego stolnika Ziemi i podstarosty Łukowskiej, /pł. of./ dymów 20karta 1)
Nazwisko na tej karcie zapisane przez „-ow-”: „Domaszowskiego”, tak samo jak w T75 i T90 sąsiedniej Domaszewnicy; w T89 i T₀89 na fiszce 744 ta sama osoba zapisana jest „Domaszewskiego”. Zostawiam formę z karty. URZĄD: karta pisze „stolnika Ziemi i podstarosty Łukowskiej”, ściągając oba urzędy do jednego przymiotnika w rodzaju żeńskim („Łukowskiej” — od „ziemi łukowskiej”); T89 rozwija to poprawnie na „stolnika ziemi i podstarosty grodzkiego łukowskiego”. To ten sam Paweł Domaszewski, który w Domaszewnicy trzyma 49 dymów — ale to są DWIE RÓŻNE wsie i dwie różne pozycje, nie wolno ich zsumować jako jednej. Liczba 20 podkreślona podwójnie.
O83 O83Opis z 1783 [rozwinięcie sigli do potwierdzenia]
NowosielskiAntoniłowczy wiski
O83dziedzicO83 (IX) – Domaszewska Wólka, wioska Antoniego Nowosielskiego, łowczego wiskiego, dziedziczna;karta 2)
Krótka charakterystyka wsi, bez liczb i bez wykazu części, stąd liczba dymów puste. Cyfra rzymska w nawiasie („IX”) podkreślona, jak na innych kartach O83. Nazwa wsi z przestawionymi członami: „Domaszewska Wólka”, nie „Wólka Domaszewska”. URZĄD „łowczego wiskiego”: pierwsza litera to „Ł” pisane przez tę rękę jako „T” z poprzeczką — dokładnie tak samo jak w „Łukowskiego” na tej samej fiszce (pas e, T₀89), co rozstrzyga odczyt; „wiski” = ziemi wiskiej (Wizna). Odczyt sprawdzony w powiększeniu trzykrotnym. ROZBIEŻNOŚĆ ŹRÓDEŁ, NIE WYGŁADZAM: O83 (opis z 1783 r.) podaje jako dziedzica Antoniego Nowosielskiego, a wszystkie trzy taryfy 1789–1794 (T89, T90, T94) — Pawła Domaszewskiego. Antoni Nowosielski występuje też w sąsiedniej Domaszewnicy, gdzie trzyma 8–10 dymów; tu jest nazwany dziedzicem całej Wólki. Rozstrzygnięcie (zmiana właściciela między 1783 a 1789, czy pomyłka kompilatora) zostawiam właścicielowi pracy.
