Popławski

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

Cesja sumy 100 złp

strona czynna Marianna Popławska Nob. · Strona

strona bierna Anna Dembowska Nob. · Nabywca

wartość 100

osoby we wpisie Marianna Popławska, c. zm. Sebastiana Popławskiego i zm. Anny z Dembowskich, wdowa po zm. Wojciechu Szaniawskim – cedentka; Tomasz Dembowski, s. zm. Jakuba Dembowskiego – cesjonariusz

miejscowości we wpisie akta grodzkie łukowskie

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi S. Agnetis Virginis et Martyris Anno Domini 1743 (wtorek nazajutrz po święcie św. Agnieszki 1743)

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Cesja sumy 20 złp z zapisu obligacyjnego z 1720 r.

strona czynna Andrzej Celiński Nob. · Zbywca (cedent)

strona bierna Tomasz Krasuski Nob. · Nabywca

wartość 20

osoby we wpisie Andrzej, Józef i Piotr Celińscy, synowie zm. Łukasza Celińskiego, bracia rodzeni – cedujący (także w imieniu Jakuba Celińskiego i Tomasza); Tomasz Krasuski zwany Synowiec – nabywca; zm. Andrzej Popławski – pierwotny dłużnik

miejscowości we wpisie Krasusy-Gołowierzchy

uwagi i marginalia Tagi PTG do skanu 125 (odzyskane w późniejszym pobraniu) potwierdzają osoby wpisu. Nazwę wsi rozstrzygnięto później: we wpisie nr 840 (karta 132r) ta sama miejscowość zapisana jest czytelnie jako „Krasuse Gołowierzchy”. Nazwisko dłużnika rozstrzygnięto tagiem PTG do skanu 125: „Andrzej Popławski” (w rękopisie glif mylący). Wpis przyjęty przed wicegerentem Michałem Łaskim.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Divae Annae Matris Deiparae Virginis Mariae proxima Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Retrocesja sumy 20 złp (z sumy pierwotnej 26 złp) z zapisu obligacyjnego z 1730 r.

strona czynna Teresa Celińska Nob. · Zbywca (cedent)

strona bierna Jadwiga Popławska Nob. · Nabywca

wartość 26

osoby we wpisie Teresa Celińska, córka zm. Marcina Celińskiego, żona Macieja Radomyskiego (zeznawała w asystencji męża) – retrocedująca; Jadwiga Popławska, córka zm. Pawła zwanego Piotrowicz, wdowa po zm. Kazimierzu Nurzyńskim – nabywczyni; Łukasz i Jan Celińscy – wcześniejsi wierzyciele

miejscowości we wpisie Celiny

uwagi i marginalia Rzadki przykład retrocesji: suma wraca do rąk osoby, od której wcześniej wyszła. Wszystkie trzy daty domykają się w kalendarzu: 17 IV 1730, 2 VIII 1734 i 31 III 1738 istotnie przypadały w poniedziałki. Brak tagów PTG do skanu 135. Wieś Celiny odczytana czytelnie.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia ipso die Festi Transfigurationis Christi Domini Anno eiusdem 1743

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna (donatio) wszystkich dóbr dziedzicznych, wolnych i zastawnych

strona czynna Katarzyna Popławska Nob. · Zbywca

strona bierna Jan Franciszek Jezierski Magn. · pisarz · Nabywca

osoby we wpisie Katarzyna Popławska, córka zm. Józefa Popławskiego zwanego Seweryn i Ewy Sobiczewskiej, żona Walentego Pióry (zeznawała w asystencji męża) – darczyni; Jan Franciszek Jezierski, pisarz grodzki łukowski – obdarowany

miejscowości we wpisie Popławy

uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 152 („Katarzyna Popławska Pióro”, „Józef Popławski Seweryn”, „Ewa Sobiczewski Popławska”, „Walenty Pióro”, „Jan Franciszek Jezierski”). Klauzula półrocznego terminu na ratyhabicję męża jest odpowiednikiem klauzuli dwunastu tygodni z wpisu nr 904.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ipso die Festi Sancti Lucae Evangelistae Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z ceny 150 złp za dobra darowane

strona czynna Katarzyna Popławska Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Jan Franciszek Jezierski Magn. · pisarz · Dłużnik

wartość 150

osoby we wpisie Katarzyna Popławska, żona Walentego Pióry – kwitująca; Jan Franciszek Jezierski, pisarz grodzki łukowski – kwitowany

uwagi i marginalia Wpis ujawnia, że darowizna z pozycji poprzedniej była w istocie sprzedażą za 150 złp – typowa dla tej księgi konstrukcja „donatio + quietatio de pretio”. Akt przyjął subdelegat.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ipso die Festi Sancti Lucae Evangelistae Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis (inscriptio) 120 złp z prowizją, płatny na św. Łukasza 1744

strona czynna Ewa Wyczółkowska Nob. · Dłużnik

strona bierna Katarzyna Popławska Nob. · Wierzyciel

wartość 120

osoby we wpisie Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po zm. Hiacyncie Sobiczowskim – zapisująca; Katarzyna z Popławskich, żona Walentego Pióry – wierzycielka; Jan Franciszek Jezierski, pisarz grodzki łukowski – od którego sumę odebrano

uwagi i marginalia Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po Hiacyncie Sobiczowskim, występuje także we wpisie nr 813. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 153. Wpis domyka łańcuch: pieniądze zapłacone przez Jezierskiego za dobra Katarzyny Pióro (nr 942–943) wracają do obiegu jako nowa pożyczka.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ipso die Festi Sancti Lucae Evangelistae Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z akcji o gwałty i najście; kasacja kondemnaty i protestacji

strona czynna Piotr Celiński Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Sebastian Popławski Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Piotr Celiński – kwitujący; Sebastian i Wojciech Popławscy – kwitowani

uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 153.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho in Crastino Festi Sancti Lucae Evangelistae Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) całej schedy dziedzicznej na trzy lata za 32 złp

strona czynna Antoni Krasuski Nob. · Zbywca

strona bierna Antoni Krasuski Nob. · Nabywca

wartość 32

osoby we wpisie Antoni Krasuski Strączek, syn zm. Jana Krasuskiego Strączka – zastawca; Kazimierz Krasuski – zastawnik

miejscowości we wpisie wieś Mikłusy Zaolszynie Krasusy

uwagi i marginalia Rzadki w tej księdze zastaw trzyletni (zamiast rocznego) i to na całą schedę, nie na wybrane zagony. Wysokość sumy niepewna: nad wyrazem „triginta” nadpisano cyfrę „2”, co wskazywałoby na 32 złp. Nazwa wsi zapisana trójczłonowo („Mikłuse Zaolszynie Krasuse”); tagi PTG do skanu 160 notują osobno „Mikłusy” i „Zaolszynie”. Osoby zgodne z tagami.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Vigilia ante Festum Omnium Sanctorum Anno Domini 1743 [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z 60 złp, kary i opłaty zasądzonych dekretem sądów kapturowych [odczyt niepewny]; kasacja rygoru dekretu i manifestacji

strona czynna Wojciech Karwowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Tomasz Popławski Gen. · Dłużnik

wartość 60

osoby we wpisie Wojciech Karwowski Mścich, syn zm. Kazimierza Karwowskiego Mścicha – kwitujący; Tomasz Popławski [urząd zapisany skrótem – odczyt niepewny] – kwitowany

miejscowości we wpisie Łuków (sądy)

uwagi i marginalia Wpis o trudnym odczycie: skrócona formuła procesowa, kilka wykreśleń i dopisek międzywierszowy. Data dekretu zweryfikowana: św. Petronela 31 V 1743 przypadła w piątek, wtorek po niej to 4 VI 1743. Nazwa sądu („iudicia capturalia”) i tytuł urzędowy Tomasza Popławskiego odczytane niepewnie. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 161.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Omnium Sanctorum proxima Anno Domini 1743 [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Wzajemne skwitowanie ze sprawy o szkody i wycięcie lasu; kasacja kondemnaty

strona czynna Maciej Płodowski Gen. · Strona

strona bierna Szymon Wierzejski Nob. · Strona

osoby we wpisie Maciej Płodowski – strona pierwsza; Szymon, Franciszek, Wawrzyniec, Michał i Wojciech Wierzejscy zwani Opasowie, Maciej Nowosielski i Stanisław Popławski – strona druga; Grzegorz i Kazimierz Wierzejscy, bracia, oraz Maciej Wierzejski, wuj Popławskiego – w których imieniu także zeznano

miejscowości we wpisie las (przedmiot wyrębu)

uwagi i marginalia Przedmiot sporu — **wycięcie lasu** (sylvae excisio) — pojawia się w roczniku 1744 po raz pierwszy jako samodzielna podstawa powództwa. Ugoda obejmuje ośmiu stających i trzech nieobecnych, za których poręczono. Tag PTG do skanu 57-039 podaje jednego z uczestników jako „? Popławski” (imienia indeksujący nie odczytał); w rękopisie imię jest poprawiane (skreślono „Laurentius”, nadpisano „Stanislaus”) – przyjęto wersję nadpisaną i odnotowano poprawkę.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Dominicam Laetare Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z posagu i wyprawy oraz zrzeczenie się wszystkich dóbr

strona czynna Andrzej Popławski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Andrzej Popławski Nob. · Strona

osoby we wpisie Marianna Popławska, córka zm. Andrzeja Popławskiego i zm. Łucji z Popławskich Piotrowiczówny, dwukrotna wdowa (1° v. po zm. Jakubie Krasuskim, 2° v. po zm. Grzegorzu Grochowskim) – kwitująca; Wojciech Popławski – wypłacający posag

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia Dwukrotna wdowa rozlicza posag samodzielnie, bez asystencji – zgodnie z tagiem PTG do skanu 57-052 („Marianna Popławska pv Krasuska sv Grochowska”). Osoby zgodne z tagami.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Diem Misericordia proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna (donatio) dóbr otrzymanych wcześniej od ojca, na rzecz bratanka

strona czynna Ewa Popławska Nob. · Zbywca

strona bierna Ewa Popławska Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Ewa z Popławskich Izdebska, córka zm. Andrzeja Popławskiego i Marianny z Wierzejskich, żona Wacława Izdebskiego, w asystencji męża – darczyni; Antoni Popławski, syn Stanisława Popławskiego (jej brata rodzonego) i Elżbiety z Wierzejskich z pierwszego małżeństwa – obdarowany

miejscowości we wpisie wieś Popławy

uwagi i marginalia Wsi Popławy tagi PTG do skanu 57-065 nie wymieniają (jedyna tagowana miejscowość to Olszewnica); nie wymieniają też samej zeznającej Ewy Popławskiej – obie rozbieżności odnotowane. Pozostałe osoby (Andrzej, Antoni i Stanisław Popławscy, Elżbieta i Marianna Wierzejskie, Wacław Izdebski) zgodne z tagami. Termin „filiaster” oddano jako bratanek, zgodnie z podanym w tekście pokrewieństwem (syn brata rodzonego).

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Jubilate proximo Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit posagowy i zrzeczenie się dóbr (abdicatio et abrenuntiatio)

strona czynna Ewa Popławska Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Ewa Popławska Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Ewa z Popławskich Izdebska, w asystencji męża – kwitująca; Stanisław Popławski, jej brat rodzony – kwitowany

uwagi i marginalia Wpis dopełnia darowiznę z wpisu 1435; obie czynności dotyczą rozliczenia schedy Popławskich.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Jubilate proximo Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis 100 złp mężowski na rzecz żony, tytułem odebranego po niej posagu

strona czynna Wacław Izdebski Nob. · Dłużnik

strona bierna Ewa Popławska Nob. · Strona

wartość 100

osoby we wpisie Wacław Izdebski, syn zm. Bartłomieja Izdebskiego – zapisujący; Ewa z Popławskich Izdebska, jego żona – uprawniona

uwagi i marginalia Zabezpieczenie obejmuje wyraźnie „bona haereditaria et obligata”, a więc także dobra trzymane w zastawie – sformułowanie rzadsze niż zwykłe „bona omnia”.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Jubilate proximo Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua

Wzajemne dożywocie (advitalitas mutua) małżonków

strona czynna Wacław Izdebski Nob. · Strona

osoby we wpisie Wacław Izdebski i Ewa z Popławskich Izdebska, małżonkowie

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Jubilate proximo Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna (donatio) roli w kilku miejscach, obciążonej zastawem na rzecz obdarowanego

strona czynna Michał Popławski Nob. · Zbywca

strona bierna Michał Popławski Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Michał Popławski, syn zm. Andrzeja Popławskiego – darczyńca (podpis własnoręczny); Wojciech Popławski, syn zm. Bartłomieja Popławskiego – obdarowany; sąsiad (miedza): wielmożny Jezierski, chorąży ziemi łukowskiej

miejscowości we wpisie wieś Popławy; rzeka Krzna; granice karwowskie [odczyt niepewny]; Przymiary; droga wiejska

uwagi i marginalia Rzeka **Krzna** wskazuje na północno-wschodnią część ziemi łukowskiej (por. wpis 1076, wieś Olszewnica nad Krzną). Sąsiadem miedzy jest **wielmożny Jezierski, chorąży ziemi łukowskiej** (Vexillifer Terrae Lucoviensis) – tytuł inny niż u Jana Franciszka Jezierskiego, miecznika liwskiego i pisarza grodzkiego łukowskiego, występującego w tym opracowaniu wielokrotnie (m.in. wpisy 1145, 1146, 1412); źródło nie podaje imienia, więc tożsamości nie przesądzano. Jezierskiego tagi PTG do skanu 57-071 nie wymieniają. Osoby i wieś Popławy zgodne z tagami.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Cantate proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

Cesja praw do grzywien przysądzonych dekretem z 1706 r. za krzywdy i „taksę rany”

strona czynna Adam Sobiczowski Nob. · Strona

strona bierna Adam Sobiczowski Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Adam Sobiczowski, syn zm. Jakuba Sobiczowskiego zwanego Maćkowicz – cedent; [Mateusz Sobiczowski] – cesjonariusz (wnuk cedenta wg zapisu); zm. Jakub Sobiczowski i Marianna z Popławskich Sobiczewska, małżonkowie – rodzice cedenta, na rzecz których zapadł dekret; Hiacynt Sobiczewski i Ewa z Wyczółkowskich Sobiczewska, małżonkowie – strona przeciwna w dekrecie

uwagi i marginalia **Cesja roszczenia sprzed trzydziestu ośmiu lat** — dekret zapadł w 1706 r., a prawo do zasądzonych grzywien przechodzi w 1744 r. na wnuka pierwotnych wierzycieli. Świadczy to o **wieloletniej trwałości roszczeń** zapisanych w księgach grodzkich i o traktowaniu ich jak zbywalnego składnika majątku. **„Taxa vulneris” (taksa rany)** — ustawowa kwota nawiązki za zranienie szlachcica, obok „molestiae” (dolegliwości procesowych) i „injuriae” (zniewag). Rzadko spotykana w tej księdze nazwa świadczenia. Weryfikacja kalendarzowa: „Feria Secunda post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxima A.D. 1706” — Wielkanoc 1706 przypadła 4 IV, Niedziela Invocavit (I niedziela Wielkiego Postu) 21 II 1706, poniedziałek po niej = **22 II 1706**. Zgodne. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-092 („Marianna Popławska Sobiczewska”, „Ewa Wyczółkowska Sobiczewska”, „Jakub Sobiczowski Maćkowicz”, „Adam Sobiczowski Maćkowicz”). Rękopis zapisuje nazwisko raz jako „Sobiczowski”, raz „Sobiczewski” — wariantów nie ujednolicano.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini A.o eiusdem 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z sumy 14 złp zastawnej, po łańcuchu przeniesień 1694 → … → 1729 → 1744; kasacja zapisów

strona czynna Paweł Kożuchowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Szymon Zarzecki Nob. · Dłużnik

wartość 14

osoby we wpisie Paweł Kożuchowski, syn zm. Adama Kożuchowskiego – kwitujący; Szymon Zarzecki, syn Adama Zarzeckiego, oraz Marianna Dembowska, córka zm. Jana Dembowskiego – kwitowani; zm. Feliks i Stanisław Dembowscy, zmarli bezpotomnie – pierwotni dłużnicy; zm. Sebastian Popławski – pierwotny wierzyciel; Adam Popławski, jego syn – cedent; zm. Zarzecki, wicestarosta łukowski [imię nieczytelne]

miejscowości we wpisie wieś Dębowica

uwagi i marginalia Trzeci w tej partii wpis odtwarzający **wieloetapowy łańcuch cesji** (por. 1591, 1599, 1601): 1694 → [cesja na wicestarostę Zarzeckiego] → 1729 → 1744, czyli **pięćdziesiąt lat obiegu jednej wierzytelności 14 złp**. **Weryfikacja kalendarzowa — obie czytelne daty zgodne:** „Feria Tertia post Dominicam Invocavit Quadragesimalem 1694” = **2 III 1694** (Invocavit 28 II 1694); „Feria Quinta post Festum SS. Trium Regum 1729” = **13 I 1729** (Trzech Króli 6 I 1729 — czwartek, więc „czwartek po” to następny czwartek). **Urząd wicestarosty (vicecapitaneus) łukowskiego** nosił tu Zarzecki — imienia rękopis nie podaje (wyraz wchodzi w grzbiet); nazwisko zgodne z tagami PTG, które wymieniają Szymona i Adama Zarzeckich. Osoby i wieś Dębowica zgodne z tagami PTG do skanu 57-094 („Paweł Kożuchowski”, „Adam Kożuchowski”, „Szymon Zarzecki”, „Adam Zarzecki”, „Marianna Dembowska”, „Jan Dembowski”, „Feliks Dembowski”, „Stanisław Dembowski”, „Sebastian Popławski”, „Adam Popławski”).

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda intra Octavas Festi Sanctissimi Corporis Christi, Die 8 Junii A.o 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) pięciu działek roli przysądzonych dekretem kondescensji z 1743 r., na trzy lata za 24 złp, pod zakładem 24 złp

strona czynna Anna Krasuska Nob. · Zbywca

strona bierna Anna Krasuska Nob. · Nabywca

wartość 24

osoby we wpisie Anna z Krasuskich, córka zm. Jana Krasuskiego zwanego Starus, wdowa po Stanisławie Głuchowskim (małżeństwo ostatnie) – zastawiająca; Piotr Krasuski, syn zm. Marcina Krasuskiego zwanego Chudziak – biorący w zastaw; sąsiedzi: Stanisław Popławski i Katarzyna z Krasuskich (żona biorącego [odczyt niepewny]), Stanisław Wierzejski, Marianna Turska, Jan Celiński

miejscowości we wpisie wieś Krasusy Gołowierzchy; granica Krasusy Wólka; droga Średnia; droga Piaskowa; droga Zapłotnia; granice Celińskie; granice Krasusy Zembry; miejsce zwane Kamiorki [odczyt niepewny]; granice Wolerańskie [odczyt niepewny]

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty zgodne:** dekret kondescensji „Feria Quinta post Dominicam Jubilate proxima A.D. 1743” = **9 V 1743** (Jubilate 5 V 1743); oblata „Feria Quarta post Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae eodem anno” = **26 VI 1743** (24 VI 1743 — poniedziałek). Odstęp dekret → oblata: siedem tygodni. Zastawiane są **dobra świeżo wywalczone w sądzie** — zeznająca oddaje w zastaw dokładnie to, co dekret jej przysądził, co pokazuje, jak szybko wyrok zamieniano na gotówkę. **Uwaga prozopograficzna — możliwa rozbieżność z tagami PTG.** Tagi do skanu 57-095 znają tylko jedną Annę Krasuską: „Anna Krasuska Starus Wysokińska”, córkę **Aleksandra** Krasuskiego Starusa i żonę Jana Wysokińskiego (tak też we wpisie 1610). Tutaj natomiast rękopis podaje Annę Krasuską jako córkę **Jana** Krasuskiego Starusa i wdowę po **Stanisławie Głuchowskim**. Albo są to **dwie różne kobiety** o tym samym imieniu i nazwisku z tej samej gałęzi rodu, albo tag łączy dane dwóch osób — **nie rozstrzygam**; obie wersje zapisano wiernie za rękopisem. Pozostałe osoby oraz wsie Gołowierzchy, Wólka Konopna i Zembry zgodne z tagami PTG.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda intra Octavas Festi Sanctissimi Corporis Christi, Die 8 Junii A.o 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z trzech sum (3000 + 200 + 600 złp) z sumy pierwotnej 6000 złp; kasacja kontraktów, zapisów, transakcji i procesów

strona czynna Jan Korycki Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Marcin Trojanowski Magn. · podstoli · Dłużnik

wartość 6000

osoby we wpisie Jan Korycki, syn zm. Tomasza Koryckiego i zm. Anny ze Słotwińskich – kwitujący; Marcin Trojanowski z Trojanowa, podstoli ziemi stężyckiej, syn zm. Feliksa Trojanowskiego, pułkownika JKM – kwitowany; zm. Feliks Trojanowski z Jarczowa

miejscowości we wpisie Jarczów

uwagi i marginalia **Rachunek:** 3000 + 200 + 600 = **3800 złp**; suma pierwotna, do której odnoszą się pozycje pierwsza i trzecia, wynosi **6000 złp**. **Weryfikacja kalendarzowa:** (1) umocnienie kontraktu „Feria Tertia ante Festum S. Margarethae V. et M. proxima A.D. 1702” — święto przypada 13 VII, a 13 VII 1702 był czwartkiem, zatem wtorek przed nim = **11 VII 1702**; (2) oblata dekretu „Sabbatho post Dominicam Conductus Paschae” 1738 = **19 IV 1738** (Niedziela Przewodnia 13 IV 1738); (3) cesja „Sabbatho post Dominicam Oculi Quadragesimalem proxima A.D. 1727” = **22 III 1727** (Oculi 16 III 1727). Wszystkie zgodne. Data samego dekretu kondescensyjnego („po Niedzieli Palmowej 1738”, tj. po 30 III 1738) podana w rękopisie bez wyraźnego dnia tygodnia — **nie rekonstruowano jej**. **Odczyt rozstrzygnięty tagami PTG:** nazwisko po mężu Antoniny z Koryckich odczytywało się w rękopisie jako „Myszkowska/Myszkowski”; tagi PTG do skanu 57-107 podają „**Antonina Korycka Mysłowska**” i „**Wojciech Mysłowski**”, i tę formę przyjęto. Wpis dokumentuje **dziedziczenie po dwojgu bezpotomnie zmarłym rodzeństwie** (Piotr Korycki i Franciszka Korycka, panna) oraz po siostrze Antoninie — kancelaria wylicza podstawy nabycia każdej z trzech sum osobno. Wpis rozpoczyna kolejne rozliczenie długów Trojanowskich — po Nieprzeckich (1645), Bolkowskiej (1646), Naporze Jarosław (1648), Miechowickich i Grodzickich (1651) oraz Leszczyńskim (1657) jest to **szósty wierzyciel kwitujący Marcina Trojanowskiego w ciągu pięciu dni sesji**. Skala operacji (sumy po kilka tysięcy złotych) wskazuje na jednorazowe, gruntowne oczyszczenie dóbr stężyckich z długów odziedziczonych po ojcu i dziadzie. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-106 („Jan Korycki”, „Tomasz Korycki”, „Anna Słotwinska Korycka”, „Feliks in Jarczów Trojanowski”, „Marcin in Trojanów Trojanowski”, „Feliks Trojanowski”).

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ante Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proximo A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua

Zapis 600 złp siostrze rodzonej, płatny po wygaśnięciu dożywocia Wojciecha Mysłowskiego, pod zakładem 600 złp

strona czynna Jan Korycki Gen. · Dłużnik

strona bierna Jan Korycki Gen. · Wierzyciel

wartość 600

osoby we wpisie Jan Korycki – zapisujący (podpis własnoręczny); Jadwiga z Koryckich Popławska, żona Tomasza Popławskiego, jego siostra rodzona – wierzycielka; zm. Antonina z Koryckich Mysłowska, zmarła bezpotomnie; Wojciech Mysłowski – dożywotnik

uwagi i marginalia Wpis stanowi bezpośrednie następstwo wpisu 1660: sumę odebraną od Trojanowskiego brat zapisuje siostrze — ten sam mechanizm co w parach 1646–1647, 1648–1649 i 1651–1653. **Termin płatności uzależniony od zejścia dożywotnika** (Wojciecha Mysłowskiego, męża zmarłej bezpotomnie Antoniny) — konstrukcja jak we wpisie 1623. Klauzula forum **„ubiquinarium”** (jakikolwiek urząd) — rzadka w tej księdze, dająca wierzycielce swobodę wyboru sądu. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-107 („Jadwiga Korycka Popławska”, „Tomasz Popławski”, „Antonina Korycka Mysłowska”, „Wojciech Mysłowski”, „Marcin in Trojanów Trojanowski”).

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ante Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proximo A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja z dwóch sum (171 złp) z prowizją i karami oraz cesja praw po dekrecie kondescensyjnym (quietatio cum cessione)

strona czynna Franciszek Łaski Gen. · Zbywca (cedent)

strona bierna Walery Krasuski Nob. · Nabywca

wartość 171

osoby we wpisie Franciszek Łaski, syn zm. Ludwika Łaskiego – kwitujący i cedujący; Walery Krasuski oraz Maciej Krasuski [w tagach: Strączek] – kwitowani, cesjonariusze; Andrzej Popławski i Wojciech Popławski – pierwotni zapisujący sumy; zm. Ludwik Iwanowski – pierwotny wierzyciel, później cedent; zm. Ludwik Łaski – ojciec zeznającego, odbiorca cesji z 1733 r.; Antoni Popławski – strona przeciwna dekretu kondescensyjnego

miejscowości we wpisie wieś Krasusy Gołowierzchy (grunt kondescensji); Łuków (akta grodzkie)

uwagi i marginalia **Rachunek sum zgadza się i sam siebie kontroluje:** 116 złp + 55 złp = **171 złp**, i dokładnie tę wartość podaje rękopis („in unum et simul Summam **Centum Septuaginta unius** Florenos Polt. efficientibus”) ✔. Wewnętrzna zgodność potwierdza odczyt obu liczebników z osobna. **Rozbieżność datacyjna odnotowana, nie usunięta.** Druga inskrypcja opatrzona jest formułą „**Feria Sexta ipso die Festi Conversionis S. Pauli Apostoli A.D. 1723**”. Nawrócenie św. Pawła przypada **25 stycznia**, a 25 I 1723 r. był **poniedziałkiem**, nie piątkiem. Cyfry roku odczytane pewnie (zbliżenie: „1723”), nazwa święta również (pisarz skreślił początek wyrazu i poprawił na „Conversionis”). Piątek wypadał 25 stycznia w latach 1715, 1726 i 1732. **Sprzeczności nie rozstrzygnięto**: albo pisarz pomylił ferię przy przepisywaniu starej inskrypcji, albo rok. Podano obie informacje zgodnie z zasadą „nie naprawiać po cichu”. **Pozostałe daty zweryfikowane i zgodne:** • „Feria Secunda in Crastino Festi S. Bartholomaei Apostoli A.D. 1721” = **poniedziałek 25 VIII 1721** (św. Bartłomiej 24 VIII 1721 = niedziela) ✔; • „Feria Quarta post Dominicam Misericordiae proxima A.D. 1733” = **środa 22 IV 1733** ✔; • oblata dekretu „Feria Secunda post Dominicam Misericordiae proxima Anno eodem 1744” = **poniedziałek 20 IV 1744** ✔. **Rok samego dekretu kondescensyjnego jest w rękopisie zamazany** (kleks na krawędzi kolumny); z kontekstu wypada na **środę po Wielkanocy 1744 = 8 IV 1744**, ale **odczytu nie ma** — luki nie uzupełniano. **Wysokość prowizji odczytana częściowo:** „Centum Quadraginta …” — po liczebniku stoi wyraz **przekreślony i zamazany**, więc kwota mogła być wyższa niż 140 złp. Do statystyki wartości przyjęto wyłącznie **sumy pierwotne (171 złp)**; prowizji, kar luitum i grzywien — jako wielkości nieustalonych — nie wliczono. **Łańcuch tytułu prawnego obejmuje 23 lata i cztery pokolenia wierzycieli:** Andrzej Popławski (1721) i Wojciech Popławski (1723) → **Ludwik Iwanowski** → **Ludwik Łaski** (cesja 1733) → **Franciszek Łaski** (dziedziczenie) → **Walery i Maciej Krasuscy** (ta cesja, 1744). Dłużnikiem końcowym pozostaje **Antoni Popławski**, przeciw któremu zapadł dekret kondescensyjny na gruncie w Krasusach Gołowierzchach. **Rozróżnienie stanowe zachowane:** Łaski i Iwanowski występują jako **G. (Generosus)**, Krasuscy i Wojciech Popławski jako **N. (Nobilis)**; Andrzej i Antoni Popławscy — jako **G.** Pisarz stosuje oba sigla w obrębie jednego zdania, tak jak we wpisie nr 1983. **Zgodność z tagami PTG do skanów 57-185 i 57-186** („Franciszek Łaski”, „Ludwik Łaski”, „Walery Krasuski Strączek”, „Maciej Krasuski Strączek”, „Andrzej Popławski”, „Wojciech Popławski”, „Ludwik Iwanowski”, „Antoni Popławski”, „Gołowierzchy”) ✔. **Przydomka „Strączek” rękopis w tym miejscu nie podaje** — pochodzi on z tagów; rozbieżność odnotowana. **Wpis przechodzi z karty na kartę:** zaczyna się w kolumnie prawej skanu 57-185 (k. 184r), kończy w kolumnie lewej skanu 57-186 (k. 184v).

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1981–1987:] Feria Secunda in C^no Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna sumy zasądzonej na rzecz konwentu bernardynów łukowskich, na sufragia za duszę (donatio ad pias causas)

strona czynna Antoni Popławski Gen. · towarzysz chorągwi · Zbywca

osoby we wpisie Antoni Popławski, towarzysz chorągwi, brat cioteczny i sukcesor zm. Stanisława Zbysława – darczyńca; Ojcowie Zakonu Braci Mniejszych Obserwantów św. Franciszka, konwent łukowski – obdarowani; zm. Stanisław Zbysław, towarzysz tejże chorągwi – po nim suma; zm. Mateusz Zarzecki, cześnik owrucki, rotmistrz chorągwi – pierwotny dłużnik; Franciszka z Zawadzkich, wdowa po Zarzeckim, obecnie żona Stempowskiego, podsędka ziemskiego – strona pozwana w dekrecie

miejscowości we wpisie Łuków (konwent bernardynów)

uwagi i marginalia **Wpis wyjątkowy w tym roczniku pod trzema względami.** **(1) Środowisko wojskowe.** Zarówno darczyńca, jak i zmarły, po którym suma, są **towarzyszami chorągwi** (*commilitones cohortis*), a pierwotnym dłużnikiem jest **rotmistrz tejże chorągwi** (*praefectus cohortis*), noszący zarazem urząd ziemski **cześnika owruckiego**. Cała sprawa toczy się więc **wewnątrz jednej jednostki wojskowej**: żołnierz pozwał swojego rotmistrza (a po jego śmierci — jego wdowę) o zaległą należność, zapewne żołd albo pożyczkę. Takie sprawy trafiają do ksiąg grodzkich rzadko i tym cenniejszy jest ten ślad. **(2) Darowizna na cele pobożne** (*ad pias causas*). Suma nie zostaje sprzedana ani scedowana odpłatnie, lecz **darowana bernardynom łukowskim** — *Ordo Fratrum Minorum de Observantia S. Francisci, Conventus Lucoviensis* — wprost **„dla pomnożenia czci Bożej, na sufragia za duszę”** zmarłego Zbysława. Zakonnicy dostają nie gotówkę, lecz **wierzytelność wraz z prawem jej dochodzenia**: mogą sumę windykować, kwitować z niej i procesować się o nią. Jest to typowa w XVIII w. forma legatu — **darowizna roszczenia zamiast pieniędzy**. **(3) Trzykrotnie zamężna kobieta jako strona pozwana.** Franciszka z Zawadzkich występuje jako żona kolejno **trzech mężów** (drugim był Mateusz Zarzecki, trzecim — Stempowski, podsędek ziemski), a w chwili wydania dekretu **była wdową** (*pro tunc in viduali statu existens*). Kancelaria śledzi jej stan cywilny z drobiazgową dokładnością, bo od niego zależało, **czy i w czyjej asystencji mogła odpowiadać przed sądem**. **Pokrewieństwo:** *frater amitalis* — **brat cioteczny**, czyli spokrewniony przez siostrę ojca. Ten sam termin z rodziny *amita* pojawia się we wpisie nr 2034 (tam: *amita* — ciotka rodzona). **Odczyty niepewne — wyliczone jawnie:** nazwa chorągwi i nazwisko jej pana; **imię świętej** w datacji dekretu (odczytuję *S. Bro[s]chae V. et Martyris*, **nie rozwiązuję**); **rok dekretu w tekście nie występuje**, więc **datacji tej nie da się zweryfikować rachubą** — podaję ją tak, jak stoi, i **niczego nie domyślam**; urząd Stempowskiego (*Subjudicis Terrestris …ensis*) odczytuję jako **łukowski**, ale bez pewności; imienia Stempowskiego rękopis nie podaje. **Wpis przechodzi z kolumny na kolumnę** — kończy się w prawej kolumnie skanu 57-195 (k. 194r), gdzie po tekście widnieje **podpis własnoręczny Antoniego Popławskiego** oraz dopisek wzmiankujący **gwardiana konwentu**, częściowo zalany atramentem i **nieodczytany**. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-195** ✔: „Antoni Popławski”, „Stanisław Zbysław ?” (tag z znakiem zapytania — rękopis potwierdza formę **Zbysław**), „Mateusz Zarzecki”, „Franciszka Zawadzka Zarzecka”. **Stempowskiego tagi nie notują** — rozbieżność odnotowana.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2031–2034:] Feria Sexta post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z protestacji połączonej z obdukcją ran (quietatio ex protestatione cum obductione)

strona czynna Antoni Głuchowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Antoni Popławski Gen. · Dłużnik

osoby we wpisie Antoni Głuchowski – kwitujący; Antoni Popławski oraz jego sukcesorzy – kwitowany

uwagi i marginalia **Domknięcie sprawy sprzed roku.** Protestacja, którą wpis umarza, została wniesiona **w roku 1743** — rok jest tu podwójnie potwierdzony: cyframi **1743** oraz **końcówką porządkową *-tio*** (*tertio*), a nadto zwrotem *Anno nuper elapso* („roku niedawno ubiegłym”), który z perspektywy listopada 1744 może odnosić się **wyłącznie do 1743**. Trzy niezależne wskazania **zgodne** ✔. **Formuła dzienna nieodczytana.** Nazwa święta w datacji protestacji jest zamazana i **jej nie rozwiązuję**; z tego powodu **nie da się zweryfikować ferii rachubą kalendarzową** — podaję sam rok. **Obdukcja ran** (*obductio*) — urzędowe oględziny ciała pokrzywdzonego — świadczy, że sprawa dotyczyła **pobicia**. Jest to **piąty wpis o przemocy** w opracowywanej właśnie partii księgi (por. nr 2023, 2024, 2026, 2029), co dobrze pokazuje, jak dużą część obrotu grodzkiego stanowiły zatargi osobiste kończone ugodą. **Wzmianka o inskrypcjach „w regestrach zależnych”** (*Inscriptionibus in Regestris dependentibus*) dowodzi, że sprawa miała już **własny bieg procesowy** — była zapisana w regestrach spraw, a nie tylko zgłoszona. **Sigla rozróżnione:** Głuchowski — **N. (Nobilis)**, Popławski — **G. (Generosus)**; ten sam Antoni Popławski występuje w nr 2035 jako darczyńca na rzecz bernardynów łukowskich, również z siglum **G.** ✔ — zgodność wewnętrzna źródła. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-195** ✔: „Antoni Głuchowski”, „Antoni Popławski”.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2031–2037:] Feria Sexta post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to