ojciec Mikołaj Sarnecki
wpisy 375 858 926 928 1123 1167 1557 1633 1635 1655 1730 1958 2016 2017

Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 › Nazwiska › Sarnecki
Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744
osób 9 · wpisów 22 · lata 1743–1744
Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.
„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.
formy zapisu w aktach Sarnecka Sarnecki
Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.
ojciec Mikołaj Sarnecki
wpisy 375 858 926 928 1123 1167 1557 1633 1635 1655 1730 1958 2016 2017
ojciec Michał Sarnecki
małżonek Marcjanna Żukowska
wpisy 770 1464 1668 1740 2036 2037
ojciec Michał Sarnecki
wpisy 1681 1740
małżonek Krystyna Odrzywolska
wpisy 1557 1740
małżonek Franciszek Krzyżanowski
wpisy 1554 1740
wpisy 1740 2036
wpisy 1557 1635
ojciec Jan Sarnecki
matka Krystyna Odrzywolska
wpisy 1557
wpisy 1557
Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.
Fragmenty rodzin złożone z pokrewieństw, które akta wymieniają wprost. Jeden fragment to tyle, ile jeden wpis albo grupa wpisów pozwala powiązać bez domysłu — nie całe drzewo rodu, tylko pewny jego kawałek.
pewność B — 3 akty
Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: zapis kompromisarski; Zapis długu tysiąca pięciuset złotych na rzecz własnej żony; Darowizna poddanego wraz z dobytkiem.
1740 · sygn. 57/127–128, k. 126r–126v, 3 VII 1744 2036 · sygn. 57/195, k. 194r, 13 XI 1744 2037 · sygn. 57/195, k. 194r, 13 XI 1744
pewność B — 10 aktów
Linia złożona z 10 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zastaw; Zamiana gruntów; Darowizna półtora zagona roli oraz dwóch zagonów z łąką.
375 · sygn. 56/063, k. 59v, 22 IV 1743 858 · sygn. 56/138, k. 134v, 19 VIII 1743 1123 · sygn. 57/012, k. 10v, 30 I 1744 1167 · sygn. 57/020, k. 18v–19r, 22 II 1744 1557 · sygn. 57/085, k. 83v–84r, 29 V 1744 1633 · sygn. 57/099, k. 98r, 13 VI 1744 1635 · sygn. 57/099–100, k. 98r–98v, 13 VI 1744 1655 · sygn. 57/105, k. 103v, 16 VI 1744 1958 · sygn. 57/179, k. 177v–178r, 9 X 1744 2017 · sygn. 57/192, k. 190v, 9 XI 1744
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 1557). Rodzaj czynności: Kwit z sum 2666 złp 20 gr.
Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna półtora zagona roli oraz dwóch zagonów z łąką
strona czynna Anna Grochowska Nob. · Zbywca
strona bierna Marcin Bzowski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Anna Grochowska, córka zm. Jakuba Grochowskiego, wdowa po zm. Macieju Tchórzewskim zwanym Cieszyk – darczyni; Marcin Bzowski, syn Ludwika Bzowskiego, oraz jego sukcesorzy – obdarowany; Jan Tchórzewski, Krzysztof Tchórzewski i sławetny Daniel Sarnecki – sąsiedzi miedzą
miejscowości we wpisie Tchórzew [nazwa drugiego członu odczytana niepewnie] (wieś); granice Bzowskie [odczyt niepewny]; granice Karczewskie; granice Kartkowskie [odczyt niepewny]
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzona (Nob.) Anna Grochowska, córka zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba Grochowskiego, a pozostała wdowa po zmarłym urodzonym (Nob.) Macieju zwanym Cieszyk Tchórzewskim, zdrowa będąc, zeznała, iż urodzonemu (Nob.) Marcinowi Bzowskiemu, synowi urodzonego (Nob.) Ludwika Bzowskiego, oraz jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest jeden zagon roli z połową drugiego, poczynający się od granicy Bzowskiej [odczyt niepewny] a ku granicom Karczewskim się ciągnący, między miedzami urodzonego (Nob.) Jana Tchórzewskiego z jednej a urodzonego (Nob.) Krzysztofa Tchórzewskiego z drugiej strony, w dziedzictwie wsi Tchórzew [nazwa członu odczytana niepewnie] leżący i położony, ze wszystkim — daje i daruje; wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, a to pod karami ziemskimi, przed forum urzędu niniejszego. Nadto dwa zagony roli z łąką, poczynające się od granicy Karczewskiej a ciągnące się aż do granic Kartkowskich [odczyt niepewny], między miedzami urodzonego (Nob.) Jana Tchórzewskiego z jednej a sławetnego (Fam.) Daniela Sarneckiego z drugiej strony.
uwagi i marginalia Adnotacja pisarza: „Ignara personae litterarum”. W tekście skreślono słowo „unum” przy drugiej działce. Przydomek „Cieszyk” zgodny z tagiem „Maciej Tchórzewski Cieszyk”; tag „Anna Grochowska pv Tchórzewska sv Bzowska” wskazuje, że darczyni poślubiła następnie Bzowskiego.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae
Cesja sumy 54 złp z karą trzech grzywien, zasądzonej dekretem, na rzecz kolegium pijarów
strona czynna Jakub Chromiński Perillustr. et Adm. Rev. · sędzia · Strona
strona bierna Kazimierz od św. Aleksego Adm. Rev. · Nabywca
wartość 54
osoby we wpisie ks. Jakub Chromiński, sędzia surogat konsystorza łukowskiego, prepozyt kaniowski [odczyt prepozytury niepewny] – cedent; o. Kazimierz od św. Aleksego, rektor kolegium pijarów w Łukowie, i całe kolegium – cesjonariusze; Ignacy Sarnecki, burgrabia grodzki warszawski – dłużnik
miejscowości we wpisie Łuków (kolegium pijarów)
Przewielebny (Perillustr. et Adm. Rev.) ksiądz Jakub Chromiński, sędzia surogat konsystorza łukowskiego, prepozyt kaniowski [odczyt nazwy prepozytury niepewny], zdrowy będąc, zeznał, iż on zakonnemu (Relig.) i przewielebnemu (Adm. Rev.) ojcu Kazimierzowi od św. Aleksego, rektorowi kolegium łukowskiego Szkół Pobożnych, i całemu temuż kolegium łukowskiemu sumę pięćdziesięciu czterech złotych polskich wraz z karą prostą trzech grzywien polskich – należną mu na mocy pewnego membranu (skryptu), przez urodzonego (Gen.) Ignacego Sarneckiego, burgrabiego grodzkiego warszawskiego, do zapłacenia zobowiązanego, a dekretem urzędu niniejszego, w sprawach między stronami a tymże urodzonym (Gen.) Sarneckim wydanym w poniedziałek po święcie Wniebowzięcia Najchwalebniejszej Panny Maryi roku Pańskiego 1742, zasądzoną i przez wspomnianego urodzonego (Gen.) Sarneckiego wraz z karą prostą do zapłacenia nakazaną – ze wszystkim [prawem] cedu je i wszelkie [prawa] przelewa, dając i przyznając prawo tęż sumę wraz z karą podnieść, z podniesionej kwitować, proces w tej sprawie z ramienia swojego prowadzić, a co do sumy odesłanej i kar zasądzonych – podnosić, kwitować i zwyczajną drogą prawa dalej dochodzić.
[Podpis:] Jakub Chromiński
uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami do skanu 121 (Jakub Chromiński, Kazimierz Aleksio? – tj. Kazimierz od św. Aleksego, Ignacy Sarnecki). Nazwa prepozytury ks. Chromińskiego odczytana niepewnie; w następnym wpisie występuje jako prepozyt staniński.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) trzech kawałków roli z łąką na 30 złp na trzy lata
strona czynna Anna Grochowska Nob. · Zbywca
strona bierna Maciej Tchórzewski Nob. · Nabywca
wartość 30
osoby we wpisie Anna Grochowska, córka zm. Jakuba Grochowskiego, wdowa po zm. Macieju Tchórzewskim – zastawczyni; Jan Tchórzewski zwany Czesyk, syn zm. Mikołaja – zastawnik; Krzysztof Tchórzewski i Daniel Sarnecki – sąsiedzi graniczni
miejscowości we wpisie Tchórzew Główki, droga Przeczka, droga publiczna zbuczyńska [odczyt niepewny]
Urodzona (Nob.) Anna Grochowska, zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba Grochowskiego córka, po zmarłym zaś urodzonym (Nob.) Macieju Tchórzewskim pozostała wdowa, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonemu (Nob.) Janowi Tchórzewskiemu zwanemu Czesyk, zmarłego [urodzonego (Nob.)] Mikołaja synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne macierzyste, to jest: jeden zagon roli, poczynając od granic zbuczyńskich [odczyt niepewny], ciągnący się ku drodze zwanej Przeczka, między miedzami dzisiejszego zastawnika z jednej, a urodzonego (Nob.) Krzysztofa Tchórzewskiego z drugiej strony; nadto siedem zagonów dwóch miar długości wraz z łąką; nadto w trzecim miejscu dwa zagony roli, poczynając od drogi publicznej zbuczyńskiej, ciągnące się ku tejże drodze, między miedzami tegoż zastawnika z jednej, a urodzonego (Gen.) Daniela Sarneckiego z drugiej strony – we wsi dziedzicznej Tchórzew Główki położone i leżące, ze wszystkim – w sumie trzydziestu złotych polskich, od dziś na trzy lata, z terminem przypadającym na święto św. Wojciecha Biskupa w roku 1746, zastawia; a po upływie trzech lat podobnie z trzechlecia na trzechlecie. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod podobnym zakładem trzydziestu złotych polskich i pod sądem niniejszym.
Zeznająca niepiśmienna (w źródle: „Ignara scribendi litterarum”) – wpis bez podpisu.
uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 138 („Anna Grochowska Tchórzewska”, „Jakub Grochowski”, „Maciej Tchórzewski”, „Jan Tchórzewski Czesyk”, „Mikołaj Tchórzewski Czesyk”, „Krzysztof Tchórzewski”); wieś Tchórzew Główki również. Daniel Sarnecki w tagach nie występuje. Nazwy dróg i granic odczytane z wahaniem.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Assumptionis in Coelum Gloriosissimae Virginis Mariae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) jednego zagona roli
strona czynna Michał Gołaski Gen. · wicegerent · Zbywca
strona bierna Jan Tchórzewski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Michał Gołaski, wicegerent grodzki łukowski – darczyńca; Jan Tchórzewski i Magdalena z Gołaskich, małżonkowie – obdarowani; Daniel Sarnecki – sąsiad graniczny
miejscowości we wpisie Tchórzew Plewki, droga plewska, wieś Rogale
Urodzony (Gen.) Michał Gołaski, wicegerent grodzki łukowski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonym (Nob.) Janowi i Magdalenie z Gołaskich Tchórzewskim, wzajem małżonkom, i ich następcom dobra swoje dziedziczne, to jest jeden zagon roli trójłokciowy, poczynając od drogi plewskiej, czyli od pól poprzecznych wsi Rogale, ku granicom Tchórzewa Plewek się ciągnący, między miedzami dzisiejszego zeznającego z jednej, a urodzonego (Gen.) Daniela Sarneckiego z drugiej strony, we wsi dziedzicznej Tchórzew Plewki [położony], ze wszystkim daje i darowuje. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną ogólną przyrzeka, a to pod szkodami ziemskimi i pod sądem urzędu niniejszego.
[Podpis własnoręczny:] M. Gołaski, wicegerent łukowski
uwagi i marginalia Osoby oraz wsie Tchórzew Plewki i Tchórzew Rogale zgodne z tagami PTG do skanu 150. Miara „sulcus tricubitalis” – zagon trójłokciowy – to rzadko spotykane w tej księdze określenie szerokości zagona.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Crastino Festi Sanctae Hedvigis Electae Viduae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Wzajemny kwit z protestacji, relacji i kondemnaty – ugoda przyjacielska
strona czynna Daniel Sarnecki Gen. · Strona
strona bierna Piotr Tchórzewski Nob. · Strona
osoby we wpisie Daniel Sarnecki – strona pierwsza; Piotr Tchórzewski i Zofia z Ługowskich, małżonkowie – strona druga
miejscowości we wpisie Łuków (sądy starościńskie)
Urodzony (Gen.) Daniel Sarnecki z jednej strony oraz urodzeni (Nob.) Piotr i Zofia z Ługowskich Tchórzewscy, obecni z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali – każde z nich w swoim interesie, a żona w asystencji męża – iż oni siebie nawzajem i obopólnie oraz następców swoich kwitują: urodzony (Gen.) Sarnecki z protestacji uczynionej wobec akt niniejszych w poniedziałek w sam dzień święta Obrzezania Pańskiego roku 1742 przeciw tymże Tchórzewskim, wraz z pretensjami w niej wyszczególnionymi, oraz z relacji z tego tytułu wobec tychże akt w poniedziałek po święcie Nawrócenia św. Pawła Apostoła roku bieżącego zapisanej; nadto z kondemnaty uzyskanej w sądach starościńskich tu w Łukowie odprawianych i z prawa jej egzekwowania; urodzeni (Nob.) zaś Tchórzewscy, małżonkowie, również z protestacji przeciw rzeczonemu urodzonemu (Gen.) Sarneckiemu na terminie uczynionej i z relacji z jej mocy, w piątek po święcie Obrzezania Pańskiego, imieniem swoim i czeladzi swojej zapisanej, oraz z zapisu w regestrach zawisłego – wobec zawartej między sobą przyjacielskiej ugody i okazanego zadośćuczynienia; a protestacje, relacje i kondemnaty wyżej wskazane kasują.
[Podpis własnoręczny:] Daniel Sarnecki; pozostali niepiśmienni.
uwagi i marginalia Wszystkie trzy daty domykają się w kalendarzu: 1 I 1742 (Obrzezanie Pańskie) przypadało w poniedziałek, 28 I 1743 to poniedziałek po Nawróceniu św. Pawła, a 4 I 1743 – piątek po Obrzezaniu. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 150. Wzmianka o „famuli” (czeladzi) po stronie Tchórzewskich jest rzadkim śladem służby dworskiej w tej księdze.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Crastino Festi Sanctae Hedvigis Electae Viduae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) osiemnastu zagonów roli w dwóch wsiach
strona czynna Anna Grochowska Nob. · Zbywca
strona bierna Maciej Tchórzewski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Anna Grochowska, córka zm. Jakuba Grochowskiego, wdowa po zm. Macieju Tchórzewskim – darczyni; Jan Tchórzewski, syn Mikołaja Tchórzewskiego zwanego Cieszyk – obdarowany; sąsiedzi (miedze): sukcesorowie zm. Grzegorza Tchórzewskiego, Daniel Sarnecki
miejscowości we wpisie wsie Tchórzew Główki i Bzów; droga Krzeska; droga Zbucka; granice bzowskie; miejsca zwane Górkowe, Przeciętka i Uwrocie
Urodzona (Nob.) Anna Grochowska, zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba Grochowskiego córka, a zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja Tchórzewskiego małżonka, pozostała wdowa, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonemu (Nob.) Janowi Tchórzewskiemu, urodzonego (Nob.) Mikołaja zwanego Cieszyk synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest:
1) jeden zagon roli zwany Górkowe, poczynając od drogi Krzeskiej, a ciągnący się ku granicom bzowskim, między miedzami sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Grzegorza Tchórzewskiego z jednej, a samego obdarowanego z drugiej strony; 2) nadto dwa zagony roli, poczynając od drogi Zbuckiej i ku tejże drodze się ciągnące, między miedzami urodzonego (Gen.) Daniela Sarneckiego z jednej, a obdarowanego z drugiej strony – we wsi dziedzicznej Tchórzew Główki; 3) nadto siedem zagonów roli, poczynając od granic bzowskich, a ciągnących się ku uwrociu, między miedzami sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Grzegorza Tchórzewskiego z obu stron; 4) nadto siedem zagonów roli podobnej długości, między miedzami urodzonego (Gen.) Daniela Sarneckiego z jednej, a sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Grzegorza Tchórzewskiego z drugiej strony; 5) [dopisek na marginesie:] nadto jeden zagon roli, poczynając od Przeciętki, a ciągnący się ku granicom bzowskim, między miedzami urodzonego (Gen.) Daniela Sarneckiego z jednej, a sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Grzegorza Tchórzewskiego z drugiej strony –
we wsi dziedzicznej Bzów położone i leżące, ze wszystkim daje i darowuje. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod szkodami ziemskimi, dla których wskazuje sąd niniejszy.
[Zeznająca] pisma nieświadoma.
uwagi i marginalia Piątą działkę pisarz dopisał na marginesie, oznaczając miejsce wstawienia krzyżykiem. Anna Grochowska, Jakub Grochowski, Jan Tchórzewski Cieszyk, Daniel Sarnecki i wieś Bzów zgodni z tagami PTG do skanu 57-012; Macieja i Grzegorza Tchórzewskich w tagach nie ma – rozbieżność odnotowana.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta ante Festum Purificationis Beatissimae Virginis Mariae proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) jedenastu i pół zagona roli za 80 złp, zeznany także w imieniu brata
strona czynna Jakub Rzążewski Gen. · Zbywca
strona bierna Jakub Rzążewski Gen. · Strona
wartość 80
osoby we wpisie Jakub Rzążewski, syn zm. Józefa Rzążewskiego – zastawiający, działający też w imieniu brata; Szymon Rzążewski – jego brat rodzony, za którego ręczy; Maciej Chromiński, syn Krzysztofa Chromińskiego – biorący w zastaw; Krzysztof Chromiński – jego ojciec; sąsiedzi (miedze): Krzysztof Tchórzewski zwany Cieszyk, Piotr Tchórzewski, Daniel Sarnecki
miejscowości we wpisie wieś Tchórzew Rogale; miejsce zwane Głowy [odczyt niepewny]; granice kijkowskie; granice kwasowskie [odczyt niepewny]; siedliska (areae)
Urodzony (Gen.) Jakub Rzążewski, zmarłego urodzonego (Gen.) Józefa Rzążewskiego syn, zdrowy będąc, imieniem własnym oraz urodzonego (Gen.) Szymona Rzążewskiego, brata swego rodzonego, za którego ręczy, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Maciejowi Chromińskiemu, urodzonego (Nob.) Krzysztofa Chromińskiego synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne, to jest: sześć zagonów roli, poczynając od miejsca zwanego Głowy [odczyt niepewny], a ciągnących się ku granicom kijkowskim, między miedzami urodzonego (Nob.) Krzysztofa Tchórzewskiego zwanego Cieszyk z jednej, a urodzonego (Nob.) Piotra Tchórzewskiego z drugiej strony; nadto cztery zagony roli, poczynające się i ciągnące podobnie, między miedzami szlachetnego (Nob.) Daniela Sarneckiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Krzysztofa Tchórzewskiego z drugiej strony; nadto jeden zagon roli z połową drugiego, poczynając od siedlisk, a ciągnący się ku granicom kwasowskim [odczyt niepewny], między tymi samymi miedzami co na pierwszym miejscu — próżne, we wsi dziedzicznej Tchórzew Rogale leżące, ze wszystkim, w sumie osiemdziesięciu złotych polskich, odtąd do roku i dnia świętego Wojciecha Biskupa przypadającego w roku 1745, w zastaw daje i zastawia. Intromisję od zaraz przyzwala, prawem pospolitym się rządząc, a to pod podobnym zakładem osiemdziesięciu złotych polskich, dla którego wskazuje sąd niniejszy.
[Podpis własnoręczny:] Jakob Rzążewski
uwagi i marginalia Zeznający ręczy za nieobecnego brata (formuła „pro quo cavet”) – konstrukcja rzadka, notowana jak w źródle. Termin wykupu: dzień św. Wojciecha Biskupa 1745 = 23 IV 1745 (piątek). Daniel Sarnecki opatrzony siglum „D.” (Devotus/Dominus – rozwinięcie niejednoznaczne), zapisano jak w rękopisie. Piotra Tchórzewskiego nie ma w tagach PTG do skanu 57-020 (tagi notują Krzysztofa Tchórzewskiego Cieszyka) – rozbieżność odnotowana. Osoby pozostałe zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Cineres proximo Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z 2765 złp 20 gr kapitału z sumy pierwotnej 15 000 złp, wraz z prowizją i procesem
strona czynna Ignacy Sarnecki Gen. · burgrabia · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Marcin Trojanowski Magn. · podstoli · Dłużnik
wartość 15000
osoby we wpisie Ignacy Sarnecki, burgrabia grodzki warszawski – kwitujący (podpis własnoręczny); Marcin Trojanowski, podstoli ziemi stężyckiej, syn zm. Feliksa z Trojanowa Trojanowskiego, pułkownika JKM – kwitowany
miejscowości we wpisie dobra Gorczów [odczyt niepewny]
Urodzony (Gen.) Ignacy Sarnecki, burgrabia grodzki warszawski, zdrowy będąc, zeznał, iż on wielmożnego (Magn.) Marcina Trojanowskiego, podstolego ziemi stężyckiej, zmarłego wielmożnego (Magn.) Feliksa z Trojanowa Trojanowskiego, pułkownika Jego Królewskiej Mości, syna, i jego następców kwituje z sumy dwóch tysięcy siedmiuset sześćdziesięciu pięciu złotych polskich i dwudziestu groszy polskich kapitału — z sumy pierwotnej piętnastu tysięcy złotych polskich, zmarłego urodzonego (Gen.) Franciszka Trojanowskiego dotyczącej, a przez zmarłego wielmożnego (Magn.) Feliksa Trojanowskiego, rodzica obecnie kwitowanego, w dobra Gorczów [odczyt niepewny] wniesionej i do zapłacenia zabezpieczonej; wszelkimi dekretami przysądzonej; a komplanacją pewną, zawartą między wspomnianym zmarłym wielmożnym (Magn.) Feliksem Trojanowskim a nim, zeznającym, oraz innymi do tejże komplanacji przystępującymi, za zgodą uznanej — tudzież z prowizji od niej należnej i z całego procesu, z jakiegokolwiek tytułu tejże sumy, tak przeciw zmarłemu wielmożnemu (Magn.) rodzicowi, jak i przeciw obecnie kwitowanemu uzyskanego, oraz ze wszystkich pretensji do dnia dzisiejszego między nimi [istniejących] — z racji danego mu w powyższym dostatecznego zadośćuczynienia i rzeczywistej wypłaty sumy — kwituje, a komplanację, dekrety i proces, co do osoby kwitowanego, kasuje.
[Podpis własnoręczny:] Ignatius Sarnecki
uwagi i marginalia Trzeci z rzędu wpis rozliczający zadłużenie dóbr trojanowskich (por. 1457–1461) – tym razem z burgrabią grodzkim warszawskim. Suma z groszami (2765 złp 20 gr) jest w tej księdze rzadkością. Nazwa dóbr, w które sumę wniesiono, odczytana niepewnie. Franciszka Trojanowskiego, od którego suma pierwotnie pochodziła, tagi PTG do skanu 57-070 nie wymieniają – rozbieżność odnotowana. Ignacy Sarnecki zgodny z tagami.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Dominicam Cantate proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z sumy kapitalnej 9000 złp (z sumy pierwotnej 15 000 złp) wraz z prowizją; odstąpienie od ugody i zobowiązanie do ewikcji pod zakładem 9000 złp
strona czynna Józef Karczewski Magn. · starosta budzisiowski · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Helena Grabianka Magn. · Strona
wartość 15000
osoby we wpisie Józef Karczewski z Karczewa, starosta budzisiowski [odczyt niepewny] – kwitujący, działający imieniem własnym oraz matki i braci; Helena z Grabianków Karczewska, kasztelanowa liwska, wdowa po zm. Antonim Karczewskim, kasztelanie liwskim – matka; Michał Karczewski, [imię nieczytelne] Karczewski i Konstanty Karczewski, łowczy liwski – bracia rodzeni; Marcin Trojanowski z Trojanowa, podstoli ziemi stężyckiej, syn zm. Feliksa Trojanowskiego i zm. Teresy [nazwisko nieczytelne] – kwitowany; zm. Antoni Karczewski, wprzód pisarz (notariusz) ziemski i grodzki czerski, potem kasztelan liwski; zm. Franciszek Krzyżanowski; zm. Marianna z Sarneckich (Krzyżanowska); Krzysztof Jezierski; zm. Feliks Trojanowski; król August II (przywilej)
miejscowości we wpisie Karczew; dobra Burzec (scheda Krzysztofa Jezierskiego); wieś Trojanów; akta grodzkie lubelskie; akta grodzkie czerskie; Łomża [odczyt niepewny]
Wielmożny (Magn.) Józef z Karczewa Karczewski, starosta budzisiowski [odczyt niepewny], imieniem własnym oraz Wielmożnej (Magn.) Heleny z Grabianków Karczewskiej, kasztelanowej liwskiej, po zmarłym Wielmożnym (Magn.) Antonim Karczewskim, kasztelanie liwskim, pozostałej [wdowy], matki [swojej], tudzież Michała, […] [imię nieczytelne] i Konstantego, łowczego liwskiego, braci swoich rodzonych — za których równie ręczy — zdrowy będąc, zeznał, iż on Wielmożnego (Magn.) Marcina z Trojanowa Trojanowskiego, podstolego ziemi stężyckiej, zmarłego Wielmożnego (Magn.) Feliksa Trojanowskiego ze zmarłą Wielmożną (Magn.) Teresą de […] [nazwisko wchodzi w grzbiet, nieczytelne] spłodzonego syna, i jego następców —
z sumy kapitalnej dziewięciu tysięcy złotych polskich, z sumy pierwotnej piętnastu tysięcy złotych polskich, po zejściu zmarłego Wielmożnego (Magn.) Franciszka Krzyżanowskiego […] w dobrach Burzec, w schedzie Wielmożnego (Magn.) Krzysztofa Jezierskiego, przypadającej po zmarłej Wielmożnej (Magn.) Mariannie z Sarneckich, pierwszego małżeństwa […] [dalszy ciąg częściowo nieczytelny], a […] na zmarłego Wielmożnego (Magn.) Antoniego Karczewskiego — wprzód pisarza (notariusza) ziemskiego i grodzkiego czerskiego, potem kasztelana liwskiego — mocą przywileju prawa kaduka, przez Najjaśniejszego Augusta II, króla polskiego, roku 1720 dnia 26 lutego danego i łaskawie nadanego, spadłej;
a gdy ugoda pewna (complanatio) między częstokroć wspomnianym zmarłym Wielmożnym (Magn.) Antonim Karczewskim, podówczas pisarzem ziemskim i grodzkim czerskim, z jednej, a zmarłym Wielmożnym (Magn.) Feliksem Trojanowskim z drugiej strony, w dobrach wsi Trojanów dnia 22 sierpnia 1736 roku sporządzona została, i przed aktami grodzkimi lubelskimi w środę po Niedzieli Cantate Roku Pańskiego 1737 przez zmarłego Wielmożnego (Magn.) Trojanowskiego umocniona, przyjęta i do zapłacenia — wraz z prowizją na wigilię święta św. Jana Chrzciciela — przed aktami grodzkimi czerskimi w roku 1737 zabezpieczona;
obecnie zaś przez teraźniejszego Wielmożnego (Magn.) zeznającego, imieniem własnym oraz Wielmożnych (Magn.) wyżej wypisanych matki i braci swoich, z rąk teraźniejszego Wielmożnego (Magn.) kwitowanego, wraz z prowizją od aktu wyżej wypisanego do dnia dzisiejszego przypadającą, rzeczywiście i skutecznie odebrana [została] — kwituje, i od ugody tejże odstępuje.
Nadto zeznający poddaje się i zapisuje, iż wyżej wypisanego Wielmożnego (Magn.) kwitowanego od wszelkich przeszkód z okazji tejże ugody i sumy rzeczywiście z rąk jego wraz z prowizją odebranej — ze strony wyżej wypisanych Wielmożnych (Magn.) matki i braci swoich rodzonych — z dóbr swoich i ze wszystkich innych oraz z sum jakichkolwiek swoich, wraz z następcami, bronić, zasłaniać i od szkody zachować [będzie], a to pod podobnym zakładem dziewięciu tysięcy złotych polskich, co do którego forum urzędu grodzkiego czerskiego […] do odpowiadania wyznacza.
[Podpis własnoręczny:] Josephus Karczewski
uwagi i marginalia Wpis magnacki, wykraczający poza krąg drobnej szlachty łukowskiej — dotyczy rodzin senatorskich: Karczewskich (kasztelanowie liwscy) i Trojanowskich (podstolowie stężyccy), a majątkowo — dóbr Burzec i Trojanowa oraz sum lokowanych w ziemi czerskiej i liwskiej. Do grodu łukowskiego trafił zapewne ze względu na położenie części dóbr Burzec (pow. łukowski). **Rachunek:** kwitowana suma kapitalna 9000 złp pochodzi z sumy pierwotnej 15 000 złp. Zakład (vadium) ustanowiono w wysokości równej sumie kwitowanej (9000 złp) — proporcja typowa. **Weryfikacja kalendarzowa i dat:** (1) przywilej Augusta II z 26 II 1720 — 26 II 1720 to poniedziałek, brak formuły ferialnej, więc bez sprzeczności; (2) ugoda w Trojanowie 22 VIII 1736 (środa); (3) **środa po Niedzieli Cantate 1737 = 22 V 1737** (Wielkanoc 1737 – 21 IV, Cantate – 19 V) — zgodne; (4) zabezpieczenie w aktach grodzkich czerskich 1737. Ciąg dat jest wewnętrznie spójny i chronologicznie poprawny. **Rozbieżności z tagami PTG (skan 57-084):** tag podaje „Helena Grabińska? Karczewska” — ze znakiem zapytania postawionym przez PTG; **rękopis czytelnie zapisuje „de Grabianka”**, dlatego w indeksie przyjęto formę Grabianka, odnotowując tu rozbieżność. Tagi **nie wymieniają** braci Michała i Konstantego Karczewskich ani zm. Franciszka Krzyżanowskiego (ten ostatni występuje w tagach do skanu 57-085). Imię trzeciego brata jest w rękopisie nieczytelne i **nie zostało uzupełnione domysłem**. Nazwisko panieńskie zm. Teresy Trojanowskiej wchodzi w grzbiet i jest nieczytelne — tag PTG podaje ją jako „Teresa ?”, co potwierdza nieczytelność. Urząd „Capitaneus Budzisioviensis” zapisany wyraźnie, ale identyfikacja starostwa niepewna — odczyt podano wiernie. Prawo kaduka (jus caducum) jako podstawa nabycia sumy przez Antoniego Karczewskiego z nadania królewskiego — rzadka w tej księdze podstawa tytułu. **KOREKTA ODCZYTU (dotyczy wpisów 1554, 1555, 1557, 1558 i 1559).** Urząd Marcina Trojanowskiego odczytano pierwotnie jako „Subdapifer Terrae **Czerciensis**” (podstoli ziemi czerskiej). Powtórna autopsja — dokonana przy okazji wpisu 1645 (skan 57-101), gdzie ten sam urząd zapisano wyraźnie i bez skrótu — wykazała, że właściwy odczyt brzmi **„Subdapifer Terrae Stężycensis”, tj. podstoli ziemi stężyckiej**. Odczyt zweryfikowano ponownie także na skanie 57-084 w powiększeniu. Poprawka jest zgodna z topografią: **Trojanów leży w ziemi stężyckiej**. We wszystkich wymienionych wpisach urząd poprawiono; poprawiono również urząd Piotra Trojanowskiego z Jarczowa (wpis 1558), zapisany tą samą ręką i skrótem. Nazwy urzędów Karczewskich (pisarz ziemski i grodzki **czerski**, kasztelan liwski) pozostają bez zmian — Karczew leży w ziemi czerskiej.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Festa Solennia Sacri Pentecostes A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z sum 2666 złp 20 gr (dwukrotnie) wraz z prowizją, kasacja ugody, dekretów i procesu; zobowiązanie do stawienia brata stryjecznego dla zatwierdzenia kwitu, pod zakładem
strona czynna Krystyna Odrzywolska Gen. · podstolim · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Jan Sarnecki Gen. · regenta · Wierzyciel (kwitujący)
wartość 2666
osoby we wpisie Krystyna z Odrzywolskich Sarnecka, wdowa po zm. Janie Sarneckim, podstolim [ziemia nieczytelna] – kwitująca, także imieniem syna Józefa Sarneckiego (na mocy plenipotencji z 1729 r.); Daniel Sarnecki, syn zm. Mikołaja Sarneckiego, regenta grodzkiego liwskiego [odczyt niepewny] – kwitujący, także imieniem Walentego Sarneckiego, brata stryjecznego; Marcin Trojanowski z Trojanowa, podstoli stężycki, syn zm. Feliksa Trojanowskiego, pułkownika JKM – kwitowany; zm. Franciszek Krzyżanowski – pierwotny wierzyciel sumy 15 000 złp; zm. Feliks Trojanowski
miejscowości we wpisie dobra Jarczów; Trojanów; akta ziemskie [nazwa nieczytelna]
Urodzona (Gen.) Krystyna z Odrzywolskich, po zmarłym urodzonym (Gen.) Janie Sarneckim, podstolim […] [nazwa ziemi wchodzi w grzbiet, nieczytelna], pozostała wdowa — imieniem własnym oraz urodzonego (Gen.) Józefa Sarneckiego, syna swego, mocą szczególnej plenipotencji, jej, zeznającej, do niżej opisanych czynności przed aktami ziemskimi w poniedziałek po święcie św. Piotra w Okowach Roku Pańskiego 1729 zapisanej i danej — tudzież urodzony (Gen.) [Daniel] Sarnecki, zmarłego urodzonego (Gen.) Mikołaja Sarneckiego, regenta grodzkiego liwskiego [odczyt niepewny], syn, zdrowi będąc, zeznali, iż oni, imieniem własnym oraz urodzonego (Gen.) Walentego Sarneckiego, syna, względnie brata stryjecznego, za którego równie ręczą —
Wielmożnego (Magn.) Marcina z Trojanowa Trojanowskiego, podstolego stężyckiego, zmarłego Wielmożnego (Magn.) Feliksa Trojanowskiego, pułkownika Jego Królewskiej Mości, syna, i jego następców:
— z sumy przypadającej na osoby urodzonych (Gen.) Józefa i Walentego Sarneckich, [wynoszącej] dwa tysiące sześćset sześćdziesiąt sześć złotych i dwadzieścia groszy polskich, tudzież [z sumy] przypisanej do oprawy (dotalitium) urodzonej (Gen.) Krystyny z Odrzywolskich Sarneckiej, a co do osoby [Daniela] Sarneckiego — z podobnej sumy dwóch tysięcy sześciuset sześćdziesięciu sześciu złotych i dwudziestu groszy polskich; [sum] kapitalnych, z sumy pierwotnej piętnastu tysięcy złotych polskich, zmarłego urodzonego (Gen.) Franciszka Krzyżanowskiego dotyczącej, a po zmarłym Wielmożnym (Magn.) Feliksie Trojanowskim, rodzicu Wielmożnego (Magn.) kwitowanego, w dobra Jarczów wniesionej i do zapłacenia zabezpieczonej, dekretami zaś jakimikolwiek przysądzonej; tudzież ugodą pewną (complanatio), między częstokroć wspomnianym zmarłym Wielmożnym (Magn.) Feliksem Trojanowskim z jednej, a nimi, zeznającymi, i innymi, o tęż ugodę nastającymi, z drugiej strony, spisaną i uznaną;
— nadto z prowizji od tejże sumy, do dnia aktu dzisiejszego należnie przypadającej, jako też z procesu jakiegokolwiek, ze względu na tęż sumę, tak przeciw zmarłemu Wielmożnemu (Magn.) rodzicowi, jak i przeciw teraźniejszemu Wielmożnemu (Magn.) kwitowanemu uzyskanego, z manifestacji i terminów oraz ze wszystkich i pojedynczych pretensji do dnia dzisiejszego zachodzących —
otrzymawszy w tym wszystkim zadośćuczynienie i tęż sumę z rąk Wielmożnego (Magn.) kwitowanego rzeczywiście odebrawszy, kwitują, a ugodę, dekrety i proces kasują.
Nadto tenże urodzony (Gen.) [Daniel] Sarnecki ze wszystkich dóbr swoich poddaje się i zapisuje, iż wyżej wspomnianego urodzonego (Gen.) Walentego Sarneckiego, brata swego stryjecznego, przed aktami autentycznymi jakimikolwiek — celem zatwierdzenia niniejszego zapisu kwitacyjnego, albo uczynienia podobnego mu — w przeciągu sześciu tygodni od aktu niniejszego postawi; a to pod podobnym zakładem […], osoby urodzonego (Gen.) Walentego Sarneckiego dotyczącym, co do którego forum urzędu niniejszego do odpowiadania wyznacza.
[Podpisy własnoręczne:] Krystyna Sarnecka; Daniel Sarnecki m.p.
uwagi i marginalia **Ten wpis, wraz z wpisami 1554 i 1555, tworzy jeden zespół** — rozliczenie sumy pierwotnej **15 000 złp** zm. Franciszka Krzyżanowskiego, obciążającej dobra Trojanowskich (Jarczów, Trojanów) i częściowo Burzec. **Sprawdzenie rachunkowe:** we wpisie 1554 skwitowano 9 000 złp, tu — dwie równe sumy po **2666 złp 20 gr** (2666 zł 20 gr = 2666⅔ złp). Razem 9000 + 2666⅔ + 2666⅔ = **14 333 złp 10 gr**, czyli o **666 złp 20 gr mniej** niż suma pierwotna 15 000 złp. Reszty tej niniejsze wpisy nie obejmują; **nie przesądzam, czy odpowiada jej dalsza scheda, czy różnica wynikła z odmiennego rozliczenia** — odnotowuję sam fakt. Weryfikacja kalendarzowa: plenipotencja „Feria Secunda post Festum S. Petri in Vinculis proxima A.D. 1729” — święto św. Piotra w Okowach przypada 1 VIII; 1 VIII 1729 był poniedziałkiem, zatem „najbliższy poniedziałek po” = **8 VIII 1729**. Zgodne. **Rozbieżność z tagami PTG (skan 57-085):** tagi wymieniają Sarneckich: Krystynę Odrzywolską Sarnecką, Jana, Józefa, Mikołaja i Walentego — **nie wymieniają natomiast Daniela Sarneckiego**, który jednak w rękopisie występuje jako drugi zeznający i **podpisał wpis własnoręcznie („Daniel Sarnecki m.p.”)**. Odczyt jego imienia z podpisu jest pewny. Nazwa ziemi przy urzędzie podstolego Jana Sarneckiego wchodzi w grzbiet i jest nieczytelna; urząd Mikołaja Sarneckiego odczytano jako regenta grodzkiego liwskiego — **odczyt niepewny**. Wysokość zakładu przy zobowiązaniu do stawienia Walentego Sarneckiego nieczytelna.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Festa Solennia Sacri Pentecostes A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zamiana dóbr (commutatio) commutatio bonorum
Zamiana gruntów (commutatio perpetua et irrevocabilis) — po półtora zagona roli
strona czynna Jan Tchórzewski Nob. · Strona
strona bierna Jan Tchórzewski Nob. · Strona
osoby we wpisie Jan Tchórzewski zwany Cieszyk, syn zm. Mikołaja – strona pierwsza; Krzysztof Tchórzewski zwany Cieszyk, syn zm. Grzegorza – strona druga; sąsiedzi: Daniel Sarnecki (Gen.), Łukasz Izdebski
miejscowości we wpisie wieś Tchórzew Główki; droga Karcowska [odczyt niepewny]; droga Browska [odczyt niepewny]; „przecietka”
Urodzeni (Nob.) Jan, zmarłego urodzonego (Nob.) Mikołaja [Tchórzewskiego] Cieszyka syn, z jednej, a Krzysztof, zmarłego urodzonego (Nob.) Grzegorza syn, z drugiej strony, Tchórzewscy, zdrowi będąc, zeznali, iż oni,
dając sobie wzajemnie ziemię za ziemię, grunt za grunt, dziedzictwo za dziedzictwo, **wieczystą i nieodwołalną zamianę** między sobą czynią, a mianowicie:
urodzony (Nob.) Jan Tchórzewski urodzonemu (Nob.) Krzysztofowi, również Tchórzewskiemu Cieszykowi, i jego następcom — dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest jeden zagon roli z połową drugiego, poczynający się od [drogi] Karcowskiej [odczyt niepewny; pierwotny zapis „przecietka” przekreślono], a ciągnący się ku drodze Browskiej [odczyt niepewny], między miedzami urodzonego (Gen.) Daniela Sarneckiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Łukasza Izdebskiego z drugiej strony, w dziedzictwie wsi Tchórzew Główki leżący — ze wszystkim dał i darowuje, i za dobra niżej opisane zamienia;
w nagrodę zaś (in recompensam) za wspomniane dobra urodzony (Nob.) Krzysztof Tchórzewski urodzonemu (Nob.) Janowi Tchórzewskiemu — dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest jeden zagon roli, poczynający się od drogi Krzewskiej [odczyt niepewny], a ciągnący się ku drodze Karcowskiej, między miedzami urodzonego (Gen.) Daniela Sarneckiego z jednej, a tegoż zamieniającego, urodzonego (Nob.) Jana Tchórzewskiego, z drugiej strony; nadto jeden zagon roli, od „przecietki” ku [drodze] ciągnący się, między tymiż miedzami — w dziedzictwie wsi Tchórzew Główki leżące — ze wszystkim daje, darowuje i za dobra wyżej opisane zamienia;
na wwiązanie wspólnie zezwalają i obronę powszechną przyrzekają, a to pod szkodami ziemskimi, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejący pisma („Ignari litt.”).
uwagi i marginalia Druga w opracowaniu zamiana zapisana **formułą wprost** („terram pro terra, fundum pro fundo, haereditatem pro haereditate… perpetuam et irrevocabilem commutationem”) — por. wpis 1588. **Uwaga prozopograficzna:** sąsiadem obu działek jest **urodzony (Gen.) Daniel Sarnecki**, wymieniony tu przez tagi PTG do skanu 57-099. Potwierdza to poprawność odczytu jego imienia we wpisie **1557** (skan 57-085), gdzie tagi PTG go pomijały, choć w rękopisie występował i **podpisał wpis własnoręcznie**. Nazwy dróg odczytane niepewnie; w rękopisie widoczna poprawka (wyraz „przecietka” przekreślony i zastąpiony nazwą drogi). Osoby i wieś Tchórzew Główki zgodne z tagami PTG do skanu 57-099.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua Confessoris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zamiana dóbr (commutatio) commutatio bonorum
Zamiana gruntów (commutatio perpetua et irrevocabilis) — po półtora zagona za jeden zagon
strona czynna Daniel Sarnecki Gen. · Strona
strona bierna Krzysztof Tchórzewski Gen. · Strona
osoby we wpisie Daniel Sarnecki, syn Mikołaja Sarneckiego – strona pierwsza (podpis własnoręczny); Krzysztof Tchórzewski zwany Cieszyk, syn zm. Grzegorza – strona druga; sąsiedzi: Szymon Tchórzewski [brak w tagach PTG], Kazimierz Browski [brak w tagach PTG], Jan Tchórzewski
miejscowości we wpisie wieś Tchórzew Główki; droga Pliuszka [odczyt niepewny]; granice Karczewskie [odczyt niepewny]; granice Plewskie [odczyt niepewny]
Urodzony (Gen.) Daniel Sarnecki, urodzonego (Gen.) Mikołaja Sarneckiego syn, z jednej, a Krzysztof Tchórzewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Grzegorza, Cieszykiem zwanego, syn, z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali, iż oni,
dając sobie wzajemnie ziemię za ziemię, dziedzictwo za dziedzictwo, **wieczystą i nieodwołalną zamianę** między sobą czynią, a mianowicie:
urodzony (Gen.) Sarnecki urodzonemu (Nob.) Tchórzewskiemu i jego następcom — dobra swoje dziedzicznie nabyte, to jest jeden zagon roli z połową drugiego, poczynający się od drogi Pliuszki [odczyt niepewny], a ciągnący się ku granicom Karczewskim [odczyt niepewny], między miedzami urodzonego (Nob.) Szymona Tchórzewskiego z jednej, a tegoż urodzonego (Nob.) Krzysztofa Tchórzewskiego, zamieniającego, z drugiej strony, w dziedzictwie wsi Tchórzew Główki [leżący] — ze wszystkim daje, darowuje i za dobra niżej opisane zamienia;
w nagrodę zaś (in recompensam) za wspomniane dobra urodzony (Nob.) Krzysztof Tchórzewski urodzonemu (Gen.) Danielowi Sarneckiemu — dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest jeden zagon roli, poczynający się od drogi Pliuszki, a ciągnący się ku granicom Plewskim [odczyt niepewny], między miedzami urodzonego (Nob.) Kazimierza Browskiego [w rękopisie poprawione z „Pawła”] z jednej, a urodzonego (Nob.) Jana Tchórzewskiego z drugiej strony, w dziedzictwie wsi Tchórzew Główki leżący — daje, darowuje i za dobra wyżej opisane zamienia;
na wwiązanie odtąd wspólnie zezwalają i obronę powszechną przyrzekają, a to pod szkodami ziemskimi.
[Podpis własnoręczny:] D. Sarnecki
uwagi i marginalia Trzecia zamiana zapisana formułą wprost w ciągu dwóch sesji (por. wpisy 1588 i 1633) — świadectwo, że w czerwcu 1744 r. w zaścianku Tchórzew Główki przeprowadzano **szerszą akcję scalania rozdrobnionych zagonów**. Zamiana jest **nierównoliczbowa** (1½ zagona za 1 zagon), co wskazuje na różnicę w jakości lub położeniu gruntu. **Daniel Sarnecki (Gen.) podpisał wpis własnoręcznie** — kolejne potwierdzenie jego istnienia i pisma (por. wpisy 1557 i 1633). Rozbieżności z tagami PTG (skan 57-100): tagi wymieniają „Daniel Sarnecki”, „Mikołaj Sarnecki”, „Krzysztof Tchórzewski Cieszyk”, „Grzegorz Tchórzewski Cieszyk” i wieś „Tchórzew Główki”, **nie wymieniają natomiast sąsiadów Szymona Tchórzewskiego i Kazimierza Browskiego**. Nazwy dróg i granic odczytane niepewnie.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua Confessoris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z prowizji 600 złp od sumy 6000 złp za rok upływający, z zastrzeżeniem praw do sumy kapitalnej
strona czynna Daniel Sarnecki Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Adam Łaski Magn. · podwojewodzi · Dłużnik
wartość 6000
osoby we wpisie Daniel Sarnecki – kwitujący (podpis własnoręczny); Adam Łaski, podwojewodzi ziemi łukowskiej – kwitowany
Urodzony (Gen.) Daniel Sarnecki, zdrowy będąc, zeznał, iż on Wielmożnego (Magn.) **Adama Łaskiego, podwojewodziego ziemi łukowskiej**, i jego następców —
z sumy sześciuset złotych polskich **prowizjonalnej, od sumy sześciu tysięcy złotych polskich**, zapisem dłużnym przed aktami niniejszymi, w sobotę w wigilię święta świętych Wita i Modesta Męczenników Roku Pańskiego 1742, jemu, zeznającemu, zapisanej — [a mianowicie] za rok od święta św. Antoniego z Padwy roku bieżącego, pierwszy upływający, do tegoż święta przypadającego w roku przyszłym 1745 trwający — do rąk własnych podniesionej —
kwituje; **z zachowaniem jednak rygoru tegoż dekretu i procesu co do sumy kapitalnej i prowizjonalnej, za rok bieżący zatrzymanej**.
[Podpis własnoręczny:] Daniel Sarnecki m.p.
uwagi i marginalia **Potwierdzenie stopy 10 %:** 600 złp prowizji od 6000 złp kapitału = dokładnie **jedna dziesiąta**, czyli ta sama stopa, którą wpis 1654 wyraża słowami „per decem a centum”. Dwa niezależne zapisy z tej samej sesji dają zgodny wynik — **to najmocniejsze dotąd ustalenie o wysokości oprocentowania w tej księdze**. **Weryfikacja kalendarzowa — rozbieżność, odnotowana bez wyrównywania:** święto śś. Wita i Modesta przypada 15 VI, więc wigilia to 14 VI; **14 VI 1742 był czwartkiem, nie sobotą**. W przedziale 1735–1745 „Sabbatho in vigilia Festi SS. Viti et Modesti” zgadza się wyłącznie dla **1738 r.** Odczytu roku („1742”) nie zmieniam, ale **uznaję go za niepewny**. Rok prowizyjny liczony **od święta św. Antoniego z Padwy (13 VI)** — nietypowy termin, odmienny od dominującego w tej partii św. Jana Chrzciciela. Adam Łaski jako podwojewodzi łukowski występuje po raz drugi (por. wpis 1563).
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Viti et Modesti Martyrum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z sumy 500 złp wraz z prowizją; kasacja zapisu
strona czynna Franciszka Wojnowska Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Ignacy Sarnecki Gen. · burgrabia · Dłużnik
wartość 500
osoby we wpisie Franciszka z Wojnowskich Szczygielska, wdowa po zm. Janie Szczygielskim – kwitująca; Ignacy Sarnecki, burgrabia grodzki warszawski – kwitowany; Maciej Szczygielski – podpisany pod wpisem
Urodzona (Gen.) Franciszka z Wojnowskich, po urodzonym (Gen.) Janie Szczygielskim pozostała wdowa, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonego (Gen.) **Ignacego Sarneckiego, burgrabiego grodzkiego warszawskiego**, i jego następców —
z sumy pięciuset złotych polskich, jej, zeznającej, przez teraźniejszego kwitowanego, sposobem prostego długu, na wszystkich i pojedynczych dobrach jego, przed aktami niniejszymi, **w poniedziałek w sam dzień święta św. Piotra w Okowach Roku Pańskiego 1735** zapisanej i wraz z prowizją do zapłacenia zabezpieczonej;
obecnie zaś rzeczywiście i skutecznie z rąk kwitowanego, wraz z należną prowizją, odebranej — kwituje, a zapis tenże kasuje.
[Podpis:] Maciej Szczygielski m.p.
uwagi i marginalia Weryfikacja kalendarzowa: święto św. Piotra w Okowach przypada 1 VIII, a **1 VIII 1735 był istotnie poniedziałkiem** — formuła „Feria Secunda ipso die Festi S. Petri in Vinculis” zgadza się dokładnie. **Ignacy Sarnecki jako burgrabia grodzki warszawski** — urząd spoza ziemi łukowskiej; kolejny dowód, że w tej partii księgi rejestrowano sprawy szlachty o powiązaniach mazowieckich i podlaskich. Pod wpisem podpisał się **Maciej Szczygielski** (nie sama zeznająca) — zapewne jej syn lub krewny działający w jej imieniu; tag PTG do skanu 57-109 wymienia zarówno Jana, jak i Macieja Szczygielskiego.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ante Festum Nativitatis S. Joannis [Baptistae] proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis 500 złp w czerwonych złotych węgierskich (po 18 złp) z prowizją 10 %, zabezpieczony na dobrach wodyńskich, pod zakładem 500 złp
strona czynna Franciszek Sarnecki Gen. · cześnik żytomierski · Dłużnik
strona bierna Franciszka Wojnowska Gen. · Wierzyciel
wartość 500
osoby we wpisie Franciszek Sarnecki, cześnik żytomierski – zapisujący (podpis własnoręczny); Franciszka z Wojnowskich Szczygielska, wdowa po zm. Janie Szczygielskim, i Maciej Szczygielski, jej syn – wierzyciele
miejscowości we wpisie dobra Wodyńskie (Wodynie)
Nagłówek sesji: środa, w sam dzień święta Narodzenia św. Jana Chrzciciela, Roku Pańskiego 1744.
Urodzony (Gen.) **Franciszek Sarnecki, cześnik żytomierski**, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonym (Gen.) Franciszce z Wojnowskich, po zmarłym urodzonym (Gen.) Janie Szczygielskim pozostałej wdowie, matce, i Maciejowi Szczygielskiemu, synowi, oraz ich następcom
sumę pięciuset złotych polskich — **w czerwonych złotych węgierskich, licząc [każdy] po osiemnaście złotych polskich** — sposobem prawdziwego, słusznego, czystego i prostego długu winien jest i powinien;
którą to sumę na wszystkich i pojedynczych dobrach swoich, a **szczególnie na dziedzictwie wodyńskim**, wraz z **prowizją po dziesięć od stu płatną** — a z której za rok bieżący tenże [zeznający] zostaje pokwitowany — zapisuje i zabezpiecza.
Sumę zaś tę odtąd, **na wigilię święta Narodzenia św. Jana Chrzciciela, przypadającą w roku przyszłym 1745**, zapłacić i przy aktach [niniejszych] złożyć [się zobowiązuje]; a w razie niezapłacenia — prowizję corocznie doliczać poddaje się i zobowiązuje, a to pod podobnym zakładem pięciuset złotych polskich, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
[Podpis własnoręczny:] Fran[ciszek] Sarnecki
uwagi i marginalia **Ósme jednoznaczne potwierdzenie kursu czerwonego złotego węgierskiego = 18 złp** w tym opracowaniu („in aureis Hungaricalibus, octodecem Florenos Polonicales computandis”). Wraz ze wpisem 1562 stanowi to mocną podstawę do zakwestionowania odczytu „decem” we wpisie 1430. **Trzecie potwierdzenie stopy procentowej 10 % rocznie** („provisio per decem a centum pendenda”) — por. wpisy 1654 i 1655. **Klauzula kapitalizacji odsetek:** w razie niezapłacenia w terminie dłużnik zobowiązuje się **corocznie doliczać prowizję** („provisionem quotannis addituram”) — rzadko spotykane wprost sformułowanie w tej księdze. **Franciszek Sarnecki, cześnik żytomierski** — kolejny urząd tytularny ziem ruskich. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-112 („Franciszek Sarnecki”, „Franciszka Wojnowska Szczygielska”, „Jan Szczygielski”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta ipso die Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
zapis długu na dobrach (inscriptio debiti) z prowizją 10 %, z wadium
strona czynna Mikołaj Jan Twarowski Nob. · burgrabia · Strona
strona bierna Daniel Sarnecki Gen. · Strona
osoby we wpisie Mikołaj Jan Twarowski, burgrabia zamku łukowskiego; Daniel Sarnecki (wierzyciel); Adam Zyrzyński
Szlachetny (Nob.) **Mikołaj Twarowski, burgrabia [zamku] łukowskiego**, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonemu (Gen.) **Danielowi Sarneckiemu** i jego następcom —
**sumę tysiąca złotych polskich**, sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego oraz prostego długu — **a to tytułem ciężaru depozytu urodzonego (Gen.) Adama Zyrzyńskiego** — winien jest i powinien;
którą to [sumę] **na wszystkich dobrach swoich oraz sumach zapisuje i zabezpiecza**,
a tęż sumę **odtąd i na święto Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny przypadające w nadchodzącym roku 1745, wraz z prowizją płaconą po dziesięć od stu — z której za rok bieżący [zaspokoił] kwitującego — zapłacić i przy niniejszych aktach złożyć poddaje się i zobowiązuje**,
i to **pod podobnym wadium tysiąca złotych polskich** [oraz pod rygorem] praw niniejszych.
*[Podpis własnoręczny:] **Nicolaus Joannes Twarowski***
uwagi i marginalia **Stopa procentowa „per decem a centum” = 10 % — kolejne (czwarte) potwierdzenie w tej księdze.** Rachunek: 10 % od 1000 złp = **100 złp prowizji rocznej**; wadium równe sumie głównej (1000 złp). ✔ Termin: **święto Nawiedzenia NMP 1745 = 2 VII 1745.** **Urząd zeznającego:** rękopis „Burgrabius C[astri] Lucoviensis” — **burgrabia zamku (grodu) łukowskiego**; urząd niższy, wykonawczy przy kancelarii grodzkiej. Zeznający podpisał się dwoma imionami — **„Nicolaus Joannes Twarowski”** — podczas gdy formuła wpisu podaje tylko „Nicolaus”; tag PTG również notuje wyłącznie „Mikołaj Twarowski”. **Rozbieżność odnotowana; w wykazie osób zachowano formę z podpisu.** Formuła **„in depositi onere Gen. Adami Zyrzyński”** jest eliptyczna — źródło nie wyjaśnia, na jakiej podstawie depozyt Zyrzyńskiego obciąża tę sumę; **nie uzupełniano domysłem**. Nazwisko zgodne z tagiem PTG („Adam Zyrzyński”). ✔ Wpis przechodzi z karty 123r (skan 57-124) na 123v (skan 57-125).
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
zapis kompromisarski (compromissum) — poddanie sporu spadkowego superarbitrowi i arbitrom
strona czynna Ignacy Sarnecki Gen. · burgrabia · Strona
strona bierna Ignacy Sarnecki Gen. · podczaszy żytomierski · Strona
osoby we wpisie Ignacy Sarnecki, burgrabia grodzki warszawski; Michał Sarnecki, podczaszy żytomierski (ojciec, zm.); Marianna ze Sarneckich 1v. Turska, 2v. Krzyżanowska, 3v. Reszczerowska, 4v. Raczkowa (zm. bezpotomnie); Franciszek Sarnecki, podczaszy żytomierski (brat rodzony Ignacego); Krystyna z Odrzywolskich Sarnecka, wdowa po Janie Sarneckim podstolim kijowskim; Franciszek Krzyżanowski; Roch Klembowski, miecznik ziemi łukowskiej (superarbiter)
miejscowości we wpisie Wola Wodyńska
Urodzony (Gen.) **Ignacy Sarnecki, burgrabia grodzki warszawski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Michała Sarneckiego, podczaszego żytomierskiego**, syn, a zmarłej urodzonej (Gen.) **Marianny ze Sarneckich — pierwszego małżeństwa Turskiej, drugiego Krzyżanowskiej, trzeciego Reszczerowskiej, czwartego ślubu Raczkowej — siostrzeniec (sobrinus)**, imieniem własnym oraz urodzonego (Gen.) **Franciszka Sarneckiego, brata swego rodzonego, podczaszego żytomierskiego** — za którego **ręczy** — z jednej strony;
oraz **Krystyna z Odrzywolskich Sarnecka**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Jana Sarneckiego, podstolego kijowskiego**, małżonka pozostała wdowa, z drugiej strony —
zdrowi będąc, zeznali, iż oni
**celem ostatecznego rozsądzenia i rozstrzygnięcia sprawy o prawność praw do sukcesji po zmarłej urodzonej (Gen.) Mariannie ze Sarneckich, ostatniego ślubu Raczkowej, a urodzonego (Gen.) Franciszka Krzyżanowskiego [poprzedniego] małżeństwa małżonce, bezpotomnie zeszłej (steriliter decessa)** —
wraz z **rozpoznaniem wszelkich praw do sum na jakichkolwiek dobrach zabezpieczonych**, oraz **wszelkich pretensji między wyżej wymienionymi zeznającymi z obu stron powstałych** —
**na sędziego najwyższego i superarbitra obierają wielmożnego (Magn.) Rocha Klembowskiego, miecznika ziemi łukowskiej**,
a temuż wielmożnemu (Magn.) superarbitrowi — **wraz z arbitrami urodzonymi (Gen.), po jednym z każdej strony wyznaczonymi** — nakazują **zjazd (condescensio) do dóbr wsi Woli Wodyńskiej na dzień 4 lipca, to jest na sobotę po święcie Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny przypadającą w roku bieżącym 1744**;
i dają [im] **pełną możność oraz wszelaką i nieograniczoną władzę: prawność praw do sukcesji po wspomnianej Sarneckiej rozpoznawać i rozróżniać, uprawnionym przysądzać, zapłatę sum — przez kogo i od kogo żądanych — nakazywać, prawa prawne zatwierdzać, nieprawne kasować i odrzucać, a w pozostałym zakresie, wedle potrzeby tej sprawy, wszystko uspokajać, miarkować i ostatecznie rozstrzygać** —
**zobowiązując się i poddając, iż cokolwiek przez wspomnianego wielmożnego (Magn.) superarbitra wraz z urodzonymi (Gen.) arbitrami w sprawie niniejszej zdziałane, dokonane i zadekretowane będzie, za ważne i przyjemne poczytają**.
A to **pod [rygorem] szkód ziemskich** [oraz pod rygorem] praw niniejszych.
*[Podpisy własnoręczne:] **Krystyna Sarnecka**, **Ignacy Sarnecki***
uwagi i marginalia **Wpis wyjątkowy — pełna formuła zapisu kompromisarskiego (compromissum) z sądownictwa polubownego szlacheckiego**, z superarbitrem i po jednym arbitrze z każdej strony. Rzadkość w tej księdze. **Weryfikacja kalendarzowa:** Nawiedzenie NMP = 2 VII 1744 (czwartek); **sobota po nim = 4 VII 1744** ✔. Cyfra dzienna w rękopisie **poprawiana przez pisarza** (widoczne skreślenie i nadpisanie); przyjęto **4**, ponieważ formuła dnia tygodnia rozstrzyga jednoznacznie. **Odnotowano poprawkę.** **Cztery kolejne małżeństwa Marianny ze Sarneckich** — „primo voto Turska, secundo Krzyżanowska, tertio Reszczerowska, quarto voto Raczkowa” — to najbardziej rozbudowana taka sekwencja w dotychczas opracowanym materiale. **Tag PTG podaje trzy nazwiska i czwarte ze znakiem zapytania** („Marianna Sarnecka pv Turska sv Krzyrzanowska tv Reszczerowska Raczek?”) — **rękopis potwierdza czwarte małżeństwo (Raczkowa)**; rozbieżność odnotowana. **Zmarła nie pozostawiła potomstwa** („steriliter decessa”) — stąd spór o sukcesję między bratankami/siostrzeńcami a wdową po Janie Sarneckim. **Urzędy stron (wszystkie tytularne lub grodzkie):** Ignacy Sarnecki — burgrabia grodzki warszawski; Michał i Franciszek Sarneccy — podczaszowie żytomierscy; Jan Sarnecki — podstoli kijowski; Roch Klembowski — **miecznik ziemi łukowskiej** (Ensifer Terrae Lucoviensis). Określenie **„sobrinus”** oddano jako *siostrzeniec*; w łacinie staropolskiej bywa używane szerzej (krewny w linii bocznej) — **znaczenia nie zawężano ponad tekst źródła**. Wpis przechodzi z karty 126r (skan 57-127) na 126v (skan 57-128).
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744 [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
darowizna dóbr dziedzicznych (donatio)
strona czynna Anna Grochowska Nob. · Zbywca
strona bierna Jan Tchórzewski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Anna Grochowska, córka zm. Jakuba Grochowskiego, wdowa po zm. Janie Tchórzewskim zwanym Cieszyk – darczyni; Jan Tchórzewski, syn zm. Mikołaja Cieszyka – obdarowany; sąsiedzi (miedze): Daniel Sarnecki, Krzysztof Tchórzewski
miejscowości we wpisie Tchórzew Płouski [odczyt drugiego członu niepewny]
Urodzona (Nob.) **Anna Grochowska**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Jakuba Grochowskiego** córka, a po zmarłym urodzonym (Nob.) **Janie Tchórzewskim zwanym Cieszyk** pozostała wdowa, zdrowa będąc, zeznała, iż ona
urodzonemu (Nob.) **Janowi Tchórzewskiemu**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Mikołaja Cieszyka** synowi, i jego następcom
**dobra swoje dziedziczne**, to jest:
1) **dwa zagony roli**, poczynając od drogi […], a ciągnące się ku [uroczysku – nazwa odczytana niepewnie], między miedzami urodzonego (Gen.) **Daniela Sarneckiego** z jednej, a tegoż obdarowanego z drugiej strony;
2) **jeden zagon roli z połową drugiego**, poczynając od **drogi Plewczyńskiej**, a ciągnący się ku **granicom Plewczyńskim**, między miedzami urodzonego (Nob.) **Krzysztofa Tchórzewskiego** z jednej, a urodzonego (Gen.) **Daniela Sarneckiego** z drugiej strony;
3) **jeden zagon roli**, poczynając od **drogi Kreskiej**, a ciągnący się ku granicom [nazwa odczytana niepewnie], między miedzami **jak w miejscu pierwszym** —
**we wsi dziedzicznej Tchórzew Płouski** [odczyt drugiego członu nazwy niepewny] **położone i leżące**, ze wszystkim **daje i darowuje**;
na **wwiązanie wspólne** zezwala **prawem pospolitym**, a to **pod szkodami ziemskimi**, z poddaniem się **forum urzędu niniejszego**.
*[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejąca pisma („Ignara litt.”), znak krzyża położyła.*
uwagi i marginalia **Przydomek „Cieszyk” rozróżnia dwie linie Tchórzewskich:** darczyni jest wdową po **Janie Tchórzewskim Cieszyku**, a obdarowany to **Jan Tchórzewski, syn Mikołaja Cieszyka** — a więc imiennik zmarłego męża z tej samej gałęzi. Tagi PTG do skanu 57-179 notują trzech Cieszyków: **Jana, Macieja i Mikołaja** ✔, co potwierdza odczyt filiacji. **Sąsiedztwo mieszane stanowo:** miedze graniczą z gruntem **urodzonego (Gen.) Daniela Sarneckiego** i **urodzonego (Nob.) Krzysztofa Tchórzewskiego** — dwa różne sigla przy sąsiadach tej samej wsi; obaj figurują w tagach ✔. **Odczyty niepewne:** drugi człon nazwy wsi („Tchorzew Płouski”; w tej księdze występuje też **Tchórzew Plewki**, a wpis wymienia „drogę Plewczyńską” i „granice Plewczyńskie”, co mogłoby na nie wskazywać — **nie przesądzano tego**), nazwa uroczyska przy pierwszym kawałku oraz nazwa granic przy trzecim. **Luk nie uzupełniano domysłem.** **Darczyni niepiśmienna** — położyła znak krzyża, co kancelaria odnotowała formułą „Ignara litt.”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1956–1957:] Feria Sexta post Festum S. Francisci Confessoris prima A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z zadośćuczynienia i kasata rygoru dekretu kondescensyjnego (quietatio et cassatio)
strona czynna Daniel Sarnecki Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Jan Tchórzewski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Daniel Sarnecki – kwitujący; Jan Tchórzewski Rogala (stryj) oraz Jan Feliks i Szymon Tchórzewscy Rogale, jego bratankowie, wraz z sukcesorami – kwitowani
miejscowości we wpisie Tchórzew Główki (dobra, na gruncie których zapadł dekret kondescensyjny)
Urodzony (Gen.) **Daniel Sarnecki**, zdrów będąc, **zeznał**, iż on
urodzonych (Nob.) **Jana, stryja**, oraz **Jana Feliksa i Szymona, bratanków** (*filiastros*), **Tchórzewskich zwanych Rogala**, tudzież ich sukcesorów —
**ze sprawy i akcji wytoczonej i wniesionej urzędownie do urzędu niniejszego** — a to **względem odjęcia pewnych gruntów (*ademptio fundorum*), ścieśnienia miedz (*coarctatio metarum*) i przyłączenia ich do innych gruntów** —
tudzież **z grzywien i kar zapłaconych**, tak za **przyrzeczone przywrócenie gruntów**, jak i **za ustanowienie miejsca [odczyt wyrazu niepewny] oraz za zniesienie kondemnaty, uzyskanej z jego, zeznającego, strony przeciwko kwitowanym w sądzie kapturowym** —
**przysądzonych dekretem kondescensyjnym, wydanym na gruncie dóbr Tchórzew Główki w roku bieżącym we środę w wigilię święta św. Jadwigi, między nim, zeznającym, z jednej a kwitowanymi z drugiej strony, i do akt urzędu niniejszego podanym** —
a nadto **ze wszystkich i każdej z osobna pretensji, do dnia dzisiejszego w dziedzictwie względem tychże kwitowanych mianych** —
**dla uczynionego mu dostatecznego zadośćuczynienia — kwituje**;
**protestacje, relacje oraz rygor dekretu co do siedzenia wieżowego (*sessio turrica*), kondemnaty i cały proces kasuje**.
Podpis własnoręczny: **Daniel Sarnecki**.
uwagi i marginalia **Spór graniczny zakończony ugodą.** Przedmiotem sprawy było **odjęcie gruntów** (*ademptio fundorum*), **ścieśnienie miedz** (*coarctatio metarum*) i **przyłączenie ich do innych gruntów** — klasyczny zestaw zarzutów w sporze o zaoranie miedzy. Sprawa doszła do **kondescensji**, czyli zjazdu urzędu na grunt: dekret zapadł **na gruncie dóbr Tchórzew Główki**, po czym został podany do akt grodzkich. Niniejszy kwit zamyka całość: kasuje **rygor dekretu co do siedzenia wieżowego**, **kondemnaty** i **cały proces**. **Datacja podwójnie zweryfikowana.** (1) Sesja: *Feria Secunda ante Festum S. Martini Pontificis proxima* — św. Marcin 11 XI 1744 wypadał w środę, najbliższy poprzedzający poniedziałek to **9 XI 1744** ✔. (2) Dekret kondescensyjny: *Feria Quarta pridie Festi S. Hedvigis* — św. Jadwiga 15 X 1744 wypadała w **czwartek**, zatem *feria quarta* (środa) **w wigilię** święta to **14 X 1744** ✔. Gdyby odczytać tu *in die* zamiast *pridie*, formuła byłaby wewnętrznie sprzeczna (czwartek ≠ feria quarta) — **rachuba kalendarzowa rozstrzyga odczyt paleograficzny**, a nie odwrotnie. **Terminologia.** *Filiaster* występuje tu w znaczeniu **bratanka**, nie pasierba: pisarz przeciwstawia go wprost *patruus* (stryj), więc chodzi o synów brata kwitowanego Jana. *Judicium capturale* — **sąd kapturowy**, sądownictwo szlacheckie działające w czasie bezkrólewia; kondemnata stamtąd pochodząca była jeszcze w 1744 r. tytułem egzekucyjnym, co wskazuje, że zapadła w okresie bezkrólewia po śmierci Augusta II (1733–1736). *Sessio turrica* — **siedzenie wieżowe**, kara pozbawienia wolności w wieży grodu. **Wyrazy odczytane niepewnie:** *de M[ar]cis* (z grzywien — skrót z nadkreśleniem) oraz *in constitutionem loci …andi* — drugiego wyrazu **nie rozwiązuję**. **Podpis własnoręczny** kwitującego (*manu propria*) odróżnia ten wpis od sąsiednich, gdzie pisarz notuje *ignari litterarum*; Daniel Sarnecki, wielokrotnie występujący w tym roczniku jako urodzony (Gen.), **umiał pisać**. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-191** ✔: „Daniel Sarnecki”, „Jan Tchórzewski Rogala”, „Jan Feliks Tchórzewski Rogala”, „Szymon Tchórzewski Rogala”, „Tchórzew Główki”.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ante Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z kondemnaty i kasata jej rygoru co do osoby kwitowanego (quietatio et cassatio condemnationis)
strona czynna Daniel Sarnecki Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Jan Tchórzewski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Daniel Sarnecki – kwitujący (ten sam zeznający, co w nr 2016); Jan Tchórzewski zwany Cieszyk oraz jego sukcesorzy – kwitowany
miejscowości we wpisie Tchórzew Rogale i Tchórzew Główki (wsie); ziemia łukowska (sądy kapturowe)
**Tenże zeznający** [Daniel Sarnecki], zdrów będąc, **zeznał**, iż on
urodzonego (Nob.) **Jana Tchórzewskiego zwanego Cieszyk** oraz jego sukcesorów —
**z pewnej kondemnaty, uzyskanej przeciwko kwitowanemu wraz z innymi dziedzicami dóbr wsi Tchórzew Rogale i Tchórzew Główki w sądach kapturowych ziemi łukowskiej**,
tudzież **ze wszystkich i każdej z osobna pretensji wówczas mianych** —
**dla uczynionego mu zadośćuczynienia — kwituje**;
**tęż kondemnatę, w tym co dotyczy osoby kwitowanego, kasuje**.
Podpis własnoręczny: **Daniel Sarnecki**.
uwagi i marginalia **Wpis następczy do nr 2016** — ten sam zeznający (*Idem Recognoscens*), ta sama sesja i ta sama sprawa, tylko wobec innego pozwanego. Zestawienie obu wpisów pokazuje, że kondemnata obejmowała **całą zbiorowość dziedziców dwóch wsi** (*insimul cum aliis heredibus Bonorum Villae Tchorzew Rogale et Główki*), a Sarnecki umarzał ją **osobno wobec każdego, kto się z nim ugodził** — stąd formuła *quo ad personam ejus quietatorii spectat* (w tym, co dotyczy osoby kwitowanego). To typowy mechanizm: kondemnata zbiorowa gaśnie stopniowo, kwit po kwicie. **Sądy kapturowe ziemi łukowskiej.** Wpis podaje wprost: *in Judiciis Capturalibus Terrae Lucoriensis obtenta*. Jest to **jednoznaczne potwierdzenie odczytu z nr 2016** (*in Judicio Capturali*), gdzie nazwa sądu była podana bez określenia ziemi. **Sądy kapturowe** — sądownictwo szlacheckie okresu bezkrólewia; ich wyroki zachowywały moc egzekucyjną także po elekcji, co ten wpis dokumentuje w praktyce: kondemnata z czasu bezkrólewia (po 1733 r.) była jeszcze w listopadzie 1744 r. tytułem, z którego trzeba było formalnie kwitować. **Wartość źródłowa dla topografii.** Wpis dowodzi, że **Tchórzew Rogale i Tchórzew Główki** stanowiły w tym sporze jedną całość majątkową obciążoną wspólną kondemnatą. **Podpis własnoręczny** kwitującego (*manu propria*) — jak w nr 2016. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-192** ✔: „Daniel Sarnecki”, „Jan Tchórzewski Cieszyk”, „Tchórzew Główki”, „Tchórzew Rogale”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2016:] Feria Secunda ante Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis długu tysiąca pięciuset złotych na rzecz własnej żony (inscriptio summae Consorti)
strona czynna Ignacy Sarnecki Gen. · Dłużnik
strona bierna Marcjanna Żukowska Gen. · Strona
osoby we wpisie Ignacy Sarnecki, s. zm. Michała Sarneckiego – zapisujący; Marcjanna Żukowska, c. zm. Jana Żukowskiego, jego małżonka, oraz jej sukcesorzy – na jej rzecz zapis; Antoni Żukowski, stryj małżonki – z jego rąk wypłacono tysiąc złotych
Urodzony (Gen.) **Ignacy Sarnecki**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Michała Sarneckiego** syn, zdrów będąc, **zeznał**, iż on
urodzonej (Gen.) **Marciannie Żukowskiej**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Jana Żukowskiego** córce, **małżonce swojej**, oraz jej sukcesorom —
**winien jest i powinien sumę tysiąca pięciuset złotych polskich** — **w tym tysiąc złotych polskich odebranych z rąk urodzonego (Gen.) Antoniego Żukowskiego, stryja tejże małżonki jego** — **tytułem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu**;
**którą to sumę na wszystkich i każdych z osobna dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza**,
**zobowiązując się i poddając, że ją na pierwsze tejże małżonki swojej żądanie, bez żadnej zwłoki, zapłaci** — **a to pod podobnym zakładem tysiąca pięciuset złotych polskich**, przed forum urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia **Zapis męża na rzecz żony — zabezpieczenie posagowe.** Konstrukcja jest klasyczna: mąż **uznaje dług** wobec żony (*modo certi, veri, justi, liquidi et simplicis debiti*) i **oprawia go na całym swoim majątku** (*in omnibus et singulis Bonis suis inscribit et assecurat*), z obowiązkiem zapłaty **na pierwsze żądanie** i pod **zakładem równym sumie**. W praktyce staropolskiej taki zapis służył **zabezpieczeniu posagu albo wiana**: żona uzyskiwała pozycję wierzyciela hipotecznego wobec dóbr męża, co chroniło ją na wypadek wdowieństwa lub jego niewypłacalności. **Ślad przepływu posagu.** Wpis rozbija sumę na części i wskazuje, skąd wzięła się większość: **tysiąc złotych** zeznający odebrał **z rąk urodzonego (Gen.) Antoniego Żukowskiego, stryja żony** (*patrui ejusdem Consortis suae*). Jest to typowa sytuacja, gdy posag panny wypłaca **opiekun z jej własnego rodu**, a nie ojciec — tutaj ojciec, Jan Żukowski, już nie żył. Pozostałe **pięćset złotych** wpis pozostawia bez wskazania źródła. **Wysokość sumy** — 1500 złp — jest **wielokrotnie wyższa** od typowych kwot tej sesji (10, 16, 24, 100 złp przy zastawach chłopskich zagonów) i sytuuje Sarneckich oraz Żukowskich w **zamożniejszej warstwie szlachty**, co potwierdza także konsekwentne siglum **G. (Generosus)** przy wszystkich osobach wpisu. **Pokrewieństwo:** *patruus* — **stryj**, brat ojca. Warto zestawić z terminami z sąsiednich wpisów: *amita* (ciotka ze strony ojca, nr 2034) i *frater amitalis* (brat cioteczny, nr 2035). Kancelaria łukowska posługuje się pełnym klasycznym aparatem terminów pokrewieństwa i **rozróżnia linie ojcowską od macierzystej** — to informacja bezcenna przy rekonstrukcji rodzin. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-195** ✔: „Ignacy Sarnecki”, „Michał Sarnecki”, „Marcjanna Żukowska”, „Jan Żukowski”, „Antoni Żukowski”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2031–2035:] Feria Sexta post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna poddanego wraz z dobytkiem (donatio subditi)
strona czynna Ignacy Sarnecki Gen. · Zbywca
strona bierna Wiktor Cieszkowski Magn. · pisarz ziemski · Nabywca
osoby we wpisie Ignacy Sarnecki (ten sam zeznający, co w nr 2036) – darczyńca; Wiktoryn [w tagach: Wiktor] Cieszkowski, pisarz ziemski i grodzki liwski, oraz jego sukcesorzy – obdarowany; Piotr Skurzak, poddany z dóbr Wola Wodyńska – przedmiot darowizny
miejscowości we wpisie Wola Wodyńska (dobra)
**Tenże** [Ignacy Sarnecki], zdrów, —
wielmożnemu (Magn.) (M.) **Wiktorynowi Cieszkowskiemu, pisarzowi ziemskiemu i grodzkiemu liwskiemu**, oraz jego sukcesorom —
**poddanego swojego, Piotra Skurzaka z dóbr Wola Wodyńska, własnego i dziedzicznego**, **wraz z wszelkim jego dobytkiem — bydłem własnym i całym sprzętem domowym**, **ze wszystkim** [co do niego należy] — **daje i darowuje**;
**dając i przyzwalając moc tegoż poddanego odebrać, w dobrach swoich osadzić i na swój użytek oraz upodobanie obrócić**.
Podpis własnoręczny: **Ignacy Sarnecki 1744**.
uwagi i marginalia **Wpis dokumentuje przeniesienie własności człowieka.** Przedmiotem czynności jest **poddany** (*subditus*) **Piotr Skurzak z dóbr Wola Wodyńska**, określony jako **własny i dziedziczny** (*proprium et haereditarium*), przekazany **wraz z bydłem i całym sprzętem domowym** tą samą formułą (*dat, donat*), którą kancelaria stosuje do gruntów. Klauzula wykonawcza mówi wprost o prawie **odebrania go, osadzenia w dobrach nabywcy i obrócenia na własny użytek**. Jest to najbardziej dosłowne w tej partii księgi świadectwo **prawnej pozycji chłopa poddanego w Rzeczypospolitej połowy XVIII w.**: człowiek jest tu przedmiotem obrotu razem z inwentarzem. Oddaję treść wiernie i bez łagodzenia, bo taka jest wymowa źródła. **Kontekst prawny.** Zbiegostwo chłopów było w tym czasie zjawiskiem masowym, a prawo dawało panu roszczenie o **wydanie zbiegłego poddanego**. Formuła *recuperandi* („odebrać”) wskazuje, że Skurzak najpewniej **nie przebywał w dobrach darczyńcy** — darowizna dotyczyła więc raczej **roszczenia o jego wydanie** niż faktycznego przesiedlenia. Wpis tego jednak nie mówi wprost i **niczego tu nie dopowiadam**. **Obdarowany spoza ziemi łukowskiej.** Wiktoryn Cieszkowski jest **pisarzem ziemskim i grodzkim liwskim** (*Notarius Terrestris et Castrensis Liwensis*) — urzędnikiem ziemi liwskiej, sąsiadującej z łukowską od północy. Jego obecność w księdze łukowskiej wskazuje na **powiązania majątkowe Sarneckich poza granicami ziemi**. **Rozbieżność z tagami.** Rękopis podaje formę **Victorinus** (Wiktoryn); **tagi PTG do skanu 57-195 notują „Wiktor Cieszkowski”**. W wykazie osób idę za tagami, odczyt rękopisu podaję w przekładzie. **Sigla.** Zeznający — **G. (Generosus)**, Cieszkowski — **M.**, Skurzak — bez siglum, określony wyłącznie jako *subditus*; w wykazie osób przypisuję mu stan **Labor. (laboriosus)**, zgodnie ze stałą praktyką kancelaryjną wobec poddanych, i **odnotowuję, że w tym miejscu rękopis siglum nie podaje**. **Podpis własnoręczny z datą roczną** — *Ignacy Sarnecki 1744* — zeznający podpisał obydwa swoje wpisy tej sesji (por. nr 2036). **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-195** ✔: „Wiktor Cieszkowski”, „Piotr Skurzak”, „Wola Wodyńska”, „Ignacy Sarnecki”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2031–2036:] Feria Sexta post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to
To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.