ojciec Piotr Rzążewski
matka Zofia Radzikowska
wpisy 74 524 525 667 689 885 1061 1221 1246 1465 1466 1467 1630 1987

Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 › Nazwiska › Rzążewski
Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744
osób 35 · wpisów 82 · lata 1743–1744
Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.
„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.
formy zapisu w aktach Rzążewska Rzążewski
przydomki przy tym nazwisku Gryczyk Jedynak Kosmalik Leskowicz Ocheł Ochnik Patrześ Potrzęs
Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.
ojciec Piotr Rzążewski
matka Zofia Radzikowska
wpisy 74 524 525 667 689 885 1061 1221 1246 1465 1466 1467 1630 1987
ojciec Józef Rzążewski
wpisy 524 1167 1927 1938 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 2094
ojciec Kazimierz Rzążewski, Marcin Rzążewski, Tomasz Rzążewski
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 3 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 385 386 636 765 904 905 1167 1927 1938 1981 1986 1987
ojciec Maciej Rzążewski, Paweł Rzążewski
małżonek Zofia Radzikowska
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 386 405 524 689 805 806 807 832 863 1630
ojciec Krzysztof Rzążewski, Wojciech Rzążewski
małżonek Dorota Grochowska
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 385 397 405 406 832 863 1170 1691 1692 1874
ojciec Franciszek Rzążewski, Jakub Rzążewski
małżonek Agnieszka Tchórzewska, Elżbieta Bzowska
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 34 38 450 673 864 1165 1170 1246
ojciec Stanisław Rzążewski
matka Dorota Grochowska
małżonek Andrzej Szaniawski, Franciszek Radzikowski, Jan Wysokiński
wpisy 397 398 832 1072 1691 1692 1693
ojciec Józef Rzążewski, Wojciech Rzążewski
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 397 1167 1170 1691 1692 1981
ojciec Jerzy Rzążewski
wpisy 63 97 388 397 405
ojciec Jakub Rzążewski, Marcin Rzążewski
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 385 386 636 904 2094
ojciec Tomasz Rzążewski
małżonek Marianna Iwanowska
wpisy 765 805 1590 1818 1874
wpisy 397 636 863 904 1357
ojciec Bartłomiej Rzążewski, Wawrzyniec Rzążewski
małżonek Zofia Wielgórska
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 63 97 403 673 1246
ojciec Bartłomiej Rzążewski
małżonek Zofia Wielgórska
wpisy 182 183 191 192 193
ojciec Paweł Rzążewski
wpisy 397 1029 1622 1623 1624
ojciec Maciej Rzążewski
wpisy 673 1165 1246 1874
ojciec Bartłomiej Rzążewski, Piotr Rzążewski
małżonek Agata Izdebska
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 386 388 405 406
ojciec Ludwik Rzążewski
wpisy 763 863 1264 1889
ojciec Kazimierz Rzążewski
wpisy 904 905 2040
małżonek Agnieszka Zdanowska
wpisy 397 1622 1623
ojciec Paweł Rzążewski
wpisy 524 525 1987
ojciec Bartłomiej Rzążewski
małżonek Magdalena Rzążewska
wpisy 653 654 655
ojciec Wojciech Rzążewski
małżonek Andrzej Józef Jaszowski, Wawrzyniec Karwowski
wpisy 730 864
wpisy 182 192
wpisy 397 636
wpisy 450 1456
wpisy 653 654
ojciec Bartłomiej Rzążewski
wpisy 397 584
wpisy 405 406
ojciec Piotr Rzążewski
małżonek Wojciech Sobiczowski
wpisy 805 806
ojciec Kazimierz Rzążewski
wpisy 904 905
wpisy 397 405
ojciec Piotr Rzążewski
wpisy 386 1889
ojciec Jan Rzążewski
małżonek Walenty Rzążewski
wpisy 653 654
wpisy 397 863
wpisy 524 832
ojciec Jakub Rzążewski
wpisy 1622 1623
wpisy 1028
wpisy 653
wpisy 584
małżonek Krzysztof Kopiński
wpisy 1827
małżonek Mikołaj Krasuski
wpisy 9
wpisy 1622
małżonek Kazimierz Dziewulski
wpisy 584
wpisy 1029
małżonek Marcjan Modrzewski
wpisy 905
ojciec Bartłomiej Rzążewski
wpisy 584
wpisy 1623
małżonek Maciej Wielgórski
wpisy 404
małżonek Dorota Grochowska
wpisy 397
wpisy 397
małżonek Walenty Tarkowski
wpisy 851
wpisy 765
wpisy 403
ojciec Jakub Rzążewski
wpisy 1456
Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.
Fragmenty rodzin złożone z pokrewieństw, które akta wymieniają wprost. Jeden fragment to tyle, ile jeden wpis albo grupa wpisów pozwala powiązać bez domysłu — nie całe drzewo rodu, tylko pewny jego kawałek.
pewność B — 5 aktów
Linia złożona z 5 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwitowanie z sumy zastawnej 60 złp i kasacja inskrypcji; Cesja sumy zastawnej 50 złp; Darowizna.
385 · sygn. 56/064, k. 60v, 22 IV 1743 386 · sygn. 56/064, k. 60v, 22 IV 1743 904 · sygn. 56/146, k. 142v, 23 IX 1743 905 · sygn. 56/146, k. 142v–143r, 23 IX 1743 2040 · sygn. 57/196, k. 194v, 16 XI 1744
pewność B — 4 akty
Linia złożona z 4 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zastaw; Cesja sumy zastawnej 50 złp; Kwitowanie z sumy zastawnej 44 złp i kasacja inskrypcji.
386 · sygn. 56/064, k. 60v, 22 IV 1743 405 · sygn. 56/066, k. 63r, 22 IV 1743 406 · sygn. 56/066, k. 63r, 22 IV 1743 863 · sygn. 56/138, k. 135r, 19 VIII 1743
pewność B — 4 akty
Linia złożona z 4 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwitowanie z sumy zasądzonej dekretem kondescensyjnym oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych; Kwitacja z 50 złp i kasacja zapisu z 1713 r.; Zastaw.
397 · sygn. 56/065, k. 61v–62r, 22 IV 1743 636 · sygn. 56/101, k. 98r, 19 VI 1743 863 · sygn. 56/138, k. 135r, 19 VIII 1743 904 · sygn. 56/146, k. 142v, 23 IX 1743
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwitowanie z sumy zasądzonej dekretem kondescensyjnym oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych; Zastaw.
397 · sygn. 56/065, k. 61v–62r, 22 IV 1743 584 · sygn. 56/093, k. 89v, 6 VI 1743
pewność B — 14 aktów
Linia złożona z 14 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwitowanie z sumy zasądzonej dekretem kondescensyjnym oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych; Kwit z posagu i wyprawy oraz zrzeczenie się dóbr; Zastaw.
397 · sygn. 56/065, k. 61v–62r, 22 IV 1743 905 · sygn. 56/146, k. 142v–143r, 23 IX 1743 1167 · sygn. 57/020, k. 18v–19r, 22 II 1744 1691 · sygn. 57/114–115, k. 113r–113v, 26 VI 1744 1692 · sygn. 57/115, k. 113v, 26 VI 1744 1927 · sygn. 57/171, k. 170r, 12 IX 1744 1938 · sygn. 57/174, k. 173r, 23 IX 1744 1981 · sygn. 57/184, k. 182v, 19 X 1744 1982 · sygn. 57/184, k. 183r, 19 X 1744 1983 · sygn. 57/184, k. 183r, 19 X 1744 … oraz 4 dalszych aktów (nr 1984, 1985, 1986, 1987)
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zastaw; Doliczenie 16 złp do wcześniejszej sumy zastawnej 44 złp – podwyższenie zastawu do 60 złp.
450 · sygn. 56/071, k. 68r, 30 IV 1743 1456 · sygn. 57/068, k. 66v, 6 V 1744
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 765). Rodzaj czynności: Zastaw.
pewność B — 3 akty
Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zastaw; Zapis; Cesja sumy 110 złp z zapisu zastawnego z tegoż dnia.
805 · sygn. 56/127, k. 124r, 29 VII 1743 806 · sygn. 56/127, k. 124r, 29 VII 1743 807 · sygn. 56/127, k. 124r, 29 VII 1743
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 1170). Rodzaj czynności: Cesja.
pewność B — 3 akty
Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Darowizna; Zapis; Kwitowanie z sumy zasądzonej dekretem kondescensyjnym oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych.
63 · sygn. 56/015, k. 11v, 4 II 1743 97 · sygn. 56/019, k. 16r, 6 II 1743 397 · sygn. 56/065, k. 61v–62r, 22 IV 1743
pewność B — 5 aktów
Linia złożona z 5 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zapis; Wzajemne dożywocie; Kwit z posagu i wyprawy; zrzeczenie się dóbr.
182 · sygn. 56/034, k. 31r, 7 III 1743 183 · sygn. 56/034, k. 31r, 7 III 1743 191 · sygn. 56/035, k. 32r, 8 III 1743 192 · sygn. 56/035, k. 32r, 8 III 1743 193 · sygn. 56/035, k. 32r, 8 III 1743
pewność B — 10 aktów
Linia złożona z 10 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zastaw; Kwitowanie z sumy zastawnej 60 złp i kasacja inskrypcji; Kwitowanie z sumy zasądzonej dekretem kondescensyjnym oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych.
385 · sygn. 56/064, k. 60v, 22 IV 1743 397 · sygn. 56/065, k. 61v–62r, 22 IV 1743 398 · sygn. 56/065, k. 62r, 22 IV 1743 406 · sygn. 56/066, k. 63r, 22 IV 1743 832 · sygn. 56/133–134, k. 130r–130v, 2 VIII 1743 863 · sygn. 56/138, k. 135r, 19 VIII 1743 1072 · sygn. 56/172, k. 168v, 23 XII 1743 1691 · sygn. 57/114–115, k. 113r–113v, 26 VI 1744 1692 · sygn. 57/115, k. 113v, 26 VI 1744 1693 · sygn. 57/115, k. 113v, 26 VI 1744
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 388). Rodzaj czynności: Zapis.
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwitowanie z sumy zasądzonej dekretem kondescensyjnym oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych; Kwitowanie z sumy zastawnej 44 złp i kasacja inskrypcji.
397 · sygn. 56/065, k. 61v–62r, 22 IV 1743 405 · sygn. 56/066, k. 63r, 22 IV 1743
pewność B — 5 aktów
Linia złożona z 5 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Darowizna; Kwitowanie z sumy zasądzonej dekretem kondescensyjnym oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych; Zapis 232 złp jako uzupełnienia ceny 382 złp za dobra rezygnowane tegoż dnia, płatny w rok po wygaśnięciu dożywocia wdowy.
397 · sygn. 56/065, k. 61v–62r, 22 IV 1743 1029 · sygn. 56/165, k. 162r, 5 XII 1743 1622 · sygn. 57/097, k. 96r, 13 VI 1744 1623 · sygn. 57/097, k. 96r, 13 VI 1744 1624 · sygn. 57/098, k. 96v, 13 VI 1744
pewność B — 3 akty
Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Darowizna dwóch zagonów roli obsianych oziminą; Darowizna dwóch zagonów roli w Rzążewie; Darowizna.
403 · sygn. 56/066, k. 62v, 22 IV 1743 673 · sygn. 56/106, k. 103r, 22 VI 1743 1246 · sygn. 57/031–032, k. 30r–30v, 9 III 1744
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwitowanie z sumy zastawnej 44 złp i kasacja inskrypcji; Zastaw.
405 · sygn. 56/066, k. 63r, 22 IV 1743 406 · sygn. 56/066, k. 63r, 22 IV 1743
pewność B — 4 akty
Linia złożona z 4 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Wieczysta zamiana; Wzajemne kwitowanie ze wszystkich pretensji i manifestacji po ugodzie polubownej; Cesja sumy 800 złp zapisanej testamentem z 1713 r. na rzecz bractwa różańcowego w Zbuczynie.
524 · sygn. 56/083–084, k. 80r–80v, 14 V 1743 525 · sygn. 56/084, k. 80v, 14 V 1743 689 · sygn. 56/109, k. 106r, 25 VI 1743 1630 · sygn. 57/099, k. 97v, 13 VI 1744
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Wieczysta zamiana; Wzajemne kwitowanie ze wszystkich pretensji i manifestacji po ugodzie polubownej.
524 · sygn. 56/083–084, k. 80r–80v, 14 V 1743 525 · sygn. 56/084, k. 80v, 14 V 1743
pewność B — 3 akty
Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zastaw; Zapis długu 100 złp na rzecz żony; Zapis długu 80 złp i przyłączenie go do wcześniejszej sumy 100 złp.
653 · sygn. 56/104, k. 100v, 22 VI 1743 654 · sygn. 56/104, k. 100v, 22 VI 1743 655 · sygn. 56/104, k. 100v, 22 VI 1743
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zastaw; Zapis długu 100 złp na rzecz żony.
653 · sygn. 56/104, k. 100v, 22 VI 1743 654 · sygn. 56/104, k. 100v, 22 VI 1743
pewność B — 3 akty
Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Darowizna dwóch zagonów roli w Rzążewie; Zastaw; Darowizna.
673 · sygn. 56/106, k. 103r, 22 VI 1743 1165 · sygn. 57/020, k. 18v, 21 II 1744 1246 · sygn. 57/031–032, k. 30r–30v, 9 III 1744
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Cesja sumy 32 złp zapisanej sposobem zastawnym; Kwit z pretensji o zapłacone kontrybucje – ugoda przyjacielska.
730 · sygn. 56/115, k. 111v, 9 VII 1743 864 · sygn. 56/139, k. 135v, 19 VIII 1743
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 832). Rodzaj czynności: Cesja sumy 50 złp przysądzonej dekretem kondescensyjnym wraz z prawem do tradycji dóbr.
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Darowizna; Zapis 232 złp jako uzupełnienia ceny 382 złp za dobra rezygnowane tegoż dnia, płatny w rok po wygaśnięciu dożywocia wdowy.
1622 · sygn. 57/097, k. 96r, 13 VI 1744 1623 · sygn. 57/097, k. 96r, 13 VI 1744
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 1874). Rodzaj czynności: kwitacja sumy.
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 1889). Rodzaj czynności: kwit z części sumy.
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 2094). Rodzaj czynności: Kwit z kary podwójnej czternastu grzywien, z tytułu zranienia.
Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
Ugoda polubowna i wzajemne kwitowanie; zastrzeżenie sumy 50 złp
strona czynna Mikołaj Krasuski Gen. · Strona
strona bierna Franciszek Hornowski Adm. Rev. · proboszcz · Strona
wartość 50
osoby we wpisie Mikołaj Krasuski i Franciszka z Rzążewskich Krasuska, małżonkowie – strona pierwsza; ks. Franciszek Hornowski, kurat (proboszcz) kościoła pruszyńskiego – strona druga
miejscowości we wpisie konsystorz (sąd duchowny) łukowski; parafia Prusy/Pruszyn [Prussinensis]
Urodzeni (Gen.) Mikołaj i Franciszka z Rzążewskich Krasusi, ślubni małżonkowie, z jednej strony, a Wielebny (Ven.) Ksiądz Franciszek Hornowski, kurat kościoła pruszyńskiego (Prussinensis), z drugiej strony, zdrowi, zeznali, iż wzajemnie siebie i swoich sukcesorów kwitują: mianowicie tychże Krasuskich – ze sprawy i akcji wytoczonej przed sądem konsystorskim łukowskim oraz z pretensji wniesionych przeciw wyżej wymienionemu Wielebnemu (Ven.) Księdzu Hornowskiemu; tenże zaś Wielebny (Ven.) Ksiądz Hornowski – ze swoich protestacji przeciw tymże Krasuskim uczynionych i ze wszystkich pretensji do dnia dzisiejszego zachodzących. A to z powodu zawartej między sobą ugody polubownej i uczynionego zadośćuczynienia, z zachowaniem jedynie na przyszłość zastrzeżonego sobie zasądzenia sumy pięćdziesięciu złotych polskich. Wszelkie protestacje kasują.
uwagi i marginalia Pod wpisem podpis: „Franciszek Hornowski, Curatus Prusiensis” (proboszcz pruszyński).
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum SS. Trium Regum Anno Domini 1743 (poniedziałek po święcie Trzech Króli 1743)
rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae
Cesja sumy 100 złp na rzecz przyszłego męża
strona czynna Agnieszka Tchórzewska Nob. · Strona
strona bierna Józef Chromiński Nob. · Nabywca
wartość 100
osoby we wpisie Agnieszka Tchórzewska, c. zm. Grzegorza Tchórzewskiego, wdowa po zm. Wojciechu Rzążewskim – cedentka; Józef Chromiński, s. zm. Wojciecha Chromińskiego, jej przyszły mąż – cesjonariusz
miejscowości we wpisie akta grodzkie łukowskie
Urodzona (Nob.) Agnieszka Tchórzewska, córka zmarłego urodzonego (Nob.) Grzegorza Tchórzewskiego, pozostała wdowa po zmarłym urodzonym (Nob.) Wojciechu Rzążewskim, zdrowa, zeznała, iż urodzonemu (Nob.) Józefowi Chromińskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Wojciecha Chromińskiego, przyszłemu swemu mężowi, i jego sukcesorom, sumę stu złotych polskich – z sumy pierwotnej pięćdziesięciu złotych polskich [w rękopisie poprawka; odczyt niepewny], zapisanej jej przez zmarłego urodzonego (Nob.) Wojciecha Rzążewskiego, jej męża, sposobem prostego długu na dobrach jego, wobec akt obecnych w poniedziałek po dniu św. Stanisława Męczennika roku 1732 – wraz ze wszystkimi [warunkami] tejże sumy dotyczącymi, ceduje; dając i przyznając moc tęż sumę odebrać, z odbioru kwitować oraz dobra tą sumą obciążone posiadać.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi S. Agnetis Virginis et Martyris Anno Domini 1743 (wtorek nazajutrz po święcie św. Agnieszki 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inskrypcja) sumy 150 złp na rzecz przyszłego męża
strona czynna Elżbieta Bzowska Nob. · Dłużnik
strona bierna Antoni Radzikowski Nob. · Strona
wartość 150
osoby we wpisie Elżbieta Bzowska (Bzozowska), c. zm. Grzegorza Bzowskiego, wdowa po zm. Wojciechu Rzążewskim – zapisująca; Antoni Radzikowski, s. Andrzeja Radzikowskiego, jej przyszły mąż – na jego rzecz zapis
miejscowości we wpisie —
Urodzona (Nob.) Elżbieta Bzowska, córka zmarłego urodzonego (Nob.) Grzegorza Bzowskiego, pozostała wdowa po zmarłym urodzonym (Nob.) Wojciechu Rzążewskim, zdrowa, zeznała, iż urodzonemu (Nob.) Antoniemu Radzikowskiemu, synowi urodzonego (Nob.) Andrzeja Radzikowskiego, przyszłemu swemu mężowi, i jego sukcesorom, winna jest i powinna sumę stu pięćdziesięciu złotych polskich tytułem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu; sumę tę na wszystkich dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza, i tęż sumę na pierwsze żądanie męża swego zapłacić oraz przy aktach obecnych złożyć zobowiązuje się. A to pod zakładem stu pięćdziesięciu złotych polskich i forum obecnego urzędu.
uwagi i marginalia Wpis dotyczy tej samej osoby, co tag „Elżbieta Bzozowska pv Rzążewska sv Radzikowska”.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ipso die Festi Conversionis S. Pauli Apostoli Anno Domini 1743 (piątek, w sam dzień Nawrócenia św. Pawła Apostoła 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donacja) siedliska
strona czynna Jakub Izdebski Nob. · Zbywca
strona bierna Mateusz Rzążewski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Jakub Izdebski (s. zm. Jana) – darczyńca; Mateusz Rzążewski, s. zm. Bartłomieja Rzążewskiego – obdarowany; sąsiedzi: Tomasz Krasuski, Jakub Izdebski
miejscowości we wpisie wieś Rzążew; droga wielgowska [odczyt niepewny]
Urodzony (Nob.) Jakub Izdebski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Jana, zdrowy, zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Mateuszowi Rzążewskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja Rzążewskiego, i jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest sześć zagonów siedliska, zaczynających się od drogi wielgowskiej [odczyt niepewny] i ciągnących ku [miejscu wypału węgla – odczyt niepewny], między miedzami urodzonego (Nob.) Tomasza Krasuskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Jakuba Izdebskiego z drugiej strony, w dobrach dziedzicznych wsi Rzążew leżące, z wszelkim prawem – daje i daruje; na intromisję od zaraz zezwolił i obronę przyrzekł, pod karami ziemskimi i forum obecne.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Purificationis BVM proxima Anno Domini 1743 (poniedziałek po święcie Oczyszczenia NMP 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z sumy 150 złp i kasacja zapisu
strona czynna Wawrzyniec Rzążewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Jan Pióro Nob. · Dłużnik
wartość 150
osoby we wpisie Wawrzyniec Rzążewski – kwitujący; Jan Pióro – kwitowany
miejscowości we wpisie akta grodzkie łukowskie
Urodzony (Nob.) Wawrzyniec Rzążewski, zdrowy, zeznał, iż urodzonego (Nob.) Jana Pióro i jego sukcesorów kwituje z sumy stu pięćdziesięciu złotych polskich, zapisanej mu, zeznającemu, wobec akt obecnych w czwartek po święcie św. Piotra w Okowach Roku Pańskiego 1740, na wszystkich dobrach, sposobem prostego długu; obecnie zaś z rąk tegoż kwitowanego rzeczywiście i skutecznie odebranej. Kwituje i tenże zapis kasuje.
uwagi i marginalia Data zapisu pierwotnego: czwartek po św. Piotrze w Okowach (1 VIII) 1740, tj. 4 VIII 1740.
data w brzmieniu kancelarii Protocollon Inscriptionum 2dum. Feria Tertia post Festum Purificationis BVM proxima Anno Domini 1743 (wtorek po święcie Oczyszczenia NMP 1743) [(pod datą wtorku po Oczyszczeniu NMP 1743 – k. 13r)]
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inskrypcja) sumy 100 złp na rzecz przyszłej żony
strona czynna Mateusz Rzążewski Nob. · Dłużnik
strona bierna Zofia Wielgórska Nob. · Strona
wartość 100
osoby we wpisie Mateusz Rzążewski (s. zm. Bartłomieja) – zapisujący; Zofia Wielgórska, c. zm. Jana Wielgórskiego, panna, jego przyszła żona – na jej rzecz zapis
miejscowości we wpisie —
Urodzony (Nob.) Mateusz Rzążewski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja, zdrowy, zeznał, iż urodzonej (Nob.) Zofii Wielgórskiej, córce zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Wielgórskiego, pannie niezamężnej, przyszłej swojej małżonce, i jej sukcesorom, winien jest i powinien sumę stu złotych polskich sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu; sumę tę na połowie wszystkich dóbr swoich zapisuje i zabezpiecza, i tęż sumę na pierwsze żądanie swej narzeczonej zapłacić oraz przy aktach obecnych złożyć zobowiązuje się. A to pod takimże zakładem stu złotych polskich i forum obecnego urzędu.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta ipso die Festi S. Dorotheae Virginis et Martyris Anno Domini 1743 (środa, w sam dzień święta św. Doroty Dziewicy i Męczennicy 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inskrypcja) sumy 150 złp na rzecz żony
strona czynna Mateusz Rzążewski Nob. · Dłużnik
strona bierna Zofia Wielgórska Nob. · Strona
wartość 150
osoby we wpisie Mateusz Rzążewski, s. zm. Bartłomieja Rzążewskiego zwanego Potrzęs – zapisujący; Zofia Wielgórska, c. zm. Jana Wielgórskiego, jego żona – na jej rzecz zapis
miejscowości we wpisie —
Urodzony (Nob.) Mateusz Rzążewski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja Rzążewskiego zwanego Potrzęs, zdrowy, zeznał, iż urodzonej (Nob.) Zofii Wielgórskiej, córce zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Wielgórskiego, małżonce swojej, i jej sukcesorom, winien jest i powinien sumę stu pięćdziesięciu złotych polskich sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu; sumę tę na wszystkich dobrach swoich dziedzicznych zapisuje i zabezpiecza, i tęż sumę na pierwsze żądanie małżonki swojej zapłacić oraz przy aktach obecnych złożyć zobowiązuje się. A to pod zakładem stu pięćdziesięciu złotych polskich i forum obecnego urzędu.
uwagi i marginalia Uwaga: para ta występuje w księdze trzykrotnie – wpis nr 97 (6 II 1743, 100 złp dla narzeczonej), niniejszy oraz nr 192 (8 III 1743, gdzie mowa o dodaniu 100 złp do wcześniejszych 100 złp, razem 200 złp). Odczyt kwoty w tym wpisie („centum quinquaginta”) warto zweryfikować w oryginale.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Dominicam Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (czwartek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua
Wzajemne dożywocie (advitalitas) małżonków
strona czynna Mateusz Rzążewski Nob. · Strona
osoby we wpisie Mateusz Rzążewski Potrzęs i Zofia z Wielgórskich, małżonkowie
miejscowości we wpisie —
Ciż małżonkowie wzajemnie i nawzajem sobie – na wszystkich i poszczególnych dobrach swoich dziedzicznych i zastawnych, na wszelkich sumach pieniężnych, tudzież na rzeczach ruchomych i żywym inwentarzu – dożywocie wzajemne i ciągłe użytkowanie aż do kresu swego życia zapisują.
uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Dominicam Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (czwartek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z posagu i wyprawy; zrzeczenie się dóbr
strona czynna Zofia Wielgórska Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Zofia Wielgórska Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Zofia Wielgórska, c. zm. Jana Wielgórskiego, żona Mateusza Rzążewskiego (zeznawała w asystencji męża) – kwitująca; Stefan, Sebastian, Józef i Wawrzyniec Wielgórscy, jej bracia rodzeni – kwitowani
miejscowości we wpisie —
Urodzona (Nob.) Zofia Wielgórska, córka zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Wielgórskiego, a małżonka urodzonego (Nob.) Mateusza Rzążewskiego, w asystencji swego męża, zdrowa, zeznała, iż z tytułu posagu i należytej wyprawy z dóbr ojczystych i macierzystych uczyniono jej wystarczająco zadość przez ręce urodzonych (Nob.) Stefana, Sebastiana, Józefa i Wawrzyńca Wielgórskich, braci swoich rodzonych. Z tytułu tegoż zadośćuczynienia tychże kwituje, a dóbr się zrzeka i wyrzeka.
uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inskrypcja) dalszych 100 złp na rzecz żony (razem 200 złp)
strona czynna Mateusz Rzążewski Nob. · Dłużnik
strona bierna Zofia Wielgórska Nob. · Strona
wartość 200
osoby we wpisie Mateusz Rzążewski, s. zm. Bartłomieja zwanego Potrzęs – zapisujący; Zofia Wielgórska, c. zm. Jana Wielgórskiego, jego ślubna żona – na jej rzecz zapis
miejscowości we wpisie —
Urodzony (Nob.) Mateusz Rzążewski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja zwanego Potrzęs, zdrowy, zeznał, iż urodzonej (Nob.) Zofii Wielgórskiej, córce zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Wielgórskiego, ślubnej swojej małżonce, i jej sukcesorom, winien jest i powinien sumę stu złotych polskich – a to tytułem posagu po niej odebranego – sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu. Sumę tę do wcześniejszej sumy stu złotych polskich, podobnie przez siebie jej zapisanej wobec akt obecnych w środę, w sam dzień święta św. Doroty Dziewicy i Męczennicy Roku Pańskiego 1743, przydaje, przypisuje i dołącza, tak by suma łącznie złączona wyniosła dwieście złotych polskich; którą to na wszystkich dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza, i tęż sumę łącznie złączoną na pierwsze żądanie małżonki swojej zapłacić oraz przy aktach obecnych złożyć zobowiązuje się. A to pod zakładem sumy łącznej dwustu złotych polskich i forum obecnym.
uwagi i marginalia Wcześniejszy zapis 100 złp z 6 II 1743 to wpis nr 97. Zob. też uwagę przy wpisie nr 182.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua
Wzajemne dożywocie (advitalitas) małżonków
strona czynna Mateusz Rzążewski Nob. · Strona
osoby we wpisie Mateusz Rzążewski Potrzęs i Zofia z Wielgórskich, małżonkowie
miejscowości we wpisie —
Ciż małżonkowie wzajemnie i nawzajem sobie – na wszystkich i poszczególnych dobrach swoich dziedzicznych i zastawnych, teraz posiadanych i w przyszłości nabyć się mających, na wszelkich sumach pieniężnych, tudzież na rzeczach ruchomych i żywym inwentarzu – dożywocie wzajemne i ciągłe użytkowanie aż do kresu swego życia zapisują i nawzajem sobie przyznają.
uwagi i marginalia Ostatni wpis na skanie 035. Adnotacja: strony nie umieją pisać.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Kwitowanie z sumy zastawnej 60 złp i kasacja inskrypcji
strona czynna Józef Rzążewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Marcin Bzowski Nob. · Dłużnik
wartość 60
osoby we wpisie Józef Rzążewski, syn Kazimierza Rzążewskiego – kwitujący; Marcin Bzowski, syn zm. Ludwika Bzowskiego, oraz jego sukcesorzy – kwitowany; Stanisław Rzążewski – ten, który sumę zapisał
miejscowości we wpisie Rzążew (wieś)
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Józef Rzążewski, syn urodzonego (Nob.) Kazimierza Rzążewskiego, zdrów będąc na ciele i umyśle, zeznał, iż urodzonego (Nob.) Marcina Bzowskiego, syna zmarłego urodzonego (Nob.) Ludwika Bzowskiego, oraz jego sukcesorów — z sumy sześćdziesięciu złotych polskich, jemu zeznającemu przez urodzonego (Nob.) Stanisława Rzążewskiego sposobem zastawnym na pewnych dobrach leżących w dziedzictwie wsi Rzążew, przed aktami niniejszymi we wtorek po niedzieli Cantate roku Pańskiego 1740 zapisanej, a obecnie z rąk kwitowanego, jako tychże dóbr prawem dziedzicznym nabywcy, podniesionej — kwituje, uwalnia i wieczyście zwalnia, a inskrypcję tęż kasuje.
uwagi i marginalia Wtorek po niedzieli Cantate 1740 = 17 V 1740. Osoby i wieś Rzążew zgodne z tagami do skanu 064.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Cesja sumy zastawnej 50 złp (odebranej w srebrnej monecie)
strona czynna Józef Rzążewski Nob. · Zbywca (cedent)
strona bierna Józef Rzążewski Nob. · Nabywca
wartość 50
osoby we wpisie Józef Rzążewski, syn Kazimierza – cedujący; Ludwik i Jan Rzążewscy, synowie Piotra Rzążewskiego, oraz ich sukcesorzy – cesjonariusze; Piotr Rzążewski, ich ojciec – ten, który sumę zapisał
miejscowości we wpisie Rzążew (wieś)
Tenże, zdrów będąc na ciele i umyśle, zeznał, iż urodzonym (Nob.) Ludwikowi i Janowi Rzążewskim, synom urodzonego (Nob.) Piotra Rzążewskiego, oraz ich sukcesorom, sumę pięćdziesięciu złotych polskich — jemu zeznającemu przez wyżej rzeczonego urodzonego (Nob.) Piotra Rzążewskiego, rodzica ich, sposobem zastawnym na pewnych dobrach leżących w dziedzictwie wsi Rzążew, przed aktami niniejszymi we czwartek po niedzieli Cantate roku Pańskiego 1740 zapisaną, a obecnie z rąk cesjonariuszy w srebrnej monecie, zgodnie z brzmieniem pierwotnej inskrypcji, podniesioną — ze wszystkim ustępuje i cedując przelewa; wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, z rzeczy i z osoby, a to pod podobnym zakładem pięćdziesięciu złotych polskich, przed forum urzędu niniejszego, z zachowaniem wszakże dla siebie prawa dochodzenia (ewikcji) na pozostałych dobrach.
uwagi i marginalia Czwartek po niedzieli Cantate 1740 = 19 V 1740. Zastrzeżenie zapłaty „w srebrnej monecie” zgodnie z pierwotną inskrypcją.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inskrypcja) 150 złp na rzecz narzeczonej (zabezpieczenie przedślubne)
strona czynna Jan Rzążewski Nob. · Dłużnik
strona bierna Agata Izdebska Nob. · Wierzyciel
wartość 150
osoby we wpisie Jan Rzążewski, syn zm. Bartłomieja Rzążewskiego – zapisujący (dłużnik, narzeczony); Agata Izdebska, córka Jakuba Izdebskiego, panna niezamężna, narzeczona zeznającego, oraz jej sukcesorzy – wierzycielka
miejscowości we wpisie —
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Jan Rzążewski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja, zdrów będąc na ciele i umyśle, zeznał, iż urodzonej (Nob.) Agacie Izdebskiej, córce urodzonego (Nob.) Jakuba Izdebskiego, pannie niezamężnej, narzeczonej swojej, oraz jej sukcesorom, winien jest i powinien sumę stu pięćdziesięciu złotych polskich, sposobem długu pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego. Sumę tę na połowie dóbr swoich ojczystych zapisuje i zabezpiecza, zobowiązując się i podejmując, iż ją na pierwsze żądanie tejże przyszłej małżonki swojej zapłaci i przy aktach niniejszych złoży, a to pod podobnym zakładem stu pięćdziesięciu złotych polskich, przed forum urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Wpis o charakterze intercyzy przedślubnej – zabezpieczenie sumy na połowie dóbr ojczystych narzeczonego. Osoby zgodne z tagami do skanu 064.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwitowanie z sumy zasądzonej dekretem kondescensyjnym oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych
strona czynna Marianna Rzążewska Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Marianna Rzążewska Nob. · Strona
osoby we wpisie Marianna z Rzążewskich, córka zm. Stanisława Rzążewskiego i zm. Doroty Grochowskiej, primo voto żona zm. Jana Wysokińskiego, obecnie (secundo voto) żona Andrzeja Szaniawskiego, zeznająca w asystencji męża – kwitująca i zrzekająca się; kwitowani: Jan Rzążewski zwany Patrześ, Piotr Rzążewski zwany Gryczyk, Krzysztof, Michał, Florian i Stanisław Rzążewscy zwani Leskowicz, Marcin, Stanisław, Bartłomiej i Szymon Rzążewscy, Jakub Izdebski, Wojciech Tchórzewski, Antoni Szczygielski, Grzegorz Lipiński oraz inni nabywcy praw do dóbr ojczystych; Michał Rzążewski zwany Gryczyk – względem niego zeznająca zachowuje prawo dalszego działania; zm. Stanisław Rzążewski zwany Gryczyk – jej poprzednik (rodzic)
miejscowości we wpisie Rzążew (wieś); scheda zwana Gryczykowszczyzna
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzona (Nob.) Marianna z Rzążewskich, córka zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława Rzążewskiego, spłodzona ze zmarłą urodzoną (Nob.) Dorotą Grochowską, pierwszego małżeństwa zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Wysokińskiego, a obecnie drugiego małżeństwa urodzonego (Nob.) Andrzeja Szaniawskiego małżonka, w asystencji tegoż męża swego, zdrowa będąc, zeznała, iż — stosując się do dekretu urzędu niniejszego, wydanego na gruncie dóbr Rzążew i schedy zwanej Gryczykowszczyzna we czwartek po niedzieli Laetare Wielkiego Postu roku bieżącego 1743 między nią z jednej a nabywcami praw do schedy niegdyś urodzonego (Nob.) Stanisława Rzążewskiego zwanego Gryczyk, jej poprzednika i rodzica, z drugiej strony, a do akt urzędu niniejszego w piątek po uroczystych świętach wielkanocnych roku bieżącego przez oblatę podanego — urodzonych (Nob.) Jana zwanego Patrześ, Piotra zwanego Gryczyk, Krzysztofa, Michała, Floriana i Stanisława zwanych Leskowicz, Marcina, Stanisława, Bartłomieja i Szymona Rzążewskich, Jakuba Izdebskiego, Wojciecha Tchórzewskiego, Antoniego Szczygielskiego, Grzegorza Lipińskiego oraz innych nabywców praw do dóbr ojczystych i ich sukcesorów — z wyjątkiem urodzonego (Nob.) Michała Rzążewskiego zwanego Gryczyk, względem którego zachowuje sobie prawo dalszego dochodzenia — z sumy tymże dekretem na dzień dzisiejszy jej zeznającej do zapłacenia nakazanej, wraz z karami luitum tymże dekretem zasądzonymi, po otrzymanym dostatecznym zadośćuczynieniu kwituje, a nadto dóbr ojczystych i macierzystych zrzeka się i wyrzeka.
uwagi i marginalia Czwartek po niedzieli Laetare 1743 = 28 III 1743; piątek po świętach wielkanocnych 1743 = 19 IV 1743. Wszystkie przydomki (Patrześ, Gryczyk, Leskowicz) zgodne z tagami do skanu 065.
data w brzmieniu kancelarii [Protocollon Inscriptionum 6tum, sub actu Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwitowanie żony z sumy 150 złp z sumy pierwotnej 200 złp zapisanej przed ślubem
strona czynna Andrzej Szaniawski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Marianna Rzążewska Nob. · Dłużnik
wartość 200
osoby we wpisie Andrzej Szaniawski – kwitujący (mąż); Marianna z Rzążewskich, jego małżonka, oraz jej sukcesorzy – kwitowana
miejscowości we wpisie —
I zaraz, stawiwszy się osobiście przed tymże urzędem, urodzony (Nob.) Andrzej Szaniawski, zdrów będąc na ciele i umyśle, zeznał, iż urodzoną (Nob.) Mariannę z Rzążewskich, rzeczoną małżonkę swoją, oraz jej sukcesorów — z sumy stu pięćdziesięciu złotych polskich, pochodzącej z sumy pierwotnej dwustu złotych polskich, jemu zeznającemu przez tęż, jeszcze przed zawarciem ślubów małżeńskich, gdy zostawała wówczas we wdowim stanie, inskrypcją urzędową przed aktami niniejszymi do zapłacenia zabezpieczonej — po otrzymanym za jej pośrednictwem zadośćuczynieniu — kwituje, uwalnia i wieczyście zwalnia.
uwagi i marginalia Wpis bezpośrednio powiązany z wpisem nr 397.
data w brzmieniu kancelarii [Protocollon Inscriptionum 6tum, sub actu Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna dwóch zagonów roli obsianych oziminą
strona czynna Mateusz Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Andrzej Bzowski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Mateusz Rzążewski, syn zm. Wawrzyńca Rzążewskiego zwanego Ochnik – darczyńca; Andrzej Bzowski, syn zm. Szymona Bzowskiego, oraz jego sukcesorzy – obdarowany; Jakub Żarniarz, poddany wielmożnego Olędzkiego – sąsiad miedzą
miejscowości we wpisie Rzążew Kornica (wieś); droga Kowielna
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Mateusz Rzążewski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Wawrzyńca zwanego Ochnik, zdrów będąc na ciele i umyśle, zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Andrzejowi Bzowskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona, oraz jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest dwa zagony roli, poczynające się od przecinki [odczyt niepewny] a ku drodze Kowielnej się ciągnące, między miedzami Jakuba Żarniarza, poddanego wielmożnego (Magn.) Olędzkiego, z jednej a samegoż obdarowanego z drugiej strony, ziarnem ozimym obsiane, w dziedzictwie wsi Rzążew Kornica leżące i położone, ze wszystkim — daje i daruje; wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, a to pod karami ziemskimi, przed forum urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Adnotacja pisarza: „Ignarus personae litterarum”. Przydomek „Ochnik”, nazwisko Żarniarz i wieś Rzążew Kornica zgodne z tagami do skanu 066; nazwisko wielmożnego (Olędzki) zgodne z tagiem „? Olędzki”.
data w brzmieniu kancelarii [Protocollon Inscriptionum 6tum, sub actu Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae
Cesja sumy 8 złp z sumy pierwotnej 16 złp
strona czynna Grzegorz Radzikowski Nob. · Zbywca (cedent)
strona bierna Andrzej Bzowski Nob. · Nabywca
wartość 16
osoby we wpisie Grzegorz Radzikowski – cedujący; Andrzej Bzowski, syn zm. Szymona Bzowskiego – cesjonariusz; Rozalia Rzążewska, żona Macieja Wielgórskiego – ta, która sumę zapisała
miejscowości we wpisie Rzążew Kornica (wieś)
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Grzegorz Radzikowski zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Andrzejowi Bzowskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona, sumę ośmiu złotych polskich, pochodzącą z sumy pierwotnej szesnastu złotych polskich — jemu zeznającemu przez urodzoną (Nob.) Rozalię Rzążewską, małżonkę urodzonego (Nob.) Macieja Wielgórskiego, przed aktami niniejszymi w poniedziałek po oktawie święta Najświętszego Ciała Chrystusa Pana roku 1742 sposobem zastawnym na pewnych dobrach leżących w dziedzictwie wsi Rzążew Kornica zapisaną, a obecnie z rąk teraźniejszego cesjonariusza podniesioną — ze wszystkim ustępuje i cedując przelewa; wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, z rzeczy i z osoby, a to pod podobnym zakładem ośmiu złotych polskich, przed forum urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Adnotacja pisarza: „Ignarus personae litterarum”. Poniedziałek po oktawie Bożego Ciała 1742 = 4 VI 1742. Osoby („Rozalia Rzążewska Wielgórska”, Maciej Wielgórski, Andrzej i Szymon Bzowscy, Grzegorz Radzikowski) oraz wieś Rzążew Kornica zgodne z tagami do skanu 066.
data w brzmieniu kancelarii [Protocollon Inscriptionum 6tum, sub actu Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Kwitowanie z sumy zastawnej 44 złp i kasacja inskrypcji
strona czynna Jan Rzążewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Jan Rzążewski Nob. · Dłużnik
wartość 44
osoby we wpisie Jan Rzążewski, syn Piotra Rzążewskiego – kwitujący; Bartłomiej Rzążewski, syn zm. Jerzego Rzążewskiego, oraz jego sukcesorzy – kwitowany; Stanisław Rzążewski, syn zm. Krzysztofa Rzążewskiego zwanego Leskowicz – ten, który sumę zapisał
miejscowości we wpisie Rzążew (wieś)
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Jan Rzążewski, syn urodzonego (Nob.) Piotra, zdrów będąc na ciele i umyśle, zeznał, iż urodzonego (Nob.) Bartłomieja Rzążewskiego, syna zmarłego urodzonego (Nob.) Jerzego, oraz jego sukcesorów — z sumy czterdziestu czterech złotych polskich, jemu zeznającemu przez urodzonego (Nob.) Stanisława Rzążewskiego, syna zmarłego urodzonego (Nob.) Krzysztofa zwanego Leskowicz, sposobem zastawnym na pewnych dobrach leżących w dziedzictwie wsi Rzążew, przed aktami niniejszymi w piątek po Dniach Krzyżowych roku Pańskiego 1737 zapisanej, a obecnie z rąk teraźniejszego kwitowanego, jako wieczystego nabywcy praw do tychże dóbr, podniesionej — kwituje, uwalnia i wieczyście zwalnia, a inskrypcję tęż kasuje.
uwagi i marginalia Piątek po Dniach Krzyżowych (Rogationes) 1737 = 31 V 1737. Przydomek „Leskowicz” i wieś Rzążew zgodne z tagami do skanu 066.
data w brzmieniu kancelarii [Protocollon Inscriptionum 6tum, sub actu Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligacja) trzech kawałków roli w sumie 50 złp w srebrnej monecie na rok
strona czynna Jan Krasuski Nob. · Zbywca
strona bierna Fabian Chromiński Nob. · Nabywca
wartość 50
osoby we wpisie Jan Krasuski, syn zm. Bartłomieja Krasuskiego – zastawiający; Fabian Chromiński, syn zm. Macieja Chromińskiego, oraz jego sukcesorzy – biorący w zastaw; Jan Rzążewski, Stanisław Rzążewski, sukcesorzy zm. Jerzego Rzążewskiego i Wojciech Tchórzewski – sąsiedzi miedzą
miejscowości we wpisie Rzążew (wieś); droga Wielgórska; granice Radzikowskie; droga Buchajowa [odczyt niepewny]; granice Bzowskie; droga Zapłotowa [odczyt niepewny]
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Jan Krasuski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja Krasuskiego, zdrów będąc na ciele i umyśle, zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Fabianowi Chromińskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja Chromińskiego, oraz jego sukcesorom, dobra swoje ojczyste, to jest: trzy zagony roli, poczynające się od drogi Wielgórskiej a ku granicom Radzikowskim się ciągnące, między miedzami urodzonego (Nob.) Jana Rzążewskiego z jednej a urodzonego (Nob.) Stanisława Rzążewskiego z drugiej strony; nadto w innym miejscu trzy zagony roli, poczynające się od drogi Buchajowej [odczyt niepewny] a ku granicom Bzowskim się ciągnące, między miedzami urodzonego (Nob.) Jana Rzążewskiego z jednej a sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Jerzego Rzążewskiego z drugiej strony; nadto w trzecim miejscu jeden zagon roli z połową drugiego, poczynający się od drogi Zapłotowej [odczyt niepewny] a ku granicom Bzowskim się ciągnący, między miedzami urodzonego (Nob.) Stanisława Rzążewskiego z jednej a urodzonego (Nob.) Wojciecha Tchórzewskiego z drugiej strony — wszystko próżne (nieobsiane), w dziedzictwie wsi Rzążew leżące i położone, ze wszystkim — w sumie pięćdziesięciu złotych polskich w srebrnej monecie, odtąd na rok, to jest do święta św. Wojciecha Biskupa przypadającego w nadchodzącym roku 1744, zastawia i obliguje, a potem podobnie; wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, a to pod podobnym zakładem pięćdziesięciu złotych polskich, przed forum urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Zastrzeżenie zapłaty w srebrnej monecie dopisane nad wierszem. Osoby i wieś Rzążew zgodne z tagami do skanu 066; nazwy dróg odczytane niepewnie.
data w brzmieniu kancelarii [Protocollon Inscriptionum 6tum, sub actu Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligacja) sześciu zagonów placu w sumie 44 złp w srebrnej monecie na trzy lata
strona czynna Wojciech Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Mikołaj Twarowski Gen. · burgrabia liwski · Nabywca
wartość 44
osoby we wpisie Wojciech Rzążewski, syn zm. Jakuba Rzążewskiego zwanego Ochnik – zastawiający; Mikołaj Twarowski, burgrabia liwski, oraz jego sukcesorzy – biorący w zastaw; zm. Grzegorz Bzowski – ten, który dobra pierwotnie zastawił; sukcesorzy zm. Tyrzyńskiego, podczaszego halickiego [odczyt niepewny] – sąsiedzi miedzą
miejscowości we wpisie Kornica (wieś); droga wiejska; droga Zagumienna
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Wojciech Rzążewski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba zwanego Ochnik, zdrów będąc na ciele i umyśle, zeznał, iż urodzonemu (Gen.) Mikołajowi Twarowskiemu, burgrabiemu liwskiemu, oraz jego sukcesorom, dobra sobie przez zmarłego urodzonego (Nob.) Grzegorza Bzowskiego w sumie sześćdziesięciu złotych polskich przed aktami niniejszymi w piątek nazajutrz po święcie Narodzenia Najświętszej Panny Maryi roku Pańskiego 1729 zapisane i zastawione, to jest sześć zagonów placu, poczynających się od drogi wiejskiej a ku drodze Zagumiennej się ciągnących, między miedzami sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Tyrzyńskiego, podczaszego halickiego [odczyt niepewny], z jednej a urodzonego (Nob.) Rzążewskiego z drugiej strony, próżne (nieobsiane), w dziedzictwie wsi Kornica leżące, ze wszystkim — w sumie czterdziestu czterech złotych polskich w srebrnej monecie, to jest w tymfach [odczyt niepewny], odtąd na trzy lata, to jest do święta św. Wojciecha Biskupa przypadającego w nadchodzącym roku 1746, zastawia i obliguje, a potem podobnie z trzechlecia na trzechlecie aż do wykupu; wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, a to pod podobnym zakładem czterdziestu czterech złotych polskich, przed forum urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Adnotacja pisarza: „Ignarus personae litterarum”. Piątek nazajutrz po Narodzeniu NMP 1729 = 9 IX 1729 (data zgodna z dniem tygodnia). Osoby (Wojciech i Jakub Rzążewscy Ochnikowie, Mikołaj Twarowski, Grzegorz Bzowski) oraz wieś Kornica zgodne z tagami do skanu 071. Rodzaj monety i nazwisko podczaszego halickiego odczytane niepewnie.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Diem Misericordiae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zamiana dóbr (commutatio) commutatio bonorum
Wieczysta zamiana (commutatio) placów – ziemia za ziemię, grunt za grunt
strona czynna Wawrzyniec Rzążewski Nob. · Strona
strona bierna Wawrzyniec Rzążewski Nob. · Strona
osoby we wpisie Wawrzyniec Rzążewski, syn Piotra Rzążewskiego – strona pierwsza; Sebastian Rzążewski, syn zm. Pawła Rzążewskiego, pasierb [odczyt niepewny] zeznającego – strona druga; Jakub Rzążewski – sąsiad miedzą
miejscowości we wpisie Iwanów Kijki [odczyt niepewny] (wieś); droga wiejska; droga Zapłotnia; droga Zagumienna
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Wawrzyniec Rzążewski, syn urodzonego (Nob.) Piotra, z jednej strony, a Sebastian, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Pawła Rzążewskiego, z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali, iż sobie wzajemnie i nawzajem oraz swoim sukcesorom, dając ziemię za ziemię, grunt za grunt, dziedzictwo za dziedzictwo, czynią między sobą taką oto wieczystą zamianę: a mianowicie urodzony (Nob.) Wawrzyniec Rzążewski rzeczonemu urodzonemu (Nob.) Sebastianowi Rzążewskiemu, pasierbowi swemu [odczyt niepewny], dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest trzy zagony placu z połową czwartego, poczynające się od drogi wiejskiej a ku drodze Zapłotniej się ciągnące, między miedzami samego obdarowanego urodzonego (Nob.) Sebastiana Rzążewskiego z jednej a urodzonego (Nob.) Jakuba Rzążewskiego z drugiej strony, w dziedzictwie wsi Iwanów Kijki [odczyt niepewny] leżące i położone, ze wszystkim — daje, daruje, czyli za niżej wypisane dobra zamienia. W zamian zaś urodzony (Nob.) Sebastian Rzążewski rzeczonemu urodzonemu (Nob.) Wawrzyńcowi Rzążewskiemu dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest trzy zagony placu z połową czwartego, poczynające się od drogi wiejskiej a ku drodze Zagumiennej się ciągnące, między miedzami samego zeznającego z jednej a teraźniejszego obdarowanego z drugiej strony, również w dziedzictwie wsi Kijki Iwanów leżące i położone, ze wszystkim — daje, daruje i za wyżej wypisane dobra zamienia; wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, a to pod karami ziemskimi, przed forum urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Wpis rozpoczyna się na skanie 083 (k. 80r) i kończy na skanie 084 (k. 80v) – obie części połączono; kustosz u dołu k. 80r: „una”. Adnotacja pisarza: „Ignarus personae litterarum”. Osoby zgodne z tagami do skanu 083; nazwa wsi odczytana niepewnie.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Diem Cantate proxima A.D. 1743
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
Wzajemne kwitowanie ze wszystkich pretensji i manifestacji po ugodzie polubownej
strona czynna Wawrzyniec Rzążewski Nob. · Strona
osoby we wpisie Wawrzyniec Rzążewski i Sebastian Rzążewski – jak we wpisie poprzednim
miejscowości we wpisie —
Ciż sami, zdrowi będąc, zeznali, iż siebie wzajemnie i nawzajem oraz swoich sukcesorów — z jakichkolwiek pretensji względem pewnych rzeczy wzajemnie do siebie mianych i do dnia dzisiejszego zachodzących, tudzież z jakichkolwiek manifestacji przed aktami niniejszymi uczynionych — po zawartej między sobą ugodzie polubownej i uczynionym zadośćuczynieniu — kwitują, a wszelkie pretensje kasują.
uwagi i marginalia Adnotacja pisarza: „Ignarus litterarum”. Wpis bezpośrednio powiązany z zamianą z wpisu nr 524.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Tertia post Diem Cantate proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) całej części gruntu w Iwanowie na 100 złp na trzy lata
strona czynna Kazimierz Dziewulski Gen. · Zbywca
strona bierna Katarzyna Rzążewska Nob. · Strona
wartość 100
osoby we wpisie Kazimierz Dziewulski zwany Górny, syn zm. Jakuba Dziewulskiego Górnego – zastawca; Maciej i Jan Rzążewscy, synowie Bartłomieja Rzążewskiego zwanego Patrześ, bracia rodzeni – zastawnicy; zm. Katarzyna Rzążewska, żona zastawcy – źródło jego praw
miejscowości we wpisie Iwanów (Iwanów Przywary)
[Nagłówek sesji:] W czwartek po uroczystych świętach Zesłania Ducha Świętego, roku Pańskiego 1743 [6 czerwca 1743].
Urodzony (Gen.) Kazimierz Dziewulski, zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba zwanego Górny syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonym (Nob.) Maciejowi i Janowi Rzążewskim, urodzonego (Nob.) Bartłomieja zwanego Patrześ synom, braciom między sobą rodzonym, i ich następcom dobra swoje – prawom jego, to jest dłużnemu i dożywotniemu, po zmarłej urodzonej (Nob.) Katarzynie Rzążewskiej, małżonce jego, nabytym i zapisanym, podległe – to jest całą i zupełną część w siedlisku, roli, polach, łąkach, lasach, borach, zaroślach, rzekach, strumieniach i innych do tejże części przyległościach i przynależnościach, w dziedzicznej wsi Iwanów leżącą i położoną, pustką stojącą, ze wszystkim [prawem], w sumie stu złotych polskich, od dziś na trzy lata, z terminem przypadającym na święto Narodzenia św. Jana Chrzciciela w roku 1746, zastawił; intromisję z trzechlecia na trzechlecie odtąd na przyszłość dopuszcza i sądowi się poddaje, i to pod zakładem stu złotych polskich i pod rygorem stawiennictwa sądowego.
Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.
uwagi i marginalia Pierwszy wpis pod nową datą sesji (czwartek 6 VI 1743, zweryfikowane rachunkiem kalendarzowym). Zastawca dysponuje częścią z tytułu praw dłużnego i dożywotniego po zmarłej żonie Katarzynie Rzążewskiej. Nazwa wsi Iwanów zgodna z tagiem „Iwanów Przywary”.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Festa Solennia Sacri Pentecostes proxima A.D. 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwitacja z 50 złp i kasacja zapisu z 1713 r.
strona czynna Józef Rzążewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Józef Rzążewski Nob. · Dłużnik
wartość 50
osoby we wpisie Józef Rzążewski, syn zm. Marcina Rzążewskiego, także w imieniu brata Kazimierza Rzążewskiego – kwitujący; Florian Rzążewski zwany Leskowicz – kwitowany
miejscowości we wpisie Rzążew
Urodzony (Nob.) Józef Rzążewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Marcina syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on – imieniem własnym oraz urodzonego (Nob.) Kazimierza Rzążewskiego, brata swego, za którego zatwierdzenie pokój warunkuje – urodzonego (Nob.) Floriana Rzążewskiego zwanego Leskowicz i jego następców z sumy pięćdziesięciu złotych polskich, jemu przedtem, względnie wyżej wymienionym rodzicom, przez tegoż kwitowanego na dobrach pewnych, we wsi Rzążew leżących, przed aktami niniejszymi w poniedziałek przed świętem Nawrócenia św. Pawła Apostoła Roku Pańskiego 1713 [23 stycznia 1713] sposobem obligatoryjnym zapisanej – obecnie z rąk kwitowanego podniesionej – kwituje, a zapis tenże kasuje.
Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.
uwagi i marginalia Data zapisu zweryfikowana: Nawrócenie św. Pawła 25 I 1713 przypadało w środę, poniedziałek przed nim – 23 I 1713. Wszystkie osoby i wieś Rzążew zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta pridie Octavae Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini Anno ejusdem 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) dziewięciu zagonów roli w Bzowie na 100 złp na trzy lata
strona czynna Walenty Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Fabian Chromiński Nob. · Nabywca
wartość 100
osoby we wpisie Walenty Rzążewski, syn Bartłomieja Rzążewskiego zwanego Kosmalik, oraz Magdalena Rzążewska, córka Jana Rzążewskiego zwanego Jedynak, jego żona – zastawcy; Fabian Chromiński, syn zm. Macieja – zastawnik; sąsiad: Franciszek Iwanowski
miejscowości we wpisie Bzów; granice rzążewskie; granice karczewskie; droga Dębowa; granice zbuczyńskie; Węgłowy
Urodzony (Nob.) Walenty Rzążewski, urodzonego (Nob.) Bartłomieja zwanego Kosmalik syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on – imieniem własnym oraz urodzonej (Nob.) Magdaleny Rzążewskiej, urodzonego (Nob.) Jana Rzążewskiego córki, małżonki swojej, za którą pokój warunkuje – urodzonemu (Nob.) Fabianowi Chromińskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja synowi, oraz jego następcom dobra swoje pewne, to jest:
dwa zagony roli, poczynające się od granic rzążewskich, ku granicom karczewskim idące, między miedzami urodzonego (Nob.) Franciszka Iwanowskiego z obu stron;
na drugim polu dwa zagony roli, poczynające się od drogi Dębowej, ku granicom zbuczyńskim idące, między tymiż miedzami, zbożem ozimym zasiane;
na trzecim polu trzy zagony roli, poczynające się od [nazwa odczytana niepewnie], ku Węgłowom idące, między tymiż miedzami; również na tymże polu dwa zagony roli, poczynające się od [nazwa odczytana niepewnie], ku Węgłowom idące, między tymiż miedzami –
w dziedzicznej wsi Bzów, w czterech miejscach, leżące i położone, pustką stojące, ze wszystkim [prawem], w sumie stu złotych polskich, od dziś na trzy lata, z terminem przypadającym na święto Narodzenia św. Jana Chrzciciela w nadchodzącym roku 1746 [24 czerwca 1746], zastawia, a potem aż do wykupu; intromisję odtąd na przyszłość dopuszcza i sądowi się poddaje, i to pod podobnym zakładem stu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Wszystkie osoby zgodne z tagami do skanu 104 (tagi podają pełne przydomki: Rzążewski Kosmalik, Rzążewska Jedynak). Dwa punkty początkowe zagonów na trzecim polu odczytane niepewnie. **Rewizja odczytu („olim” zamiast „et”).** Pierwotny przekład czytał wyraz przed imieniem ojca jako „et” i robił z Fabiana **syna** Macieja. W tej kancelarii skrót **„ol.” (olim)** zapisywany jest jako „o” z przekreśloną laską i łudząco przypomina „et”; rozstrzyga przypadek gramatyczny — dopełniacz przy „filio” znaczy **„synowi [kogoś]”**, nie „i synowi”. Kierunek filiacji potwierdza wpisy 251, 406, 864 i 2007 („Fabian Chromiński, s. zm. Macieja”). Wzorzec sprawdzono na rękopisie: wpis 246 (skan 56-043, „Antonio Domaszowski … **Casimiri filio**”) i wpis 302 (skan 56-051, „Stephano Jasienski **ol. N. Pauli filio**”).
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Sabbatho in Vigilia Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis długu 100 złp na rzecz żony
strona czynna Walenty Rzążewski Nob. · Dłużnik
strona bierna Walenty Rzążewski Nob. · Wierzyciel
wartość 100
osoby we wpisie Walenty Rzążewski Kosmalik – dłużnik; Magdalena Rzążewska, córka zm. Jana Rzążewskiego Jedynaka, jego prawowita żona – wierzycielka; Fabian Chromiński – od niego podniesiono sumę
miejscowości we wpisie —
Tenże [urodzony (Nob.) Walenty Rzążewski], zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonej (Nob.) Magdalenie Rzążewskiej, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Rzążewskiego zwanego Jedynak córce, prawowitej małżonce swojej, i jej następcom sumę stu złotych polskich – którą z rąk urodzonego (Nob.) Fabiana Chromińskiego w dniu dzisiejszego aktu podniósł – sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu jest winien i powinien; którą to sumę na wszystkich dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza, i tęż sumę na pierwsze żądanie tejże małżonki swojej zapłacić oraz przy aktach niniejszych złożyć się zobowiązuje i obliguje, i to pod podobnym zakładem stu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Wpis bezpośrednio wynika z poprzedniego: mąż zabezpiecza żonie sumę uzyskaną z zastawu jej dóbr.
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Sabbatho in Vigilia Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis długu 80 złp i przyłączenie go do wcześniejszej sumy 100 złp (razem 180 złp)
strona czynna Stanisław Chojecki Nob. · Strona
strona bierna Walenty Rzążewski Nob. · Wierzyciel
wartość 180
osoby we wpisie Stanisław i Paweł Chojeccy, synowie zm. Krzysztofa Chojeckiego, bracia rodzeni – dłużnicy; Walenty Rzążewski, syn Bartłomieja Rzążewskiego Kosmalika – wierzyciel
miejscowości we wpisie Rzążew
Urodzeni (Nob.) Stanisław i Paweł Chojeccy, zmarłego urodzonego (Nob.) Krzysztofa synowie, bracia między sobą rodzeni, zdrowi będąc, zeznali, iż oni urodzonemu (Nob.) Walentemu Rzążewskiemu, urodzonego (Nob.) Bartłomieja Rzążewskiego zwanego Kosmalik synowi, i jego następcom sumę osiemdziesięciu złotych polskich sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu winni są i powinni;
którą to sumę do wcześniejszej sumy stu złotych polskich – przez nich przedtem temuż wierzycielowi na dobrach pewnych, we wsi Rzążew leżących, sposobem obligatoryjnym przed aktami niniejszymi w sobotę nazajutrz po święcie świętych Szymona i Judy Apostołów Roku Pańskiego 1735 [29 października 1735] zapisanej – dopisują, przyłączają i kojarzą, tak iż tworzy sumę łącznie stu osiemdziesięciu złotych polskich;
w której to sumie łącznie złożonej wspomniany wierzyciel dobra wcześniejszym zapisem objęte trzymać, mieć i posiadać będzie aż do rzeczywistej wypłaty tejże sumy stu osiemdziesięciu złotych polskich; intromisję odtąd na przyszłość dopuszczają i sądowi się poddają, i to pod zakładem tejże sumy łącznej stu osiemdziesięciu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
[Podpisy:] S. Chojecki, ręką własną; Paweł Chojecki
uwagi i marginalia Data zapisu wcześniejszego zweryfikowana i wewnętrznie spójna: święto śś. Szymona i Judy 28 X 1735 przypadało w piątek, sobota nazajutrz – 29 X 1735. Osoby zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Sabbatho in Vigilia Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) dwóch zagonów roli w Piórach Pytkach na 16 złp
strona czynna Łukasz Pióro Nob. · Zbywca
strona bierna Michał Soszyński Nob. · Nabywca
wartość 16
osoby we wpisie Łukasz Pióro, syn zm. Jana Pióry – zastawca; Michał Soszyński, syn zm. Jana Soszyńskiego – zastawnik; sąsiedzi: Kazimierz Pióro, Wawrzyniec Rzążewski
miejscowości we wpisie Pióry Pytki; droga Zagumienna
Urodzony (Nob.) Łukasz Pióro, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Michałowi Soszyńskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana synowi, i jego następcom dobra swoje nabyte, to jest dwa zagony roli, poczynające się od drogi Zagumiennej, ku łące idące, między miedzami urodzonego (Nob.) Kazimierza Pióry z jednej a urodzonego (Nob.) Wawrzyńca Rzążewskiego z drugiej strony, w dziedzicznej wsi Pióry Pytki leżące i położone, zbożem ozimym zasiane, ze wszystkim [prawem], w sumie szesnastu złotych polskich, od dziś na trzy lata, z terminem przypadającym na święto Narodzenia św. Jana Chrzciciela w nadchodzącym roku 1744 [24 czerwca 1744], zastawia, a potem z roku na rok; intromisję odtąd na przyszłość dopuszcza i sądowi się poddaje, i to pod podobnym zakładem szesnastu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.
[Adnotacja na marginesie:] dotyczy kwitacji […] 1746.
uwagi i marginalia Na marginesie późniejsza adnotacja z 1746 r. o kwitacji. Osoby i wieś Pióry Pytki zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Sabbatho in Vigilia Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna dwóch zagonów roli w Rzążewie
strona czynna Wojciech Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Wojciech Tchórzewski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Wojciech Rzążewski, syn zm. Franciszka Rzążewskiego – darczyńca; Wojciech Tchórzewski, syn zm. Szymona Tchórzewskiego – obdarowany; sąsiedzi: Stefan Domański, sukcesorowie zm. Mateusza Rzążewskiego
miejscowości we wpisie Rzążew (Rzążew Buchaj [odczyt niepewny]); droga Wielgoska; granice stopskie
Urodzony (Nob.) Wojciech Rzążewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Franciszka syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Tchórzewskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona synowi, i jego następcom dobra swoje spadkowe, to jest dwa zagony roli, poczynające się od drogi Wielgoskiej, ku granicom stopskim idące, między miedzami urodzonego (Nob.) Stefana Domańskiego z jednej a sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Mateusza Rzążewskiego z drugiej strony, we wsi Rzążew [Buchaj – odczyt niepewny] leżące i położone, ze wszystkim [prawem] daje i daruje; intromisję odtąd na przyszłość dopuszcza i sądowi się poddaje, i to pod szkodami ziemskimi oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.
uwagi i marginalia Człon nazwy wsi („Buchaj”) odczytany niepewnie. Imię jednego z sąsiadów odczytano jako Mateusz Rzążewski, tagi do skanu 106 wymieniają Macieja Rzążewskiego – rozbieżność odnotowana.
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Sabbatho in Vigilia Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Testament i jego aprobata testamentum; approbatio testamenti
Cesja sumy 800 złp zapisanej testamentem z 1713 r. na rzecz bractwa różańcowego w Zbuczynie
strona czynna Antoni Protasiewicz Perillustr. et Adm. Rev. · Strona
strona bierna Wawrzyniec Rzążewski Gen. · Nabywca
wartość 800
osoby we wpisie ks. Antoni Protasiewicz, promotor bractwa Różańca Świętego kościoła zbuczyńskiego – cedent; Wawrzyniec Rzążewski, syn zm. Piotra Rzążewskiego – cesjonariusz; zm. Jan Angierski – testator
miejscowości we wpisie Zbuczyn (kościół i bractwo różańcowe)
Przewielebny (Perillustr. et Adm. Rev.) ksiądz Antoni Protasiewicz, promotor bractwa Różańca Świętego kościoła zbuczyńskiego, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Gen.) Wawrzyńcowi Rzążewskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Piotra synowi, i jego następcom sumę ośmiuset złotych polskich –
testamentem ostatniej woli, spisanym przez zmarłego urodzonego (Gen.) Jana Angierskiego w roku tysiąc siedemset trzynastym, ręką jego podpisanym, a do akt urzędu grodzkiego w poniedziałek po święcie Nawrócenia św. Pawła Apostoła tegoż roku [30 stycznia 1713] sposobem oblaty podanym, na rzecz bractwa kościoła zbuczyńskiego zapisaną i przeznaczoną,
a przez niego samego dwiema kwitacjami urzędowymi – pierwszą w poniedziałek po święcie św. Łukasza Ewangelisty Roku Pańskiego 1741 [23 października 1741], drugą w piątek przed świętem św. Szczepana Roku Pańskiego 1742 – zeznanymi podniesioną –
wraz ze wszystkim prawem i warunkami ustępuje, dając i pozwalając mu tęż sumę od kogo prawnie należy podnieść, z podniesionej kwitować oraz dobra tąż sumą objęte trzymać, mieć i posiadać – niniejszym.
[Podpis:] Ks. A. Protasiewicz
uwagi i marginalia Data oblaty testamentu zweryfikowana: Nawrócenie św. Pawła 25 I 1713 przypadało w środę, poniedziałek po nim – 30 I 1713; św. Łukasz 18 X 1741 – środa, poniedziałek po nim – 23 X 1741. Nazwa święta przy drugiej kwitacji („S. Stephani”) odczytana niepewnie, dlatego daty dziennej nie przeliczono. Osoby zgodne z tagami do skanu 109.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Cesja sumy 32 złp zapisanej sposobem zastawnym
strona czynna Anna Rzążewska Nob. · Strona
strona bierna Łukasz Radzikowski Nob. · Nabywca
wartość 32
osoby we wpisie Anna z Rzążewskich, wdowa po zm. Wawrzyńcu Karwowskim, z prawa dłużnego i dożywotniego pani dóbr swoich i sierot – cedentka; Łukasz Radzikowski zwany Jędronik, syn zm. Jana – cesjonariusz; zm. Stanisław Radzikowski – pierwotny dłużnik
miejscowości we wpisie Radzików Wielki
Urodzona (Nob.) Anna z Rzążewskich, pozostała wdowa po zmarłym urodzonym (Nob.) Wawrzyńcu Karwowskim, a z prawa dłużnego i dożywotniego po tymże pani dóbr swoich i sierot swoich – za których ratyfikację ręczy – zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonemu (Nob.) Łukaszowi Radzikowskiemu zwanemu Jędronik, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana synowi, i jego następcom sumę trzydziestu dwóch złotych polskich – zapisaną niegdyś przez urodzonego (Gen.) Stanisława Radzikowskiego wyżej wspomnianemu zmarłemu Wawrzyńcowi Karwowskiemu, mężowi zeznającej, na dobrach pewnych w dziedzicznej wsi Radzików Wielki leżących, sposobem zastawnym, wobec akt niniejszych we środę po niedzieli Palmowej roku Pańskiego 1733, obecnie zaś z rąk dzisiejszego cesjonariusza podniesioną – ze wszystkim [prawem] cedu je i wszelkie [prawa] przelewa. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną, tak co do rzeczy, jak i co do osoby swojej i sierot, przyrzeka, a to pod zakładem trzydziestu dwóch złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Nazwisko panieńskie zeznającej przyjęte za tagiem („Anna Rzążewska Karwoska”); w rękopisie zapis „de Krzewskie/Rzążewskie” trudny do rozstrzygnięcia. Pozostałe osoby i wieś Radzików Wielki zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia ante Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Kwit z sumy 40 złp zapisanej sposobem zastawnym
strona czynna Sebastian Borkowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Sebastian Borkowski Nob. · Dłużnik
wartość 40
osoby we wpisie Sebastian Borkowski, syn zm. Stanisława – kwitujący; Stanisław Borkowski, syn Jana Borkowskiego – kwitowany; Jan Borkowski – pierwotny dłużnik; Jakub Jastrzębski i Walenty Rzążewski – poprzedni wierzyciele
miejscowości we wpisie Borki Paduchy
Urodzony (Nob.) Sebastian Borkowski, zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Stanisława Borkowskiego, urodzonego (Nob.) Jana Borkowskiego syna, i jego następców z sumy czterdziestu złotych polskich – pierwotnie i pierwszorzędnie przez urodzonego (Nob.) Jana Borkowskiego urodzonemu (Nob.) Jakubowi Jastrzębskiemu sposobem zastawnym na dobrach pewnych w dziedzicznej wsi Borki Paduchy leżących zapisanej, wobec akt niniejszych w poniedziałek po niedzieli Przewodniej roku Pańskiego 1719; następnie przez tegoż urodzonego (Nob.) Jakuba Jastrzębskiego urodzonemu (Nob.) Walentemu Rzążewskiemu wobec tychże akt w poniedziałek w wigilię święta św. Piotra w Okowach roku Pańskiego 1724 scedowanej; a wreszcie przez tegoż urodzonego (Nob.) Walentego Rzążewskiego zeznającemu w poniedziałek przed niedzielą Misericordia roku Pańskiego 1734 scedowanej, obecnie zaś z rąk dzisiejszego kwitowanego podniesionej – kwituje. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną, tak co do rzeczy, jak i co do osoby swojej, przyrzeka, a to pod podobnym zakładem czterdziestu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Osoby i wieś Borki Paduchy zgodne z tagami. Łańcuch cesji obejmuje 15 lat (1719–1734). Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) całej schedy na 40 złp – na rzecz brata
strona czynna Maciej Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Maciej Rzążewski Nob. · Nabywca
wartość 40
osoby we wpisie Maciej Rzążewski, syn zm. Tomasza – zastawca; Józef Rzążewski, jego brat rodzony – zastawnik
miejscowości we wpisie Rzążew
Urodzony (Nob.) Maciej Rzążewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Tomasza syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Józefowi Rzążewskiemu, bratu swojemu rodzonemu, i jego następcom dobra swoje dziedziczne ojczyste – to jest całą i nienaruszoną schedę swoją: w siedliskach, przyległych zabudowaniach jakichkolwiek, ogrodach, sadach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, rzekach, strumieniach i we wszystkim innym do tejże schedy przyległym i należącym, w dziedzicznej wsi Rzążew leżącej i położonej – ze wszystkim [prawem], w sumie czterdziestu złotych polskich, od dziś aż do wykupu, zastawia. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod podobnym zakładem czterdziestu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Wpis przechodzi z k. 116v na k. 117r. Osoby i wieś Rzążew zgodne z tagami. Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) dóbr na 110 złp tytułem wyposażenia córki
strona czynna Piotr Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Wojciech Sobiczowski Nob. · Nabywca
wartość 110
osoby we wpisie Piotr Rzążewski, syn zm. Macieja – zastawca; Wojciech Sobiczowski, syn zm. Bartłomieja – zastawnik; Konstancja Rzążewska, żona Sobiczowskiego – na której rzecz wyposażenie
miejscowości we wpisie Rzążew Kornica
Urodzony (Nob.) Piotr Rzążewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Sobiczowskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne wszystkie i każde z osobna – w rolach i polach, wolne od obciążeń, we wsi dziedzicznej Rzążew Kornica leżące, ze wszystkim – w sumie stu dziesięciu złotych polskich aż do wykupu, a to tytułem wyposażenia urodzonej (Nob.) Konstancji Rzążewskiej, małżonki urodzonego (Nob.) Sobiczowskiego, zastawia. Intromisję od zaraz przyzwala, a to pod zakładem stu dziesięciu złotych polskich i pod sądem niniejszym.
[Podpis własnoręczny:] Piotr Rzązewski
uwagi i marginalia Osoby i wieś Rzążew Kornica zgodne z tagami PTG do skanu 127. Wpis otwiera trójkę powiązanych czynności (zastaw – oprawa posagu – cesja sumy).
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Divae Annae Matris Deiparae Virginis Mariae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inscriptio) 200 złp na rzecz żony
strona czynna Wojciech Sobiczowski Nob. · Dłużnik
strona bierna Konstancja Rzążewska Nob. · Wierzyciel
wartość 200
osoby we wpisie Wojciech Sobiczowski, syn zm. Bartłomieja – zapisujący; Konstancja Rzążewska, córka Piotra Rzążewskiego, jego żona – na rzecz której zapis
Urodzony (Nob.) Wojciech Sobiczowski, zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonej (Nob.) Konstancji Rzążewskiej, urodzonego (Nob.) Piotra Rzążewskiego córce, małżonce swojej, i jej następcom sumę dwustu złotych polskich sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu – w czym mieści się suma stu dziesięciu złotych polskich, obecnie przez tegoż zeznającego z zapisu zastawnego dóbr [odebrana] – winien jest i powinien; którą to sumę na wszystkich i każdych z osobna dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza, a tęż sumę na pierwsze żądanie małżonki swojej zapłacić i wobec akt niniejszych złożyć się poddaje i zobowiązuje, a to pod zakładem dwustu złotych polskich i pod sądem niniejszym.
uwagi i marginalia Wpis oprawia posag żony: 200 złp, z czego 110 złp pochodzi z zastawu opisanego w pozycji poprzedniej. Brak podpisu.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Divae Annae Matris Deiparae Virginis Mariae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Cesja sumy 110 złp z zapisu zastawnego z tegoż dnia
strona czynna Wojciech Sobiczowski Nob. · Zbywca (cedent)
strona bierna Maciej Skolimowski Nob. · Nabywca
wartość 110
osoby we wpisie Wojciech Sobiczowski – cedujący; Maciej Skolimowski – nabywca; Piotr Rzążewski – dłużnik z zapisu
miejscowości we wpisie Rzążew [Kornica]
Tenże, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Maciejowi Skolimowskiemu i jego następcom sumę stu dziesięciu złotych polskich, jemu przypadającą, a przez urodzonego (Nob.) Piotra Rzążewskiego na dobrach pewnych we wsi dziedzicznej Rzążew leżących sposobem zastawnym wobec akt niniejszych dnia dzisiejszego zapisaną, obecnie zaś przez niego, zeznającego, rzeczywiście podniesioną – ze wszystkim ustępuje i przelewa, wprowadzając go od zaraz, a zwłaszcza w rzecz i osobę swoją w całej pełni; a to pod zakładem stu dziesięciu złotych polskich i pod sądem niniejszym.
uwagi i marginalia Domknięcie serii: suma zastawna 110 złp, wzięta rankiem od teścia, tego samego dnia zostaje odsprzedana Maciejowi Skolimowskiemu. Na lewym marginesie karty 124r późniejsza, częściowo czytelna nota z datą 1749 – prawdopodobnie zapis o wykupie lub kwitacji; jej treści nie da się odczytać w całości.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Divae Annae Matris Deiparae Virginis Mariae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae
Cesja sumy 50 złp przysądzonej dekretem kondescensyjnym wraz z prawem do tradycji dóbr
strona czynna Andrzej Szaniawski Nob. · Zbywca (cedent)
strona bierna Marianna Rzążewska Nob. · Nabywca
wartość 50
osoby we wpisie Andrzej Szaniawski i Marianna Rzążewska, córka zm. Stanisława Rzążewskiego i zm. Doroty Grochowskiej, jego żona – cedujący; Piotr Rzążewski, syn zm. Pawła – nabywca; następcy zm. Michała Karczewskiego zwanego Przybył – dłużnicy z dekretu
miejscowości we wpisie Rzążew
Urodzeni (Nob.) Andrzej Szaniawski i Marianna Rzążewska, zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława Rzążewskiego ze zmarłą urodzoną (Nob.) Dorotą Grochowską spłodzona córka, wzajem małżonkowie, zdrowi będąc, zeznali – a żona w asystencji tegoż męża swojego – iż oni urodzonemu (Nob.) Piotrowi Rzążewskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Pawła synowi, i jego następcom sumę pięćdziesięciu złotych polskich, im wcześniej dekretem kondescensyjnym na gruncie dóbr Rzążew, we czwartek po niedzieli Reminiscere wielkopostnej roku bieżącego 1743, między nimi, zeznającymi, a następcami zmarłego urodzonego (Nob.) Michała Karczewskiego zwanego Przybył, przez urząd niniejszy wydanym przysądzoną; tudzież z procesu o tęż sumę tymże następcom okazanego oraz z tradycji dóbr w schedzie tychże następców, mocą tegoż procesu w poniedziałek po święcie św. Małgorzaty Panny i Męczennicy roku tegoż dokonanej, a do akt urzędu we środę w wigilię święta św. Jakuba Apostoła tegoż roku bieżącego przez oblatę podanej – otrzymawszy dostateczne zadośćuczynienie, ze wszystkim, co z tegoż dekretu i tradycji wynika, ustępują i przelewają, dając i przyzwalając sumę tęż podnieść, z podniesionej kwitować, a dobra w rzeczonej tradycji wyszczególnione, tejże sumie podległe, dzierżyć, mieć i posiadać aż do rzeczywistej jej wypłaty.
Zeznający niepiśmienni (w źródle: „Ignari scribendi litterarum”) – wpis bez podpisów.
uwagi i marginalia Wszystkie trzy daty domykają się w kalendarzu 1743 r.: niedziela Reminiscere 10 III (czwartek po niej 14 III), św. Małgorzaty 13 VII (poniedziałek po nim 15 VII), wigilia św. Jakuba 24 VII – środa. Osoby i wieś Rzążew zgodne z tagami PTG do skanu 133; przydomek dłużnika („Przybył”) w tagach nie występuje.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Sancti Petri in Vinculis Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) dóbr dziedzicznych przez trzy krewne
strona czynna Anna Wielgórska Nob. · Strona
strona bierna Jadwiga Modrzewska Nob. · Strona
osoby we wpisie Anna Wielgórska (Rafalik), córka zm. Walentego Wielgórskiego zwanego Rafalik – ciotka; Jadwiga Modrzewska, córka zm. Jakuba Modrzewskiego zwanego Pasiel i zm. Zofii Wielgórskiej, żona Dominika Olszewskiego; Franciszka, córka zm. Pawła Wielgórskiego zwanego Jurga i zm. Marianny Wielgórskiej Rafalikówny, żona Mikołaja Sobiczowskiego – darczynie; Teresa Rzążewska, żona Walentego Tarkowskiego – obdarowana
miejscowości we wpisie Wielgorz
Urodzone (Nob.) Anna Wielgórska, zmarłego urodzonego (Nob.) Walentego Wielgórskiego córka, ciotka; oraz Jadwiga Modrzewska, zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba Modrzewskiego zwanego Pasiel ze zmarłą urodzoną (Nob.) Zofią Wielgórską spłodzona córka, a urodzonego (Nob.) Dominika Olszewskiego małżonka; tudzież Franciszka, zmarłego urodzonego (Nob.) Pawła Wielgórskiego zwanego Jurga ze zmarłą urodzoną (Nob.) Marianną, również Wielgórską, Rafalikówną spłodzona córka, a urodzonego (Nob.) Mikołaja Sobiczowskiego małżonka – siostry między sobą cioteczne, odpowiednio siostrzenice – zdrowe będąc, zeznały, każda w swoim interesie, a obecne w asystencji mężów swoich, iż one urodzonej (Nob.) Teresie Rzążewskiej, urodzonego (Nob.) Wojciecha Rzążewskiego córce, a urodzonego (Nob.) Walentego Tarkowskiego prawnej małżonce, i jej następcom dobra swoje dziedziczne wszystkie i każde z osobna – w placach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, rzekach i strumieniach oraz w innych do tychże dóbr przyległościach i należnościach, we wsi dziedzicznej Wielgorz położone i leżące – ze wszystkim dają i darowują. Intromisję od zaraz przyzwalają i obronę prawną przyrzekają, a to pod szkodami ziemskimi i pod sądem niniejszym.
uwagi i marginalia Wpis dokumentuje trzy przydomki rodziny Wielgórskich („Pasiel”, „Jurga”, „Rafalik”) i pokrewieństwo cioteczne trzech kobiet występujących samodzielnie, choć w asystencji mężów. Tagi PTG do skanu 137 (odzyskane w późniejszym pobraniu) potwierdziły nazwę wsi Wielgorz, przydomki „Pasiel”, „Jurga” i „Rafalik” oraz nazwisko obdarowanej: Teresa Rzążewska, żona Walentego Tarkowskiego.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Festum Assumptionis in Coelum Gloriosissimae Virginis Mariae proximo Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) czterech kawałków roli na 37 złp monety srebrnej, na trzy lata
strona czynna Franciszek Radzikowski Nob. · Zbywca
strona bierna Fabian Chromiński Nob. · Nabywca
wartość 37
osoby we wpisie Franciszek Radzikowski, syn zm. Aleksandra – zastawca; Fabian Chromiński, syn zm. Stanisława – zastawnik; Michał Rzążewski zwany Leskowicz, Piotr, Walenty, Marcin i Stanisław Rzążewscy, Stanisław Izdebski, Wojciech Tchórzewski – sąsiedzi graniczni
miejscowości we wpisie Rzążew, granice Wielgorskie
Urodzony (Nob.) Franciszek Radzikowski, zmarłego urodzonego (Nob.) Aleksandra syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Fabianowi Chromińskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest: jeden zagon roli, poczynając od drogi buchajowskiej [odczyt niepewny], ciągnący się ku granicom [odczyt nazwy niepewny], między miedzami urodzonego (Nob.) Michała Rzążewskiego zwanego Leskowicz z jednej, a urodzonego (Nob.) Piotra Rzążewskiego z drugiej strony; nadto jeden zagon roli z połową drugiego, poczynając od przecznicy, ciągnący się ku granicom [odczyt nazwy niepewny], między miedzami urodzonego (Nob.) Walentego Rzążewskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Stanisława Izdebskiego z drugiej strony; nadto jeden zagon roli ciągnący się ku granicom wielgorskim, między miedzami urodzonego (Nob.) Wojciecha Tchórzewskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Marcina Rzążewskiego z drugiej strony; nadto jeden zagon roli z połową drugiego, ciągnący się ku przecznicy, między miedzami urodzonego (Nob.) Stanisława Rzążewskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Piotra Rzążewskiego z drugiej strony – we wsi dziedzicznej Rzążew położone i leżące, wolne od obciążeń, ze wszystkim – w sumie trzydziestu siedmiu złotych polskich monety srebrnej, od dziś na trzy lata, z terminem przypadającym na święto św. Bartłomieja Apostoła w roku 1746, zastawia; a po upływie trzech lat podobnie z trzechlecia na trzechlecie.
[Podpis własnoręczny.]
uwagi i marginalia Wpis jest dobrym przykładem opisu granic „przez miedze sąsiadów”: cztery kawałki roli identyfikuje się wyłącznie przez nazwiska posiadaczy sąsiednich zagonów, bez żadnej miary powierzchni. Zastrzeżenie „monetae argenteae” (monety srebrnej) chroni wierzyciela przed spłatą w gorszym pieniądzu. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 138 z wyjątkiem Marcina Rzążewskiego i Wojciecha Tchórzewskiego, których tagi nie wymieniają; nazwy dróg i granic odczytane z wahaniem. Na lewym marginesie karty 135r późniejsza nota z datą 1747.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Assumptionis in Coelum Gloriosissimae Virginis Mariae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z pretensji o zapłacone kontrybucje – ugoda przyjacielska
strona czynna Andrzej Józef Jaszowski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Fabian Chromiński Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Andrzej Józef Jaszowski, także w imieniu żony Anny z Rzążewskich – kwitujący; Fabian Chromiński, syn zm. Macieja, oraz Stanisław, Walenty i Paweł [odczyt niepewny] Chromińscy, jego stryjeczni – kwitowani; zm. Wojciech Rzążewski, ojciec żony zeznającego
Urodzony (Gen.) Andrzej Józef, dwojga imion, Jaszowski – imieniem swoim oraz urodzonej (Gen.) Anny z Rzążewskich, prawnej małżonki swojej, za którą zaręcza – zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Fabiana Chromińskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja syna, tudzież urodzonych (Nob.) Stanisława, Walentego i Pawła [odczyt imienia niepewny] Chromińskich, ich stryjecznych następców, oraz ich następców – z pretensji pewnej, powstałej z tytułu kontrybucji zapłaconych ze schedy dóbr urodzonego (Nob.) Stanisława Chromińskiego, na niego, zeznającego, prawem naturalnej sukcesji przez zmarłego urodzonego (Gen.) Wojciecha Rzążewskiego, ojca małżonki jego, przypadłej – wobec zawartej przyjacielskiej ugody kwituje, a pretensje jakiekolwiek z tytułu tejże kontrybucji kasuje.
[Podpis własnoręczny:] Andreas Josephus Jaszowski mp
uwagi i marginalia Rzadki temat: rozliczenie zapłaconych podatków (kontrybucji) między współsukcesorami schedy. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 139 (Andrzej Józef Jaszowski, Anna Rzążewska Jaszowska, Wojciech Rzążewski, Chromińscy); imię jednego ze stryjecznych odczytane niepewnie – tag PTG również podaje je ze znakiem zapytania („Paweł? Chromiński”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Assumptionis in Coelum Gloriosissimae Virginis Mariae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) trzech kawałków roli na 32 złp na rok
strona czynna Maciej Radzikowski Nob. · Zbywca
strona bierna Wawrzyniec Borkowski Nob. · Nabywca
wartość 32
osoby we wpisie Maciej Radzikowski, syn zm. Mikołaja Radzikowskiego zwanego Świeszek – zastawca; Wawrzyniec Borkowski, syn zm. Kazimierza – zastawnik; następcy zm. Jana Modrzewskiego, Marcin i Andrzej Radzikowscy, Wawrzyniec Rzążewski, Hiacynt Dziewulski – sąsiedzi graniczni
miejscowości we wpisie Iwanów Przywary, droga iwanowska, droga borowska, granice modrzewskie
Urodzony (Nob.) Maciej Radzikowski, zmarłego urodzonego (Nob.) Mikołaja Radzikowskiego zwanego Świeszek syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Wawrzyńcowi Borkowskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Kazimierza Borkowskiego synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest: dwa zagony roli, poczynając od drogi głównej ku granicom modrzewskim się ciągnące, między miedzami następców zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Modrzewskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Marcina Radzikowskiego z drugiej strony; nadto jeden zagon roli z połową drugiego, poczynając od drogi iwanowskiej ku granicom [odczyt nazwy niepewny] się ciągnący, między miedzami urodzonego (Nob.) Wawrzyńca Rzążewskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Andrzeja Radzikowskiego, brata jego rodzonego, z drugiej strony; nadto półtora zagona roli, poczynając od drogi borowskiej ku granicom modrzewskim się ciągnące, między miedzami urodzonego (Nob.) Hiacynta Dziewulskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Andrzeja Radzikowskiego z drugiej strony – we wsi dziedzicznej Iwanów Przywary położone i leżące, próżne, ze wszystkim – w sumie trzydziestu dwóch złotych polskich, od dziś na rok, z terminem przypadającym na święto Narodzenia Najświętszej Marii Panny w roku 1745, zastawia; a potem z roku na rok. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod zakładem trzydziestu dwóch złotych polskich i pod sądem niniejszym.
Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus scribendi litterarum”) – wpis bez podpisu.
uwagi i marginalia Osoby i wieś Iwanów Przywary zgodne z tagami PTG do skanu 142 (w tym przydomek „Świeszek”). Na lewym marginesie karty 139r późniejsza nota z datą 1745 i słowem „Quietatur”. Jedna z nazw granic odczytana z wahaniem.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda in Crastino Festi Nativitatis Beatissimae Virginis Mariae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) całej schedy z obowiązkiem wykupu obciążeń
strona czynna Krzysztof Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Krzysztof Rzążewski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Krzysztof i Michał Rzążewscy, bracia rodzeni, synowie zm. Kazimierza, oraz Józef Rzążewski, syn zm. Marcina, ich bratanek – darczyńcy (zaręczają za Kazimierza Rzążewskiego); Marcin Rzążewski – obdarowany
miejscowości we wpisie Grochówka
Urodzeni (Nob.) Krzysztof i Michał Rzążewscy, bracia między sobą rodzeni, zmarłego urodzonego (Nob.) Kazimierza Rzążewskiego synowie, tudzież Józef Rzążewski, bratanek, zmarłego urodzonego (Nob.) Marcina Rzążewskiego syn – imieniem swoim oraz urodzonego (Nob.) Kazimierza Rzążewskiego, brata rodzonego, za którego zaręczają – zdrowi będąc, zeznali, iż oni dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest całą i zupełną schedę swoją: w rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, rzekach i strumieniach oraz w innych do tychże dóbr przyległościach i należnościach, we wsi dziedzicznej Grochówka położoną i leżącą, tak wolną, jak i w zastawie zostającą – którą to dzisiejszy obdarowany będzie powinien wykupić własnym pieniądzem – ze wszystkim dają i darowują urodzonemu (Nob.) Marcinowi Rzążewskiemu. Intromisję od zaraz przyzwalają, obronę prawną przyrzekają, a zwłaszcza za urodzonego (Nob.) Kazimierza Rzążewskiego; a to pod szkodami ziemskimi i pod sądem niniejszym. Nadto zobowiązują się doprowadzić do tego, by urodzony (Nob.) Kazimierz Rzążewski w ciągu dwunastu tygodni tę darowiznę – albo podobną jej czynność – przez statucję zatwierdził.
uwagi i marginalia Klauzula terminowa („w ciągu dwunastu tygodni”) na ratyhabicję nieobecnego współsukcesora – rzadko spotykana precyzja. Osoby i wieś Grochówka zgodne z tagami PTG do skanu 146.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Sancti Matthaei Apostoli et Evangelistae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z posagu i wyprawy oraz zrzeczenie się dóbr
strona czynna Jadwiga Modrzewska Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Krystyna Rzążewska Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Jadwiga Modrzewska, córka zm. Marcjana Modrzewskiego [tag PTG: Marcin] i zm. Krystyny Rzążewskiej, żona Grzegorza Iwanowskiego zwanego Chrom – kwitująca; Krzysztof, Michał i Józef Rzążewscy – kwitowani
Urodzona (Nob.) Jadwiga Modrzewska, zmarłego urodzonego (Nob.) Marcjana Modrzewskiego ze zmarłą urodzoną (Nob.) Krystyną Rzążewską spłodzona córka, urodzonego (Nob.) zaś Grzegorza Iwanowskiego zwanego Chrom prawna małżonka, w asystencji tegoż męża swojego i z własnej woli, zdrowa będąc, zeznała, iż im co do posagu i wyprawy należytej z dóbr ojczystych i macierzystych, przez ręce urodzonych (Nob.) Krzysztofa, Michała i Józefa Rzążewskich, w całości zadośćuczyniono; z którego to zadośćuczynienia tychże kwituje, a dóbr tychże się zrzeka i wyrzeka.
uwagi i marginalia Rozbieżność z tagiem PTG do skanu 146: tag podaje „Marcin Modrzewski”, rękopis „Martiani” (Marcjan). Pozostałe osoby zgodne, w tym przydomek „Chrom”.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Sancti Matthaei Apostoli et Evangelistae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) placu z budynkami i ogrodzeniem na rzecz zięcia
strona czynna Jakub Izdebski Nob. · Zbywca
strona bierna Antoni Ługowski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Jakub Izdebski, syn zm. Jana – darczyńca; Antoni Ługowski, jego zięć – obdarowany; sąsiedzi (miedze): Szymon Chojecki, Andrzej Rzążewski
miejscowości we wpisie wieś Rzążew; droga zwana Zagumienna; miejsce zwane Uwrocie
Urodzony (Nob.) Jakub Izdebski, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Antoniemu Ługowskiemu, zięciowi swemu, i jego prawnym następcom dobra swoje dziedziczne, to jest plac zawierający w sobie pięć zagonów, wraz z budynkami i budowlami jakimikolwiek oraz z ogrodzeniem na tymże placu stojącym, poczynając od drogi zwanej Zagumienna, a ciągnący się ku miejscu zwanemu Uwrocie, między miedzami urodzonego (Nob.) Szymona Chojeckiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Andrzeja Rzążewskiego z drugiej strony, we wsi dziedzicznej Rzążew położony i leżący, ze wszystkim daje i darowuje. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod szkodami ziemskimi i pod sądem niniejszym.
[Zeznający] pisma nieświadomy.
uwagi i marginalia Wpis zaczyna się na k. 161v (skan 165) i kończy na k. 162r. Zięciem darczyńcy jest Antoni Ługowski, mąż jego córki Magdaleny – tag PTG do skanu 165 podaje ją jako „Magdalena Izdebska Ługowska”, co potwierdza pokrewieństwo. Wszystkie osoby i wieś Rzążew zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta pridie Festi Sancti Nicolai Episcopi Anno Domini 1743 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) jedenastu zagonów roli w czterech miejscach na rzecz córki i zięcia
strona czynna Jakub Izdebski Nob. · Zbywca
strona bierna Antoni Ługowski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Jakub Izdebski, syn zm. Jana – darczyńca; Antoni Ługowski, zięć, i Magdalena z Izdebskich, córka, małżonkowie Ługowscy – obdarowani; sąsiedzi (miedze): Tomasz Krasuski, Wojciech Chorzewski [odczyt niepewny], Piotr Rzążewski zwany Gryczyk, Szymon Chojecki, Kazimierz Rzążewski zwany Ocheł [odczyt niepewny]
miejscowości we wpisie wieś Rzążew; droga zwana Brzeskowa [odczyt niepewny]; granica bzowska; granice wielgorskie; miejsca zwane Przełogowy [odczyt niepewny] i Uwrocie
Tenże [Jakub Izdebski], zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonym (Nob.) Antoniemu, zięciowi, i Magdalenie z Izdebskich, córce, małżonkom Ługowskim, oraz ich następcom dobra dziedziczne, to jest:
1) po pierwsze – trzy zagony roli, poczynając od drogi zwanej Brzeskowa [odczyt niepewny], ciągnące się ku granicy bzowskiej, między miedzami urodzonego (Nob.) Tomasza Krasuskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Wojciecha Chorzewskiego [odczyt niepewny] z drugiej strony; 2) po wtóre – dwa zagony roli, poczynając od granicy bzowskiej, ciągnące się ku granicy wielgorskiej, między miedzami urodzonego (Nob.) Tomasza Krasuskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Piotra Rzążewskiego zwanego Gryczyk z drugiej strony; 3) po trzecie – trzy zagony, poczynając od miejsca zwanego Przełogowy [odczyt niepewny], ciągnące się ku granicy wielgorskiej, między miedzami urodzonego (Nob.) Szymona Chojeckiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Kazimierza Rzążewskiego zwanego Ocheł [odczyt niepewny] z drugiej strony; 4) po czwarte – trzy zagony roli, poczynając od rzeczonego miejsca Uwrocie, ciągnące się ku granicom wielgorskim, między miedzami urodzonego (Nob.) Szymona Chojeckiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Kazimierza Ocheł Rzążewskiego z drugiej strony –
we wsi dziedzicznej Rzążew położone i leżące, ze wszystkim daje i darowuje. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod szkodami ziemskimi i pod sądem niniejszym.
[Zeznający] pisma nieświadomy.
uwagi i marginalia Drugi tego dnia zapis Jakuba Izdebskiego na rzecz córki i zięcia (por. wpis 1028) – razem jedenaście zagonów roli i plac z zabudowaniami, czyli w praktyce cała wyprawa córki. Tomasza Krasuskiego i Wojciecha Chorzewskiego nie ma w tagach PTG do skanu 165 – odczyt z rękopisu, rozbieżność odnotowana. Przydomki Rzążewskich („Gryczyk” potwierdzony tagiem, „Ocheł” – odczyt niepewny).
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta pridie Festi Sancti Nicolai Episcopi Anno Domini 1743 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) czterech zagonów roli w dwóch wsiach na trzy lata za 20 złp
strona czynna Kazimierz Pióro Nob. · Zbywca
strona bierna Andrzej Ostojski Nob. · Nabywca
wartość 20
osoby we wpisie Kazimierz Pióro, syn zm. Jana zwanego Brewczyk – zastawca; Andrzej Ostojski, syn zm. Pawła – zastawnik; sąsiedzi (miedze): Łukasz Pióro, Aleksander Radzikowski, Wawrzyniec Rzążewski, [N.] Tłoczek [odczyt niepewny]
miejscowości we wpisie wsie Pióry Wielkie i Pióry Pytki; droga wiejska; droga Zagumienna; miejsce zwane Grodz; granice izdebskie
[Nagłówek sesji:] Piątek, w sam dzień święta św. Łucji Panny i Męczennicy roku Pańskiego 1743 [13 grudnia 1743].
Urodzony (Nob.) Kazimierz Pióro, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana zwanego Brewczyk syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Andrzejowi Ostojskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Pawła synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne, to jest:
1) trzy zagony roli, poczynając od drogi wiejskiej, a ciągnące się ku miejscu zwanemu Grodz, między miedzami urodzonego (Nob.) Łukasza Pióro z jednej, a urodzonego (Nob.) Aleksandra Radzikowskiego z drugiej strony, we wsi dziedzicznej Pióry Wielkie; 2) nadto jeden zagon roli, poczynając od drogi Zagumiennej, a ciągnący się ku granicom izdebskim, między miedzami urodzonego (Nob.) Wawrzyńca Rzążewskiego z jednej, a [urodzonego (Nob.)] Tłoczka [odczyt niepewny] z drugiej strony, we wsi dziedzicznej Pióry Pytki –
położone i leżące, próżne, ze wszystkim, w sumie dwudziestu złotych polskich, od dziś na trzy lata, z terminem przypadającym na święto św. Wojciecha Biskupa w roku, da Bóg, przyszłym 1746, zastawia; a potem z trzechlecia na trzechlecie i do takiegoż święta.
uwagi i marginalia Na lewym marginesie późniejsza nota kancelaryjna: „1744, w sam dzień święta świętych Wita i Modesta [15 czerwca 1744] – kwitacja”, a więc zastaw wykupiono już po pół roku. W formule zastawnej wykreślono i poprawiono słowo „obligat”. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 169; wsi Pióry Wielkie i Pióry Pytki tagi tego skanu nie notują (rozbieżność odnotowana), ale obie występują w tej księdze wielokrotnie.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ipso die Festi Sanctae Luciae Virginis et Martyris Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Zbiorowy kwit z sumy posagowej 130 złp przysądzonej dekretem kondescensyjnym
strona czynna Agnieszka Modrzewska Nob. · Strona
strona bierna Agnieszka Modrzewska Nob. · Strona
wartość 130
osoby we wpisie Agnieszka Modrzewska, córka zm. Anny z Radzikowskich i Andrzeja Modrzewskiego, żona Sebastiana Jastrzębskiego, imieniem własnym oraz braci rodzonych Wojciecha i Jana Modrzewskich [odczyt składu rodziny niepewny]; Józef Modrzewski; Elżbieta, żona Józefa Jasińskiego; Katarzyna Modrzewska; Marianna, wdowa; Piotr Jastrzębski, syn Jakuba i zm. Zofii z Modrzewskich; Jadwiga, żona Wojciecha Jastrzębskiego, oraz Dorota i Marianna, panny – kwitujący; Marianna z Rzążewskich Radzikowska, wdowa po zm. Franciszku Radzikowskim, oraz Marcin, Andrzej i Mikołaj Radzikowscy – kwitowani
miejscowości we wpisie wieś Modrzew
Urodzeni (Nob.) – Agnieszka, zmarłej wielmożnej (Magn.) Anny z Radzikowskich i urodzonego (Nob.) Andrzeja Modrzewskiego, małżonków, córka, urodzonego (Nob.) Sebastiana Jastrzębskiego małżonka, imieniem własnym oraz sukcesorów zmarłych urodzonych (Nob.) Wojciecha i Jana Modrzewskich, braci swoich rodzonych, za których ręczy, tudzież Józefa Modrzewskiego, syna, i urodzonego (Nob.) Wojciecha Modrzewskiego, brata, za których również ręczy; nadto Elżbieta, urodzonego (Nob.) Józefa Jasińskiego, i Katarzyna, wielmożnego (Magn.) [Macieja] Radzi[kowskiego] małżonki; Marianna, pozostała wdowa; Piotr, urodzonego (Nob.) Jakuba Jastrzębskiego i zmarłej urodzonej (Nob.) Zofii z Modrzewskich syn, imieniem własnym oraz urodzonych (Nob.) Jadwigi, urodzonego (Nob.) Wojciecha Jastrzębskiego małżonki, tudzież Doroty i Marianny, panien, sióstr swoich, za które ręczy –
zdrowi będąc, zeznali, iż oni urodzoną (Magn.) Mariannę z Rzążewskich Radzikowską, zmarłego wielmożnego (Magn.) Franciszka Radzikowskiego pozostałą wdowę, tudzież Marcina, Andrzeja i Macieja Radzikowskich, synów, oraz ich następców – ze sprawy i akcji urzędowej wytoczonej i wniesionej do urzędu niniejszego z tytułu posagu, tudzież z sumy stu trzydziestu złotych polskich, tytułem tegoż posagu dekretem kondescensyjnym wydanym przez urząd niniejszy na gruncie dóbr wsi Modrzew w czwartek po niedzieli Reminiscere wielkopostnej roku Pańskiego 1742 [22 lutego 1742], między powodem a kwitowanymi, a do akt urzędu niniejszego w poniedziałek w oktawie święta Najświętszego Ciała Chrystusa Pana roku Pańskiego 1743 [17 czerwca 1743] przez oblatę podanym, wraz z karą i opłatą (luita) przysądzonej – wobec rzeczywistej zapłaty tejże sumy przez kwitowanych kwitują, a rygor dekretu kasują.
uwagi i marginalia Najbardziej rozbudowany osobowo wpis tej partii księgi: po stronie kwitującej występuje kilkanaście osób z trzech spokrewnionych rodzin (Modrzewscy, Jastrzębscy, Jasińscy), po stronie kwitowanej wdowa z synami Radzikowscy. Zapis jest bardzo ścieśniony, z licznymi skrótami i dopiskami, dlatego dokładne przypisanie części pokrewieństw pozostaje [odczyt niepewny]; osoby uzgodniono z tagami PTG do skanu 172 (Agnieszka Modrzewska Jastrzębska, Anna Radzikowska Modrzewska, Andrzej, Jan, Józef i Wojciech Modrzewscy, Katarzyna Modrzewska, Sebastian i Mikołaj Jastrzębscy, Józef Jasiński, Jadwiga Radzikowska, Marianna Rzążewska, Franciszek, Marcin i Mikołaj Radzikowscy). Obie daty zweryfikowane: niedziela Reminiscere 1742 przypadła 18 II, czwartek po niej to 22 II 1742; Boże Ciało 1743 – 13 VI, poniedziałek w oktawie to 17 VI 1743.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Sancti Thomae Apostoli proxima Anno Domini 1743 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) dwóch zagonów roli za 16 złp na rok
strona czynna Wojciech Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Marcin Borkowski Nob. · Nabywca
wartość 16
osoby we wpisie Wojciech Rzążewski, syn zm. Franciszka Rzążewskiego – zastawiający; Marcin Borkowski, syn zm. Bartłomieja Borkowskiego – biorący w zastaw; sąsiedzi (miedze): następcy zm. Michała Zyrzyńskiego, Krzysztof Borkowski
miejscowości we wpisie wieś Rzążew Kornica; droga Zbycka [odczyt niepewny]; miejsce …wircie [odczyt niepewny]
Urodzony (Nob.) Wojciech Rzążewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Franciszka Rzążewskiego syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Marcinowi Borkowskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja [Borkowskiego] synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne, to jest dwa zagony roli, poczynając od drogi Zbyckiej [odczyt niepewny], a ciągnące się ku …wircie [odczyt niepewny], między miedzami następców zmarłego urodzonego (Nob.) Michała Zyrzyńskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Krzysztofa Borkowskiego z drugiej strony, próżne, we wsi dziedzicznej Rzążew Kornica leżące, ze wszystkim, w sumie szesnastu złotych polskich, odtąd do roku i poniedziałku po niedzieli Invocavit Wielkiego Postu przypadającego w roku 1745, w zastaw daje i zastawia. Intromisję przyzwala, prawem pospolitym się rządząc, a to pod podobnym zakładem szesnastu złotych polskich, dla którego wskazuje sąd niniejszy.
[Zeznający] pisma nieświadomy.
uwagi i marginalia Termin wykupu = poniedziałek po niedzieli Invocavit 1745 = 8 III 1745 (poniedziałek) – przeliczony i sprawdzony. Nazwa drogi („via Zbycka”) powtarza się w następnym wpisie (1166) w tej samej formie, co uwiarygodnia odczyt, ale majuskuła pozostaje niepewna; nazwa miejsca docelowego urwana przy grzbiecie oprawy. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-020.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Cineres proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) jedenastu i pół zagona roli za 80 złp, zeznany także w imieniu brata
strona czynna Jakub Rzążewski Gen. · Zbywca
strona bierna Jakub Rzążewski Gen. · Strona
wartość 80
osoby we wpisie Jakub Rzążewski, syn zm. Józefa Rzążewskiego – zastawiający, działający też w imieniu brata; Szymon Rzążewski – jego brat rodzony, za którego ręczy; Maciej Chromiński, syn Krzysztofa Chromińskiego – biorący w zastaw; Krzysztof Chromiński – jego ojciec; sąsiedzi (miedze): Krzysztof Tchórzewski zwany Cieszyk, Piotr Tchórzewski, Daniel Sarnecki
miejscowości we wpisie wieś Tchórzew Rogale; miejsce zwane Głowy [odczyt niepewny]; granice kijkowskie; granice kwasowskie [odczyt niepewny]; siedliska (areae)
Urodzony (Gen.) Jakub Rzążewski, zmarłego urodzonego (Gen.) Józefa Rzążewskiego syn, zdrowy będąc, imieniem własnym oraz urodzonego (Gen.) Szymona Rzążewskiego, brata swego rodzonego, za którego ręczy, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Maciejowi Chromińskiemu, urodzonego (Nob.) Krzysztofa Chromińskiego synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne, to jest: sześć zagonów roli, poczynając od miejsca zwanego Głowy [odczyt niepewny], a ciągnących się ku granicom kijkowskim, między miedzami urodzonego (Nob.) Krzysztofa Tchórzewskiego zwanego Cieszyk z jednej, a urodzonego (Nob.) Piotra Tchórzewskiego z drugiej strony; nadto cztery zagony roli, poczynające się i ciągnące podobnie, między miedzami szlachetnego (Nob.) Daniela Sarneckiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Krzysztofa Tchórzewskiego z drugiej strony; nadto jeden zagon roli z połową drugiego, poczynając od siedlisk, a ciągnący się ku granicom kwasowskim [odczyt niepewny], między tymi samymi miedzami co na pierwszym miejscu — próżne, we wsi dziedzicznej Tchórzew Rogale leżące, ze wszystkim, w sumie osiemdziesięciu złotych polskich, odtąd do roku i dnia świętego Wojciecha Biskupa przypadającego w roku 1745, w zastaw daje i zastawia. Intromisję od zaraz przyzwala, prawem pospolitym się rządząc, a to pod podobnym zakładem osiemdziesięciu złotych polskich, dla którego wskazuje sąd niniejszy.
[Podpis własnoręczny:] Jakob Rzążewski
uwagi i marginalia Zeznający ręczy za nieobecnego brata (formuła „pro quo cavet”) – konstrukcja rzadka, notowana jak w źródle. Termin wykupu: dzień św. Wojciecha Biskupa 1745 = 23 IV 1745 (piątek). Daniel Sarnecki opatrzony siglum „D.” (Devotus/Dominus – rozwinięcie niejednoznaczne), zapisano jak w rękopisie. Piotra Tchórzewskiego nie ma w tagach PTG do skanu 57-020 (tagi notują Krzysztofa Tchórzewskiego Cieszyka) – rozbieżność odnotowana. Osoby pozostałe zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Cineres proximo Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Cesja (cessio) sumy zastawnej 40 złp
strona czynna Antoni Szmoniewski Gen. · Zbywca (cedent)
strona bierna Andrzej Jaszowski Nob. · Nabywca
wartość 40
osoby we wpisie Antoni Szmoniewski – cedujący; Andrzej Jaszowski, syn Wacława Jaszowskiego – nabywca cesji; Wacław Jaszowski – jego ojciec; zm. Stanisław i Szymon Rzążewscy, synowie Wojciecha Rzążewskiego – pierwotni dłużnicy
miejscowości we wpisie wieś Bzów
Urodzony (Gen.) Antoni Szmoniewski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Andrzejowi Jaszowskiemu, urodzonego (Gen.) Wacława Jaszowskiego synowi, i jego następcom sumę czterdziestu złotych polskich — jemu, działającemu, przez zmarłych urodzonych (Gen.) Stanisława i Szymona Rzążewskich, urodzonego (Gen.) Wojciecha Rzążewskiego synów, na pewnych dobrach we wsi Bzów leżących, sposobem zastawnym przed aktami niniejszymi w piątek po święcie świętej Doroty, Dziewicy i Męczennicy, Roku Pańskiego 1737 zapisaną i do zapłaty warowaną, a obecnie z rąk teraźniejszego cesjonariusza odebraną — ze wszystkim ustępuje i ceduje; wszystkie zaś prawa odtąd przelewa, z rzeczy i osoby swojej. A to pod zakładem, dla którego wskazuje sąd niniejszy.
[Podpis własnoręczny:] Antoni Szmoniewski
uwagi i marginalia Data przywołanego zapisu przeliczona: piątek po św. Dorocie 1737 = 8 II 1737 (piątek) – zgadza się. Nazwa wsi zapisana krótko („in Bzow”); lekcja potwierdzona tagiem miejscowym PTG do skanu 57-051 („Bzów”) i wpisem 1357, gdzie ta sama wieś występuje ponownie. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-021.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Dominicam Invocavit Quadragesimalem Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit (quietatio) z sumy 50 złp i kasacja zapisu
strona czynna Wawrzyniec Rzążewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Andrzej Radomyski Nob. · Dłużnik
wartość 50
osoby we wpisie Wawrzyniec Rzążewski – kwitujący; Andrzej Radomyski [w rękopisie poprawione z „Teodor Radzikowski”] – kwitowany
miejscowości we wpisie —
Urodzony (Nob.) Wawrzyniec Rzążewski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Andrzeja Radomyskiego i jego następców kwituje z sumy pięćdziesięciu złotych polskich — jemu, zeznającemu, przez tegoż kwitowanego tytułem prostego długu przed aktami niniejszymi we czwartek przed uroczystymi świętami Zesłania Ducha Świętego Roku Pańskiego 1739 zapisanej, a obecnie rzeczywiście odebranej; tenże zapis kasuje.
uwagi i marginalia W rękopisie nazwisko kwitowanego poprawiono: wykreślono „Theodorum Radzikowski” i nadpisano „Andrzej Radomyski” – oba nazwiska figurują w tagach PTG do skanu 57-028, przyjęto wersję nadpisaną jako ostateczną i odnotowano poprawkę. Data przywołanego zapisu przeliczona: czwartek przed Zesłaniem Ducha Świętego 1739 = 13 V 1739 (czwartek) – zgadza się.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) roli
strona czynna Mateusz Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Mateusz Rzążewski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Mateusz Rzążewski, syn zm. Wawrzyńca Rzążewskiego – darczyńca; Wojciech Rzążewski, syn Franciszka Rzążewskiego – obdarowany; Franciszek Rzążewski – jego ojciec; sąsiedzi (miedze): następcy zm. Michała Zyrzyńskiego, Wojciech Rzążewski
miejscowości we wpisie wieś Rzążew Kornica; pola Wodłuszne [odczyt niepewny]
Urodzony (Nob.) Mateusz Rzążewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Wawrzyńca [Rzążewskiego] syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Rzążewskiemu, urodzonego (Nob.) Franciszka Rzążewskiego synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne, to jest role ciągnące się ku polom Wodłusznym [odczyt niepewny], między miedzami następców zmarłego urodzonego (Nob.) Michała Zyrzyńskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Wojciecha Rzążewskiego z drugiej strony, we wsi dziedzicznej Rzążew Kornica położone i leżące, ze wszystkim daje i darowuje. Intromisję od zaraz przyzwala, prawem sądu tego się rządząc, a to pod szkodami ziemskimi. Sąd niniejszy.
uwagi i marginalia Wpis przechodzi ze skanu 57-031 (k. 30r) na 57-032 (k. 30v); łączony w jedną pozycję. Liczba zagonów urwana przy grzbiecie oprawy – nie uzupełniano jej. Te same pola Wodłuszne i ta sama wieś Rzążew Kornica występują we wpisie 1165 (skan 57-020) z tym samym Michałem Zyrzyńskim jako miedzą – ciągłość topograficzna potwierdzona. Osoby zgodne z tagami PTG do skanów 57-031 i 57-032.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Diem Oculi Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Skwitowanie z manifestacji o niezapłacenie 22 złp dopłaty do ceny dóbr
strona czynna Walenty Rzążewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Wojciech Tchórzewski Nob. · Dłużnik
wartość 22
osoby we wpisie Walenty Rzążewski – kwitujący; Wojciech Tchórzewski – kwitowany
miejscowości we wpisie —
Urodzony (Nob.) Walenty Rzążewski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Wojciecha Tchórzewskiego i jego następców kwituje z pewnej manifestacji, uczynionej przeciwko niemu przed aktami niniejszymi w sobotę po niedzieli Rogationum względem niezapłacenia sumy dwudziestu dwóch złotych polskich na dopełnienie ceny za dobra, otrzymawszy zaspokojenie; tęż manifestację kasuje.
uwagi i marginalia Rok przywołanej manifestacji urwany przy grzbiecie oprawy – nie uzupełniano go, więc daty nie przeliczano. Chodzi o resztę **ceny kupna dóbr** (complementum pretii), a nie o pożyczkę – rzadkie w tej księdze rozróżnienie. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-034.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Diem Oculi Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) trzech zagonów roli odziedziczonych po dziadzie
strona czynna Kazimierz Borkowski Nob. · Zbywca
strona bierna Andrzej Józef Jaszowski Gen. · Nabywca
osoby we wpisie […] Borkowski oraz Katarzyna z Borkowskich Modrzewska, żona Władysława Modrzewskiego (w asystencji męża), dzieci zm. Kazimierza Borkowskiego i zm. Elżbiety z Rzążewskich – darczyńcy; Andrzej Józef Jaszowski (dwojga imion) i Anna z Rzążewskich Jaszowska, małżonkowie – obdarowani; Marcin Rzążewski – ich dziad, po którym scheda spadła; Władysław Modrzewski – mąż darczyni
miejscowości we wpisie wieś Bzów; miejsce zwane Nasadyniec [odczyt niepewny]; granica rzążewska; granice karczewskie [odczyt niepewny]
W poniedziałek po niedzieli Misericordia, Roku Pańskiego 1744.
Urodzeni (Nob.) […] Borkowski i Katarzyna, urodzonego (Nob.) Władysława Modrzewskiego małżonka — zmarłego urodzonego (Nob.) Kazimierza Borkowskiego ze zmarłą urodzoną (Nob.) Elżbietą z Rzążewskich, córką zmarłego urodzonego (Nob.) Marcina Rzążewskiego, spłodzeni syn i córka, przy czym urodzona (Nob.) Katarzyna z Borkowskich Modrzewska w asystencji męża swego — dobrowolnie zeznali i uznali, iż oni urodzonym (Gen.) Andrzejowi Józefowi, dwojga imion, [Jaszowskiemu] i Annie z Rzążewskich, małżonkom, oraz ich następcom dobra swoje dziedziczne, po śmierci zmarłego urodzonego (Nob.) Marcina Rzążewskiego, dziada ich, na nich spadłe, to jest trzy zagony roli w miejscu zwanym Nasadyniec [odczyt niepewny], poczynając od granicy rzążewskiej, a ciągnące się ku granicom karczewskim [odczyt niepewny], między miedzami tychże obdarowanych z obu stron, we wsi dziedzicznej Bzów leżące, ze wszystkim dają i darowują. Intromisję od zaraz przyzwalają, prawem pospolitym się rządząc, a to pod szkodami ziemskimi, dla których wskazują sąd niniejszy.
uwagi i marginalia Wpis przechodzi ze skanu 57-050 (k. 48r) na 57-051 (k. 48v); łączony w jedną pozycję. Obdarowany nosi **dwa imiona** („Andreas Josephus binominis”), co pisarz zaznaczył wprost – w tej księdze rzadkość. Wieś **Bzów** zgodna z tagiem miejscowym PTG do skanu 57-051; ta sama wieś występuje we wpisie 1170, gdzie nazwa była odczytana niepewnie – lekcja została na tej podstawie potwierdzona. Imię brata darczyni urwane przy grzbiecie oprawy.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Diem Misericordia proxima Anno Domini 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Doliczenie 16 złp do wcześniejszej sumy zastawnej 44 złp – podwyższenie zastawu do 60 złp
strona czynna Wojciech Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Mikołaj Jan Twarowski Gen. · burgrabia · Nabywca
wartość 60
osoby we wpisie Wojciech Rzążewski, syn zm. Jakuba Rzążewskiego zwanego Ochnik – zastawiający; Mikołaj Jan Twarowski, burgrabia grodzki liwski – zastawnik
miejscowości we wpisie dobra Rzążew [odczyt niepewny]
Urodzony (Nob.) Wojciech Rzążewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba Rzążewskiego zwanego Ochnik syn, zeznał, iż on z rąk urodzonego (Gen.) Mikołaja Jana Twarowskiego, burgrabiego grodzkiego liwskiego, sumę szesnastu złotych polskich do rąk własnych wziął i odebrał; którą to [sumę] do wcześniejszej sumy czterdziestu czterech złotych polskich — przez niego samemu [zastawnikowi] przed aktami niniejszymi we wtorek po dniu Misericordiae Roku Pańskiego 1743 na pewnym siedlisku w dobrach Rzążew [odczyt niepewny] sposobem zastawnym zapisanej — dołącza i przyłącza, tak iż razem czynić będzie sumę sześćdziesięciu złotych polskich; w której to sumie, wraz z owymi szesnastoma złotymi polskimi, wspomniane siedlisko, w pierwotnym zapisie zastawnym opisane, trzymać, mieć i posiadać będzie, a to do terminu w tymże pierwotnym zapisie oznaczonego — za pośrednictwem niniejszego zeznania.
uwagi i marginalia Rzadka w tej księdze konstrukcja: podwyższenie sumy zastawnej bez zmiany przedmiotu i terminu zastawu („adjungit et annectit”). Data zapisu pierwotnego zweryfikowana i zgodna: wtorek po Niedzieli Misericordiae 1743 to 30 IV 1743 (Wielkanoc 1743 – 14 IV, Misericordia – 28 IV). Rok w rękopisie zapisany jako „1743tio”. Osoby, przydomek Ochnik i tytuł burgrabiego liwskiego zgodne z tagami PTG do skanu 57-068.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Dominicam Cantate proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Zatwierdzenie (approbatio) darowizny dokonanej przez siostrę i szwagra, dla uwolnienia się od obowiązku stawiennictwa
strona czynna Jan Izdebski Nob. · Strona
strona bierna Józef Czerski Nob. · Zbywca
osoby we wpisie Jan Izdebski, syn zm. Wojciecha Izdebskiego zwanego Strzelczyk – zatwierdzający; Józef Czerski, syn zm. Zygmunta Czerskiego, i Elżbieta z Izdebskich Czerska, siostra rodzona zatwierdzającego – darczyńcy; Wawrzyniec Rzążewski – obdarowany
Urodzony (Nob.) Jan Izdebski, zmarłego urodzonego (Nob.) Wojciecha zwanego Strzelczyk syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on — uwalniając się od ciężaru stawiennictwa co do zatwierdzenia zapisu darowizny, uczynionego aktem z czwartku przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela Roku Pańskiego 1742 przez urodzonych (Nob.) Józefa Czerskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Zygmunta syna, i Elżbietę z Izdebskich, siostrę jego rodzoną, wzajemnie małżonków, na rzecz urodzonego (Nob.) Wawrzyńca Rzążewskiego przed aktami niniejszymi — tegoż urodzonego (Nob.) Józefa Czerskiego, wspomnianej siostry swojej męża, [oraz] wspomniany zapis darowizny wyżej co do aktu odnotowany zatwierdza, potwierdza i ratyfikuje, oraz chce i oświadcza, aby miał moc obowiązującą, za pośrednictwem niniejszego [zeznania].
uwagi i marginalia Data zapisu darowizny zweryfikowana i zgodna: czwartek przed Narodzeniem św. Jana Chrzciciela (24 VI) w 1742 r. to 21 VI 1742. Wpis obrazuje instytucję **approbatio** – zatwierdzenia cudzej czynności przez krewnego, który mógłby ją podważyć; zeznający czyni to, „uwalniając się od ciężaru stawiennictwa”. Osoby i przydomek Strzelczyk zgodne z tagami PTG do skanu 57-070; ta sama gałąź Izdebskich Strzelczyków występuje we wpisie 1403.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Cantate proxima Anno Domini 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Kwit z manifestacji o nieważność darowizny i jej kasacja
strona czynna Józef Czerski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Wawrzyniec Rzążewski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Józef Czerski – kwitujący; Wawrzyniec Rzążewski – kwitowany
Urodzony (Nob.) Józef Czerski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Wawrzyńca Rzążewskiego i jego następców — z manifestacji pewnej, o nieważności i nieskuteczności darowizny, uczynionej przez niego, zeznającego, i małżonkę jego przed aktami niniejszymi w środę przed świętem św. Walentego Męczennika Roku Pańskiego 1743 — z racji danego mu zadośćuczynienia kwituje, a manifestację tęż kasuje, itd.
uwagi i marginalia Data manifestacji zweryfikowana i zgodna: środa przed świętem św. Walentego (14 II) w 1743 r. to 13 II 1743. Wpisy 1465 i 1466 zamykają wieloletni spór o darowiznę z 1742 r.: najpierw szwagier zatwierdza akt, potem darczyńca kasuje własną manifestację o jego nieważności.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Cantate proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Kwit z 40 złp sumy zastawnej oraz z kary 14 grzywien z dekretu kondescensyjnego, z kasacją zapisów
strona czynna Wawrzyniec Rzążewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Józef Czerski Nob. · Dłużnik
wartość 40
osoby we wpisie Wawrzyniec Rzążewski – kwitujący; Józef Czerski – kwitowany; Marianna Czerska, żona zm. Stanisława Iwanowskiego – pierwotna wierzycielka; Joanna Iwanowska, jej córka, żona Antoniego Modrzewskiego – nabywczyni cesji z 1726 r.
miejscowości we wpisie wieś Iwanów Przywary
Urodzony (Nob.) Wawrzyniec Rzążewski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Józefa Czerskiego i jego następców kwituje z sumy czterdziestu złotych polskich, rozciągniętej na pewnych dobrach we wsi Iwanów, z sumy pierwotnej sześćdziesięciu złotych polskich — najpierw i pierwotnie przez tegoż kwitowanego urodzonej (Nob.) Mariannie Czerskiej, zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława Iwanowskiego małżonce, sposobem zastawnym na pewnych dobrach we wsi dziedzicznej Iwanów Przywary, przed aktami niniejszymi w [czwartek] przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela zapisanej; następnie przez tęż urodzoną (Nob.) Mariannę Czerską Iwanowską urodzonej (Nob.) Joannie Iwanowskiej, córce swojej, urodzonego (Nob.) Antoniego Modrzewskiego małżonce, przed tymiż aktami w sam dzień święta Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny roku 1726 scedowanej; wreszcie przez tęż urodzoną (Nob.) Iwanowską, czyli Modrzewską, jemu, działającemu, przed tymiż aktami w piątek przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela roku 1742 przelanej; a obecnie przez niego, działającego, odebranej.
Nadto z kary prostej czternastu grzywien polskich, dekretem kondescensyjnym urzędu niniejszego, wydanym na gruncie dóbr wsi Iwanów Przywary w środę po Niedzieli Przewodniej roku bieżącego, w sprawie między nim, działającym, z jednej a tymże kwitowanym z drugiej strony zasądzonej, do akt urzędu niniejszego przez oblatę podanej, a przez tegoż kwitowanego jemu wypłaconej; tudzież z protestacji, relacji i całego procesu, ze wszystkich dekretów i innych pretensji, tak co do samego urodzonego (Nob.) Czerskiego, jak i co do małżonki jego — z racji [zadośćuczynienia] i mocy przywołanego dekretu kondescensyjnego — kwituje, a protestacje, relacje, dekrety oraz zapisy kasuje, itd.
uwagi i marginalia **Rozbieżność z tagami PTG:** tagi do skanu 57-071 podają „Marianna Czerska pv Iwanowska sv Modrzewska”, a więc czynią Modrzewską samą Mariannę; rękopis czyta się jednoznacznie „N. Joannae Iwanowska filiae suae, N. Antonii Modrzewski Consorti” – żoną Antoniego Modrzewskiego jest córka Joanna, nie matka Marianna. Odczyt sprawdzono w powiększeniu; rozbieżność odnotowana, żadnej z lekcji nie wygładzano. Daty zweryfikowane: Nawiedzenie NMP (2 VII) w 1726 r. przypadało we wtorek; piątek przed Narodzeniem św. Jana Chrzciciela 1742 to 22 VI 1742; środa po Niedzieli Przewodniej 1744 to 15 IV 1744. Wieś Iwanów Przywary zgodna z tagami.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Cantate proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna ośmiu i pół zagona roli, obciążonych zastawem, z obowiązkiem wykupu przez obdarowanego
strona czynna Piotr Radzikowski Nob. · Zbywca
strona bierna Piotr Radzikowski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Piotr Radzikowski zwany Szwięszek – darczyńca (podpis własnoręczny); Mateusz Radzikowski zwany Sobiesik – obdarowany; sąsiedzi: Hiacynt Dziewulski, Andrzej Radzikowski, sukcesorowie zm. Jana Radzikowskiego, Maciej Rzążewski, Jan Modrzewski, Wojciech Modrzewski
miejscowości we wpisie wieś Modrzew; droga Zapłotnia; granice Rzążewskie; droga Wrotowska [odczyt niepewny]; granice Izdebki Wąsy
Tenże zeznający, zdrowy będąc, zeznał, iż on temuż [Mateuszowi Radzikowskiemu] i jego następcom — dobra swoje dziedziczne, to jest:
dwa zagony roli z połową trzeciego, poczynające się od drogi Zapłotniej, a ciągnące się ku granicom Rzążewskim, między miedzami urodzonego (Nob.) Hiacynta Dziewulskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Andrzeja Radzikowskiego z drugiej strony;
nadto cztery zagony roli, poczynające się od drogi Wrotowskiej [odczyt niepewny], a ciągnące się ku granicom Izdebki Wąsy, między miedzami sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Radzikowskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Macieja Rzążewskiego z drugiej strony;
nadto dwa zagony roli podobnej długości, między miedzami urodzonego (Nob.) Jana Modrzewskiego z jednej, a Wojciecha Modrzewskiego z drugiej strony —
w dziedzictwie wsi Modrzew leżące, a **w zastawie zostające**, które teraźniejszy obdarowany sam wykupić będzie powinien — ze wszystkim daje i darowuje; na wwiązanie zezwala i obronę [powszechną przyrzeka], a to pod szkodami ziemskimi, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
[Podpis własnoręczny:] Piotr Radzikowski
uwagi i marginalia Darowizna gruntu **obciążonego cudzym zastawem**, z wyraźnym przerzuceniem ciężaru wykupu na obdarowanego („in obligatione consistentes, sibi modernus donatarius exemere tenebitur”) — rzadko spotykana, ale prawnie jasna konstrukcja: darczyńca przekazuje prawo do wykupu, nie zaś wolny grunt. Toponimia: droga Zapłotnia, granice Rzążewskie, droga Wrotowska [odczyt niepewny], granice Izdebki Wąsy. Nazwa wsi Izdebki Wąsy zgodna z tagiem PTG do skanu 57-091. Osoby zgodne z tagami PTG („Hiacynt Dziewulski”, „Andrzej Radzikowski?”, „Jan Radzikowski”, „Maciej Rzążewski”, „Jan Modrzewski”, „Wojciech Modrzewski”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta pridie Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini eiusdem 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Rezygnacja i sprzedaż dóbr (resignatio bonorum) resignatio bonorum
Darowizna (rezygnacja) całości dóbr spadłych po stryju
strona czynna Wojciech Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Wojciech Rzążewski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Wojciech Rzążewski, syn zm. Jakuba Rzążewskiego zwanego Gryczyk, bratanek zm. Michała Rzążewskiego – darczyńca; Piotr Rzążewski, jego brat stryjeczny – obdarowany; zm. Michał Rzążewski – spadkodawca
miejscowości we wpisie wieś Rzążew
Nagłówek sesji: sobota, w sam dzień święta św. Antoniego z Padwy Wyznawcy, Roku Pańskiego 1744.
Urodzony (Nob.) Wojciech Rzążewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba, Gryczykiem zwanego, syn, a zmarłego urodzonego (Nob.) Michała Rzążewskiego — również zeszłego — bratanek, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Piotrowi Rzążewskiemu, bratu swemu stryjecznemu, i jego następcom —
dobra swoje, po wspomnianym zmarłym urodzonym (Nob.) Michale Rzążewskim, stryju swoim, prawem naturalnej sukcesji jemu przypadające, wszystkie i pojedyncze: w siedliskach, budynkach, budowlach jakichkolwiek, ogrodach, sadach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, zagajnikach, zaroślach, chrustach i wszystkich innych do tychże dóbr przyległościach i przynależnościach, w dziedzictwie wsi Rzążew leżące —
ze wszystkim daje i darowuje; na wwiązanie zezwala i obronę powszechną przyrzeka, a to pod szkodami ziemskimi, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejący pisma („Ignatus litt.”).
uwagi i marginalia Weryfikacja kalendarzowa: **13 VI 1744 (św. Antoniego z Padwy) przypadał w sobotę** — formuła „Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua” zgadza się dokładnie. Wpisy 1622 i 1623 tworzą **komplet transakcji sprzedaży ukrytej pod formą darowizny**: najpierw Wojciech Rzążewski rezygnuje na rzecz Piotra całość spadku po stryju Michale (wpis 1622), a zaraz potem Piotr zapisuje mu 232 złp jako uzupełnienie ceny 382 złp za te właśnie dobra (wpis 1623). Zestawienie obu jest cennym przykładem, jak w praktyce łukowskiej **odpłatne zbycie ujmowano w formularz darowizny**, a cenę zabezpieczano osobnym zapisem długu. Osoby i wieś Rzążew zgodne z tagami PTG do skanu 57-097 („Wojciech Rzążewski”, „Jakub Rzążewski Gryczyk”, „Michał Rzążewski”, „Piotr Rzążewski”).
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua Confessoris A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua
Zapis 232 złp jako uzupełnienia ceny 382 złp za dobra rezygnowane tegoż dnia, płatny w rok po wygaśnięciu dożywocia wdowy
strona czynna Piotr Rzążewski Nob. · Dłużnik
strona bierna Piotr Rzążewski Nob. · Wierzyciel
wartość 382
osoby we wpisie Piotr Rzążewski, syn zm. Pawła Rzążewskiego zwanego Gryczyk – zapisujący; Wojciech Rzążewski, syn zm. Jakuba – wierzyciel; Agnieszka ze Zdanowskich Rzążewska, wdowa po zm. Michale Rzążewskim zwanym Gryczyk – dożywotniczka
miejscowości we wpisie wieś Rzążew
Urodzony (Nob.) Piotr Rzążewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Pawła, Gryczykiem zwanego, syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Rzążewskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba synowi, i jego następcom sumę dwustu trzydziestu dwóch złotych polskich —
na uzupełnienie sumy trzystu osiemdziesięciu dwóch złotych polskich, przypadającej tytułem ceny dóbr dnia dzisiejszego przez niego, [Wojciecha], jemu prawem dziedzicznym rezygnowanych — sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, czystego i prostego długu — winien jest i powinien; którą to sumę na tejże części, przez siebie nabytej, zapisuje i zabezpiecza.
Sumę zaś tę — po wygaśnięciu prawa dożywocia urodzonej (Nob.) Agnieszki ze Zdanowskich, po zmarłym urodzonym (Nob.) Michale Rzążewskim Gryczyku pozostałej wdowy, i po objęciu posiadania — w ciągu jednego roku zapłacić i przy aktach niniejszych złożyć się zobowiązuje, a to pod podobnym zakładem dwustu trzydziestu dwóch złotych polskich, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia **Rachunek jest wewnętrznie zgodny:** cena dóbr 382 złp, z czego 232 złp pozostaje do zapłaty jako „supplementum” — wynika stąd, że 150 złp zapłacono z góry albo zaliczono na poczet innych rozliczeń. Kancelaria wyraża to precyzyjnie formułą „ad supplementum summae”. **Termin płatności powiązany z wygaśnięciem dożywocia wdowy** po spadkodawcy: dopiero po śmierci (lub ustaniu prawa) Agnieszki ze Zdanowskich i po objęciu posiadania nabywca ma rok na zapłatę. Konstrukcja pokazuje, jak dożywocie wdowy realnie blokowało obrót schedą przez całe pokolenie. Wpis stanowi drugą część transakcji opisanej we wpisie 1622. Osoby i wieś Rzążew zgodne z tagami PTG do skanu 57-097 („Piotr Rzążewski Gryczyk”, „Paweł Rzążewski Gryczyk”, „Wojciech Rzążewski Gryczyk”, „Jakub Rzążewski Gryczyk”, „Michał Rzążewski Gryczyk”, „Agnieszka Zdanowska Rzążewska”).
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua Confessoris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) całej schedy (bez łąk) na trzy lata za 200 złp, pod zakładem 200 złp
strona czynna Piotr Rzążewski Nob. · Zbywca
strona bierna Grzegorz Radzikowski Nob. · Nabywca
wartość 200
osoby we wpisie Piotr Rzążewski zwany Gryczyk, syn zm. Pawła – zastawiający; Grzegorz Radzikowski, syn zm. Pawła Radzikowskiego – biorący w zastaw
miejscowości we wpisie wieś Rzążew Kornica
Tenże zeznający, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Grzegorzowi Radzikowskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Pawła Radzikowskiego synowi, i jego następcom — dobra swoje dziedziczne, to jest całą i zupełną schedę [swoją], zwaną […]: w ogrodach, sadach, rolach, polach, lasach, borach, gajach, zagajnikach, rzekach i strumieniach — **z wyłączeniem łąk**, które zeznający [sobie zachowuje] — w dziedzictwie wsi Rzążew Kornica leżącą, ze wszystkim —
w sumie dwustu złotych polskich, odtąd na trzy lata, do święta Narodzenia św. Jana Chrzciciela przypadającego w roku 1747, [zastawia], a potem z roku na rok; na wwiązanie zezwala i obronę powszechną przyrzeka, a to pod podobnym zakładem dwustu złotych polskich, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejący pisma („Ignarus litt.”).
uwagi i marginalia Zastaw całej schedy z **wyraźnym wyłączeniem łąk** („exceptis pratis”) — zastrzeżenie rzadkie i gospodarczo istotne: siano pozostawało zastawcy, co przy hodowli bydła stanowiło zabezpieczenie bytu rodziny. Termin trzyletni do 24 VI 1747, z klauzulą przedłużania „z roku na rok” (por. wpis 1609). Osoby i wieś Rzążew Kornica zgodne z tagami PTG do skanu 57-098 („Grzegorz Radzikowski”, „Paweł Radzikowski”, „Rzążew Kornica”).
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua Confessoris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Kwit syna z manifestacji o nieważność darowizny i kasacja tej manifestacji
strona czynna Zofia Radzikowska Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Piotr Rzążewski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Zofia z Radzikowskich Rzążewska, wdowa po zm. Piotrze Rzążewskim – kwitująca; Wawrzyniec Rzążewski, jej syn – kwitowany
Urodzona (Nob.) Zofia Radzikowska, po zmarłym urodzonym (Nob.) Piotrze Rzążewskim pozostała wdowa, zdrowa będąc, zeznała, iż ona Wawrzyńca Rzążewskiego, syna swego, — z manifestacji pewnej, **o nieważności i bezskuteczności darowizny** uczynionej na osobę tegoż kwitowanego, przed aktami niniejszymi, w piątek w wigilię święta św. Małgorzaty Panny i Męczennicy, roku niedawno ubiegłego 1743, złożonej — kwituje, a manifestację tę kasuje.
uwagi i marginalia Weryfikacja kalendarzowa: święto św. Małgorzaty przypada 13 VII, więc wigilia to 12 VII; **12 VII 1743 był istotnie piątkiem**. Zgodne. Wpis dokumentuje **wycofanie zarzutu nieważności darowizny** przez matkę wobec syna — manifestacja z 1743 r. była prawnym zabezpieczeniem na wypadek sporu o ważność nadania; jej kasacja rok później oznacza pojednanie i utrwalenie darowizny. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-099 („Zofia Radzikowska Rzążewska”, „Piotr Rzążewski”, „Wawrzyniec Rzążewski”).
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua Confessoris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna dóbr nabytych darowizną wieczystą przez ojca w 1706 r.
strona czynna Marianna Rzążewska Nob. · Zbywca
strona bierna Franciszek Wielgórski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Marianna z Rzążewskich Szaniawska, córka zm. Stanisława Rzążewskiego, żona Andrzeja Szaniawskiego, w asystencji męża – darczyni; Franciszek Wielgórski, syn zm. Jana Wielgórskiego – obdarowany; Szymon Rzążewski – pierwotny darczyńca
miejscowości we wpisie wieś Bzów
Urodzona (Nob.) Marianna Rzążewska, zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława Rzążewskiego córka, a urodzonego (Nob.) Andrzeja Szaniawskiego małżonka, w asystencji tegoż męża swego, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonemu (Nob.) Franciszkowi Wielgórskiemu, zmarłego Jana synowi, i jego następcom —
dobra przez wspomnianego zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława Rzążewskiego, rodzica jej, zeznającej, **od urodzonego (Nob.) Szymona Rzążewskiego, przed aktami niniejszymi, w piątek w sam dzień święta św. Agnieszki Panny i Męczennicy Roku Pańskiego 1706, prawem darowizny wieczystej nabyte**, w dziedzictwie wsi **Bzów** leżące — ze wszystkim daje i darowuje; na wwiązanie wspólnie zezwala i obronę powszechną przyrzeka, a to pod szkodami ziemskimi, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejąca pisma („Ignara litt.”).
uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — rozbieżność, odnotowana bez wyrównywania:** święto św. Agnieszki przypada 21 I, ale **21 I 1706 był czwartkiem, nie piątkiem**. W przedziale 1690–1745 „feria sexta ipso die Festi S. Agnetis” zgadza się tylko dla lat **1695, 1701, 1707, 1718, 1724, 1729 i 1735**. Odczytu roku („1706”) nie zmieniam, ale **uznaję go za niepewny**. Wpisy 1691–1693 tworzą całość: darowizna gruntu (1691), kwit z sumy zastawnej 45 złp (1692) i zapis mężowi otrzymanych łącznie 80 złp na rzecz żony (1693). Osoby i wieś Bzów zgodne z tagami PTG do skanów 57-114 i 57-115 („Marianna Rzążewska Szaniawska”, „Stanisław Rzążewski”, „Szymon Rzążewski”, „Andrzej Szaniawski”, „Franciszek Wielgórski”, „Jan Wielgórski”, „Bzów”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Kwit z sumy 45 złp zastawnej i kasacja zapisu
strona czynna Marianna Rzążewska Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Franciszek Wielgórski Nob. · Nabywca
wartość 45
osoby we wpisie Marianna z Rzążewskich Szaniawska, w asystencji męża Andrzeja Szaniawskiego – kwitująca; Franciszek Wielgórski – kwitowany (wieczysty nabywca dóbr); Szymon [lub Wojciech] Rzążewski – pierwotny dłużnik; zm. Stanisław Rzążewski – pierwotny wierzyciel (ojciec zeznającej)
miejscowości we wpisie wieś Bzów
Taż sama zeznająca, w asystencji [męża], zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonego (Nob.) Franciszka Wielgórskiego i jego następców —
z sumy **czterdziestu pięciu złotych polskich**, przez urodzonego (Nob.) [Szymona] Rzążewskiego, teraźniejszego kwitowanego poprzednika, zmarłemu urodzonemu (Nob.) Stanisławowi Rzążewskiemu, rodzicowi jej, sposobem zastawnym, na pewnych dobrach w dziedzictwie wsi **Bzów** leżących, przed aktami niniejszymi, w piątek w sam dzień święta św. Agnieszki Panny i Męczennicy Roku Pańskiego 1700 [odczyt roku niepewny] zapisanej;
obecnie zaś przez nią, zeznającą, z rąk kwitowanego — **jako wieczystego nabywcy prawa do wspomnianych dóbr** — odebranej — kwituje; a zapis tenże kasuje.
uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — rozbieżność:** 21 I 1700 był czwartkiem, nie piątkiem (podobnie jak 21 I 1706 we wpisie 1691). Obie daty w tej parze wpisów operują tą samą formułą („feria sexta ipso die Festi S. Agnetis”), lecz podają różne lata (1706 i 1700) — **odczyty obu uznaję za niepewne**; kalendarz dopuszcza tu lata 1695, 1701, 1707, 1718, 1724, 1729, 1735. Rachunek: 45 złp z tego wpisu plus cena gruntu z wpisu 1691 składają się na **80 złp**, które mąż zeznającej zapisuje jej we wpisie 1693.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis 80 złp żonie na połowie dóbr, pod zakładem 80 złp
strona czynna Andrzej Szaniawski Nob. · Dłużnik
strona bierna Marianna Rzążewska Nob. · Strona (małżonek)
wartość 80
osoby we wpisie Andrzej Szaniawski, syn zm. Mikołaja Szaniawskiego – zapisujący; Marianna z Rzążewskich Szaniawska – żona; Franciszek Wielgórski – od którego odebrano sumę
Urodzony (Nob.) Andrzej Szaniawski, zmarłego urodzonego (Nob.) Mikołaja Szaniawskiego syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonej (Nob.) Mariannie Rzążewskiej, małżonce swojej prawej, i jej następcom
sumę **osiemdziesięciu złotych polskich** — **z rąk urodzonego (Nob.) Franciszka Wielgórskiego, tak tytułem ceny dóbr, jak i z dóbr zastawionych odebraną** — sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, czystego i prostego długu winien jest i powinien; którą to sumę **na połowie wszystkich i pojedynczych dóbr swoich** zapisuje i zabezpiecza.
Sumę zaś tę na pierwsze żądanie tejże małżonki swojej zapłacić i przy aktach niniejszych złożyć się poddaje i zobowiązuje, a to pod podobnym zakładem osiemdziesięciu złotych polskich, [z poddaniem się forum urzędu niniejszego].
[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejący pisma („Ignarus litt.”).
uwagi i marginalia **Rachunek zgodny:** 80 złp odebrane od Wielgórskiego to suma **ceny gruntu darowanego we wpisie 1691** i **45 złp z zastawu skwitowanego we wpisie 1692**. Kancelaria wyraża to precyzyjnie: „tam pro pretio bonorum, quam ex bonis obligatis levatam”. Mechanizm identyczny jak w parach 1646–1647, 1648–1649 i 1660–1661: pieniądz odebrany od nabywcy zostaje natychmiast zapisany żonie na dobrach męża.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwitacja posagowa i zrzeczenie się dóbr (quietatio dotis, abrenuntiatio)
strona czynna Marianna Iwanowska Nob. · Strona
strona bierna Marianna Iwanowska Nob. · Strona
osoby we wpisie Marianna z Iwanowskich Rzążewska; Krzysztof Iwanowski (ojciec, zm.); Agnieszka z Żurawskich Iwanowska (matka, zm.); Maciej Rzążewski (mąż); Bartłomiej Iwanowski i Krzysztof Iwanowski (bracia rodzeni)
Szlachetna (Nob.) **Marianna Iwanowska**, zmarłego **Krzysztofa Iwanowskiego** ze zmarłą szlachetną (Nob.) **Agnieszką Żurawską** spłodzona [córka], a szlachetnego (Nob.) **Macieja Rzążewskiego** małżonka prawna, w asystencji tegoż męża swego, zdrowa będąc, zeznała, iż
**stało się jej zadość co do posagu i wyprawy należnej z dóbr ojczystych i macierzystych oraz z rzeczy ruchomych — w tej mierze, w jakiej jej przypadało — z rąk szlachetnych (Nob.) Bartłomieja i Krzysztofa Iwanowskich, braci swoich rodzonych**;
a z uwagi na to zadośćuczynienie **ich kwituje**, oraz **w ręce ich się z dóbr wyzuwa i im zrzeka (abdicat et abrenunciat)**.
uwagi i marginalia Kolejna z serii **kwitacji posagowych połączonych ze zrzeczeniem się dóbr** (por. wpisy 1776, 1812) — czynność wyłączająca wyposażoną córkę z dalszej sukcesji. **Wysokości posagu źródło nie podaje** — **nie uzupełniano domysłem**. **Bracia noszą imiona Bartłomiej i Krzysztof**, przy czym **Krzysztof jest zarazem imieniem ojca** — obie osoby figurują pod tym samym imieniem i nazwiskiem; **odnotowano jawnie**. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-144 („Marianna Iwanowska Rzążewska”, „Krzysztof Iwanowski”, „Agnieszka Żurawska Iwanowska”, „Maciej Rzążewski”, „Bartłomiej Iwanowski”). ✔
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ante Festum S. Mariae Magdalenae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwitacja części sumy odziedziczonej (quietatio ex parte) z kasacją zapisu w tej części
strona czynna Józef Krzyżanowski Gen. · Strona
strona bierna Józef Krzyżanowski Gen. · Strona
osoby we wpisie Józef Krzyżanowski; Marcin Krzyżanowski (ojciec, zm.); Jadwiga z Kopińskich Krzyżanowska (matka, zm.); Jan, Antoni i Aleksander Krzyżanowscy oraz Helena z Krzyżanowskich Przyłuska i Marianna z Krzyżanowskich Górska (rodzeństwo); Antoni Przyłuski; Jan Jaroszewski (kwitowany); Józef Ługowski; Krzysztof Kopiński i Dorota z Rzążewskich Kopińska (dziadkowie); Marianna, Zofia i Dorota Kopińskie (ciotki); Dorota z Kopińskich Rozwadowska; Wawrzyniec Rozwadowski
**[Nagłówek karty:] PROTOCOLLON INSCRIPTIONUM — [poszyt] trzynasty.**
Urodzony (Gen.) **Józef Krzyżanowski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Marcina Krzyżanowskiego** z urodzoną (Gen.) **Jadwigą Kopińską** spłodzony syn, imieniem własnym oraz urodzonych (Gen.) **Jana, Antoniego, Aleksandra, Heleny — urodzonego (Gen.) Antoniego Przyłuskiego małżonki — oraz Marianny, urodzonego (Gen.) Górskiego małżonki — Krzyżanowskich, braci i sióstr swoich rodzonych**, za których **ręczy**, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonego (Gen.) **Jana Jaroszewskiego** i jego następców —
**z sumy stu pięćdziesięciu złotych polskich, z sumy pierwotnej trzystu złotych polskich**,
przez zmarłego urodzonego (Gen.) **Józefa Ługowskiego** urodzonym (Gen.) **Jadwidze — matce jego — oraz Mariannie, Zofii i Dorocie Kopińskim**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Krzysztofa Kopińskiego** ze zmarłą urodzoną (Gen.) **Dorotą Rzążewską** spłodzonym, **sposobem prostego długu, przed niniejszymi aktami, w poniedziałek w sam dzień święta św. Małgorzaty Panny i Męczennicy Roku Pańskiego 16[..]** [dwie ostatnie cyfry nieczytelne] **zapisanej i do zapłacenia zabezpieczonej**;
a przypadłej [mu] **po zmarłej urodzonej (Gen.) Dorocie Kopińskiej, zmarłego Wawrzyńca Rozwadowskiego małżonce pozostałej, ciotce (amita) jego** — [sumy] przez nią **przed niniejszymi aktami w [dniu] przed świętem św. Katarzyny Panny i Męczennicy Roku Pańskiego 1702 [scedowanej]**;
**po zmarłej zaś urodzonej (Gen.) Jadwidze z Kopińskich, matce jego, należycie i prawem naturalnym — przy współudziale pozostałych współspadkobierców — na niego spadłej**;
a **obecnie rzeczywiście i skutecznie przez niego, zeznającego, z rąk kwitowanego odebranej** —
**kwituje**, a **zapis dłużny — co do sumy zapłaconej — kasuje**;
**ewikcję i rękojmię co do powyższej sumy — przez niego, zeznającego, imieniem własnym oraz wspomnianych braci i sióstr swoich odebranej — od nich zabezpiecza**,
i **zobowiązuje się obecnego kwitowanego wraz z jego następcami, z dóbr swoich oraz ze wszystkich sum jakichkolwiek, bronić i zasłaniać**;
a to **pod podobnym wadium stu pięćdziesięciu złotych polskich, dla którego [właściwy jest] sąd niniejszy albo jakikolwiek inny**.
*[Podpis własnoręczny:] **Jozef Krzyzanowski***
uwagi i marginalia **Wpis o dużej wartości genealogicznej — rekonstruuje trzy pokolenia:** • **Krzysztof Kopiński** i **Dorota z Rzążewskich** — rodzice czterech córek: **Jadwigi** (żony Marcina Krzyżanowskiego), **Marianny**, **Zofii** i **Doroty** (żony Wawrzyńca Rozwadowskiego); • **Jadwiga** i Marcin Krzyżanowscy — rodzice sześciorga: **Józefa** (zeznającego), **Jana**, **Antoniego**, **Aleksandra**, **Heleny** (Przyłuskiej) i **Marianny** (Górskiej). Wszystkie te osoby figurują w tagach PTG do skanu 57-146. ✔ **Rachunek:** kwitowane **150 złp z sumy pierwotnej 300 złp** — dokładnie połowa, odpowiadająca udziałowi po matce i po ciotce. Kasacja zapisu **tylko w tej części**. ✔ **Rok zapisu pierwotnego nieczytelny** — czytelne tylko „A.D. 16…”; **nie uzupełniano domysłem**. Sam zapis pochodzi więc jeszcze z XVII w., a cesja ciotki datowana jest na **1702 r.** (przed świętem św. Katarzyny, 25 XI) — **dnia tygodnia rękopis w tym miejscu nie podaje czytelnie, więc daty nie weryfikowano**. **Termin „amita” (ciotka, siostra ojca lub — jak tu — siostra matki w użyciu tej kancelarii)** — por. wpis 1798. **Znaczenia nie zawężano.** **Nazwisko „Rzążewska” przyjęto za tagiem PTG** („Dorota Rzążewska? Kopańska”, z pytajnikiem); rękopis daje odczyt zbliżony do „Rząsowska” — **rozbieżność odnotowana**. Podobnie tag „Dorota Kopińska Rozawadowska” zawiera literówkę — przyjęto **Rozwadowska**. **Nagłówek karty 145r ujawnia numer poszytu: „Protocollon Inscriptionum 13tium”** — obserwacja kodykologiczna dotycząca struktury księgi.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi S. Mariae Magdalenae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwitacja sumy (quietatio) z kasacją zapisu
strona czynna Maciej Łoszyński Nob. · Strona
strona bierna Apolonia Pióro Nob. · Strona
osoby we wpisie Maciej Łoszyński(?); Apolonia Piórówna (żona); Stanisław Pióro (jej ojciec, zm.); Maciej [Mateusz] Rzążewski i Franciszek Rzążewski (jego syn); Stanisław Rzążewski
miejscowości we wpisie Modrzew
Szlachetny (Nob.) **Maciej Łoszyński** [odczyt nazwiska niepewny], imieniem własnym oraz szlachetnej (Nob.) **Apolonii Piórówny**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Stanisława Pióro** córki, **małżonki swojej**, za którą **ręczy**, i imieniem [jej] — [zeznał], iż on
szlachetnego (Nob.) **Macieja Rzążewskiego** i szlachetnego (Nob.) **Franciszka, syna** [jego], oraz ich następców —
**z sumy dwudziestu złotych polskich**, szlachetnemu (Nob.) **Stanisławowi Rzążewskiemu, rodzicowi małżonki** [odczyt tej partii niepewny], **sposobem obligatoryjnym na dobrach pewnych, w dziedzicznej wsi Modrzewiu leżących**, przed niniejszymi aktami **w piątek po niedzieli Laetare minionego Roku Pańskiego 1727** zapisanej,
a **obecnie w wystarczającej mierze zapłaconej** —
**kwituje**, a **wszystko ustępuje**, wraz z **wwiązaniem (intromissio) od zaraz**.
uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** Wielkanoc 1727 = 13 IV; niedziela Laetare = 13 IV − 21 dni = **23 III 1727 (niedziela)**; piątek po niej = **28 III 1727** ✔. **Wpis silnie poprawiany przez pisarza** — kilka skreśleń w partii określającej, kto komu i za kogo zapisał sumę; **odczyt tych relacji pozostaje niepewny i nie był wygładzany**. **Rozbieżności z tagami PTG do skanu 57-155 odnotowane:** • zeznający czytany jako **„Mathias Łoszyński”** — **w tagach nie występuje**; • jego żona **Apolonia Piórówna** i jej ojciec **Stanisław Pióro** — **również nieobecni w tagach** (tag „Jan Pióro” dotyczy skanu 57-146); • kwitowany zapisany w rękopisie jako **„Mathiaeus/Mathias Rzążewski”**, tag PTG podaje **„Mateusz Rzążewski”** — **przyjęto formę rękopisu (Maciej), odnotowując wariant PTG**. Pozostali (Franciszek i Stanisław Rzążewscy, wieś Modrzew) zgodni z tagami. ✔ Rachunek: kwitowane **20 złp**.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Petri in Vinculis A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwit z części sumy (100 złp z 200 złp) i kasacja manifestacji (quietatio partialis, cassatio manifestationum)
strona czynna Walenty Rzążewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Sebastian Borkowski Nob. · Dłużnik
wartość 200
osoby we wpisie Walenty Rzążewski, syn zm. Ludwika Rzążewskiego – kwitujący (nieświadomy pisma); Sebastian Borkowski, syn zm. Stanisława zwanego Brykcy, wieczystego prawa nabywca dóbr – kwitowany; Paweł Borkowski, syn zm. Tomasza Borkowskiego (zm.) – pierwotny zapisujący; Grzegorz i Jakub Borkowscy, filiastrowie Pawła – cesjonariusze pośredni
miejscowości we wpisie Borki Paduchy
Urodzony (Nob.) **Walenty Rzążewski**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Ludwika Rzążewskiego** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonego (Nob.) **Sebastiana Borkowskiego**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Stanisława zwanego Brykcy** syna, i jego następców —
**z sumy stu złotych polskich, z sumy większej [pierwotnej] dwustu złotych polskich**,
przez zmarłego urodzonego (Nob.) **Pawła Borkowskiego**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Tomasza Borkowskiego** [syna], **sposobem obligatoryjnym na dobrach pewnych, w dziedzicznej wsi Borkach Paduchach leżących**, wobec akt niniejszych **we czwartek po święcie św. Franciszka Wyznawcy Roku Pańskiego 1693 najpierw zapisanej**,
**a wreszcie na urodzonych (Nob.) Grzegorza i Jakuba Borkowskich, wspomnianego zmarłego urodzonego (Nob.) Pawła Borkowskiego filiastrów** [wyraz następujący czytany niepewnie], wobec tychże akt **we czwartek po niedzieli Misericordia Roku Pańskiego 173[…] ustąpionej** [ostatnia cyfra roku poprawiana w rękopisie i nieczytelna],
**obecnie zaś przez samego zeznającego z rąk kwitowanego — jako tychże dóbr wieczystego prawa nabywcy (perpetui juris acquisitoris) — dostatecznie i skutecznie podniesionej** —
**kwituje**,
a **manifestacje poprzedzające, co do sumy podniesionej, kasuje**.
*Nieświadomy pisma [ignarus litterarum].*
uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** św. Franciszek Wyznawca = 4 X; **4 X 1693 = niedziela**, czwartek po nim = **8 X 1693** ✔. **Rachunek spójny i wprost podany:** kwitowane **100 złp** stanowi część **sumy pierwotnej 200 złp** („ex Summa Longiori Ducentorum Florenorum Polonicalium”) — kwitacja **częściowa**, po niej pozostaje jeszcze 100 złp ✔. Kasacja manifestacji ograniczona wyraźnie **„quo ad levatam Summam”** (co do sumy podniesionej), a więc również częściowa — kancelaria jest tu precyzyjna. **Roku cesji pośredniej nie odczytano:** „A.D. 173[…]” — **ostatnia cyfra jest w rękopisie poprawiana i zamazana**; **nie uzupełniano jej domysłem**, a formuła feryjna (czwartek po niedzieli Misericordia) nie pozwala roku odtworzyć, bo pasuje do każdego roku. **Ciąg wierzytelności:** Paweł Borkowski (syn Tomasza) zapisuje 200 złp na dobrach w Borkach Paduchach (1693) → cesja na Grzegorza i Jakuba Borkowskich, jego **filiastrów** (173[…]) → obecnie Walenty Rzążewski kwituje z połowy tej sumy Sebastiana Borkowskiego Brykcego jako nabywcę dóbr. **Sposobu, w jaki wierzytelność przeszła na Rzążewskiego, wpis nie wyjaśnia — nie uzupełniano tego domysłem.** **Termin „filiaster” ponownie zachowany dosłownie** (por. wpisy 1878 i 1879). **Formuła „perpetui juris acquisitor”** (wieczystego prawa nabywca) — ta sama, którą kancelaria stosuje we wpisie 1876 wobec Franciszka Jezierskiego („perpetui juris quaesitor”). Osoby i wieś **w komplecie zgodne z tagami PTG do skanu 57-159** („Walenty Rzążewski”, „Ludwik Rzążewski”, „Sebastian Borkowski Brykcy”, „Stanisław Borkowski Brykcy”, „Paweł Borkowski”, „Tomasz Borkowski”, „Grzegorz Borkowski”, „Jakub Borkowski”, „Borki Paduchy”). ✔
data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Sub Actu Feria Quarta post Festum S. Laurentii Martyris Anno 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
zapis długu prostego 500 złp, w tym 360 złp w czerwonych złotych węgierskich, z prowizją 10 % (inscriptio simplicis debiti)
strona czynna Jakub Rzążewski Gen. · Dłużnik
strona bierna Michał Gołaski Gen. · Wierzyciel
wartość 500
osoby we wpisie Jakub Rzążewski, syn zm. Józefa Rzążewskiego – zapisujący; Michał Gołaski, wicesgerent łukowski – wierzyciel
miejscowości we wpisie —
Urodzony (Gen.) **Jakub Rzążewski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Józefa Rzążewskiego** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonemu (Gen.) **Michałowi Gołaskiemu, wicesgerentowi łukowskiemu**, i jego następcom
**sumę pięciuset złotych polskich** — **a mianowicie: w czerwonych złotych węgierskich trzysta sześćdziesiąt [złotych polskich], licząc każdy czerwony złoty węgierski po osiemnaście złotych polskich; w [monecie bieżącej] zaś sto czterdzieści złotych polskich** —
**sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu — winien jest i powinien**;
którą to sumę **na wszystkich i każdym z osobna dobrach swoich — tak ruchomych, jak i nieruchomych — oraz na sumach gdziekolwiek ulokowanych zapisuje i zabezpiecza**;
a nadto [przyrzeka], iż **tęż sumę na wigilię święta Narodzenia Najświętszej Panny Maryi, w roku, da Bóg, przyszłym 1745 przypadającą, zapłaci i wobec akt niniejszych złoży — wraz z prowizją po dziesięć od sta, nie bacząc na jakiekolwiek bezkrólewie ani na klęskę czasów** — czemu **się poddał i zobowiązał**;
**w razie zaś niezapłacenia sumy kapitalnej — urzędowi się poddaje**;
i to **pod podobnym zakładem** [pięciuset złotych polskich].
uwagi i marginalia **Rachunek walutowy jawny i w pełni zgodny:** **360 złp + 140 złp = 500 złp** ✔; kancelaria podaje przelicznik wprost — **„quemlibet aureum Hungaricalem octodecim Florenos Polon. computando”**, czyli **1 czerwony złoty węgierski = 18 złp**. Z tego wynika, że część węgierska długu to **20 czerwonych złotych** (360 : 18 = 20) ✔. **To kolejne, wyjątkowo jednoznaczne potwierdzenie kursu 1 czerwony złoty = 18 złp**, ustalonego w tym opracowaniu na podstawie kilkunastu niezależnych wpisów (m.in. wpisu, w którym kancelaria zapisała *„Octodecem Florenos Polon., nempe uno aureo Hungaricali”*). **Stopa prowizji: „per decem a centum” = 10 %** ✔ — jak we wpisie poprzednim (1926) z tej samej sesji. **Termin płatności: wigilia Narodzenia NMP (7 IX) 1745** — kancelaria wykreśliła pierwotny zapis i nadpisała słowo **„Vigilia”**, co odnotowano. **Klauzula o bezkrólewiu i klęsce czasów** powtarza się tu za wpisem 1926 — dwa kolejne wpisy tej samej sesji zabezpieczają wierzyciela na wypadek interregnum. **Zabezpieczenie rozciągnięte na ruchomości i na sumy „ubivis haerentes”** (gdziekolwiek ulokowane), nie tylko na nieruchomości. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-171 („Jakub Rzążewski”, „Józef Rzążewski”, „Michał Gołaski”). ✔
data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Sub Actu Sabbatho ante Festum Exaltationis S. Crucis proximo A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
zapis długu prostego 468 złp z prowizją 10 % (inscriptio simplicis debiti)
strona czynna Jakub Rzążewski Gen. · Dłużnik
strona bierna Franciszek Gołaski Gen. · towarzysz chorągwi pancernej · Wierzyciel
wartość 468
osoby we wpisie Jakub Rzążewski, syn zm. Józefa Rzążewskiego – zapisujący (podpis własnoręczny); Franciszek Gołaski, towarzysz chorągwi pancernej Szaniawskiego, łowczego Wielkiego Księstwa Litewskiego – wierzyciel
miejscowości we wpisie —
Urodzony (Gen.) **Jakub Rzążewski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Józefa Rzążewskiego** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonemu (Gen.) **Franciszkowi Gołaskiemu, towarzyszowi chorągwi pancernej** jaśnie wielmożnego (Illustr.) **Szaniawskiego, łowczego Wielkiego Księstwa Litewskiego**, i jego następcom
**sumę czterystu sześćdziesięciu ośmiu złotych polskich** — **sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu — winien jest i powinien**;
którą to sumę **na wszystkich i każdym z osobna dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza**;
a nadto [przyrzeka], iż **tęż sumę odtąd, na poniedziałek po niedzieli Invocavit wielkopostnej pierwszy, w roku, da Bóg, przyszłym — wraz z prowizją po dziesięć od sta płaconą — zapłaci i wobec akt niniejszych złoży**, czemu **się poddał i zobowiązał**;
i to **pod podobnym zakładem czterystu sześćdziesięciu ośmiu złotych polskich**, dla którego **forum urzędu niniejszego, a w razie bezkrólewia — sądu kapturowego ziemi łukowskiej**.
*Podpis własnoręczny: „Jakub Rzążewski”.*
uwagi i marginalia **Rachunek spójny:** dług **468 złp** (liczebnik poprawiany w rękopisie: skreślono „Quadraginta”, nadpisano „Sexaginta Octo”), zakład **„sub simili Vadio Quadringentos Sexaginta Octo Florenos Polon.” = 468 złp** ✔ — **poprawka potwierdzona przez zgodny zakład**. **Weryfikacja terminu:** Wielkanoc 1745 = 18 IV, **niedziela Invocavit = 7 III 1745**, poniedziałek po niej = **8 III 1745** ✔. **Stopa prowizji: „per decem a centum” = 10 %** ✔ — trzecie potwierdzenie w tej partii (por. wpisy 1926 i 1927). **Klauzula o sądzie kapturowym ziemi łukowskiej** na wypadek bezkrólewia — powtórzenie zabezpieczenia z wpisów 1926–1927; **tutaj kancelaria wskazuje kaptur imiennie dla ziemi łukowskiej**. **Trzecia chorągiew pancerna w tej partii księgi:** po chorągwiach Rudzińskiego (kasztelana czernihowskiego) i księcia Lubomirskiego (podstolego koronnego) pojawia się chorągiew **Szaniawskiego, łowczego Wielkiego Księstwa Litewskiego (Venator Magni Ducatus Lithuaniae)** — urząd litewski, w tej księdze **po raz pierwszy**. **Imienia łowczego rękopis nie podaje** i nie uzupełniano go domysłem. **Ten sam Jakub Rzążewski, syn Józefa**, występuje we wpisie 1927 (12 IX 1744) jako dłużnik Michała Gołaskiego na 500 złp; tutaj, jedenaście dni później, zaciąga kolejny dług — **468 złp u Franciszka Gołaskiego**. Zbieżność nazwiska wierzycieli odnotowano, **pokrewieństwa Michała i Franciszka Gołaskich źródło nie podaje i nie przesądzano go**. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-174 („Jakub Rzążewski”, „Józef Rzążewski”, „Franciszek Gołaski”). ✔
data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Feria Quarta post Festum S. Matthaei Apostoli et Evangelistae proxima [A.D. 1744to]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
darowizna poddanego wraz z rodziną, inwentarzem i gospodarstwem (donatio subditi)
strona czynna Jakub Rzążewski Gen. · Zbywca
strona bierna Michał Gołaski Gen. · Nabywca
osoby we wpisie Jakub Rzążewski i Józef Rzążewski – darczyńcy; Michał Gołaski, syn Józefa Gołaskiego – obdarowany; pracowity Tomasz Banaś, poddany, z żoną i dziećmi – przedmiot darowizny; Szymon Rzążewski, brat rodzony [darczyńcy] – wobec niego szczególne zobowiązanie ewikcyjne
miejscowości we wpisie wieś dziedziczna Rzą… [nazwa ucięta przy oprawie – zob. uwagi]
[Nagłówek sesji:] **Poniedziałek nazajutrz po święcie św. Łukasza Ewangelisty** Roku Pańskiego 1744 [**19 października 1744**].
Urodzeni (Gen.) **Jakub Rzążewski i Józef Rzążewski**, [zmarłego urodzonego (Gen.) …] synowie, zdrowi będąc, zeznali, iż oni
urodzonemu (Gen.) **Michałowi Gołaskiemu**, urodzonego (Gen.) **Józefa Gołaskiego** synowi, i jego następcom
**pracowitego (Labor.) Tomasza Banasia, poddanego swojego**, **wraz z żoną, dziećmi, bydłem, trzodą, wołami i całym dobytkiem gospodarskim**,
**tudzież z chałupą, rolami, polami, łąkami, [ogrodami], dobrami, gajami, borami, zaroślami i zagajnikami** oraz **wszelkimi innymi przynależnościami, przez niego dzierżonymi i posiadanymi**,
**z robociznami, daninami, powinnościami i wszelkimi opłatami, przez niego zwyczajowo odprawianymi** —
**we wsi dziedzicznej Rzą…** [nazwa ucięta przy oprawie] **leżące, ze wszystkim** [co do nich należy] — **daje i darowuje**.
**Intromisję od zaraz** [przyzwala] **i obronę prawną powszechną** [przyrzeka], **a szczególnie od urodzonego (Gen.) Szymona Rzążewskiego, brata swego rodzonego, oraz od innych**; **a to pod szkodami ziemskimi** [i pod sądem niniejszym].
*[Dopisek pisarza na marginesie, wstawiony znakiem #:] „oraz z innymi przyległymi ogrodami”.*
*[Podpis własnoręczny pod wpisem:] **Jakub Rzążewski**.*
uwagi i marginalia **Wpis rzadkiego typu: przedmiotem darowizny jest CZŁOWIEK — poddany wraz z całym gospodarstwem.** Kancelaria wylicza go tak samo, jak wyliczyłaby grunt: „Laboriosum Thomam Banas, Subditum suum, una cum uxore, pueris, pecoribus, pecudibus, bobus, totaque re familiari domestica, nec non casa, agris, campis, pratis … per ipsum tentis et possessis … laboribus, datiis, dationibus, obventionibus quibusvis per ipsum praestari solitis”. Darowany jest więc **cały byt gospodarczy chłopa**: on sam, żona, dzieci, inwentarz żywy, chałupa, użytki i — co istotne prawnie — **przypisane do niego robocizny i daniny**. **W tym roczniku to drugi taki wpis** obok zastawu dwóch poddanych z rodzinami i gospodarstwami za 1000 złp (nr 699). Czynność spisano jako **darowiznę, bez podania sumy** — ale **nie była to darowizna**: w tej samej sesji, we wpisie nr 1984, Jakub Rzążewski kwituje Michała Gołaskiego z **600 złp „pro pretio Bonorum” (tytułem ceny)** za dokładnie ten sam przedmiot. Cena została więc przypisana wpisowi nr 1984, żeby nie liczyć jej czterokrotnie; ten wpis pozostaje bez kwoty. **Ewikcja szczególna wskazuje na spór w rodzinie:** obok zwykłej *evictio generalis* darczyńcy zobowiązują się bronić nabywcy **„a G. Simone Rzążewski, fratre suo germano, et aliis”** — imiennie od własnego brata rodzonego. Kancelaria wymienia z nazwiska tylko tego, po kim spodziewa się roszczenia. **Nazwa wsi ucięta przy oprawie.** Wiersz kończy się słowami „in haereditate Villa Rzą…”, a dalszy ciąg wchodzi w grzbiet i jest na skanie nieczytelny. Kontekst (obie strony to Rzążewscy, a tagi PTG do sąsiednich skanów notują Rzążew) wskazuje na **Rzążew**, ale **jest to hipoteza, nie odczyt** — luki nie uzupełniano. **Imię ojca darczyńców nieodczytane** — koniec pierwszego wiersza wchodzi w grzbiet; podano tylko to, co czytelne. **Jeden podpis własnoręczny — Jakub Rzążewski**; przy Józefie Rzążewskim kancelaria nie odnotowała ani podpisu, ani formuły o nieumiejętności pisma. **Data zweryfikowana:** „Feria Secunda in Crastino Festi S. Lucae Evangelistae” — św. Łukasz 18 X 1744 wypadł w niedzielę, nazajutrz to **poniedziałek 19 X 1744** ✔. Kolejne potwierdzenie zasady **„in C^no” = in crastino**. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-184** („Jakub Rzążewski”, „Józef Rzążewski”, „Szymon Rzążewski”, „Michał Gołaski”, „Józef Gołaski”) ✔. **Poddanego Tomasza Banasia tagi nie notują** — indeksy PTG systematycznie pomijają osoby stanu chłopskiego; rozbieżność odnotowana.
data w brzmieniu kancelarii [nagłówek sesji:] Feria Secunda in C^no Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
darowizna poddanego nieżonatego (donatio subditi)
strona czynna Jakub Rzążewski Gen. · Zbywca
strona bierna Michał Gołaski Gen. · Nabywca
osoby we wpisie Jakub Rzążewski – darczyńca; Michał Gołaski – obdarowany; pracowity Marcin Konopka, poddany dziedziczny, nieżonaty – przedmiot darowizny
miejscowości we wpisie dobra Łyska [odczyt nazwy niepewny] – miejsce urodzenia poddanego
**Tenże zeznający** [urodzony (Gen.) Jakub Rzążewski] **temuż** [urodzonemu (Gen.) Michałowi Gołaskiemu]
**pracowitego (Labor.) Marcina Konopkę, nieżonatego** [w rękopisie „innubum”], **poddanego swojego dziedzicznego**, **w dobrach Łyska** [odczyt nazwy niepewny] **urodzonego**,
**wraz z całą tegoż poddanego własnością, przynależnością rodzinną, prawem i zwierzchnością** [nad nim] —
**daje i darowuje**,
**dając i przyzwalając** [moc] **tegoż poddanego trzymania, mienia i posiadania, tudzież w dobrach swoich osadzania, oraz wedle użytku i upodobania swojego obracania**.
**Sąd niniejszy.**
*[Podpis własnoręczny pod wpisem:] **Jakub Rzążewski**.*
uwagi i marginalia **Drugi tego dnia wpis o darowiźnie człowieka** — po Tomaszu Banasiu (nr 1981) ten sam Jakub Rzążewski daje temu samemu Michałowi Gołaskiemu **drugiego poddanego, Marcina Konopkę**. Zestawienie obu wpisów jest pouczające: Banaś przechodzi **z żoną, dziećmi, inwentarzem i całym gospodarstwem**, Konopka — **sam jeden**, bo źródło określa go jako **„innubum”, czyli nieżonatego**. Kancelaria odróżnia więc poddanego osiadłego (z gospodarstwem) od poddanego wolnego stanu, którego nabywca może dopiero **osadzić** („in Bonis suis locandi”). **Formuła władzy nad poddanym jest w tym wpisie wyjątkowo szeroka i dosłowna:** „tenendi, habendi et possidendi ac in Bonis suis locandi atque **pro usu et libitu suo convertendi**” — trzymania, mienia, posiadania, osadzania w swoich dobrach i **obracania wedle użytku i upodobania**. To jedno z najostrzejszych sformułowań poddaństwa w całym opracowanym materiale; podano je w przekładzie dosłownie, bez łagodzenia. **„Cum omni ejusdem Subditi proprietate, propinquitate, jure, dominio”** — obok własności i zwierzchności wymieniono **propinquitas**, czyli krąg krewnych poddanego; przechodzą oni wraz z nim. **Wyraz „innubum” odczytany pewnie co do liter, ale jest w tej księdze hapaksem** — nie występuje w żadnym innym opracowanym wpisie. Sens („nieżonaty”) potwierdza kontrast z wpisem nr 1981. **Nazwa dóbr, w których poddany się urodził, odczytana niepewnie** („in Bonis Łyska nativum”): litery układają się w „Lyska”/„Łyska”, ale nazwa ta **nie występuje ani w tagach PTG do tego skanu, ani nigdzie indziej w dotychczas opracowanym materiale**. Luki nie uzupełniano. **Uwaga terminologiczna:** „nativum” znaczy tu **urodzonego** (imiesłów od *nasci*), a nie *nobilis*. To ta sama pułapka, która wcześniej spowodowała błędne otagowanie polskiego „urodzony” we wpisach 29, 631 i 831. **Czynność należy do jednej transakcji sprzedaży:** wpisy 1981–1983 przekazują ludzi i grunt w formie darowizny, a wpis nr 1984 kwituje **cenę 600 złp** za całość. Zob. uwagi do nr 1984. **Rozbieżność z tagami PTG:** tagi do skanu 57-184 wymieniają „Marcin Konopka” ✔, ale **nie notują nazwy dóbr** jego urodzenia. Rozbieżność odnotowana.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1981:] Feria Secunda in C^no Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
darowizna dóbr dziedzicznych zostających w cudzym posiadaniu (donatio bonorum)
strona czynna Jakub Rzążewski Gen. · Zbywca
strona bierna Michał Gołaski Gen. · Nabywca
osoby we wpisie Jakub Rzążewski – darczyńca; Michał Gołaski – obdarowany; Maciej Chromiński oraz Krzysztof Tchórzewski zwany Cieszyk z małżonką – dotychczasowi posiadacze darowanych dóbr
miejscowości we wpisie wieś dziedziczna Tchórzew Rogale
**Tenże zeznający** [urodzony (Gen.) Jakub Rzążewski] **temuż** [urodzonemu (Gen.) Michałowi Gołaskiemu]
**dobra swoje dziedziczne**, **zostające w posiadaniu — jakimkolwiek sposobem i tytułem prawnym — urodzonych (Nob.) Macieja Chromińskiego oraz Krzysztofa Tchórzewskiego zwanego Cieszyk i małżonki jego**,
**wszystkie i każde z osobna: w rolach, polach, łąkach, lasach, dobrach, gajach, borach, zaroślach i zagajnikach**, **stykające się z** [dobrami] **innych współsukcesorów**,
**we wsi dziedzicznej Tchórzew Rogale leżące, ze wszystkim** [co do nich należy] — **daje i darowuje**.
**Intromisję od zaraz** [przyzwala] **i obronę prawną powszechną** [przyrzeka], **a to pod szkodami ziemskimi i pod sądem urzędu niniejszego**.
*[Podpis własnoręczny pod wpisem:] **Jakub Rzążewski**.*
uwagi i marginalia **Trzeci akt Jakuba Rzążewskiego na rzecz Michała Gołaskiego w jednej sesji** (nr 1981 – poddany z rodziną i gospodarstwem, nr 1982 – poddany nieżonaty, nr 1983 – grunty). Razem składają się na **przekazanie całej obecności majątkowej darczyńcy w Tchórzewie Rogalach**: ludzi i ziemi. **Kluczowe zastrzeżenie prawne: darowane dobra są w cudzym ręku.** Formuła „in possessione quovis modo et Juris titulo NN. Mathiae Chromiński et Christophori Tchorzewski Cieszyk ac Consortis ejus existentia” oznacza, że w chwili darowizny grunty **dzierżą inne osoby** — najpewniej jako posesorowie zastawni. Obdarowany otrzymuje więc **prawo**, a nie faktyczne władanie; stąd wzmocniona *evictio generalis*. **Rozróżnienie stanowe jest w tym wpisie wyraźne i zachowane:** darczyńca i obdarowany noszą siglum **G. (Generosus)**, natomiast posiadacze — **N.N. (Nobiles)**. Pisarz konsekwentnie odróżnia obie grupy w obrębie jednego zdania, co potwierdza, że w tej partii księgi zróżnicowanie tytulatury jest świadome, a nie przypadkowe. **Imię Chromińskiego zapisane w dopełniaczu „Mathiae”** — a więc w jedynym przypadku, w którym *Matthias* (Maciej) i *Matthaeus* (Mateusz) są nierozróżnialne; **przypadek diagnostyczny w tym wpisie nie występuje**. Przyjęto formę z tagów PTG („Maciej Chromiński”), ale lekcji „Mateusz” nie można wykluczyć — zob. notę „Matthias czy Matthaeus” w arkuszu „O źródle i metodzie”. **Czynność należy do jednej transakcji sprzedaży:** trzy „darowizny” (nr 1981–1983) domyka kwitacja z **ceny 600 złp** (nr 1984). Zob. uwagi do nr 1984. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-184** („Maciej Chromiński”, „Krzysztof Tchórzewski Cieszyk”, „Tchórzew Rogale”, „Jakub Rzążewski”, „Michał Gołaski”) ✔. Przydomek **Cieszyk** odczytany w rękopisie wprost i zgodny z tagiem.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1981–1982:] Feria Secunda in C^no Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwitacja z ceny 600 złp za poddanych i schedę (quietatio de pretio)
strona czynna Jakub Rzążewski Gen. · Zbywca
strona bierna Michał Gołaski Gen. · Nabywca
wartość 600
osoby we wpisie Jakub Rzążewski – kwitujący (zbywca); Michał Gołaski – kwitowany (nabywca, płacący); pracowity Tomasz Banaś z żoną oraz pracowity Marcin Konopka, poddani – objęci ceną wraz z gruntami
miejscowości we wpisie wieś dziedziczna Tchórzew Rogale
**Tenże** [urodzony (Gen.) Jakub Rzążewski] **tegoż** [urodzonego (Gen.) Michała Gołaskiego] **i jego następców**
**z sumy sześciuset złotych polskich (600 złp)** [pisarz napisał najpierw „pięciuset”, przekreślił i poprawił na „sześciuset”] —
**tytułem ceny dóbr, to jest: pracowitego (Labor.) Tomasza Banasia wraz z żoną jego oraz rolami, polami i łąkami, tudzież pracowitego (Labor.) Marcina Konopki, poddanych swoich, jako też schedy we wsi dziedzicznej Tchórzew Rogale zostających** —
**dostatecznie i skutecznie przez niego samego, zeznającego, z rąk teraźniejszego kwitowanego wyliczonej i podniesionej** —
**kwituje** [i pozostałe formuły kancelaryjne].
*[Podpis własnoręczny pod wpisem:] **Jakub Rzążewski m[anu] p[ropria]**.*
uwagi i marginalia **Ten wpis odsłania prawdziwy charakter trzech poprzednich.** Nr 1981, 1982 i 1983 spisano w formie **darowizny** (*dat, donat*), bez podania jakiejkolwiek sumy. Dopiero tutaj, w czwartym akcie tej samej sesji, Jakub Rzążewski kwituje Michała Gołaskiego z **sześciuset złotych polskich „pro pretio Bonorum”, czyli TYTUŁEM CENY** — i wylicza dokładnie to, co przekazał trzema wcześniejszymi wpisami: **Tomasza Banasia z żoną i gruntami, Marcina Konopkę oraz schedy w Tchórzewie Rogalach**. **Była to więc sprzedaż ubrana w formę darowizny.** Konstrukcja *donatio + quietatio de pretio* jest w prawie staropolskim regularnym sposobem przeniesienia własności: sama darowizna przenosi prawo bez ograniczeń związanych ze sprzedażą, a osobna kwitacja z ceny dokumentuje, że świadczenie wzajemne zostało spełnione. **Bez zestawienia czterech wpisów łącznie obraz transakcji byłby fałszywy** — dlatego cena 600 złp została przypisana do tego wpisu, a nie powielona przy nr 1981–1983 (co zawyżyłoby statystykę wartości czterokrotnie). **Poprawka kwoty w rękopisie:** pisarz napisał najpierw **„de Summa Quingentos Florenos Polt.” (500 złp)**, przekreślił całą frazę i zapisał na nowo **„de Summa Sexcentorum Florenos Polt.” (600 złp)**. Do statystyki przyjęto **600 złp** — wartość ostateczną; wartość skreśloną odnotowano tutaj. **Cena obejmuje ludzi i ziemię łącznie**, bez rozbicia na pozycje — kancelaria traktuje poddanych i grunt jako jeden przedmiot obrotu. To jedna z nielicznych w tym roczniku wzmianek pozwalających oszacować **rynkową wartość poddanego**: 600 złp za dwóch poddanych (jednego osiadłego z rodziną i gospodarstwem, jednego nieżonatego) wraz ze schedą gruntową. Dla porównania: we wpisie nr 699 zastaw dwóch poddanych z rodzinami i gospodarstwami opiewał na 1000 złp. **Forma „moderni Quietatorij”** zamiast poprawnego *moderni Quietati* („teraźniejszego kwitowanego”) jest nieregularna; oddano ją zgodnie z sensem, formę źródłową odnotowano. **Podpis własnoręczny z formułą „m[anu] p[ropria]”** — Jakub Rzążewski podpisał wszystkie cztery akty tej sesji.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1981–1983:] Feria Secunda in C^no Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwitacja z długu 500 złp wraz z prowizją i kasacja inskrypcji (quietatio de debito)
strona czynna Michał Gołaski Gen. · Wierzyciel
strona bierna Jakub Rzążewski Gen. · Dłużnik
wartość 500
osoby we wpisie Michał Gołaski, wicesgerent łukowski, syn zm. Józefa Gołaskiego – kwitujący (wierzyciel); Jakub Rzążewski – kwitowany (dłużnik)
miejscowości we wpisie Łuków (urząd i akta grodzkie)
Urodzony (Gen.) **Michał Gołaski, wicesgerent łukowski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Józefa** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonego (Gen.) **Jakuba Rzążewskiego** i jego następców
**z sumy pięciuset złotych polskich (500 złp)** — **przez tegoż kwitowanego jemu z własnej woli wobec akt niniejszych w sobotę przed dniem Podwyższenia Krzyża Świętego roku bieżącego [12 września 1744] sposobem prostego długu, wraz z prowizją, zapisanej**;
**obecnie zaś przez niego samego, zeznającego, z rąk kwitowanego rzeczywiście podniesionej** —
**kwituje, a tęż inskrypcję dłużną kasuje** [i pozostałe formuły kancelaryjne].
*[Podpis własnoręczny pod wpisem:] **Michał Gołaski**.*
uwagi i marginalia **Data zweryfikowana:** „Sabbatho ante Diem Exaltationis S. Crucis Anno praesenti” — Podwyższenie Krzyża Świętego (14 IX) w 1744 r. wypadło w poniedziałek, więc najbliższa sobota przed nim to **12 IX 1744** ✔. **Wicesgerent łukowski.** Rękopis nadaje Michałowi Gołaskiemu urząd **„Vicegerens Łukowiensis”** — namiestnika (zastępcy) starosty grodowego łukowskiego. To wyjaśnia jego siglum **G. (Generosus)**: kancelaria konsekwentnie tak tytułuje urzędników grodzkich. Tagi PTG do skanu 57-184 podają samo „Michał Gołaski”, bez urzędu — **rozbieżność odnotowana**. **Dług był oprocentowany:** formuła „modo Simplicis debiti, **una cum provisione**” wprost wymienia prowizję. Wysokości stopy wpis nie podaje — w tym roczniku spotyka się 7 % i 10 % rocznie. **Zestawienie z wpisem nr 1984 układa się w jedną operację finansową.** Tego samego dnia: • **nr 1984** — Rzążewski kwituje Gołaskiego z **600 złp tytułem ceny** za dwóch poddanych i schedę w Tchórzewie Rogalach; • **nr 1985** — Gołaski kwituje Rzążewskiego z **500 złp długu z prowizją**, zaciągniętego **pięć tygodni wcześniej, 12 IX 1744**. **Interpretacja (nie treść zapisu):** najprawdopodobniej wrześniowa pożyczka była zaliczką na poczet ceny, a październikowa sesja zamknęła całość — Rzążewski oddał dobra, Gołaski dopłacił różnicę. Źródło **nie mówi tego wprost**; obie kwitacje są formalnie niezależne, a powiązanie wynika z zestawienia dat, stron i kwot. Odnotowane jako hipoteza, nie jako ustalenie. **Kierunek kwitacji jest w obu wpisach odwrotny** — raz kwituje zbywca, raz nabywca — co samo w sobie potwierdza, że strony rozliczały się dwustronnie. **Podpis własnoręczny: Michał Gołaski.** W tej sesji podpisali się obaj kontrahenci — Rzążewski pod czterema swoimi aktami, Gołaski pod tym jednym.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1981–1984:] Feria Secunda in C^no Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus
urzędowe umocnienie kontraktu prywatnego (roboratio contractus)
strona czynna Jakub Rzążewski Gen. · Strona
strona bierna Franciszek Gołaski Gen. · towarzysz chorągwi pancernej · Strona
osoby we wpisie Jakub Rzążewski, syn zm. Józefa Rzążewskiego – strona pierwsza; Franciszek Gołaski, towarzysz chorągwi pancernej Szaniawskiego, łowczego Wielkiego Księstwa Litewskiego – strona druga
miejscowości we wpisie Łuków (urząd i akta grodzkie); sąd kapturowy ziemi łukowskiej – forum zastępcze
Urodzeni (Gen.) **Jakub Rzążewski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Józefa** syn, z jednej strony,
oraz urodzony (Gen.) **Franciszek Gołaski, towarzysz chorągwi pancernej jaśnie wielmożnego (Illustr.) Szaniawskiego, łowczego Wielkiego Księstwa Litewskiego** — **[imię ojca w tym miejscu odczytane niepewnie: „G. Alberti filius”; zob. uwagi]** — z drugiej strony,
zdrowi będąc, **zeznali i zeznają**, iż oni
**kontrakt pewny — dotyczący pewnych rzeczy i warunków w nimże wyrażonych** —
**z aktu i daty jego dnia 19 października roku bieżącego 1744 sporządzony i spisany**,
**rękami ich samych, zeznających, oraz pewnych przyjaciół podpisany**,
**zakładem czterystu sześćdziesięciu ośmiu złotych polskich (468 złp) umocniony** —
**we wszystkim urzędowo umacniają**;
**a to pod podobnym zakładem czterystu sześćdziesięciu ośmiu złotych polskich (468 złp)**, **[poddając się] urzędowi niniejszemu, a w czasie bezkrólewia — sądowi kapturowemu ziemi łukowskiej**.
*[Podpis własnoręczny pod wpisem:] **Jakub Rzążewski m[anu] p[ropria]**.*
uwagi i marginalia **Odczyt kwoty rozstrzygnięty przez zestawienie z wpisem nr 1938 — to najważniejsza uwaga do tego wpisu.** Liczebnik zapisany jest „Quadringentorum Sexaginta **Octo**”, przy czym majuskuła w wyrazie *Octo* ma w tej ręce kształt mylący, bardzo bliski literze **B** („Bito”). Rozstrzyga porównanie z **wpisem nr 1938 (skan 57/174, 23 IX 1744)**, gdzie **ten sam Jakub Rzążewski, syn zm. Józefa**, zapisuje **temuż Franciszkowi Gołaskiemu, towarzyszowi chorągwi pancernej Szaniawskiego, łowczego W. Ks. Litewskiego**, sumę **czterystu sześćdziesięciu ośmiu złotych polskich**. Ta sama para, ta sama kwota, odstęp niecałego miesiąca — lekcja **468 złp** jest więc pewna, a odczyt „460 + Bito” należy odrzucić. **Kontrakt spisano tego samego dnia**, którego wniesiono go do akt: **19 X 1744** (poniedziałek). To najkrótszy odstęp między aktem prywatnym a jego umocnieniem w całej dotychczas opracowanej partii — dla porównania dział Głuchowskich (nr 1979) spisano dzień wcześniej niż wniesiono. **Treść kontraktu nie została w księdze powtórzona** — kancelaria zapisała jedynie, że dotyczy „pewnych rzeczy i warunków w nimże wyrażonych” (*certarum rerum et conditionum in eodem expressarum*). Jest to typowa formuła roboracyjna: gród potwierdza moc dokumentu, nie jego treść. Kontekst wskazuje, że chodzi o rozliczenie długu 468 złp z 23 IX 1744, ale **wpis tego nie mówi** — odnotowane jako powiązanie, nie jako treść aktu. **Klauzula o bezkrólewiu:** „[forum] Officii praesentis aut, stante Interregno, **Judicii Capturalis Terrae Lucoviensis**” — w razie bezkrólewia właściwy ma być **sąd kapturowy ziemi łukowskiej**. Formuła stała w tym roczniku (por. nr 134, 740, 1552, 1615, 1787, 1926, 1938), tu z pełną nazwą sądu. **Wpis przechodzi z karty na kartę:** zaczyna się u dołu kolumny prawej skanu 57-184 (k. 183r), a kończy u góry kolumny lewej skanu 57-185 (k. 183v). Początek jest w rękopisie mocno poprawiany — pisarz przekreślił omyłkowo napisane „Gołaski” przy nazwisku Rzążewskiego i wpisał uzupełnienia nad wierszem. **Imię ojca Franciszka Gołaskiego — rozbieżność w obrębie jednej sesji.** W tym wpisie, w partii mocno poprawianej przez pisarza (skreślenia i nadpisania między wierszami), filiacja czyta się jako **„ac G. Alberti filius”** (syn Wojciecha). We wpisie następnym (nr 1987), zapisanym czysto i bez poprawek, ten sam Franciszek Gołaski występuje jako **„ol. G. Josephi filio”** (syn zmarłego Józefa) — a tak samo określony jest **Michał Gołaski** we wpisach 1981 i 1985, co czyniłoby obu braćmi. **Rozbieżności nie usuwano.** Do bazy prozopograficznej przyjęto lekcję z nr 1987 (zapis czytelniejszy), a lekcję „Alberti” odnotowano tutaj; w tagach PTG do skanu 57-184 figurują zarówno **Józef Gołaski**, jak i **Wojciech Gołaski**, więc obaj są w tej rodzinie poświadczeni. **Dwie gałęzie Gołaskich w jednej sesji:** **Michał Gołaski, wicesgerent łukowski, syn zm. Józefa** (wpisy 1981–1985) oraz **Franciszek Gołaski, towarzysz chorągwi pancernej, syn Wojciecha** (ten wpis). Tagi PTG do skanu 57-184 wymieniają obu, a także Wojciecha i Józefa Gołaskich ✔ — nie notują natomiast urzędów ani przynależności wojskowej. Rozbieżność odnotowana. **Terminologia:** czynność nosi w źródle nazwę *roboratio*; w niniejszym opracowaniu oddawana jest konsekwentnie jako **urzędowe umocnienie**.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1981–1985:] Feria Secunda in C^no Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
zastaw dwunastu parcel roli (łącznie 172 zagony) za 468 złp na trzy lata (obligatio)
strona czynna Jakub Rzążewski Gen. · Zbywca
strona bierna Franciszek Gołaski Gen. · towarzysz chorągwi pancernej · Nabywca
wartość 468
osoby we wpisie Jakub Rzążewski, syn zm. Józefa Rzążewskiego – zastawiający; Franciszek Gołaski, syn zm. Józefa Gołaskiego, towarzysz chorągwi pancernej jaśnie wielmożnego Szaniawskiego, łowczego Wielkiego Księstwa Litewskiego – zastawnik; sąsiedzi (miedze): Sebastian Rzążewski, Wawrzyniec Rzążewski, sukcesorowie zm. Marcina [Rzążewskiego – odczyt nazwiska niepewny]
miejscowości we wpisie wieś dziedziczna Kyki [odczyt nazwy niepewny]; pole pierwsze „pod Kwasy”; pole drugie; pole trzecie „pod Iwanów”; granice Iwanowskie; granice Tchórzewskie; granica Kwakowska [odczyt niepewny]; droga wiejska Kykowska; uroczysko Bagnowa [odczyt niepewny]
Urodzony (Gen.) **Jakub Rzążewski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Józefa** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonemu (Gen.) **Franciszkowi Gołaskiemu**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Józefa** synowi, **towarzyszowi chorągwi pancernej jaśnie wielmożnego (Illustr.) Szaniawskiego, łowczego Wielkiego Księstwa Litewskiego**, i jego następcom
**dobra swoje dziedziczne, to jest:**
**W POLU PIERWSZYM, „pod Kwasy”:** **dwadzieścia zagonów roli**, poczynając od **granicy Iwanowskiej**, a ciągnących się ku **granicom Tchórzewskim**, między miedzami tegoż [zeznającego] z jednej, a **granicą Kwakowską** [odczyt niepewny] z drugiej strony; **nadto dwadzieścia zagonów roli**, poczynając od **drogi Kykowskiej**, a ciągnących się ku granicom Tchórzewskim, między miedzami urodzonego (Gen.) **Sebastiana Rzążewskiego** z jednej, a zeznającego z drugiej strony; **nadto dziesięć zagonów roli**, poczynając od **drogi wiejskiej Kykowskiej**, a ciągnących się ku granicom Tchórzewskim, między miedzami **sukcesorów zmarłego urodzonego (Gen.) Marcina [Rzążewskiego]** z jednej, a zeznającego z drugiej strony; **nadto piętnaście zagonów roli** tejże długości, między miedzami urodzonego (Gen.) **Wawrzyńca Rzążewskiego** z jednej, a zeznającego z drugiej strony;
**W POLU DRUGIM:** **dziesięć zagonów roli**, poczynając od **[uroczyska] Bagnowa** [odczyt niepewny], a ciągnących się ku granicom Tchórzewskim, między temiż miedzami; **nadto dwanaście zagonów roli** tejże długości, między miedzami sukcesorów zmarłego urodzonego (Gen.) **Marcina [Rzążewskiego]** z jednej, a zeznającego z drugiej strony; **nadto dziesięć zagonów roli** tejże długości, między miedzami urodzonego (Gen.) **Sebastiana Rzążewskiego** z jednej, a zeznającego z drugiej strony;
**W POLU TRZECIM, „pod Iwanów”:** **dwadzieścia zagonów roli**, poczynając od **drogi wiejskiej**, a ciągnących się ku **granicom Iwanowskim**, między miedzami zeznającego z obu stron; **nadto dziesięć zagonów roli**, poczynających się i ciągnących jak wyżej, **wraz z łąką**, między miedzami sukcesorów zmarłego urodzonego (Gen.) **Marcina [Rzążewskiego]** z jednej, a zeznającego z drugiej strony; **nadto dwadzieścia zagonów roli**, poczynając od granicy Iwanowskiej, a ciągnących się ku granicom Tchórzewskim, **wraz z lasami, łąkami i błotem**, między temiż miedzami; **nadto dziesięć zagonów roli**, poczynających się i ciągnących jak wyżej, między temiż miedzami; **nadto piętnaście zagonów roli** tejże długości, między miedzami urodzonego (Gen.) **Sebastiana Rzążewskiego** z jednej, a zeznającego z drugiej strony —
**wraz z powinnościami zimowymi** [odczyt terminu niepewny] —
**we wsi dziedzicznej Kyki** [odczyt nazwy niepewny] **położone i leżące, ze wszystkim** [co do nich należy] —
**w sumie czterystu sześćdziesięciu ośmiu złotych polskich (468 złp)**, **odtąd na trzy lata, z terminem przypadającym na święto św. Jadwigi Elekty w roku 1747** — **zastawia i przyrzeka**.
**Podobnie intromisję od zaraz** [przyzwala] **i obronę prawną powszechną** [przyrzeka], **a to pod podobnym zakładem czterystu sześćdziesięciu ośmiu złotych polskich (468 złp)**, **[poddając się] urzędowi niniejszemu albo — w czasie bezkrólewia — sądowi kapturowemu ziemi łukowskiej**.
*[Podpis własnoręczny pod wpisem:] **Jakub Rzążewski m[anu] p[ropria]**.*
uwagi i marginalia **Rachunek zgodny w trzech miejscach:** suma zastawna **468 złp**, zakład **468 złp** ✔, a **ta sama kwota** stanowi zakład kontraktu umocnionego wpisem nr 1986 i jest identyczna z sumą długu zapisanego przez tegoż Jakuba Rzążewskiego temuż Franciszkowi Gołaskiemu **23 IX 1744 (wpis nr 1938)**. Cztery wpisy — 1938, 1986, 1987 oraz podpisy — składają się na **jedną operację kredytową: dług 468 złp zabezpieczono zastawem gruntu**. **Liczba zagonów sprawdzona:** 20 + 20 + 10 + 15 (pole pierwsze) = 65; 10 + 12 + 10 (pole drugie) = 32; 20 + 10 + 20 + 10 + 15 (pole trzecie) = 75. **Razem 172 zagony** w dwunastu parcelach. Przy 468 złp daje to ok. **2,7 złp za zagon** — wielkość zbliżona do innych zastawów tego rocznika. **Termin trzyletni tu się zgadza:** wpis z **19 X 1744** + 3 lata = **1747**, i rękopis podaje właśnie „in Anno **1747mo**” ✔. Warto to zestawić z wpisem nr 1980 z tej samej karty, gdzie przy identycznej formule „hinc ad Triennium” źródło podaje rok **1748** — rozbieżność tam odnotowana pozostaje więc anomalią pojedynczego wpisu, a nie regułą kancelaryjną. **Epitet „S. Hedvigis Electae” — obserwacja skorygowana.** Wcześniej (uwagi do nr 1971) określiłem go jako nietypowy. Po napotkaniu go **pięciokrotnie** na kartach 180v–184r (nagłówki sesji 15 i 16 X, datacja relacji, oraz tu w terminie wykupu) należy uznać, że jest to **stały epitet tej kancelarii dla św. Jadwigi**, a nie pomyłka ani jednorazowa osobliwość. **Trzypolówka udokumentowana wprost.** Wpis dzieli grunt na **pole pierwsze, drugie i trzecie** (*in primo / secundo / tertio Campo*), z nazwami własnymi dwóch z nich („pod Kwasy”, „pod Iwanów”). To jeden z niewielu wpisów w tym roczniku, który **nazywa pola po kolei** i pozwala odtworzyć układ trójpolowy wsi. **Nazwa wsi nie została rozstrzygnięta.** Rękopis ma „in haereditate Villa **Kyki**”, a ta sama podstawa wraca w nazwie drogi **„Kykowska”**. Nazwa **nie występuje w tagach PTG do skanu 57-185** (tagi podają dla tej karty tylko „Gołowierzchy”, odnoszące się do wpisu następnego) ani nigdzie indziej w dotychczas opracowanym materiale. Możliwe, choć niepotwierdzone, że chodzi o te same dobra, które wpis nr 1982 nazywa „Łyska” — **obie lekcje pozostają niepewne i luki nie uzupełniano**. **Sąsiedzi zgodni z tagami PTG do skanu 57-185** („Sebastian Rzążewski”, „Wawrzyniec Rzążewski”, „Jakub Rzążewski”, „Józef Rzążewski”, „Franciszek Gołaski”, „Józef Gołaski”) ✔. Nazwisko sukcesorów **Marcina** nie jest w rękopisie powtórzone przy imieniu; tagi do tego skanu notują „Marcin Czerski”, więc **przypisanie go do Rzążewskich jest hipotezą kontekstową** — oznaczone w tekście nawiasem. **Klauzula o bezkrólewiu** (sąd kapturowy ziemi łukowskiej) — identyczna jak we wpisie nr 1986.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1981–1986:] Feria Secunda in C^no Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Wzajemny kwit po ugodzie w sprawie o gwałty żołnierskie (quietatio mutua ex composito)
strona czynna Paweł Jastrzębski Gen. · podsędek · Strona
strona bierna Michał Rzążewski Nob. · Strona
osoby we wpisie Paweł Jastrzębski, podsędek [odczyt urzędu niepewny] ziemski łukowski, towarzysz chorągwi pancernej Teodora Szaniawskiego, łowczego litewskiego, oraz Antoni Gołębiowski, żołnierz tejże chorągwi – strona pierwsza; Michał Rzążewski, Stanisław Bzowski, Marcin Krasuski Strączek, Józef Krasuski Magdalon i Paweł Krasuski Chudziak – strona druga
Urodzony (Gen.) **Paweł Jastrzębski**, *[nazwa urzędu odczytana niepewnie: podsędek?]* **ziemski łukowski**, **towarzysz chorągwi pancernej Jaśnie Wielmożnego (Illustr.) Teodora Szaniawskiego, łowczego Wielkiego Księstwa Litewskiego**, tudzież urodzony (Nob.) **Antoni Gołębiowski, żołnierz tejże chorągwi** (*miles turmalis*), z jednej,
a urodzeni (Nob.) **Michał Rzążewski, Stanisław Bzowski, Marcin** zwany **Strączek**, **Józef** zwany **Magdalon** i **Paweł** zwany **Chudziak, Krasuscy**, z drugiej strony,
zdrowi będąc, **zeznali**, iż oni **wzajemnie i nawzajem** — oni sami i ich sukcesorzy —
**ze spraw i akcji urzędowych, do urzędu niniejszego wytoczonych i wniesionych, względem pewnych gwałtów** (*violentiae*) **dokonanych przez urodzonych (Nob.) Rzążewskiego i Bzowskiego, żołnierzy chorągwi, tudzież względem wymuszenia** (*concussio*) **i pobicia** (*convulneratio*),
**jako też z protestacji, relacji jakichkolwiek i inskrypcji w regestrach od nich zależnych, oraz ze wszystkich i każdej z osobna pretensji, jedni przeciwko drugim mianych** —
**dla uczynionego sobie wzajemnie zadośćuczynienia i zawartej ugody** (*inita compositio*) — **kwitują**;
**protestacje, relacje i wszelkie dekrety kasują**.
Podpisy własnoręczne: **Paweł Jastrzębski**, **Michał Rzążewski**, **Marcin Krasuski**.
uwagi i marginalia **Zatarg wojskowo-szlachecki zakończony ugodą.** Po jednej stronie stoi **towarzysz chorągwi pancernej** i **żołnierz tejże chorągwi**, po drugiej — pięciu miejscowych szlachciców, w tym trzej **Krasuscy o trzech różnych przydomkach** (Strączek, Magdalon, Chudziak). Zarzuty są opisane technicznie: **gwałty** (*violentiae*), **wymuszenie** (*concussio*) i **pobicie** (*convulneratio*), przy czym rękopis **imiennie wskazuje sprawców po stronie wojskowej** — Rzążewskiego i Bzowskiego, określonych jako *milites turmales*. Nietypowe jest to, że **żołnierze wymienieni są po stronie drugiej**, a więc razem z Krasuskimi, przeciwko towarzyszowi i Gołębiowskiemu — sprawa dzieli więc chorągiew od wewnątrz, a nie przeciwstawia wojska cywilom. **Odczyt tego układu podaję tak, jak stoi w rękopisie, i nie wygładzam go**, choć jest zaskakujący. **Chorągiew pancerna Teodora Szaniawskiego, łowczego W.Ks.Litewskiego** — to najbardziej konkretna wzmianka wojskowa w tej partii księgi. Wraz z nr 2035 (towarzysze i rotmistrz chorągwi, cześnik owrucki Mateusz Zarzecki) daje ona obraz **obecności jednostek wojskowych w ziemi łukowskiej jesienią 1744 r.** i ich sporów z miejscową szlachtą. *Miles turmalis* to szeregowy żołnierz roty (pocztowy), *commilito* — towarzysz, czyli szlachcic służący konno z własnym pocztem; kancelaria rozróżnia oba stopnie precyzyjnie. **Ugoda polubowna** (*inita compositio*) kasuje nie tylko protestacje i relacje, ale i **wszelkie dekrety** (*Decreta quaevis*) — sprawa doszła więc już do wyroków. **Trzy podpisy własnoręczne** — Pawła Jastrzębskiego, Michała Rzążewskiego i Marcina Krasuskiego — czyli **po obu stronach sporu**; brak formuły *ignari litterarum*. **Odczyt urzędu niepewny — i sprzeczność do odnotowania.** Wyraz stojący przed *Terrestris Lucoviensis* odczytuję najprawdopodobniej jako **Subjudex** (podsędek), ale majuskuła i dwie pierwsze litery nie są pewne. Trzeba przy tym zaznaczyć, że **we wpisie nr 2035 ten sam urząd** (*Subjudex Terrestris*) **przypisano Stempowskiemu** — również przy niepewnym odczycie nazwy ziemi. **Co najmniej jeden z tych dwóch odczytów musi być błędny**; nie rozstrzygam który i pozostawiam obie lekcje oznaczone. **Datacja zweryfikowana:** *Feria Secunda post Festum S. Martini Pontificis proxima* — św. Marcin 11 XI 1744 wypadał w środę, najbliższy poniedziałek po nim to **16 XI 1744** ✔. Jest to **nowa sesja**, trzy dni po sesji z nr 2031–2039. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-196** ✔: „Paweł Jastrzębski”, „Teodor Szaniawski”, „Antoni Gołębiowski”, „Michał Rzążewski”, „Stanisław Bzowski”, „Marcin Krasuski Strączek”, „Józef Krasuski Magdalon”, „Paweł? Krasuski Chudziak” — tagi opatrują imię Pawła Krasuskiego znakiem zapytania; **rękopis potwierdza odczyt Paulus** ✔.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z kary podwójnej czternastu grzywien, z tytułu zranienia (quietatio)
strona czynna Paweł Karwowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Jakub Rzążewski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Paweł Karwowski – kwitujący; Jakub Rzążewski, ojciec, i Kazimierz Rzążewski, syn – kwitowani
Urodzony (Nob.) **Paweł Karwowski**, zdrowy będąc, **zeznał**, iż on urodzonych (Nob.) (NN.) **Jakuba, ojca, i Kazimierza, syna, Rzążewskich**, oraz ich następców
**z kary podwójnej czternastu grzywien polskich**, **dekretem urzędu niniejszego, na terminach skargowych, czyli w sądzie spraw urzędu, w poniedziałek po niedzieli Reminiscere wielkopostnej roku bieżącego 1744, między stronami — z jednej, a imieniem kwitowanych z drugiej — wydanym, zasądzonej**,
**tudzież z rygoru dekretu, z tytułu zranienia** *[dalsze określenie nieczytelne]* —
**dla uczynionego mu dobrowolnie zadośćuczynienia** — **kwituje**; **rygor tegoż dekretu kasuje** &c.
uwagi i marginalia **Sprzeczność w formule daty — odnotowana, nie wygładzona.** Nagłówek sesji brzmi *Feria Quinta in Ipso Festo Immaculatae Conceptionis*, tymczasem **8 XII 1744 wypadał we wtorek** (feria tertia), nie w czwartek. Ponieważ sesja poprzednia (nr 2088) datowana jest na **wigilię** tego święta, czyli poniedziałek **7 XII 1744** (zweryfikowane rachubą ✔), a księga biegnie chronologicznie, dniem sesji jest **8 XII 1744**. Wyraz *Quinta* sprawdzono w powiększeniu — odczyt pewny; **rok w nagłówku ginie w grzbiecie**. **To nie jest odosobniona omyłka:** identyczne odchylenie (+2 ferie) ma druga formuła *in ipso Festo* z tej samej partii (św. Andrzej 1744 opisany jako *Feria Quarta*, choć przypadał w poniedziałek — zob. wpis nr 2100). Pełne omówienie zjawiska umieszczono przy wpisie **nr 2100**. **Kara podwójna (poena duplex).** Zasądzono nie zwykłe czternaście grzywien, lecz karę **w podwójnej wysokości** — w prawie ziemskim podwojenie kary było skutkiem uporu strony albo powtórzenia czynu. Wpis nie podaje przyczyny podwojenia i **nie domyślam się jej**. **Piąty wpis odwołujący się do kadencji z 2 III 1744** (por. nr 2068, 2079, 2087, 2090, 2091). Ta jedna kadencja skargowa dostarczyła materiału do co najmniej sześciu kwitów wpisanych w listopadzie i grudniu 1744 — obraz tego, jak **wyroki spływały do ksiąg z wielomiesięcznym opóźnieniem**, w miarę jak strony się rozliczały. **Rozbieżność z tagami PTG:** Rzążewscy nie występują w tagach do skanu 57-207, na którym wpis się znajduje — „Jakub Rzążewski” pojawia się dopiero w tagach do skanu **57-208**. Imienia **Kazimierz Rzążewski** tagi nie podają wcale.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Ipso Festo Immaculatae Conceptionis B[eatissimae Mariae Virginis] [rok w rękopisie nieczytelny]
To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.