Przejdź do treści
Szukajmy tego, co łączy, unikajmy tego, co dzieli

Strona głównaKsięgi grodzkie / Stare źródłaKsięgi grodzkie łukowskie 1743–1744NazwiskaWierzejski

Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744

Wierzejski

osób 25 · wpisów 31 · lata 1743–1744

Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.

Osób (różnych imion)
25
Wpisów w księgach
31
Wystąpień w aktach
63
Lata
1743–1744

„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.

formy zapisu w aktach Wierzejska Wierzejski

przydomki przy tym nazwisku Król Opas Pieniążek

Osoby

Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.

WierzejskiStanisławNob.7

ojciec Kazimierz Wierzejski

wpisy 515 616 764 1305 1611 1766 2030

WierzejskiFranciszekNob.5

małżonek Marianna Płodowska

wpisy 732 1064 1243 1812 1813

WierzejskiMaciejNob.5

ojciec Szymon Wierzejski, Wojciech Wierzejski

Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.

wpisy 186 188 475 760 1298

WierzejskiKazimierzNob.4

wpisy 616 764 1298 2030

WierzejskiJakubNob.3

ojciec Hiacynt Wierzejski

wpisy 732 1588 2039

WierzejskaMałgorzataNob.3

ojciec Maciej Wierzejski

małżonek Franciszek Nowosielski

wpisy 186 187 760

WierzejskiGrzegorzNob.2

ojciec Józef Wierzejski

wpisy 1298 1588

WierzejskiHiacynt«Opas»Nob.2

małżonek Katarzyna Soptawska

wpisy 1588 1950

WierzejskiMichał«Opas»Nob.2

ojciec Józef Wierzejski

wpisy 1298 1588

WierzejskiSzymonNob.2

ojciec Bartłomiej Wierzejski

wpisy 188 357

WierzejskiWawrzyniec«Opas»Nob.2

ojciec Walenty Wierzejski

wpisy 774 1298

WierzejskiWojciechNob.2

wpisy 475 577

WierzejskaAgnieszkaNob.1

małżonek Stanisław Karwowski

wpisy 2039

WierzejskiAntoni«Opas»Nob.1

małżonek Katarzyna Karwowska

wpisy 419

WierzejskiAntoni«Pieniążek»Nob.1

ojciec Kazimierz Wierzejski

małżonek Katarzyna Wierzejska

wpisy 1335

WierzejskiBartłomiejNob.1

wpisy 357

WierzejskiBenedykt«Pieniążek»Nob.1

wpisy 2030

WierzejskaElżbietaNob.1

małżonek Stanisław Popławski

wpisy 1435

WierzejskiFranciszek«Opas»Nob.1

wpisy 1298

WierzejskiFranciszek«Pieniążek»Nob.1

wpisy 1064

WierzejskiHiacyntNob.1

wpisy 732

WierzejskiJózefNob.1

wpisy 2030

WierzejskiJózef«Opas»Nob.1

wpisy 1588

WierzejskaKatarzynaNob.1

ojciec Jakub Oziębło

matka Marianna Oziębło

małżonek Antoni Wierzejski

wpisy 1335

WierzejskiKazimierz«Opas»Nob.1

ojciec Józef Wierzejski

wpisy 1588

WierzejskiKazimierz«Pieniążek»Nob.1

wpisy 1335

WierzejskiMaciej«Król»Nob.1

wpisy 1634

WierzejskiMarcinNob.1

wpisy 2030

WierzejskaMariannaNob.1

małżonek Andrzej Popławski

wpisy 1435

WierzejskiMichałNob.1

wpisy 2039

WierzejskiPiotr«Król»Nob.1

ojciec Maciej Wierzejski

wpisy 1634

WierzejskiSzymon«Opas»Nob.1

wpisy 1298

WierzejskiTomaszNob.1

ojciec Wojciech Wierzejski

wpisy 577

WierzejskiUrbanNob.1

wpisy 2030

WierzejskiWalenty«Opas»Nob.1

wpisy 774

WierzejskiWojciech«Opas»Nob.1

wpisy 1298

Miejscowości i dobra

Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.

Drzewa rodzinne

Fragmenty rodzin złożone z pokrewieństw, które akta wymieniają wprost. Jeden fragment to tyle, ile jeden wpis albo grupa wpisów pozwala powiązać bez domysłu — nie całe drzewo rodu, tylko pewny jego kawałek.

Wierzejscy

Wierzejscy — potomstwo: Józef Wierzejski Opas

pewność B — 2 akty

Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Wzajemne skwitowanie ze sprawy o szkody i wycięcie lasu; kasacja kondemnaty; Zamiana gruntów.

Grzegorz Wierzejski wpis 1298, 1588 Kazimierz Wierzejski zw. Opas wpis 1588 Michał Wierzejski zw. Opas wpis 1298, 1588 Józef Wierzejski zw. Opas wpis 1588

1298 · sygn. 57/039, k. 38r, 19 III 1744   1588 · sygn. 57/090–091, k. 89r–89v, 3 VI 1744

Wierzejscy — potomstwo: Szymon Wierzejski

pewność A — jeden akt

Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 188). Rodzaj czynności: Zastaw.

Maciej Wierzejski wpis 188 Szymon Wierzejski wpis 188

188 · sygn. 56/035, k. 31v, 8 III 1743

Wierzejscy — potomstwo: Bartłomiej Wierzejski

pewność A — jeden akt

Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 357). Rodzaj czynności: Zastaw.

Szymon Wierzejski wpis 357 Bartłomiej Wierzejski wpis 357

357 · sygn. 56/060, k. 56v, 8 IV 1743

Wierzejscy — potomstwo: Wojciech Wierzejski (wpis 475)

pewność A — jeden akt

Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 475). Rodzaj czynności: Darowizna kilkunastu kawałków roli i łąk.

Maciej Wierzejski wpis 475 Wojciech Wierzejski wpis 475

475 · sygn. 56/075, k. 72r, 2 V 1743

Wierzejscy — potomstwo: Wojciech Wierzejski (wpis 577)

pewność A — jeden akt

Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 577). Rodzaj czynności: Ugoda.

Tomasz Wierzejski wpis 577 Wojciech Wierzejski wpis 577

577 · sygn. 56/091, k. 88r, 5 VI 1743

Wierzejscy — potomstwo: Kazimierz Wierzejski

pewność B — 2 akty

Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwitacja z 26 złp 20 gr i kasacja zapisu; Kwit z sumy 8 złp i kasacja zapisu zastawnego.

Stanisław Wierzejski wpis 616, 764 Kazimierz Wierzejski wpis 616, 764

616 · sygn. 56/098, k. 94v, 14 VI 1743   764 · sygn. 56/120, k. 116v, 16 VII 1743

Wierzejscy — potomstwo: Hiacynt Wierzejski

pewność A — jeden akt

Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 732). Rodzaj czynności: Cesja sumy 32 złp zapisanej sposobem zastawnym.

Jakub Wierzejski wpis 732 Hiacynt Wierzejski wpis 732

732 · sygn. 56/115, k. 111v, 9 VII 1743

Wierzejscy — potomstwo: Walenty Wierzejski Opas

pewność B — 2 akty

Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zastaw; Wzajemne skwitowanie ze sprawy o szkody i wycięcie lasu; kasacja kondemnaty.

Wawrzyniec Wierzejski zw. Opas wpis 774, 1298 Walenty Wierzejski zw. Opas wpis 774

774 · sygn. 56/121–122, k. 118r–118v, 19 VII 1743   1298 · sygn. 57/039, k. 38r, 19 III 1744

Wierzejscy — potomstwo: Kazimierz Wierzejski Pieniążek

pewność A — jeden akt

Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 1335). Rodzaj czynności: Kwit z sumy 25 złp z sumy pierwotnej 40 złp oraz zapis tejże sumy na rzecz żony.

Antoni Wierzejski zw. Pieniążek ⚭ Katarzyna Wierzejska wpis 1335 Kazimierz Wierzejski zw. Pieniążek wpis 1335

1335 · sygn. 57/046, k. 45r, 13 IV 1744

Wierzejscy — potomstwo: Maciej Wierzejski Król

pewność A — jeden akt

Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 1634). Rodzaj czynności: Cesja sumy 24 złp zastawnej, pod zakładem 24 złp.

Piotr Wierzejski zw. Król wpis 1634 Maciej Wierzejski zw. Król wpis 1634

1634 · sygn. 57/099, k. 98r, 13 VI 1744

Wpisy

Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.

1743rok kancelaryjny

8 III 1743wpis 186karta 31vskan 56/035

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis (inskrypcja) sumy 200 złp na rzecz żony

strona czynna Franciszek Nowosielski Nob. · Dłużnik

strona bierna Małgorzata Wierzejska Nob. · Strona

wartość 200

osoby we wpisie Franciszek Nowosielski, s. zm. Szymona – zapisujący; Małgorzata Wierzejska, c. Macieja Wierzejskiego, jego żona – na jej rzecz zapis

miejscowości we wpisie

Urodzony (Nob.) Franciszek Nowosielski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona, zdrowy, zeznał, iż urodzonej (Nob.) Małgorzacie Wierzejskiej, córce urodzonego (Nob.) Macieja Wierzejskiego, małżonce swojej, i jej sukcesorom, winien jest i powinien sumę dwustu złotych polskich sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu; sumę tę na połowie dóbr swoich zapisuje i zabezpiecza, i tęż sumę na pierwsze żądanie małżonki swojej zapłacić oraz przy aktach obecnych złożyć zobowiązuje się. A to pod zakładem dwustu złotych polskich i forum obecnego urzędu.

uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743)

8 III 1743wpis 187karta 31vskan 56/035

rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua

Zapis dożywocia (advitalitas) na połowie dóbr

strona czynna Franciszek Nowosielski Nob. · Dłużnik

strona bierna Małgorzata Wierzejska Nob. · Strona

osoby we wpisie Franciszek Nowosielski – zapisujący; Małgorzata z Wierzejskich Nowosielska – na jej rzecz zapis

miejscowości we wpisie

Tenże tejże na połowie dóbr swoich dziedzicznych i zastawnych, tudzież na rzeczach ruchomych i żywym inwentarzu, dożywocie aż do kresu jej życia zapisuje i przyznaje.

uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]

8 III 1743wpis 188karta 31vskan 56/035

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligacja) gruntu na 20 złp aż do wykupu

strona czynna Maciej Wierzejski Nob. · Zbywca

strona bierna Franciszek Nowosielski Nob. · Nabywca

wartość 20

osoby we wpisie Maciej Wierzejski, s. zm. Szymona Wierzejskiego – zastawiający; Franciszek Nowosielski, s. zm. Szymona – biorący w zastaw; sąsiad: Jan Wielgórski

miejscowości we wpisie wieś Wierzejki; granice królewskie Trzebieszów; płot (ogrodzenie) kamienne

Urodzony (Nob.) Maciej Wierzejski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona Wierzejskiego, zdrowy, zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Franciszkowi Nowosielskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona, i jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne, to jest jeden zagon roli z połową drugiego, zaczynający się od płotu kamiennego i ciągnący ku granicom Jego Królewskiej Mości Trzebieszów, między miedzami urodzonego (Nob.) Jana Wielgórskiego z jednej, a biorącego w zastaw z drugiej strony, puste, w dobrach dziedzicznych wsi Wierzejki leżące, z wszelkim prawem, w sumie dwudziestu złotych polskich, od teraz aż do wykupu, zastawia. Na wwiązanie od zaraz zezwolił i obronę przyrzekł. Pod zakładem dwudziestu złotych polskich i forum obecnym.

uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]

8 IV 1743wpis 357karta 56vskan 56/060

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligacja) całej schedy z zabudowaniami w sumie 126 złp w czerwonych złotych węgierskich

strona czynna Szymon Wierzejski Nob. · Zbywca

strona bierna Jan Franciszek Jezierski Magn. · pisarz · Nabywca

wartość 126

osoby we wpisie Szymon Wierzejski, syn zm. Bartłomieja Wierzejskiego – zastawiający; Jan Franciszek Jezierski, pisarz grodzki łukowski, oraz jego sukcesorzy – biorący w zastaw; Michał Kossowski, subdelegat – urzędnik przyjmujący zeznanie

miejscowości we wpisie Wierzejki (wieś)

Przed subdelegatem urodzonym (Gen.) Michałem Kossowskim. — Stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Szymon Wierzejski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja, zdrów będąc na ciele i umyśle, zeznał, iż wielmożnemu (Magn.) Janowi Franciszkowi Jezierskiemu, pisarzowi grodzkiemu łukowskiemu, oraz jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne, to jest całe i zupełne schedy swoje, w placach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, rzekach, strumieniach i innych do tychże dóbr przyległościach i przynależnościach, wraz z budynkami i wszelkimi zabudowaniami, w dziedzictwie wsi Wierzejki leżące i położone, ziarnem ozimym obsiane, ze wszystkim — w sumie stu dwudziestu sześciu złotych polskich w czerwonych złotych węgierskich, odtąd do dnia święta Najświętszej i Nierozdzielnej Trójcy przypadającego w roku bieżącym 1743, zastawia i obliguje, a potem z roku na rok, i w posiadanie odtąd wprowadza, zrzekając się wszelkiego prawa swego, a to pod zakładem stu dwudziestu sześciu złotych polskich, przed forum urzędu niniejszego.

uwagi i marginalia Na marginesie adnotacja „Nil” (bez opłaty). Pod wpisem podpis: „Michał Kossowski, subdelegat” oraz adnotacja „Ignarus personae litterarum” – zeznający nie umie pisać. Święto Trójcy Świętej 1743 = 9 VI 1743.

data w brzmieniu kancelarii Coram Subdelegato Generoso Michaele Kossowski [pod datą: Feria Secunda post Dominicam Ramis Palmarum proxima A.D. 1743tio]

25 IV 1743wpis 419karta 64vskan 56/068

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwitowanie pasierba z ruchomości wniesionych do domu trzeciego męża

strona czynna Katarzyna Karwowska Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Walery Szaniawski Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Katarzyna Karwowska, córka zm. Wojciecha Karwowskiego, trzykrotna wdowa: po zm. Janie Izdebskim (1° voto), po zm. Antonim Wierzejskim zwanym Opas (2° voto) i po zm. Walerym Szaniawskim (3° voto) – kwitująca; Jan Szaniawski, jej pasierb, syn ostatniego męża – kwitowany

miejscowości we wpisie

Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzona (Nob.) Katarzyna Karwowska, córka zmarłego urodzonego (Nob.) Wojciecha Karwowskiego, pozostała wdowa — pierwszego małżeństwa po zmarłym urodzonym (Nob.) Janie Izdebskim, drugiego po zmarłym urodzonym (Nob.) Antonim Wierzejskim zwanym Opas, trzeciego zaś po zmarłym urodzonym (Nob.) Walerym Szaniawskim — zdrowa będąc na ciele i umyśle, zeznała, iż urodzonego (Nob.) Jana Szaniawskiego, pasierba swego, kwituje z rzeczy ruchomych rozmaitej postaci i rodzaju, wniesionych przez nią do domu zmarłego ostatniego męża jej, a rodzica tegoż kwitowanego.

uwagi i marginalia Adnotacja pisarza: „Ignarus personae litterarum”. Wpis dokumentuje trzy kolejne małżeństwa zeznającej. Przydomek „Opas” przy Antonim Wierzejskim. Osoby zgodne z tagami do skanu 068.

data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Quinta post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]

2 V 1743wpis 475karta 72rskan 56/075

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna kilkunastu kawałków roli i łąk

strona czynna Leonard Wysokiński Nob. · Zbywca

strona bierna Wojciech Wierzejski Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Leonard Wysokiński zwany Zagroba, syn Wojciecha Wysokińskiego zwanego Zagroba – darczyńca; Wojciech Wierzejski i Maciej Wierzejski, syn, oraz ich sukcesorzy – obdarowani; Ludwik Wysokiński – sąsiad miedzą

miejscowości we wpisie Wysokiny Jakusze (wieś); rzeka Krzna; rola zwana Dworniczka; Wzgłowy; granice Tyszkowskie, Lestelińskie, Motykowskie i Kurowskie [odczyty niepewne]; droga zwana Siwanna [odczyt niepewny]

Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Leonard Wysokiński zwany Zagroba, syn urodzonego (Nob.) Wojciecha, zdrów będąc, zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Wierzejskiemu oraz urodzonemu (Nob.) Maciejowi, synowi, i ich sukcesorom, dobra swoje dziedziczne nabyte, to jest: dwa zagony placu z połową trzeciego, poczynające się od rzeki zwanej Krzna a ciągnące się wraz z rolą zwaną Dworniczka ku Wzgłowom, między miedzami urodzonego (Nob.) Ludwika Wysokińskiego z jednej a samych obdarowanych z drugiej strony; nadto dwa zagony roli, poczynające się od granicy Tyszkowskiej a ku granicom Lestelińskim [odczyty niepewne] się ciągnące, między tymiż miedzami; nadto dwa zagony roli podobnej długości między tymiż miedzami; nadto trzy zagony roli, poczynające się od granicy Motykowskiej [odczyt niepewny] a ku drodze zwanej Siwanna [odczyt niepewny] się ciągnące, między tymiż miedzami; nadto dwa zagony łąki, poczynające się od granicy Lestelińskiej a ku Wzgłowom się ciągnące, między tymiż miedzami; nadto dwie działki łąki, poczynające się od ściany a ku Wzgłowom się ciągnące, między tymiż miedzami; nadto jeden zagon roli, poczynający się od granicy Kurowskiej a ku Wzgłowom się ciągnący, między tymiż miedzami; nadto jeden zagon roli podobnej długości między tymiż miedzami; nadto jedną działkę łąki podobnej długości między tymiż miedzami — wszystko w dziedzictwie wsi Wysokiny Jakusze leżące i położone, ze wszystkim — daje i daruje; wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, a to pod karami ziemskimi, przed forum urzędu niniejszego.

uwagi i marginalia Adnotacja pisarza: „Ignarus scribendi litterarum”. Przydomek „Zagroba” oraz wieś Wysokiny Jakusze zgodne z tagami do skanu 075; liczne nazwy topograficzne odczytane niepewnie.

data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Quinta post Diem Misericordiae proxima A.D. 1743]

13 V 1743wpis 515karta 78vskan 56/082

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligacja) kilku kawałków roli w sumie 50 złp na trzy lata

strona czynna Kazimierz Krasuski Nob. · Zbywca

strona bierna Antoni Maszczybrodzki Nob. · Nabywca

wartość 50

osoby we wpisie Kazimierz Krasuski zwany Synowiec, syn zm. Krzysztofa Krasuskiego – zastawiający; Antoni Maszczybrodzki, syn zm. Andrzeja Maszczybrodzkiego, oraz jego sukcesorzy – biorący w zastaw; sukcesorzy zm. Kazimierza Krasuskiego, Stanisław Wierzejski, Szymon Borkowski i Zofia Grodzicka – sąsiedzi miedzą

miejscowości we wpisie Krasusy-Gołowierzchy (wieś); granice Celińskie; granice Zembrowskie; granice Wolańskie; Kamionki

Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Kazimierz Krasuski zwany Synowiec, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Krzysztofa, zdrów będąc, zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Antoniemu Maszczybrodzkiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Andrzeja, oraz jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest: jeden zagon roli z połową drugiego, poczynający się od granic Celińskich a ku granicom Zembrowskim się ciągnący, między miedzami sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Kazimierza Krasuskiego z jednej a samego biorącego w zastaw z drugiej strony; nadto jeden zagon roli z połową drugiego, ziarnem ozimym obsiany, poczynający się od Kamionek a ku [Ninkom – odczyt niepewny] się ciągnący; nadto trzy zagony roli, poczynające się od granicy Celińskiej a ku granicom Wolańskim się ciągnące, między miedzami urodzonego (Nob.) Stanisława Wierzejskiego z jednej a urodzonego (Nob.) Szymona Borkowskiego z drugiej strony; nadto jeden zagon roli z połową drugiego podobnej długości, między miedzami urodzonej (Nob.) Zofii Grodzickiej z jednej a samego biorącego w zastaw z drugiej strony, ziarnem ozimym obsiany — w dziedzictwie wsi Krasusy-Gołowierzchy leżące i położone, ze wszystkim — w sumie pięćdziesięciu złotych polskich, odtąd na trzy lata, to jest do święta św. Wojciecha Biskupa przypadającego w nadchodzącym roku 1746, zastawia i obliguje, a potem z trzechlecia na trzechlecie; wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, a to pod podobnym zakładem pięćdziesięciu złotych polskich, przed forum urzędu niniejszego.

uwagi i marginalia Na marginesie późniejsze adnotacje: „1756” oraz „Quietat” (kwituje). Przydomek „Synowiec” i osoby zgodne z tagami do skanu 082; nazwa wsi Gołowierzchy zgodna z tagami do skanu 083.

data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Secunda post Diem Cantate proxima A.D. 1743]

5 VI 1743wpis 577karta 88rskan 56/091

rodzaj sprawy Ugoda i komplanacja (complanatio) complanatio amicabilis

Ugoda (complanatio) i wzajemna kwitacja z protestacji i obdukcji ran

strona czynna Anna Kurowska Nob. · Strona

strona bierna Anna Kurowska Nob. · Strona

osoby we wpisie Anna z Kurowskich, 1° voto żona zm. Stanisława Kurowskiego zwanego Cieślik, obecnie 2° voto żona urodzonego Stanisława Szaniawskiego, w asystencji męża; Wojciech Kurowski, jej syn; Rozalia Kurowska, córka Wojciecha z zm. Agnieszki z Leszczyńskich – strona jedna; Tomasz Wierzejski, syn zm. Wojciecha Wierzejskiego – strona druga

miejscowości we wpisie

Urodzeni (Nob.) Anna z Kurowskich, pierwszych ślubów zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława Kurowskiego zwanego Cieślik, obecnie zaś drugich ślubów urodzonego (Gen.) Stanisława Szaniawskiego małżonka, w asystencji tegoż męża swego, oraz urodzony (Nob.) Wojciech Kurowski, syn jej, i urodzona (Nob.) Rozalia Kurowska, córka jego, ze zmarłą urodzoną (Nob.) Agnieszką z Leszczyńskich spłodzona – za której zatwierdzenie ojciec ręczy – strony z jednej, a urodzony (Nob.) Tomasz Wierzejski, zmarłego urodzonego (Nob.) Wojciecha syn, strona z drugiej, zdrowi będąc, zeznali, iż wzajemnie i nawzajem z protestacji i obdukcji ran, przed aktami tymiż przeciwko sobie oraz przeciwko zmarłemu urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Wierzejskiemu uczynionych, oraz ze wszystkich w ogóle i z każdej z osobna pretensji do dnia dzisiejszego zaszłych, uzyskawszy między sobą ugodę polubowną i dostateczne zadośćuczynienie, wzajemnie się kwitują, a protestacje te kasują.

Zeznający niepiśmienni (w źródle: „Ignari litterarum”) – wpis bez podpisów.

uwagi i marginalia Odczyt określenia pokrewieństwa Wojciecha Kurowskiego wobec Anny: w źródle „N. Albertus Kurowski suus”, zapewne skrót od „filius suus” – [odczyt niepewny]. Rozalia Kurowska występuje jako niepełnoletnia (ojciec ręczy za jej ratyfikację). Tag „Anna Kurowska pv Kurowska sv Szaniawska” zgodny z treścią.

data w brzmieniu kancelarii pod datą wpisu poprzedniego: Feria Quarta post Festa Solennia Sacri Pentecostes proxima A.D. 1743

14 VI 1743wpis 616karta 94vskan 56/098

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwitacja z 26 złp 20 gr i kasacja zapisu

strona czynna Tomasz Krasuski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Stanisław Wierzejski Nob. · Dłużnik

wartość 26

osoby we wpisie Tomasz Krasuski – kwitujący; Stanisław Wierzejski, syn Kazimierza Wierzejskiego – kwitowany; Anna Skrzyszewska, 2° voto żona Marcina Krasuskiego – pierwotna zapisująca; Tomasz Woliński – pierwotny wierzyciel; Jakub Krasuski – kolejny cesjonariusz

miejscowości we wpisie Krasusy Gołowierzchy

Urodzony (Nob.) Tomasz Krasuski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Stanisława Wierzejskiego, urodzonego (Nob.) Kazimierza syna, i jego następców z sumy dwudziestu sześciu złotych i dwudziestu groszy polskich – z sumy pierwotnej osiemdziesięciu złotych polskich, pierwotnie przez urodzoną (Nob.) Annę Skrzyszewską, drugich ślubów urodzonego (Nob.) Marcina Krasuskiego małżonkę, urodzonemu (Nob.) Tomaszowi Wolińskiemu sposobem obligatoryjnym na dobrach we wsi Krasusy Gołowierzchy leżących przed aktami niniejszymi w środę po niedzieli Jubilate Roku Pańskiego 1730 [3 maja 1730] zapisanej; następnie przez tegoż urodzonego (Nob.) Tomasza Wolińskiego urodzonemu (Nob.) Jakubowi Krasuskiemu przed aktami niniejszymi w środę po święcie Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny Roku Pańskiego 1736 [4 lipca 1736] scedowanej; a potem przez tegoż urodzonego (Nob.) Jakuba Krasuskiego jemu samemu przed tymiż aktami w poniedziałek po święcie Narodzenia św. Jana Chrzciciela Roku Pańskiego 1742 [25 czerwca 1742] również scedowanej –

obecnie z rąk teraźniejszego kwitowanego, jako posiadacza tychże dóbr prawem nabytym, podniesionej – kwituje, a zapis tenże, co do wyżej wymienionej sumy służący, kasuje niniejszym.

Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.

uwagi i marginalia Wszystkie trzy daty zweryfikowane rachunkiem kalendarzowym (Jubilate 1730 – 30 IV, środa po niej 3 V; Nawiedzenie NMP 2 VII 1736 – poniedziałek, środa po nim 4 VII; św. Jan 24 VI 1742 – niedziela, poniedziałek po nim 25 VI). Jakub Krasuski, pośredni cesjonariusz, nie występuje w tagach do skanu – rozbieżność odnotowana. Wieś Krasusy Gołowierzchy zgodna z tagiem „Gołowierzchy”.

data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Feria Sexta in Crastino Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini Anno ejusdem 1743tio

9 VII 1743wpis 732karta 111vskan 56/115

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Cesja sumy 32 złp zapisanej sposobem zastawnym

strona czynna Józef Leszczyński Nob. · Strona

strona bierna Jakub Wierzejski Nob. · Nabywca

wartość 32

osoby we wpisie Józef Leszczyński, syn zm. Felicjana – cedent; Jakub Wierzejski, syn zm. Hiacynta – cesjonariusz; Franciszek Wierzejski – pierwotny dłużnik

miejscowości we wpisie Wierzejki

Urodzony (Nob.) Józef Leszczyński, zmarłego urodzonego (Nob.) Felicjana syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Jakubowi Wierzejskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Hiacynta synowi, i jego następcom sumę trzydziestu dwóch złotych polskich – należną mu, a zapisaną przez urodzonego (Nob.) Franciszka Wierzejskiego sposobem zastawnym na dobrach pewnych w dziedzicznej wsi Wierzejki leżących i położonych, wobec akt niniejszych w poniedziałek po niedzieli Przewodniej roku Pańskiego 1741, obecnie zaś przez tegoż cesjonariusza rzeczywiście wypłaconą – ze wszystkim [prawem] cedu je i wszelkie [prawa] przelewa. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną, tak co do rzeczy, jak i co do osoby swojej, przyrzeka, a to pod zakładem trzydziestu dwóch złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.

uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami (Felicjan Leszczyński, Józef Leszczyński, Franciszek Wierzejski, Hiacynt Wierzejski, Jakub Wierzejski). Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia ante Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1743

16 VII 1743wpis 760karta 116rskan 56/119

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

Cesja sumy 150 złp (z sumy pierwotnej 200 złp) na rzecz przyszłego męża

strona czynna Małgorzata Wierzejska Nob. · Strona

strona bierna Wojciech Oziębło Nob. · Nabywca

wartość 200

osoby we wpisie Małgorzata Wierzejska, córka Macieja Wierzejskiego, wdowa po zm. Franciszku Nowosielskim – cedentka; Wojciech Oziębło, syn zm. Jana, jej przyszły mąż – cesjonariusz

Urodzona (Nob.) Małgorzata Wierzejska, urodzonego (Nob.) Macieja Wierzejskiego córka, pozostała zaś wdowa po zmarłym urodzonym (Nob.) Franciszku Nowosielskim, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Oziębło, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana synowi, przyszłemu mężowi swojemu, i jego następcom sumę stu pięćdziesięciu złotych polskich – jej przypadającą, a zapisaną przez wyżej wspomnianego zmarłego urodzonego (Nob.) Franciszka Nowosielskiego, męża jej, wobec akt niniejszych w piątek po niedzieli Invocavit najbliższy roku bieżącego 1743, sposobem prostego długu – ze wszystkim [prawem] cedu je i wszelkie [prawa] przelewa, dając i przyznając mu prawo tęż sumę podnieść oraz dobra tejże sumie podległe zająć; a to z sumy pierwotnej dwustu złotych polskich.

uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami (Małgorzata Wierzejska Nowosielska, Maciej Wierzejski, Franciszek Nowosielski, Wojciech Oziębło, Jan Oziębło). Zeznająca niepiśmienna (w źródle: „Ignara litterarum”) – wpis bez podpisu.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1743

16 VII 1743wpis 764karta 116vskan 56/120

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z sumy 8 złp i kasacja zapisu zastawnego

strona czynna Stanisław Wierzejski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Stanisław Wierzejski Nob. · Dłużnik

wartość 8

osoby we wpisie Stanisław Wierzejski, syn zm. Kazimierza – kwitujący; Kazimierz Wierzejski – kwitowany

miejscowości we wpisie Wierzejki

Urodzony (Nob.) Stanisław Wierzejski, zmarłego urodzonego (Nob.) Kazimierza syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Kazimierza Wierzejskiego i jego następców z sumy ośmiu złotych polskich – należnej mu, a sposobem zastawnym na dobrach pewnych w dziedzicznej wsi Wierzejki leżących, wobec akt niniejszych w poniedziałek po niedzieli Przewodniej roku Pańskiego 1730 zapisanej, obecnie zaś podniesionej – kwituje, a zapis ten kasuje.

uwagi i marginalia Osoby i wieś Wierzejki zgodne z tagami. Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1743

19 VII 1743wpis 774karta 118r–118vskan 56/121–122

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) dóbr macierzystych na 36 złp na trzy lata

strona czynna Andrzej Wielgórski Nob. · Zbywca

strona bierna Wawrzyniec Wierzejski Nob. · Nabywca

wartość 36

osoby we wpisie Andrzej Wielgórski, syn zm. Franciszka – zastawca; Wawrzyniec Wierzejski zwany Opas, syn zm. Walentego – zastawnik

miejscowości we wpisie Wierzejki

Urodzony (Nob.) Andrzej Wielgórski, zmarłego urodzonego (Nob.) Franciszka syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Wawrzyńcowi Wierzejskiemu zwanemu Opas, zmarłego urodzonego (Nob.) Walentego synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne macierzyste – w siedliskach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, rzekach, strumieniach i innych do tychże dóbr przyległych i należących, w dziedzicznej wsi Wierzejki leżące i położone, wolne od obciążeń, ze wszystkim [prawem] – w sumie trzydziestu sześciu złotych polskich, od dziś na trzy lata, z terminem przypadającym na święto św. Wojciecha Biskupa w nadchodzącym roku 1746, zastawia; a po upływie trzech lat podobnie aż do wykupu. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod podobnym zakładem trzydziestu sześciu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.

uwagi i marginalia Wpis przechodzi ze skanu 121 na 122; wysokość sumy („triginta sex”) rozstrzygnęła klauzula końcowa na skanie 122. Osoby i wieś Wierzejki zgodne z tagami (Andrzej i Franciszek Wielgórscy, Wawrzyniec i Walenty Wierzejscy Opas).

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ante Festum Sanctae Mariae Magdalenae proxima Anno Domini 1743

14 XII 1743wpis 1064karta 166v–167rskan 56/170

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) łąk w dwóch miejscach na rok za 50 złp

strona czynna Antoni Dziewulski Nob. · Zbywca

strona bierna Maciej Płudowski Nob. · Nabywca

wartość 50

osoby we wpisie Antoni Dziewulski, syn zm. Kazimierza – zastawca; Maciej Płudowski, syn zm. Jerzego – zastawnik; sąsiedzi (miedze): Maciej Nowosielski, Franciszek Wierzejski zwany Pieniążek, Franciszek Łaski, Franciszek Wierzejski

miejscowości we wpisie wieś Wierzejki; łąka zwana Grodz; miejsce zwane Kamienny Płot

[Nagłówek sesji:] Sobota nazajutrz po święcie św. Łucji Panny i Męczennicy roku Pańskiego 1743 [14 grudnia 1743].

Urodzony (Nob.) Antoni Dziewulski, zmarłego Kazimierza syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Maciejowi Płudowskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Jerzego synowi, i jego następcom dobra dziedziczne ojczyste, to jest:

1) łąkę zwaną Grodz, na jedenaście kośnych [odczyt niepewny], w większym miejscu, poczynając od płotów, ciągnącą się ku dołowi [odczyt niepewny], między miedzami urodzonego (Nob.) Macieja Nowosielskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Franciszka Wierzejskiego zwanego Pieniążek z drugiej strony; 2) nadto w drugim miejscu – dwie i pół kośnej łąki, poczynając od tegoż dołu, a ciągnące się ku miejscu zwanemu Kamienny Płot, między miedzami urodzonego (Gen.) Franciszka Łaskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Franciszka Wierzejskiego z drugiej strony –

we wsi dziedzicznej Wierzejki położone i leżące, ze wszystkim, w sumie pięćdziesięciu złotych polskich, od dziś na rok, z terminem przypadającym na święto św. Wojciecha Biskupa w roku, da Bóg, przyszłym 1744, a potem z roku na rok i do takiegoż święta, aż do wykupu, zastawia. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod podobnym zakładem pięćdziesięciu złotych polskich i pod sądem niniejszym.

[Zeznający] pisma nieświadomy.

uwagi i marginalia Wpis zaczyna się na k. 166v (skan 170) i kończy na k. 167r. Na lewym marginesie nota kancelaryjna z 1768 r.: „Feria Tertia post Dominicam Oculi Quadragesimalem – intercessit quietatio”, a więc zastaw wykupiono dopiero po dwudziestu pięciu latach – najdłuższy odstęp między zastawem a kwitem odnotowany w tej partii księgi. Miara łąk podana w „kośnych” (areny) – odczyt liczb niepewny. Wszystkie osoby i wieś Wierzejki zgodne z tagami PTG do skanu 170.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho in Crastino Festi Sanctae Luciae Virginis et Martyris Anno Domini 1743

1744rok kancelaryjny

9 III 1744wpis 1243karta 30rskan 57/031

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna (donatio) pięciu zagonów siedliska bratu starszemu

strona czynna Mateusz Wielgórski Nob. · Zbywca

strona bierna Mateusz Wielgórski Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Mateusz Wielgórski, syn zm. Jana Wielgórskiego – darczyńca; Szymon Wielgórski, jego starszy brat rodzony – obdarowany; sąsiedzi (miedze): Franciszek Wierzejski, Franciszek Nowosielski

miejscowości we wpisie wieś Wierzejki; droga Zapłotnia; dół czyli miejsce zwane Wykno

Urodzony (Nob.) Mateusz Wielgórski, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana [Wielgórskiego] syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Szymonowi Wielgórskiemu, bratu swemu rodzonemu starszemu, i jego następcom dobra swoje dziedziczne, to jest pięć zagonów siedliska, poczynając od drogi Zapłotniej, a ciągnących się ku dołowi, czyli miejscu zwanemu Wykno, między miedzami urodzonego (Nob.) Franciszka Wierzejskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Franciszka Nowosielskiego z drugiej strony, we wsi dziedzicznej Wierzejki położone i leżące, ze wszystkim daje i darowuje. Intromisję od zaraz przyzwala, prawem sądu tego się rządząc, a to pod szkodami ziemskimi. Sąd urzędu niniejszego do odpowiadania.

[Zeznający] pisma nieświadomy.

uwagi i marginalia Franciszka Wierzejskiego i Franciszka Nowosielskiego nie ma w tagach PTG do skanu 57-031 – rozbieżność odnotowana; pozostałe osoby i wieś Wierzejki zgodne z tagami. Nazwa uroczyska „Wykno” zapisana w źródle po polsku obok łacińskiego „fovea”.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Diem Oculi Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

19 III 1744wpis 1298karta 38rskan 57/039

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Wzajemne skwitowanie ze sprawy o szkody i wycięcie lasu; kasacja kondemnaty

strona czynna Maciej Płodowski Gen. · Strona

strona bierna Szymon Wierzejski Nob. · Strona

osoby we wpisie Maciej Płodowski – strona pierwsza; Szymon, Franciszek, Wawrzyniec, Michał i Wojciech Wierzejscy zwani Opasowie, Maciej Nowosielski i Stanisław Popławski – strona druga; Grzegorz i Kazimierz Wierzejscy, bracia, oraz Maciej Wierzejski, wuj Popławskiego – w których imieniu także zeznano

miejscowości we wpisie las (przedmiot wyrębu)

Urodzony (Gen.) Maciej Płodowski z jednej, a urodzeni (Nob.) Szymon, Franciszek, Wawrzyniec, Michał i Wojciech, zwani Opasowie, Wierzejscy, tudzież Maciej Nowosielski i Stanisław Popławski z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali i uznali — przy czym urodzony (Nob.) Szymon Wierzejski imieniem własnym oraz urodzonych (Nob.) Grzegorza i Kazimierza Wierzejskich, braci, i swoich pasierbów, a urodzony (Nob.) Popławski imieniem własnym oraz urodzonego (Nob.) Macieja Wierzejskiego, wuja swego, za których zatwierdzenie ręczą — iż oni siebie nawzajem i jeden drugiego oraz swoich następców kwitują, a mianowicie:

urodzony (Gen.) Płodowski — z powództwa i akcji urzędowej, do urzędu niniejszego wytoczonej i wniesionej względem sprawienia szkód, wycięcia lasu i innych krzywd, obszerniej w terminach opisanych, tudzież z kasacji, relacji i z uzyskanej kondemnaty;

rzeczeni zaś urodzeni (Nob.) Wierzejscy wraz z innymi stającymi — tegoż urodzonego (Gen.) Płodowskiego z wszelkich protestacji przeciw niemu uczynionych;

a nadto ze wszystkich i poszczególnych pretensji, jakie mieli do siebie nawzajem aż do dnia dzisiejszego, a to dla zawartej między sobą ugody polubownej i dla uczynionego zaspokojenia; protestacje, relacje i kondemnaty — zachowawszy urodzonemu (Gen.) Płodowskiemu nienaruszone prawo dalszego dochodzenia sprawy wobec innych dziedziców — kasują.

Pozostali pisma nieświadomi.

[Podpis własnoręczny:] Maciey Płodowski, ręką własną

uwagi i marginalia Przedmiot sporu — **wycięcie lasu** (sylvae excisio) — pojawia się w roczniku 1744 po raz pierwszy jako samodzielna podstawa powództwa. Ugoda obejmuje ośmiu stających i trzech nieobecnych, za których poręczono. Tag PTG do skanu 57-039 podaje jednego z uczestników jako „? Popławski” (imienia indeksujący nie odczytał); w rękopisie imię jest poprawiane (skreślono „Laurentius”, nadpisano „Stanislaus”) – przyjęto wersję nadpisaną i odnotowano poprawkę.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Dominicam Laetare Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

20 III 1744wpis 1305karta 39rskan 57/040

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) pięciu zagonów roli za 14 grzywien polskich

strona czynna Tomasz Krasuski Nob. · Zbywca

strona bierna Tomasz Krasuski Nob. · Nabywca

wartość 22

osoby we wpisie Tomasz Krasuski zwany Starus, syn zm. Stanisława Krasuskiego, i Krystyna z Krasuskich Strączek, małżonkowie (żona w asystencji męża) – zastawiający; Stanisław Krasuski, syn Stefana Krasuskiego zwanego Synowiec – biorący w zastaw; sąsiedzi (miedze): Stanisław Wierzejski, następcy zm. Antoniego Krasuskiego, następcy zm. Tomasza Tarczewskiego

miejscowości we wpisie wieś Krasusy Gołowierzchy; droga Zapłotnia; granice celińskie; miejsce Wzgórny

Urodzeni (Nob.) Tomasz Krasuski Starus, zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława syn, i Krystyna z Krasuskich Strączek, wzajem prawi małżonkowie — ona w asystencji męża swego — zdrowi będąc, zeznali i uznali, iż oni urodzonemu (Nob.) Stanisławowi Krasuskiemu, urodzonego (Nob.) Stefana zwanego Synowiec synowi, i jego następcom dobra swoje — mąż dziedziczne, żona zaś prawom jej podległe — to jest dwa i pół zagona roli, poczynając od drogi Zapłotniej, a ciągnące się ku granicom celińskim, między miedzami urodzonego (Nob.) Stanisława Wierzejskiego z jednej, a następców zmarłego urodzonego (Nob.) Antoniego Krasuskiego z drugiej strony; nadto dwa i pół zagona roli, poczynając od drogi Zapłotniej, a ciągnące się ku Wzgórnemu, między miedzami następców zmarłego urodzonego (Nob.) Tomasza Tarczewskiego z jednej, a jak wyżej z drugiej strony — we wsi dziedzicznej Krasusy Gołowierzchy położone i leżące, próżne, ze wszystkim, w sumie prostej czternastu grzywien polskich, do roku i dnia świętego Wojciecha Biskupa przypadającego w roku 1745, z roku na rok, w zastaw dają i zastawiają. Intromisję od zaraz przyzwalają, prawem sądu tego się rządząc, a to pod zakładem prostym czternastu grzywien polskich. Sąd niniejszy.

[Zeznający] pisma nieświadomi.

uwagi i marginalia Suma zastawu podana wyjątkowo **w grzywnach polskich**, nie w złotych: 14 grzywien = 22 złp 12 gr (1 grzywna = 1,6 złp = 48 gr). To pierwszy w roczniku 1744 zastaw liczony w grzywnach. Osoby, przydomki (Starus, Strączek, Synowiec) i wieś zgodne z tagami PTG do skanu 57-040.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Dominicam Laetare Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

13 IV 1744wpis 1335karta 45rskan 57/046

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 25 złp z sumy pierwotnej 40 złp oraz zapis tejże sumy na rzecz żony

strona czynna Antoni Wierzejski Nob. · Dłużnik

strona bierna Maciej Nowosielski Nob. · Dłużnik

wartość 40

osoby we wpisie Antoni Wierzejski zwany Pieniążek, syn zm. Kazimierza Wierzejskiego Pieniążka, działający też w imieniu żony Katarzyny z Oziębłów – kwitujący i zapisujący; Maciej Nowosielski, syn zm. Szymona Nowosielskiego – kwitowany; Józef Nurzyński i Zofia z Wysokińskich Nurzyńska – pierwotni dłużnicy; Katarzyna z Oziębłów Wierzejska, córka zm. Jakuba Oziębły i zm. Marianny – jego żona

miejscowości we wpisie

W poniedziałek po Niedzieli Przewodniej, 1744.

Urodzony (Nob.) Antoni Wierzejski zwany Pieniążek, zmarłego urodzonego (Nob.) Kazimierza syn, imieniem własnym oraz [Katarzyny], zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba Oziębły ze zmarłą Marianną spłodzonej córki, małżonki swojej, za której zatwierdzenie ręczy, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Macieja Nowosielskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona syna, i jego następców kwituje z sumy dwudziestu pięciu złotych polskich — z sumy pierwotnej czterdziestu złotych polskich, przez urodzonego (Nob.) Józefa Nurzyńskiego i Zofię z Wysokińskich, siostrę małżonki tegoż Nurzyńskiego, tytułem prostego długu przed aktami niniejszymi we czwartek po święcie świętego Franciszka Wyznawcy Roku Pańskiego 1727 zapisanej, a jemu przypadającej — obecnie zaś rzeczywiście odebranej; tenże zapis kasuje.

Nadto sumę dwudziestu pięciu złotych polskich, w sposób wyżej opisany przez niego, zeznającego, odebraną, urodzonej (Nob.) Katarzynie z Oziębłów, małżonce swojej, i jej następcom na dobrach swoich dziedzicznych zapisuje i zabezpiecza; tęż sumę na żądanie małżonki swojej wypłacić i do akt niniejszych złożyć się poddaje i zobowiązuje, a to pod zakładem dwudziestu pięciu złotych polskich. Sąd niniejszy.

[Zeznający] pisma nieświadomy.

uwagi i marginalia Dwie czynności w jednym wpisie: mąż odbiera swoją część starego długu (25 złp z sumy 40 złp z 1727 r.) i tę samą kwotę natychmiast zapisuje żonie na swoich dobrach. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-046 (tag „Marianna ? Oziębło” – imienia matki żony indeksujący nie odczytał w całości).

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima 1744

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

2 V 1744wpis 1435karta 63vskan 57/065

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna (donatio) dóbr otrzymanych wcześniej od ojca, na rzecz bratanka

strona czynna Ewa Popławska Nob. · Zbywca

strona bierna Ewa Popławska Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Ewa z Popławskich Izdebska, córka zm. Andrzeja Popławskiego i Marianny z Wierzejskich, żona Wacława Izdebskiego, w asystencji męża – darczyni; Antoni Popławski, syn Stanisława Popławskiego (jej brata rodzonego) i Elżbiety z Wierzejskich z pierwszego małżeństwa – obdarowany

miejscowości we wpisie wieś Popławy

Urodzona (Nob.) Ewa Popławska, zmarłego urodzonego (Nob.) Andrzeja córka, z urodzoną (Nob.) Marianną Wierzejską spłodzona, a urodzonego (Nob.) Wacława Izdebskiego małżonka, w asystencji tegoż męża swego, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonemu (Nob.) Antoniemu Popławskiemu — synowi urodzonego (Nob.) Stanisława Popławskiego, brata jej rodzonego, z urodzoną (Nob.) Elżbietą Wierzejską w pierwszym małżeństwie spłodzonemu, bratankowi swemu (filiastro) — i jego następcom dobra swoje, jej przez zmarłego urodzonego (Nob.) Andrzeja Popławskiego, rodzica jej, przed aktami niniejszymi we wtorek po Niedzieli Palmowej Roku Pańskiego 1735 sposobem darowizny wieczystej zeznane, na nowo, [obok tego, co przypada] drugiej siostrze — w siedliskach, budynkach, zabudowaniach wszelkich, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, zaroślach i innych do tychże dóbr przyległościach i przynależnościach, we wsi dziedzicznej Popławy leżące — ze wszystkim daje i darowuje. Intromisję od zaraz [przyzwala] prawem powszechnym, a to pod szkodami [ziemskimi]. Sąd niniejszy.

[Zeznająca] pisma nieświadoma.

uwagi i marginalia Wsi Popławy tagi PTG do skanu 57-065 nie wymieniają (jedyna tagowana miejscowość to Olszewnica); nie wymieniają też samej zeznającej Ewy Popławskiej – obie rozbieżności odnotowane. Pozostałe osoby (Andrzej, Antoni i Stanisław Popławscy, Elżbieta i Marianna Wierzejskie, Wacław Izdebski) zgodne z tagami. Termin „filiaster” oddano jako bratanek, zgodnie z podanym w tekście pokrewieństwem (syn brata rodzonego).

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Jubilate proximo Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

3 VI 1744wpis 1588karta 89r–89vskan 57/090–091

rodzaj sprawy Zamiana dóbr (commutatio) commutatio bonorum

Zamiana gruntów (commutatio perpetua et irrevocabilis): dziesięć zagonów siedliskowych za zagony po drugiej stronie drogi Zagumiennej

strona czynna Michał Wierzejski Nob. · Strona

strona bierna Franciszek Łaski Gen. · Strona

osoby we wpisie Michał i Kazimierz Wierzejscy, synowie zm. Józefa Wierzejskiego zwanego Opas, bracia rodzeni, działający też imieniem Grzegorza Wierzejskiego, brata młodszego – strona pierwsza; Franciszek Łaski, syn zm. Ludwika Łaskiego – strona druga; sąsiedzi: Jakub Wierzejski, sukcesorowie zm. Hiacynta Wierzejskiego zwanego Opas

miejscowości we wpisie wieś Wierzejki; droga wiejska; droga Zagumienna; droga Łosina [odczyt niepewny]

Urodzeni (Nob.) Michał i Kazimierz Wierzejscy, zmarłego urodzonego (Nob.) Józefa Wierzejskiego, Opasem zwanego, synowie, bracia między sobą rodzeni, imieniem własnym oraz urodzonego (Nob.) Grzegorza Wierzejskiego, brata swego rodzonego młodszego, za którego równie ręczą, z jednej strony; a urodzony (Gen.) Franciszek Łaski, zmarłego urodzonego (Gen.) Ludwika Łaskiego syn, z drugiej strony — zdrowi będąc, zeznali, iż oni,

dając sobie ziemię za ziemię, grunt za grunt, dziedzictwo za dziedzictwo, taką między sobą **wieczystą i nieodwołalną zamianę** czynią, a mianowicie:

urodzeni (Nob.) Wierzejscy urodzonemu (Gen.) Łaskiemu i jego następcom — dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest dziesięć zagonów siedliskowych, poczynających się od drogi wiejskiej, a ciągnących się ku drodze Zagumiennej, między miedzami tegoż urodzonego (Gen.) Łaskiego z obu stron, w dziedzictwie wsi Wierzejki leżące — ze wszystkim dają, darowują i za dobra niżej opisane zamieniają;

w nagrodę zaś (in recompensam) za wspomniane dobra urodzony (Gen.) Łaski urodzonym (Nob.) Wierzejskim i ich następcom — dobra swoje dziedziczne nabyte, to jest [sześć] zagonów siedliskowych, poczynających się od drogi wiejskiej ku [drodze] Zagumiennej, a za drogą Zagumienną ku [drodze] Łosinie [odczyt niepewny] — dziewięć zagonów, ciągnących się między miedzami urodzonego (Nob.) Jakuba Wierzejskiego z jednej, a sukcesorów urodzonego (Nob.) Hiacynta Wierzejskiego Opasa z drugiej strony, w dziedzictwie [tejże] wsi […] — [daje i zamienia].

uwagi i marginalia **Wzorcowy formularz zamiany:** „dantes sibi terram pro terra, fundum pro fundo, haereditatem pro haereditate, talem inter se perpetuam et irrevocabilem faciunt commutationem” — formuła wprost, w odróżnieniu od techniki dwóch darowizn zastosowanej we wpisach 1584–1585 na tej samej sesji. Zestawienie obu na jednej karcie jest cenne dla badań nad praktyką kancelaryjną. Zamiana jest **nierównoliczbowa** (10 zagonów za [6] + 9), co wynika z różnego położenia i jakości gruntu — świadczy o rzeczywistej wycenie, a nie o mechanicznym podziale. **Liczba zagonów po stronie Łaskiego jest częściowo nieczytelna** (wyraz przekreślony i poprawiany) — nie uzupełniano jej domysłem. Dalszy ciąg wpisu przechodzi na skan 57-091. Osoby i wieś Wierzejki zgodne z tagami PTG do skanu 57-090 („Michał Wierzejski Opas”, „Kazimierz Wierzejski Opas”, „Józef Wierzejski Opas”, „Grzegorz Wierzejski”, „Jakub Wierzejski”, „Hiacynt Wierzejski”, „Franciszek Łaski”, „Ludwik Łaski”).

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta pridie Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini eiusdem 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

8 VI 1744wpis 1611karta 93v–94rskan 57/095

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) pięciu działek roli przysądzonych dekretem kondescensji z 1743 r., na trzy lata za 24 złp, pod zakładem 24 złp

strona czynna Anna Krasuska Nob. · Zbywca

strona bierna Anna Krasuska Nob. · Nabywca

wartość 24

osoby we wpisie Anna z Krasuskich, córka zm. Jana Krasuskiego zwanego Starus, wdowa po Stanisławie Głuchowskim (małżeństwo ostatnie) – zastawiająca; Piotr Krasuski, syn zm. Marcina Krasuskiego zwanego Chudziak – biorący w zastaw; sąsiedzi: Stanisław Popławski i Katarzyna z Krasuskich (żona biorącego [odczyt niepewny]), Stanisław Wierzejski, Marianna Turska, Jan Celiński

miejscowości we wpisie wieś Krasusy Gołowierzchy; granica Krasusy Wólka; droga Średnia; droga Piaskowa; droga Zapłotnia; granice Celińskie; granice Krasusy Zembry; miejsce zwane Kamiorki [odczyt niepewny]; granice Wolerańskie [odczyt niepewny]

Urodzona (Nob.) Anna Krasuska, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Krasuskiego, Starusem zwanego, córka, urodzonego (Nob.) Stanisława Głuchowskiego — ostatniego małżeństwa — małżonka, pozostała wdowa, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonemu (Nob.) Piotrowi Krasuskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Marcina Krasuskiego, Chudziakiem zwanego, synowi, i jego następcom —

dobra swoje, prawom jej podległe, dekretem kondescensji na gruncie dóbr wsi Krasusy Gołowierzchy, w czwartek po Niedzieli Jubilate Roku Pańskiego 1743 wydanym, a do akt urzędu niniejszego w środę po święcie Narodzenia św. Jana Chrzciciela tegoż roku wniesionym, jej przysądzone, to jest:

po pierwsze, jeden zagon roli, poczynający się od granicy Krasusy Wólka ku drodze zwanej Średnia, między miedzami urodzonego (Nob.) Stanisława Popławskiego z jednej, a urodzonej (Nob.) Katarzyny Krasuskiej, małżonki biorącego [odczyt niepewny], z drugiej strony;

po wtóre, dwa zagony roli, poczynające się od drogi Piaskowej, a ciągnące się ku łąkom, między miedzami urodzonego (Nob.) Stanisława Wierzejskiego z jednej, a urodzonej (Nob.) Marianny Turskiej z drugiej strony;

po trzecie, jeden zagon roli, poczynający się od drogi Zapłotniej, a ciągnący się ku granicom Celińskim, między [miedzami] urodzonego (Nob.) Jana Celińskiego i małżonki jego z jednej, a biorącego w zastaw z drugiej strony;

po czwarte, jeden zagon roli, poczynający się od drogi Zapłotniej, a ciągnący się ku granicom Krasusy Zembry, między tymiż miedzami;

po piąte, jeden zagon roli, poczynający się od miejsca zwanego Kamiorki [odczyt niepewny], a ciągnący się ku granicom Wolerańskim [odczyt niepewny], między miedzami urodzonej (Nob.) Marianny Turskiej z jednej, a małżonki biorącego w zastaw z drugiej strony —

w dziedzictwie wsi Krasusy Gołowierzchy leżące, puste [nieobsiane], ze wszystkim — w sumie dwudziestu czterech złotych polskich, odtąd na trzy lata, do święta Narodzenia św. Jana Chrzciciela przypadającego w roku 1747, zastawia; na wwiązanie zezwala i obronę powszechną przyrzeka, a to pod podobnym zakładem dwudziestu czterech złotych polskich, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.

[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejąca pisma („Ignara litt.”).

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty zgodne:** dekret kondescensji „Feria Quinta post Dominicam Jubilate proxima A.D. 1743” = **9 V 1743** (Jubilate 5 V 1743); oblata „Feria Quarta post Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae eodem anno” = **26 VI 1743** (24 VI 1743 — poniedziałek). Odstęp dekret → oblata: siedem tygodni. Zastawiane są **dobra świeżo wywalczone w sądzie** — zeznająca oddaje w zastaw dokładnie to, co dekret jej przysądził, co pokazuje, jak szybko wyrok zamieniano na gotówkę. **Uwaga prozopograficzna — możliwa rozbieżność z tagami PTG.** Tagi do skanu 57-095 znają tylko jedną Annę Krasuską: „Anna Krasuska Starus Wysokińska”, córkę **Aleksandra** Krasuskiego Starusa i żonę Jana Wysokińskiego (tak też we wpisie 1610). Tutaj natomiast rękopis podaje Annę Krasuską jako córkę **Jana** Krasuskiego Starusa i wdowę po **Stanisławie Głuchowskim**. Albo są to **dwie różne kobiety** o tym samym imieniu i nazwisku z tej samej gałęzi rodu, albo tag łączy dane dwóch osób — **nie rozstrzygam**; obie wersje zapisano wiernie za rękopisem. Pozostałe osoby oraz wsie Gołowierzchy, Wólka Konopna i Zembry zgodne z tagami PTG.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda intra Octavas Festi Sanctissimi Corporis Christi, Die 8 Junii A.o 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

13 VI 1744wpis 1634karta 98rskan 57/099

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Cesja sumy 24 złp zastawnej, pod zakładem 24 złp

strona czynna Piotr Wierzejski Nob. · Strona

strona bierna Tomasz Uziębło Nob. · Nabywca

wartość 24

osoby we wpisie Piotr Wierzejski zwany Król, syn zm. Macieja zwanego Król – cedent; Tomasz Uziębło – cesjonariusz; Łukasz Uziębło – pierwotny dłużnik

miejscowości we wpisie wieś Wysokiny Jakusze

Urodzony (Nob.) Piotr Wierzejski, zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja, Królem zwanego, syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Tomaszowi Uziębło i jego następcom — sumę dwudziestu czterech złotych polskich, jemu, zeznającemu, przez urodzonego (Nob.) Łukasza Uziębło, sposobem zastawnym, na pewnych dobrach w dziedzictwie wsi Wysokiny Jakusze leżących, przed aktami niniejszymi, we wtorek w wigilię święta Nawrócenia św. Pawła Apostoła Roku Pańskiego 1741 zapisaną; obecnie zaś przez niego samego, zeznającego, z rąk cesjonariusza odebraną —

ze wszystkim ceduje; wszelkie [prawo] dając; na wwiązanie odtąd zezwala i obronę przyrzeka, a to pod podobnym zakładem dwudziestu czterech złotych polskich, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.

[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejący pisma („Ignarus litt.”).

uwagi i marginalia Weryfikacja kalendarzowa: Nawrócenie św. Pawła przypada 25 I, więc wigilia to 24 I; **24 I 1741 był istotnie wtorkiem**. Zgodne — odczyt roku „1741mo” (końcówka porządkowa *primo*) potwierdzony kalendarzem. Osoby i wieś Wysokiny Jakusze zgodne z tagami PTG do skanu 57-099 („Piotr Wierzejski Król”, „Maciej Wierzejski Król”, „Tomasz Uziębło”, „Łukasz Uziębło”, „Wysokiny Jakusze”).

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua Confessoris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

6 VII 1744wpis 1766karta 131v–132rskan 57/133

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

cesja sumy (cessio summae) z wadium

strona czynna Jakub Krasuski Nob. · Strona

strona bierna Stanisław Wierzejski Nob. · Strona

osoby we wpisie Jakub Krasuski Chudziak; Stanisław Wierzejski; Anna Skrzyszewska 1v. Krasuska (Synowcowa), 2v. Celińska; Marcin Krasuski Synowiec (jej I mąż, zm.); Jan Celiński (jej II mąż); Tomasz Woliński

Szlachetny (Nob.) **Jakub Krasuski Chudziak**, zdrowy będąc, zeznał, iż on

szlachetnemu (Nob.) **Stanisławowi Wierzejskiemu** i jego następcom —

**sumę sześćdziesięciu czterech złotych polskich, z sumy pierwotnej osiemdziesięciu złotych polskich**,

— **najpierw** przez szlachetną (Nob.) **Annę Skrzyszewską**, pierwszego małżeństwa zmarłego szlachetnego (Nob.) **[Marcina] Krasuskiego Synowca**, a drugiego małżeństwa szlachetnego (Nob.) **Jana Celińskiego małżonkę**, szlachetnemu (Nob.) **Tomaszowi Wolińskiemu** sposobem obligatoryjnym, przed niniejszymi aktami, **w środę po niedzieli [nazwa nieczytelna] Wielkiego Postu Roku Pańskiego 1736** zapisaną;

— **następnie zaś** przez tegoż szlachetnego (Nob.) **Tomasza Wolińskiego**, przed tymiż aktami, **w środę po święcie świętych Wita i Modesta Męczenników Roku Pańskiego 1736** zeznaną i **scedowaną**, a jemu, zeznającemu, przypadłą i obecnie odebraną —

**z całym prawem ustępuje (cedit)**;

wwiązanie (intromissio) **od zaraz**, [wraz z prawem] dochodzenia w sądzie i we własnej osobie;

i to **pod podobnym wadium sześćdziesięciu czterech złotych polskich** [oraz pod rygorem] praw niniejszych.

*Nieświadomy pisma [ignarus litterarum].*

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa (druga data):** święto śś. Wita i Modesta = 15 VI; **15 VI 1736 wypadał w piątek**, najbliższa środa po nim = **20 VI 1736** ✔. **Pierwszej daty nie da się ustalić:** formuła podaje „Feria Quarta post Dominicam … Quadragesimalem proxima A.D. 1736”, ale **nazwa niedzieli postnej jest w rękopisie nieczytelna**, a **ostatnie cyfry roku noszą ślad poprawki pisarza**. **Nie uzupełniano domysłem.** Rachunek: cedowane **64 złp z sumy pierwotnej 80 złp** (czyli 4/5); wadium równe sumie cedowanej — **64 złp**. ✔ **Cztery ogniwa łańcucha tytułu:** Anna Skrzyszewska → Tomasz Woliński (zapis 1736) → cesja (1736) → Jakub Krasuski Chudziak → cesja na Stanisława Wierzejskiego (1744). **Dwa małżeństwa Anny Skrzyszewskiej** — 1v. Krasuska (Synowcowa), 2v. Celińska — zgodne z tagiem PTG do skanu 57-133 („Anna Skrzyszewska pv Krasuska sv Celińska”). ✔ **Imienia pierwszego męża rękopis w tym miejscu nie podaje czytelnie**; tag PTG wymienia „Marcin Krasuski Synowiec”, którego przyjęto, **odnotowując, że pochodzi z tagu, nie z odczytu tego wiersza**. Przydomki rozróżnione: **Chudziak** (Jakub Krasuski) i **Synowiec** (Krasuski, I mąż Anny) — obie gałęzie Krasuskich w tagach PTG. ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Visitationis Beatissimae Virginis Mariae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

20 VII 1744wpis 1812karta 142rskan 57/143

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja posagowa i zrzeczenie się dóbr (quietatio dotis, abrenuntiatio)

strona czynna Marianna Płodowska Nob. · Strona

strona bierna Marianna Płodowska Nob. · Strona

osoby we wpisie Marianna z Płodowskich Wierzejska i Ewa z Płodowskich Izdebska (siostry); Józef Płodowski (ojciec); Franciszek Wierzejski i Adam Izdebski (mężowie)

Szlachetne (Nob.) **Marianna**, szlachetnego (Nob.) **Franciszka Wierzejskiego** [małżonka], oraz **Ewa**, szlachetnego (Nob.) **Adama Izdebskiego** [małżonka] — **Płodowskie**, szlachetnego (Nob.) **Józefa Płodowskiego** córki — w asystencji tychże mężów swoich, obecne i zdrowe, zeznały, iż

**stało się im zadość co do posagu i wyprawy należnej z dóbr ojczystych i macierzystych oraz z rzeczy ruchomych — w tej mierze, w jakiej im, zeznającym, przypadało — z rąk tegoż szlachetnego (Nob.) Józefa Płodowskiego, rodzica ich**;

a to **za uprzednim wynagrodzeniem przez zapisy dłużne, przed niniejszymi aktami w poniedziałek nazajutrz po święcie św. Agnieszki Panny i Męczennicy Roku Pańskiego 1742 przez mężów ich zeznane**;

z uwagi na to zadośćuczynienie **rodzica swego kwitują**, a **z dóbr tychże w ręce jego się wyzuwają i im zrzekają (abdicant et abrenuntiant)**.

*Nieświadome pisma [ignarae litterarum].*

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** św. Agnieszka Panna i Męczennica = 21 I; *in crastino* = **22 I 1742**, a to **poniedziałek** ✔. **Klasyczne rozliczenie dwóch wyposażonych córek** — po otrzymaniu posagu i wyprawy zrzekają się dóbr ojczystych i macierzystych na rzecz ojca (por. wpis 1776). **Rozbieżność z tagiem PTG odnotowana:** tag do skanu 57-143 podaje imię **„Ela Płodowska Izdebska”**, natomiast rękopis w tym miejscu i — czytelniej — we wpisie 1814 podaje **„Eva Płodowska”**, czyli **Ewa**. **Przyjęto odczyt rękopisu**, zaznaczając formę PTG. **Wysokości posagów źródło nie podaje** — **nie uzupełniano domysłem**. Osoby zgodne z tagami PTG („Marianna Płodowska Wierzejska”, „Józef Płodowski”, „Franciszek Wierzejski”, „Adam Izdebski”). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ante Festum S. Mariae Magdalenae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

20 VII 1744wpis 1813karta 142rskan 57/143

rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua

dożywocie wzajemne na połowie dóbr (advitalitas mutua)

strona czynna Franciszek Wierzejski Nob. · Strona

strona bierna Marianna Płodowska Nob. · Strona

osoby we wpisie Franciszek Wierzejski; Marianna z Płodowskich Wierzejska

Szlachetni (Nob.) **Franciszek Wierzejski** z jednej i **Marianna Płodowska** z drugiej strony, wzajem małżonkowie, zdrowi będąc, zeznali, iż oni

**sobie wzajemnie i nawzajem — na połowie wszystkich i poszczególnych dóbr swoich, dziedzicznych i zastawnych, posiadanych i mających być posiadanymi, na sumach i pieniądzach oraz na rzeczach ruchomych, aż do ostatnich chwil życia swego — [dożywocie] zapisują**.

uwagi i marginalia Dożywocie ograniczone **do połowy dóbr** — w tej księdze forma rzadsza niż dożywocie na całości (por. wpisy 1742, 1778, 1783). Objęte są także **dobra przyszłe** („habitorum et habendorum”) — klauzula rozszerzająca. Wpis stanowi trzecią czynność tej rodziny tego dnia (po 1812), w parze z bliźniaczym wpisem 1814 dla drugiej siostry.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ante Festum S. Mariae Magdalenae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

3 X 1744wpis 1950karta 175v–176rskan 57/177

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja z sumy 50 złp i kasacja zapisu (quietatio)

strona czynna Franciszek Łaski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Katarzyna Soptawska Nob. · Dłużnik

wartość 50

osoby we wpisie Franciszek Łaski, syn zm. Ludwika Łaskiego – kwitujący; Katarzyna Soptawska, córka zm. Andrzeja Soptawskiego, w pierwszym małżeństwie żona Hiacynta Wierzejskiego zwanego Opas, w drugim, obecnym, Krzysztofa Pogonowskiego – kwitowana

miejscowości we wpisie Wierzejki

Urodzony (Gen.) **Franciszek Łaski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Ludwika Łaskiego** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on

urodzoną (Nob.) **Katarzynę Soptawską**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Andrzeja Soptawskiego** córkę, **w pierwszym małżeństwie urodzonego (Nob.) Hiacynta Wierzejskiego zwanego Opas, w drugim zaś, obecnym, urodzonego (Nob.) Krzysztofa Pogonowskiego małżonkę**, i jej następców —

**z sumy pięćdziesięciu złotych polskich**, jemu, zeznającemu, **przez tęż kwitowaną na dobrach we wsi dziedzicznej Wierzejki leżących sposobem obligatoryjnym, wobec akt niniejszych w poniedziałek nazajutrz po święcie Najświętszej i Nierozdzielnej Trójcy Roku Pańskiego 1742 [21 maja 1742]** zapisanej,

a **obecnie z rąk teraźniejszej kwitowanej rzeczywiście i skutecznie podniesionej** —

**kwituje**, a **tenże zapis kasuje**.

*[Podpis własnoręczny:] Franciscus Łaski m.p.*

uwagi i marginalia **Data zweryfikowana:** Wielkanoc 1742 przypadła 25 III, niedziela Trójcy Świętej = 20 V 1742, a więc „Feria Secunda in Crastino Festi Sanctissimae et Individuae Trinitatis A.D. 1742” = **poniedziałek 21 V 1742** ✔. Potwierdza to raz jeszcze lekcję **„in Crastino”** (nazajutrz), a nie „in ipso die”, dla skrótu „in C^no” w tej kancelarii. **Trzy małżeństwa jednej kobiety uporządkowane w formule:** Katarzyna Soptawska występuje jako córka Andrzeja, wdowa po Hiacyncie Wierzejskim zwanym **Opas** i obecna żona Krzysztofa Pogonowskiego — kancelaria konsekwentnie wylicza kolejne śluby („primas … secundas ad praesens Nuptias”), co czyni ten wpis dobrym punktem zaczepienia genealogicznego. **Przydomek „Opas”** zapisany wprost przy Hiacyncie Wierzejskim; dobra zastawne leżą we wsi **Wierzejki**, a więc w gnieździe rodowym pierwszego męża. **Zeznający umiał pisać** — podpis własnoręczny „Franciscus Łaski m.p.”. Franciszek Łaski występuje w tym roczniku wielokrotnie (por. wpis 1682, gdzie kwituje go Adam Łaski, podwojewodzi ziemi łukowskiej).

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1949:] Sabbatho pridie Festi S. Francisci [Confessoris] A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

12 XI 1744wpis 2030karta 192vskan 57/194

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit zbiorowy z akcji o szkody w zbożach, łąkach i lasach (quietatio de damnis in segetibus, pratis ac sylvis)

strona czynna Maciej Płodowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Benedykt Wierzejski Nob. · Strona

osoby we wpisie Maciej Płodowski, s. zm. Jerzego Płodowskiego – kwitujący; Benedykt Wierzejski zwany Pieniążek, Kazimierz, Józef, Stanisław, Marcin i Urban Wierzejscy; Ludwik i Maciej Nowosielscy, synowie zm. Nowosielskiego; Szymon Wielgórski – niektórzy dziedzice i posesorzy dóbr wsi Wierzejki – oraz ich sukcesorzy – kwitowani

miejscowości we wpisie Wierzejki (wieś)

Urodzony (Nob.) **Maciej Płodowski**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Jerzego Płodowskiego** syn, zdrów będąc, **zeznał**, iż on

urodzonych (Nob.) **Benedykta zwanego Pieniążek, Kazimierza, Józefa,** *[jeden człon nieodczytany]*, **Marcina i Urbana Wierzejskich**, ~~Wojciecha~~, **tudzież Ludwika i Macieja Nowosielskich, zmarłego urodzonego (Nob.) Nowosielskiego synów, oraz Szymona Wielgórskiego — niektórych dziedziców i posesorów dóbr wsi Wierzejki** — a także ich sukcesorów —

**ze sprawy i akcji urzędowej, wytoczonej i wniesionej do urzędu niniejszego przez niego, kwitującego, względem szkód wyrządzonych mu, zeznającemu, przez obecnie kwitowanych w zbożach, łąkach i lasach** (*damnorum in segetibus et pratis ac sylvis causatorum*) **oraz zadania innych krzywd**,

**tudzież z protestacji, relacji, kondemnaty i całego procesu, jako też ze wszystkich i każdej z osobna pretensji, do tychże kwitowanych mianych i do dnia dzisiejszego zaszłych** —

**dla uczynionego jemu, zeznającemu, dostatecznego zadośćuczynienia — kwituje**;

**protestacje, relacje, kondemnaty i cały proces kasuje**.

Podpis własnoręczny: **Maciej Płodowski**.

uwagi i marginalia **Podpis rozstrzyga imię — i koryguje tagi.** Rękopis podaje zeznającego jako *N. Mathias Płodowski*, a pod wpisem widnieje **własnoręczny podpis po polsku: „Maciej Płodowski”**. Forma mianownikowa *Mathias* oraz **własnoręczny podpis** dają razem dowód rozstrzygający: chodzi o **Macieja**, nie Mateusza. **Tagi PTG do skanu 57-194 podają „Mateusz Płodowski” — jest to omyłka indeksu**, odnotowana tu jawnie. Przypomnienie zasady: w tej księdze *Mathias* = Maciej, *Matthaeus* = Mateusz; **rozróżnialne są mianownik, biernik, celownik i ablatyw**, a dopiero dopełniacz (*Mathiae* / *Mathaei*) bywa dwuznaczny. **Spór sąsiedzki o szkody polne.** Przedmiotem umorzonej akcji są **szkody w zbożach, łąkach i lasach** — czyli wypas, wjazd, wyrąb i tratowanie. Pozwanych jest **dziewięciu**, opisanych zbiorczo jako *nonnulli haeredes et Possessores Bonorum villae Wierzeyki* („niektórzy dziedzice i posesorzy dóbr wsi Wierzejki”). Taki układ — jeden poszkodowany przeciwko całej gromadzie współdziedziców sąsiedniej wsi — jest **typowy dla konfliktów granicznych między wsiami drobnoszlacheckimi**, gdzie szkoda powstaje przy zbiorowym korzystaniu z pastwisk i lasu. **Sprawa doszła do kondemnaty** (*Condemnatione*), a więc pozwani nie stawili się w terminie; kwit umarza ją wraz z całym procesem. **Odczyty niepewne — wyliczone jawnie:** jeden człon w wyliczeniu Wierzejskich (między *Josephum* a *Martinum*) czytam jako *Stanislaum* z dodatkiem odczytywanym „Suchmiki”, ale **nie rozstrzygam**; tagi PTG notują w tej grupie „Stanisława Wierzejskiego”, co przemawia za tą lekcją. Imienia ojca Nowosielskich **nie odczytuję**. W wyliczeniu **jedno imię (Wojciech) zostało skreślone** — zachowuję je w przekładzie jako skreślenie. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-194** ✔ (poza wskazaną wyżej omyłką co do imienia Płodowskiego): „Jerzy Płodowski”, „Benedykt Wierzejski Pieniążek”, „Józef / Kazimierz / Marcin / Stanisław / Urban Wierzejski”, „Ludwik Nowosielski”, „Maciej Nowosielski”, „Szymon Wielgórski”, „Wierzejki”.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2020–2029:] Feria Quinta in C^no [in Crastino] Festi S. Martini Pontificis A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

13 XI 1744wpis 2039karta 194vskan 57/196

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z posagu i wyprawy oraz zrzeczenie się dóbr po babce (quietatio de dote et expeditione, abrenuntiatio)

strona czynna Ludwik Karwowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Agnieszka Wierzejska Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Ludwik Karwowski i Ewa Karwowska, żona Krzysztofa Świerczowskiego – rodzeństwo stryjeczne, kwitujący; Jakub Wierzejski i Michał Wierzejski, brat jego rodzony, oraz ich sukcesorzy – kwitowani; zm. Benedykt i Jakub Karwowscy – ojcowie kwitujących; zm. Stanisław Karwowski i zm. Agnieszka z Wierzejskich – dziadkowie kwitujących

Urodzeni (Nob.) **Ludwik** i **Ewa** — urodzonego (Nob.) **Krzysztofa Świerczowskiego** małżonka — **Karwowscy**, zmarłych urodzonych (Nob.) **Benedykta i Jakuba Karwowskich** syn i córka,

**wnukowie zaś zmarłej urodzonej (Nob.) Agnieszki z Wierzejskich, małżonki zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława Karwowskiego, rodzicielki wspomnianych urodzonych (Nob.) Benedykta i Jakuba Karwowskich**,

**brat i siostra między sobą stryjeczni** (*frater et soror inter se patrueles*),

zdrowi będąc, **zeznali** — a mianowicie **mężatka w asystencji męża swego** — iż

**co do praw im przysługujących tytułem posagu i należytej wyprawy z dóbr ojczystych i macierzystych, dotyczących wspomnianej babki ich**, **stało się im zadość przez ręce urodzonego (Nob.) Jakuba Wierzejskiego**;

**a względem tegoż zadośćuczynienia — tegoż oraz urodzonego (Nob.) Michała Wierzejskiego, brata jego rodzonego** [i ich sukcesorów] — **kwitują**,

**a dóbr tychże zrzekają się i wyrzekają** (*abdicant et abrenuntiant*).

uwagi i marginalia **Trzy pokolenia i dwa rody w jednym zdaniu.** Pokolenie I: **Stanisław Karwowski × Agnieszka z Wierzejskich**. Pokolenie II: ich synowie **Benedykt** i **Jakub Karwowscy**. Pokolenie III: **Ludwik** (syn jednego z nich) i **Ewa** (córka drugiego), określeni jako **brat i siostra stryjeczni** (*patrueles* — spokrewnieni przez ojców będących braćmi) oraz jako **wnukowie** (*nepotes*) Agnieszki. **Rękopis nie mówi, który z braci był ojcem którego z wnuków** — i tego **nie rozstrzygam**; w wykazie osób pozostawiam pole ojca puste. **Precyzja terminologiczna kancelarii.** W obrębie kilku sąsiednich wpisów tej samej sesji występuje pełny zestaw terminów pokrewieństwa: *patruus* (stryj, nr 2036), *amita* (ciotka ojczysta, nr 2034), *frater amitalis* (brat cioteczny, nr 2035), *patrueles* (rodzeństwo stryjeczne, tu) i *avia* (babka, tu). Kancelaria łukowska **konsekwentnie rozróżnia linię ojczystą od macierzystej** — dla genealoga to informacja pierwszorzędna, bo pozwala odtworzyć strukturę rodziny nawet tam, gdzie brak metryk. **Przedmiot kwitu: posag i wyprawa.** *Dos et expeditio idonea* — posag oraz „należyta wyprawa”, czyli świadczenie należne dzieciom z dóbr rodzicielskich przy usamodzielnieniu. Wnukowie odbierają je **z dóbr po babce**, wypłacone **przez ręce Jakuba Wierzejskiego** — czyli przez krewnego z rodu babki, który tymi dobrami dysponował. Po odbiorze **zrzekają się dóbr** (*abdicant et abrenuntiant*), co zamyka drogę roszczeniom ich sukcesorów. **Kobieta w asystencji męża.** Ewa Karwowska, jako mężatka, działa *in assistentia sui Mariti* — inaczej niż wdowa (nr 2019, samodzielnie) i inaczej niż panna (nr 2029, w asystencji „przyjaciela”). Trzy stany cywilne, trzy różne tryby zdolności procesowej, wszystkie udokumentowane w tej samej partii księgi. **Odczyt.** Nazwisko wypłacającego pisarz zapisuje z majuskułą trudną do rozstrzygnięcia między **W** a **M** (*Wierzeyski* / *Mierzeyski*). Rozstrzygam na rzecz **Wierzejskiego**, ponieważ (1) babka nosi nazwisko panieńskie **de Wierzeyskie**, (2) dwa wiersze niżej ten sam człon zapisano przy **Michale**, a (3) tagi PTG do skanu 57-196 notują **„Michał Wierzejski”**. Podstawa jest więc **potrójna**, nie domysłowa. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-196** ✔: „Ludwik Karwowski”, „Benedykt Karwowski”, „Jakub Karwowski”, „Stanisław Karwowoski” [tak w tagach], „Agnieszka Wierzejska Karwowska”, „Ewa Świerczowska Karwowska”, „Michał Wierzejski”. **Krzysztofa Świerczowskiego i Jakuba Wierzejskiego tagi nie notują** — rozbieżność odnotowana.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2031–2038:] Feria Sexta post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to

To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.