małżonek Antoni Szabrański
wpisy 459 869 1722 1838

Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 › Nazwiska › Krzeski
Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744
osób 5 · wpisów 15 · lata 1743–1744
Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.
„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.
formy zapisu w aktach Krzeska Krzeski
Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.
małżonek Antoni Szabrański
wpisy 459 869 1722 1838
ojciec Antoni Krzeski
matka Marianna Zarzecka
małżonek Stanisław Borowski, Tomasz Domański
wpisy 126 368 726 1063
małżonek Wojciech Łaski
wpisy 2061
małżonek Marianna Zarzecka
wpisy 368
wpisy 993
Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.
Fragmenty rodzin złożone z pokrewieństw, które akta wymieniają wprost. Jeden fragment to tyle, ile jeden wpis albo grupa wpisów pozwala powiązać bez domysłu — nie całe drzewo rodu, tylko pewny jego kawałek.
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwitowanie klasztoru z legatu 240 złp z testamentu z 1705 r. i cesja tejże sumy; Zapis na sąd polubowny.
368 · sygn. 56/061, k. 58r, 9 IV 1743 1063 · sygn. 56/170, k. 166v, 13 XII 1743
Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z zaległych dziesięcin zasądzonych dekretem kondescensyjnym oraz cesja sumy 360 złp
strona czynna Franciszek Boratyński Adm. Rev. · prepozyt · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Stanisław Borowski Gen. · Strona
wartość 360
osoby we wpisie ks. Franciszek de Boratyn Boratyński, prepozyt i oficjał łukowski – kwitujący i cedent; Stanisław Borowski i Zuzanna z Krzeskich (1° voto po zm. Tomaszu Domańskim, 2° voto Borowska), małżonkowie; Paweł Gołaski; Jan Zarzecki; Elżbieta, wdowa po zm. Wojciechu Zarzeckim, oraz jej synowie Jan i Józef Zarzeccy – kwitowani
miejscowości we wpisie dobra Zarzecz; kościół parafialny w Łukowie
Przewielebny (Adm. Rev.) Ksiądz Franciszek de Boratyn Boratyński, prepozyt i oficjał łukowski, zdrowy, zeznał, iż urodzonych (Gen.) Stanisława i Zuzannę z Krzeskich – pierwszym małżeństwem żonę zmarłego urodzonego (Gen.) Tomasza Domańskiego, obecnie zaś drugim małżeństwem Borowską – małżonków, tudzież urodzonych (Nob.) Pawła Gołaskiego, Jana Zarzeckiego oraz Elżbietę, pozostałą wdowę po zmarłym urodzonym (Nob.) Wojciechu Zarzeckim, matkę, i Jana oraz Józefa, synów, Zarzeckich, jak też ich sukcesorów, kwituje z sum: urodzonych (Gen.) Borowskich – z trzystu sześćdziesięciu złotych; urodzonego (Nob.) Jana Zarzeckiego – z dwudziestu ośmiu złotych i sześciu groszy; Pawła Gołaskiego – z czterdziestu złotych i dwunastu groszy polskich; sukcesorów zaś zmarłego urodzonego (Nob.) Wojciecha Zarzeckiego – z siedemnastu złotych i dwudziestu dziewięciu groszy polskich; a to z tytułu zaległej dziesięciny należnej kościołowi parafialnemu łukowskiemu, zasądzonych dekretem kondescensyjnym wydanym przez obecny urząd na gruncie dóbr Zarzecz i wniesionym do akt obecnych na drodze oblaty, dnia dzisiejszego w akcie zawartym, jak również z kary tymże dekretem nakazanej – z powodu rzeczywistej zapłaty; rygor tegoż dekretu co do zapłaty kasuje. I zaraz potem, ponieważ wspomniany urodzony (Gen.) Stanisław Borowski i jego prawni sukcesorowie sumę trzystu sześćdziesięciu złotych polskich – należną zeznającemu tytułem dziesięciny, a obecnie przez tegoż urodzonego (Gen.) Borowskiego, dzierżącego posesję tychże dóbr, mocą wyżej przywołanego dekretu kondescensyjnego zapłaconą – uiścili, przeto całe i nienaruszone prawo swoje, do powyższego mu służące, ceduje mu wraz ze wszystkim; dając moc tęż sumę odbierać i od kogo z prawa będzie należało zwyczajną drogą prawa dochodzić.
uwagi i marginalia Pod wpisem podpis prepozyta łukowskiego. Uwaga: w akcie ze skanu 008 (wpis nr 25) prepozyt i oficjał łukowski Boratyński występuje z imieniem Jan; tutaj wyraźnie „Franciscus”. Rozbieżność w źródle – warto ją zweryfikować w oryginale.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta ipso die Festi S. Valentini Martyris Anno Domini 1743 (czwartek, w sam dzień święta św. Walentego Męczennika 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Testament i jego aprobata testamentum; approbatio testamenti
Kwitowanie klasztoru z legatu 240 złp z testamentu z 1705 r. i cesja tejże sumy
strona czynna Michał Koszelnicki Relig. · Zbywca (cedent)
strona bierna Zuzanna Krzeska Gen. · Dłużnik
wartość 240
osoby we wpisie o. Michał Koszelnicki, zakonnik Zakonu Braci Mniejszych Obserwantów św. Franciszka, konwentu łukowskiego, w asystencji Jakuba Gundasiewicza [odczyt niepewny], syndyka tegoż konwentu – kwitujący i cedujący; Zuzanna, córka zm. Antoniego Krzeskiego i zm. Marianny z Zarzeckich, primo voto żona zm. Tomasza Domańskiego, secundo voto żona Stanisława Borowskiego – kwitowana; Marcjan [odczyt niepewny], Wawrzyniec, Sebastian i Kazimierz Domańscy, synowie z pierwszego małżeństwa – kwitowani; Stanisław Borowski – płacący i cesjonariusz; zm. Jan Stanisław Zarzecki, wojski ziemi łukowskiej i wicestarosta (podstarości) grodzki łukowski, dziad Zuzanny – testator
miejscowości we wpisie Zarzec (miejsce sporządzenia testamentu); Łuków (konwent)
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście zakonny (Relig.) w Chrystusie ojciec Michał Koszelnicki, Zakonu Braci Mniejszych Obserwantów świętego Franciszka, konwentu łukowskiego, w asystencji sławetnego (Fam.) Jakuba Gundasiewicza [odczyt niepewny], syndyka tegoż konwentu, zdrów będąc na ciele i umyśle, zeznał, iż urodzoną (Gen.) Zuzannę, córkę zmarłego urodzonego (Gen.) Antoniego Krzeskiego, spłodzoną ze zmarłą urodzoną (Gen.) Marianną z Zarzeckich, córką urodzonego (Gen.) Jana Stanisława Zarzeckiego, wojskiego ziemi łukowskiej i wicestarosty grodzkiego łukowskiego, pierwszego małżeństwa zmarłego urodzonego (Gen.) Tomasza Domańskiego, a obecnie drugiego małżeństwa urodzonego (Gen.) Stanisława Borowskiego prawą małżonkę, tudzież Marcjana [odczyt niepewny], Wawrzyńca, Sebastiana i Kazimierza Domańskich, synów z pierwszym mężem spłodzonych, oraz ich sukcesorów — z sumy dwustu czterdziestu złotych polskich, na mocy ugody (komplanacji) zawartej, spisanej pod aktem i datą dnia 4 kwietnia roku Pańskiego 1742, a do akt urzędu niniejszego we wtorek po Przewodniej Niedzieli tegoż roku przez oblatę podanej — którą to sumę tenże wyżej wymieniony zmarły urodzony (Gen.) Zarzecki, wojski ziemi i wicestarosta grodzki łukowski, testamentem ostatniej woli swojej, spisanym pod aktem i datą dnia 15 kwietnia roku Pańskiego 1705 w dobrach Zarzec, a do akt urzędu niniejszego w poniedziałek po niedzieli Exaudi tegoż roku przez oblatę podanym, temuż konwentowi zapisał, a która to suma od czasu owego testamentu aż do roku tysiąc siedemset czterdziestego pierwszego pozostawała zatrzymana i do zapłacenia zabezpieczona — po rzeczywistej zapłacie rzeczonej sumy dwustu czterdziestu złotych polskich przez ręce urodzonego (Gen.) Stanisława Borowskiego, męża, w imieniu własnym oraz tegoż konwentu łukowskiego, za którego ratyfikację ręczy — kwituje. Nadto tęż samą sumę, sobie zapłaconą, temuż urodzonemu (Gen.) Stanisławowi Borowskiemu i jego prawnym sukcesorom, wraz z całym i zupełnym prawem do niej służącym, ustępuje i cedując przelewa, dając moc rzeczoną sumę dwustu czterdziestu złotych polskich od kogo prawnie należy windykować, zwindykowaną podnosić, z podniesionej kwitować i zwyczajną drogą prawa jej dochodzić.
uwagi i marginalia Pod wpisem własnoręczny podpis: „Frater Michael Ko[p]elnicki”. Rozbieżność chronologiczna w źródle: komplanację datowano 4 IV 1742, a jej oblatę na wtorek po Przewodniej Niedzieli 1742, tj. 3 IV 1742 (dzień wcześniej). Poniedziałek po niedzieli Exaudi 1705 = 25 V 1705. Imię pierwszego z synów Domańskich odczytane niepewnie; w tagach do skanu 061 występują Kazimierz, Sebastian i Wawrzyniec Domańscy.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Tertia post Diem Ramis Palmarum proxima A.D. 1743tio]
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna całych schedy dóbr macierzystych na rzecz brata rodzonego
strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Zbywca
strona bierna Barbara Szabrańska Gen. · Nabywca
osoby we wpisie Barbara Szabrańska, córka Antoniego Szabrańskiego i zm. Franciszki Krzeskiej, żona Wojciecha Kossowskiego, zeznająca w asystencji męża – darczyni; Józef Szabrański, brat rodzony, oraz jego sukcesorzy – obdarowany
miejscowości we wpisie Zarzecze (wieś)
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzona (Gen.) Barbara Szabrańska, córka urodzonego (Gen.) Antoniego Szabrańskiego, spłodzona ze zmarłą urodzoną (Gen.) Franciszką Krzeską, a małżonka urodzonego (Gen.) Wojciecha Kossowskiego, w asystencji tegoż męża swego, zdrowa będąc, zeznała, iż urodzonemu (Gen.) Józefowi Szabrańskiemu, bratu swemu rodzonemu, oraz jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne macierzyste, to jest całe i zupełne schedy swoje, jej wobec innych braci przypadające — w placach, budynkach, wszelkich zabudowaniach, ogrodach, sadach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, rzekach, strumieniach, dąbrowach, tudzież w poddanych, zagrodnikach, ogrodnikach, komornikach z ich żonami, dziećmi, bydłem i trzodą, wraz z całą majętnością i sprzętem domowym, jako też w rolach, polach i łąkach przez nią trzymanych i posiadanych, w robociznach dziennych, daninach, powinnościach i wszelkich świadczeniach, a nadto we wszystkim innym do tychże schedy przyległym i należącym — nic sobie ani swoim sukcesorom nie zachowując i nie wyjmując, lecz tak szeroko i długo, jak te schedy z dawna w swoich miedzach i granicach stały i stoją, w dziedzictwie wsi Zarzecze leżące i położone, ze wszystkim — daje i daruje [dalszy ciąg na skanie 073].
uwagi i marginalia Wpis rozpoczyna się na skanie 072 (k. 69r); kustosz u dołu karty: „Dat”. Dalszy ciąg na skanie 073 – do połączenia przy dalszym opracowaniu. Osoby zgodne z tagami do skanu 072; wieś Zarzecze w tagach do tego skanu nie występuje.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Quinta post Diem Misericordiae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Wzajemne kwitowanie ze spraw o pretensje i gwałty; kasacja protestacji, relacji i dekretów
strona czynna Stanisław Borowski Gen. · Strona
strona bierna Krzysztof Świderski Gen. · Strona
osoby we wpisie Stanisław Borowski, w imieniu własnym oraz żony Zuzanny z Krzeskich i pasierbów Wawrzyńca, Sebastiana i Kazimierza Domańskich – strona pierwsza; Krzysztof Świderski, w imieniu własnym oraz żony Marianny z Niewęgłowskich i dzieci Stanisława, Barbary i Ludwiki – strona druga
miejscowości we wpisie [nazwa dóbr, na których gruncie zapadł dekret kondescensyjny – odczyt niepewny]
Urodzeni (Gen.) Stanisław Borowski, w imieniu własnym oraz urodzonej (Gen.) Zuzanny z Krzeskich, małżonki, tudzież Wawrzyńca, Sebastiana i Kazimierza Domańskich, pasierbów swoich, z jednej strony, oraz Krzysztof Świderski, w imieniu własnym oraz Marianny z Niewęgłowskich, małżonki, tudzież Stanisława, Barbary i Ludwiki, dzieci swoich, z drugiej strony – za których wszystkich ratyfikację ręczą – zdrowi będąc, zeznali, iż oni wzajem i nawzajem siebie oraz swoich sukcesorów ze wszelkich spraw i akcji urzędowych, dotyczących pewnych pretensji oraz gwałtów, wzajemnie sobie wyrządzonych, przed urzędem niniejszym wszczętych i zamierzonych, ze wszystkich i każdej z osobna manifestacji, relacji, dekretów jakichkolwiek oraz zapisów w rejestrach zależnych, z jakiegokolwiek źródła pochodzących i po dzień dzisiejszy zaszłych – nie wyłączając dekretu kondescensyjnego, wydanego na gruncie dóbr [nazwa – odczyt niepewny] we środę nazajutrz po święcie Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny roku Pańskiego 1743 – kwitują (z zastrzeżeniem wszakże rygoru co do sumy pięćdziesięciu złotych polskich, w tymże dekrecie kondescensyjnym zamieszczonego), a protestacje, relacje i dekrety jakiekolwiek wraz z kondemnatami jakimikolwiek kasują, w całości i z całym postępowaniem.
[Podpis:] Krzysztof Świderski ręką własną
uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami do skanu 114 (Stanisław Borowski, Zuzanna Krzeska Borowska, Wawrzyniec/Sebastian/Kazimierz Domańscy, Krzysztof Świderski, Marianna Niewęgłowska Świderska, Stanisław/Barbara/Ludwika Świderscy). Nazwa dóbr, na których gruncie odbyła się kondescensja, nieczytelna – nie występuje też wśród tagów.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ante Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Rezygnacja i sprzedaż dóbr (resignatio bonorum) resignatio bonorum
Rezygnacja (donatio perpetua) całej schedy dziedzicznej we wsi Zarzec
strona czynna Stanisław Szaniawski Gen. · łowczego · Zbywca
strona bierna Józef Szabrański Gen. · Nabywca
osoby we wpisie Stanisław Szaniawski, syn zm. Andrzeja Szaniawskiego, łowczego [odczyt urzędu niepewny] – rezygnujący; Józef Szabrański, syn zm. Antoniego Szabrańskiego i zm. Franciszki Krzeskiej z drugiego małżeństwa – nabywca
miejscowości we wpisie Zarzec
Urodzony (Gen.) Stanisław Szaniawski, zmarłego urodzonego (Gen.) Andrzeja Szaniawskiego, łowczego [odczyt urzędu niepewny], syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Gen.) Józefowi Szabrańskiemu, zmarłego urodzonego (Gen.) Antoniego Szabrańskiego ze zmarłą urodzoną (Gen.) Franciszką Krzeską w drugim łożu spłodzonemu synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne, jemu wobec innych współsukcesorów jakimkolwiek tytułem prawa należne, wszystkie i każde z osobna – w placach, budynkach i zabudowaniach jakichkolwiek, ogrodach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, rzekach i strumieniach, tudzież z poddanymi, mieszkańcami, ogrodnikami i komornikami, wraz z ich żonami, dziećmi, bydłem i trzodą, z całą majętnością domową i sprzętem gospodarskim, jako też z rolami, polami i łąkami przez nich dzierżonymi i posiadanymi, z dniami robocizny, tłokami dziennymi i nocnymi i wszelkim posłuszeństwem poddańczym od dawna odprawianym, z daninami, dawkami i wszelkimi powinnościami, z karczmą i karczmarzem oraz innymi do tychże dóbr przyległościami i należnościami – nic sobie ani następcom swoim nie zostawiając i nie wyłączając – we wsi dziedzicznej Zarzec położone i leżące, ze wszystkim daje i darowuje. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną ogólną przyrzeka, a to pod szkodami ziemskimi i pod sądem niniejszym.
uwagi i marginalia Data sesji zweryfikowana: św. Idziego 1 IX 1743 przypadało w niedzielę, piątek przed nim to 30 VIII 1743. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 139 (Andrzej i Stanisław Szaniawscy, Antoni i Józef Szabrańscy, Franciszka Krzeska Szabrańska); wsi Zarzec tagi nie wymieniają. Urząd Andrzeja Szaniawskiego („Venator …”) odczytany z wahaniem. Wzmianka o drugim łożu jest dopiskiem międzywierszowym.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ante Festum Sancti Aegidii Abbatis proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zamiana dóbr (commutatio) commutatio bonorum
Zamiana gruntów (commutatio): włóka za włókę w Krzesku Królowej Niwie
strona czynna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Strona
strona bierna Stanisław Rzewuski Magn. · skarbnik bracławski · Strona
osoby we wpisie Stanisław Beydo Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej, syn zm. Jana Stanisława dwuimiennego Beydo Rzewuskiego, łowczego podlaskiego – strona pierwsza; Andrzej Rzewuski, skarbnik bracławski, syn zm. Stanisława Rzewuskiego – strona druga; sąsiedzi (miedze): Józef Szorc, Remigiusz Krzeski i inni posesorzy
miejscowości we wpisie wieś Krzesk Królowa Niwa; wieś Wesołka; granice grochowskie; droga bita z dóbr Krzesk do wsi Wesołka; dobra Krzesk
[Nagłówek:] Protokół inskrypcji trzynasty [numer odczytany niepewnie], pod aktem czwartku w wigilię święta Wszystkich Świętych roku Pańskiego 1743.
Wielmożni (Magn.) Stanisław, zmarłego wielmożnego (Magn.) Jana Stanisława, dwojga imion, Beydo Rzewuskiego, łowczego podlaskiego, syn, stolnik ziemi łukowskiej, z jednej, a Andrzej, zmarłego Stanisława Rzewuskiego syn, skarbnik bracławski, z drugiej strony, Rzewuscy, zdrowi i przy dobrym rozumie będąc, zeznali, iż oni wzajemnie sobie i nawzajem dają grunt za grunt, ziemię za ziemię, dziedzictwo za dziedzictwo, taką mianowicie czyniąc między sobą zamianę (commutatio):
a mianowicie wielmożny (Magn.) Stanisław Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej, wielmożnemu (Magn.) Andrzejowi Rzewuskiemu dobra swoje dziedziczne, to jest włókę roli, poczynając od drogi wiejskiej, a ciągnącą się ku granicom grochowskim, między miedzami tegoż wielmożnego (Magn.) Andrzeja Rzewuskiego, dzisiejszego zamieniającego, z jednej, a częścią zostającą obecnie w posiadaniu urodzonego (Nob.) Józefa Szorca, Remigiusza Krzeskiego i innych, to jest pół włóki, z drugiej strony;
wzajemnie zaś, w zamian, wielmożny (Magn.) Andrzej Rzewuski, skarbnik, wedle wyżej opisanej umowy, wielmożnemu (Magn.) Stanisławowi Rzewuskiemu, stolnikowi ziemi łukowskiej, i jego następcom dobra swoje dziedziczne, to jest włókę roli, poczynając od drogi wiejskiej, a ciągnącą się ku granicom Wesołka i grochowskim, na pograniczu, między miedzami wielmożnego (Magn.) Stanisława Rzewuskiego, zamieniającego, z jednej, a [fragment skreślony] z trzema zagonami do tejże włóki na cztery stadia długości dołączonymi, przy drodze bitej biegnącej z dóbr Krzesk do wsi Wesołka, z drugiej strony –
we wsi dziedzicznej Krzesk Królowa Niwa położone i leżące, ze wszystkim dają, darowują, czyli zamieniają. Intromisję od zaraz przyzwalają i obronę prawną przyrzekają, a to pod szkodami ziemskimi i pod sądem niniejszym.
[Podpisy własnoręczne:] Stanisław Beydo Rzewuski [odczyt niepewny]; Andreas Rzewuski mp
uwagi i marginalia Nowa sesja i nowy, kolejny protokół inskrypcji rozpoczynający się na k. 157r; numer protokołu w nagłówku odczytany niepewnie (12 albo 13). Zweryfikowano: Wszystkich Świętych 1743 przypadło w piątek 1 XI, wigilia to czwartek 31 X 1743. Tytuł „Dapifer Terrae Lucoviensis” (stolnik łukowski) czytelny; „Thesaurarius Braclaviensis” (skarbnik bracławski) – [odczyt niepewny]. W tekście fragment wykreślony (nazwisko posesora sąsiedniej części). Osoby i wieś Krzesk Królowa Niwa zgodne z tagami PTG do skanu 160.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Vigilia ante Festum Omnium Sanctorum Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
Zapis na sąd polubowny (compromissum) w sprawie działów po ojcu i ojczymie
strona czynna Wawrzyniec Domański Gen. · Strona
strona bierna Stanisław Borowski Gen. · Strona
osoby we wpisie Wawrzyniec, Sebastian i Kazimierz Domańscy, synowie zm. Tomasza Domańskiego i zm. Zuzanny z Krzeskich (z pierwszego małżeństwa), a z drugiego małżeństwa matki – dzieci Stanisława Borowskiego [przyrodnie rodzeństwo] – strona pierwsza; Stanisław Borowski – strona druga; Krzysztof a Gołąbki Jezierski, starosta grodecki – obrany sędzią najwyższym i superarbitrem
miejscowości we wpisie urząd grodzki łukowski; grunt dóbr [nazwa wsi w rękopisie wykreślona]
Urodzeni (Gen.) Wawrzyniec, Sebastian i Kazimierz Domańscy, zmarłego urodzonego (Gen.) Tomasza Domańskiego ze zmarłą urodzoną (Gen.) Zuzanną z Krzeskich w pierwszym małżeństwie spłodzeni synowie – ona zaś po zmarłym Domańskim w drugim małżeństwie żona urodzonego (Gen.) Stanisława Borowskiego, z którym w młodszym łożu dzieci spłodziła – z jednej, a urodzony (Gen.) Stanisław Borowski z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali, iż oni – dla ułożenia i ostatecznego rozstrzygnięcia wszelkich pretensji, z jakiegokolwiek tytułu między nimi obustronnie wyrosłych – obierają, ustanawiają i uroczyście przyjmują za sędziego najwyższego i superarbitra wielmożnego (Magn.) Krzysztofa a Gołąbki Jezierskiego, starostę grodeckiego, dając mu i przyznając, wraz z dwoma arbitrami stawianymi po dwóch z każdej strony, pełną moc i zupełną władzę:
zjechania na grunt dóbr [nazwa wsi w rękopisie wykreślona] we wtorek po święcie Nawrócenia św. Pawła Apostoła w roku przyszłym 1744 [28 stycznia 1744] i tam rzecz zakończenia; poznania i rozstrzygnięcia darowizn obu stron, praw, zapisów i dokumentów; przeprowadzenia dochodzenia co do sum oraz rzeczy ruchomych i samoruchomych, tak po zmarłym urodzonym (Gen.) Tomaszu Domańskim, jak i po urodzonym (Gen.) Borowskim, oraz nakazania zwrotu temu, komu się należy; i rozstrzygnięcia wszystkich i poszczególnych pretensji obu stron tak, aby nic nie zostało na przyszłość nieoczyszczone.
Obiecując przy tym i zobowiązując się, iż to wszystko, cokolwiek przez rzeczonych superarbitra i arbitrów zostanie osądzone i za słuszne oraz sprawiedliwe rozstrzygnięte, przyjmą za ważne i miłe oraz pochwalą – a to pod szkodami ziemskimi, na proste słowo, wskazując do odpowiadania sąd urzędu niniejszego.
[Zeznający] pisma nieświadomi.
uwagi i marginalia Sprawa działowa dwóch rodzin połączonych powtórnym małżeństwem matki: dzieci Zuzanny z Krzeskich z pierwszego łoża (Domańscy) rozliczają się z jej drugim mężem Stanisławem Borowskim. Zjazd arbitrów wyznaczono na 28 I 1744, a więc na rocznik następny – zapowiedź spraw, które powinny znaleźć ciąg dalszy w księdze z 1744 r. Nazwę wsi, na której gruncie ma się odbyć zjazd, pisarz wykreślił. Tytuł starostwa Krzysztofa a Gołąbki Jezierskiego (grodeckie) rozstrzygnięty dzięki wpisowi 1120 z rocznika 1744, gdzie zapisano go czytelnie. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 170 (tag „Stanisław Borowski”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ipso die Festi Sanctae Luciae Virginis et Martyris Anno Domini 1743 [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
kwitacja wzajemna (quietatio mutua) po dekrecie kompromisarskim, z kasacją rygoru, tradycji, procesu, manifestacji i terminów
strona czynna Karol Szabrański Gen. · Strona
strona bierna Karol Szabrański Gen. · Strona
osoby we wpisie Karol Szabrański i Józef Szabrański (bracia rodzeni); Antoni Szabrański (ojciec, zm.); Franciszka z Krzeskich Szabrańska (matka); Barbara ze Szabrańskich Kossowska (siostra); Wojciech Kossowski (jej mąż); Antoni Rozwadowski, chorąży ziemi łukowskiej; Stanisław Rozwadowski, chorąży ziemi łukowskiej (ojciec, zm.)
miejscowości we wpisie Sobole
Urodzeni (Gen.) **Karol** i **Józef Szabrańscy**, ze zmarłym urodzonym (Gen.) **Antonim Szabrańskim** i urodzoną (Gen.) **Franciszką Krzeską** spłodzeni synowie, **bracia między sobą rodzeni**, imieniem własnym oraz urodzonej (Gen.) **Barbary Szabrańskiej, urodzonego (Gen.) Wojciecha Kossowskiego małżonki, siostry swojej rodzonej** — za którą **ręczą (pacem cavent)** — z jednej strony;
oraz wielmożny (Magn.) **Antoni Rozwadowski, chorąży ziemi łukowskiej**, zmarłego wielmożnego (Magn.) **Stanisława Rozwadowskiego, chorążego ziemi łukowskiej**, syn, dóbr **czyli sort we wsi Sobolach** położonych — **tak dziedzicznych, jak i od samych zeznających nabytych** — dziedzic, z drugiej strony —
zdrowi będąc, zeznali, iż oni **wzajemnie i nawzajem siebie oraz swoich następców**, a mianowicie urodzeni (Gen.) **Szabrańscy** wielmożnego (Magn.) **Rozwadowskiego** —
**z sumy tysiąca złotych polskich kapitału**, wraz z **prowizją nieprzekraczającą kapitału, to jest z drugim tysiącem złotych**, **dekretem kompromisarskim** między zeznającymi a kwitowanymi z obu stron **w piątek po niedzieli Oculi Wielkiego Postu Roku Pańskiego 1741 w dobrach wsi S[…]** wydanym, a **do akt urzędu niniejszego w środę po niedzieli Laetare Wielkiego Postu tegoż roku podanym**, zasądzonych —
przez tegoż wielmożnego (Magn.) **Rozwadowskiego** […] w miejsce zaległości […] do zapłacenia w terminie **w tymże dekrecie wyrażonym**, wraz z **nałożonymi kosztami sądowymi (lucubrationes)**, **tradycją** oraz **całym z tegoż dekretu wynikłym procesem**, jako też **z pretensjami z posesji wynikającymi**, a **na rzecz wielmożnego (Magn.) Rozwadowskiego uregulowanymi — niczego z pretensji nie zachowując**;
wielmożny (Magn.) zaś **Rozwadowski** urodzonych (Gen.) **Szabrańskich** — **z manifestacji, terminów przeciw omówionemu dekretowi kompromisarskiemu [zaniesionych] oraz z pretensji i z rachunku (calculus) przedłożonego** na rzecz wielmożnego (Magn.) Rozwadowskiego **przez nich, Szabrańskich, złożonego**,
oraz **ze wszystkich i poszczególnych pretensji z powyższej sprawy wynikających** —
**z powodu wzajemnie sobie uczynionego zadośćuczynienia oraz całkowitej wypłaty sumy przyrzeczonej, tak kapitałowej, jak i prowizyjnej, razem policzonej — dwóch tysięcy złotych polskich** —
**kwitują**; **rygor powyższego dekretu, tradycję, proces, manifestacje i terminy — kasują**.
*[Podpisy własnoręczne:]* **Karol Szabrański** **Jozef Szabrański** **Antonius Rozwadowski, Chor[ąży]**
uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa (Wielkanoc 1741 = 2 IV):** • niedziela Oculi 1741 = 2 IV − 28 dni = **5 III 1741 (niedziela)**; piątek po niej = **10 III 1741** ✔; • niedziela Laetare 1741 = 2 IV − 21 dni = **12 III 1741 (niedziela)**; środa po niej = **15 III 1741** ✔. Kolejność dekret (10 III) → oblata w aktach (15 III) jest **chronologicznie spójna**. ✔ **Rachunek sum spójny:** 1000 złp kapitału + prowizja „non excedendo Capitalem”, tj. drugie 1000 złp = **2000 złp**, i taką właśnie sumę („in unum computatae Duos Mille Florenos Polon.”) wymienia zakończenie wpisu. ✔ Formuła **„provisio non excedendo capitalem”** to praktyczne stosowanie zakazu lichwy: odsetki narosłe nie mogą przewyższyć kapitału. **Nazwa wsi, w której wydano dekret, uszkodzona przy zewnętrznej krawędzi karty** („in Bonis Villae S…”) — **nie uzupełniano domysłem**; marginalium karty wskazuje na **Sobole**. **Sigla zróżnicowane i zachowane:** Szabrańscy — **Gen.**, Rozwadowscy — **Magn.** (wielmożni, urząd chorążego ziemi łukowskiej). Bracia Szabrańscy **ręczą za siostrę Barbarę Kossowską** (formuła *pro qua pacem cavent*) — typowe zabezpieczenie przy kwitacjach obejmujących nieobecną współuprawnioną. Wpis **podpisany własnoręcznie przez wszystkie trzy strony** — wyjątkowy w tej księdze. Wpis przechodzi z karty 121r (skan 57-122) na 121v (skan 57-123).
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
kwitacja udziału w sumie z dekretu kompromisarskiego i zrzeczenie się dóbr (quietatio, abrenuntiatio)
strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Strona
strona bierna Barbara Szabrańska Gen. · Strona
osoby we wpisie Barbara ze Szabrańskich Kossowska; Antoni Szabrański (ojciec, zm.); Franciszka z Krzeskich Szabrańska (matka); Wojciech Kossowski (mąż); Karol i Józef Szabrańscy (bracia rodzeni); Antoni Rozwadowski, chorąży ziemi łukowskiej
miejscowości we wpisie Sobole; Dziercze(?)
Urodzona (Gen.) **Barbara Szabrańska**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Antoniego Szabrańskiego** z urodzoną (Gen.) **Franciszką Krzeską** spłodzona córka, urodzonego (Gen.) zaś **[Woj]ciecha Kossowskiego** małżonka, w asystencji tegoż męża swego, zdrowa będąc, zeznała, iż ona
urodzonych (Gen.) **Karola i Józefa Szabrańskich, braci swoich rodzonych**, i ich następców —
**z sumy pięciuset złotych polskich, z dóbr Sobole przypadającej, z sumy — tak kapitałowej, jak i prowizyjnej — dwóch tysięcy złotych polskich**,
**dekretem kompromisarskim, wydanym na gruncie dóbr wsi Sobole w piątek po niedzieli Oculi Wielkiego Postu najbliższy Roku Pańskiego 1741, między wspomnianymi urodzonymi (Gen.) braćmi jej z jednej a wielmożnym (Magn.) Antonim Rozwadowskim, chorążym ziemi łukowskiej, z drugiej strony**,
a **do akt urzędu niniejszego w środę po niedzieli Laetare Wielkiego Postu najbliższą tegoż roku podanym — zasądzonej**;
[sumy] **przez tychże urodzonych (Gen.) braci jej z rąk tegoż wielmożnego (Magn.) Rozwadowskiego odebranej**, a **obecnie przez obecnych kwitowanych rzeczywiście i skutecznie jej, zeznającej, wypłaconej** —
**kwituje**;
a **z dóbr ojczystych i macierzystych, w dobrach Dzierczach** [odczyt niepewny] **i Sobolach leżących, w ręce braci swoich rodzonych się wyzuwa i im zrzeka (abdicat et abrenunciat)**.
*Nieświadoma pisma [ignara litterarum].*
uwagi i marginalia **Wpis domyka rozliczenie znane z wpisu 1722 (sesja 30 VI 1744) — potwierdzenie krzyżowe w obrębie tej samej księgi:** • tam bracia **Karol i Józef Szabrańscy** wraz z siostrą **Barbarą Kossowską** kwitowali **Antoniego Rozwadowskiego** z **2000 złp** (1000 kapitału + 1000 prowizji) zasądzonych **dekretem kompromisarskim z 10 III 1741** i oblatowanych **15 III 1741**; • tu ta sama **Barbara** kwituje z kolei **braci** z przypadającego jej udziału — **500 złp z tychże 2000 złp** (czyli jednej czwartej) — i zrzeka się dóbr ojczystych i macierzystych. **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty identyczne jak we wpisie 1722 i ponownie trafione:** Wielkanoc 1741 = 2 IV; niedziela Oculi = **5 III 1741**, piątek po niej = **10 III 1741** ✔; niedziela Laetare = **12 III 1741**, środa po niej = **15 III 1741** ✔. **Pozorna rozbieżność z tagiem PTG wyjaśniona:** tag do skanu 57-149 podaje „Michał Kossowski”, lecz rękopis w tym wpisie daje końcówkę **„…berti Kossowski”**, tj. **Alberti = Wojciech** — zgodnie z wpisem 1722 i tagiem PTG do skanu 57-122. **Michał Kossowski występuje natomiast we wpisie 1840 na tej samej karcie**, a obaj — Wojciech i Michał — podpisali się tam własnoręcznie. Tag odnosi się zatem do innego wpisu tego skanu; **sprzeczności nie ma, obie formy odnotowano**. ✔ **Nazwa drugich dóbr [odczyt niepewny]** — „in Bonis Dziercze et Sobole”; **tagi PTG do skanu 57-149 wsi nie wymieniają** — **nie identyfikowano domysłem**. Rachunek: **500 złp = ¼ z 2000 złp**; źródło nie podaje, jak podzielono pozostałe ¾ — **nie uzupełniano**.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna całości dóbr ojczystych i nabytych na rzecz synów, z zastrzeżeniem dożywocia (donatio bonorum, salva curialitate)
strona czynna Andrzej Łaski Gen. · Zbywca
strona bierna Krystyna Klaudianówna Gen. · Nabywca
osoby we wpisie Andrzej Łaski, s. Wojciecha Łaskiego i zm. Anny z Krzeskich – darczyńca; Jan i Marcin Łascy, jego synowie z Krystyny Klaudianówny, oraz ich sukcesorzy – obdarowani; Krystyna Klaudianówna Łaska, żona darczyńcy – współuprawniona do zastrzeżonego dożywocia
miejscowości we wpisie Łazy (wieś dziedziczna) oraz grunt dworski łukowski [odczyt członu niepewny]
Urodzony (Gen.) **Andrzej Łaski**, urodzonego (Gen.) **Wojciecha Łaskiego** ze zmarłą urodzoną (Gen.) **Anną z Krzeskich** spłodzony syn, zdrów będąc, **zeznał**, iż on
urodzonym (Gen.) **Janowi i Marcinowi Łaskim, synom swoim, z urodzoną (Gen.) Krystyną Klaudianówną, małżonką swoją, spłodzonym**, oraz ich sukcesorom —
**dobra swoje dziedziczne ojczyste i wszelkim tytułem prawa nabyte, wszystkie i każde z osobna: w placach, budynkach, budowlach jakichkolwiek, ogrodach, sadach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, zaroślach, zagajnikach, jeziorach, błotach, rzekach i wszystkich spływach wód, strumieniach**;
**tudzież z poddanymi, mieszkańcami i ogrodnikami wszystkimi — wraz z ich żonami, dziećmi, bydłem, trzodą, wołami i całym mieniem oraz sprzętem domowym, z ich robociznami, strażami dziennymi i nocnymi i całym posłuszeństwem poddańczym**;
**tudzież z chałupami, rolami, polami i łąkami przez nich dzierżonymi i posiadanymi**;
**jako też z karczmami, karczmarzami, browarem, młynem i młynarzem wraz z jego miarami** (*cum ejus metretis*), **oraz z wszelkimi innymi do tychże dóbr przyległościami i przynależnościami** —
**nic sobie nie zachowując i nie wyłączając, lecz tak szeroko, daleko i wokoło, jak też dobra od dawna w swoich miedzach i granicach stały i stoją** —
**we wsi dziedzicznej Łazy oraz na gruncie dworskim łukowskim** [odczyt członu niepewny] **położone i leżące** —
**z zachowaniem wszakże dożywocia** (*salva nihilominus Curialitate*), **zastrzeżonego dla niego, zeznającego, i dla wspomnianej urodzonej (Gen.) małżonki jego** — **ze wszystkim daje i darowuje**.
**Wwiązanie od zaraz, prawa powszechnego, a to pod szkodami ziemskimi**, przed forum urzędu niniejszego.
Podpis własnoręczny: **Andrzej Łaski**.
uwagi i marginalia **Najobszerniejsze wyliczenie przynależności w całym opracowaniu.** Poza zwykłymi placami, rolami i lasami wpis wymienia **poddanych, komorników i ogrodników wraz z rodzinami, bydłem, wołami i całym mieniem**, ich **robocizny i straże dzienne i nocne**, a nadto **karczmy z karczmarzami, browar oraz młyn z młynarzem i jego miarami**. Jest to opis **kompletnego folwarku szlacheckiego wraz z ludnością i infrastrukturą gospodarczą** — materiał pierwszorzędny dla historii gospodarczej ziemi łukowskiej. **Darowizna międzypokoleniowa z zastrzeżeniem dożywocia.** Ojciec przenosi na dwóch synów **całość majątku**, ale zastrzega **curialitas** — prawo utrzymania i mieszkania przy dworze — **dla siebie i dla żony**. Konstrukcja ta odpowiada staropolskiej **„wymowie” (dożywociu)**: syn dostaje ziemię, rodzice zachowują byt do śmierci. Kolejny wpis (**nr 2062**) uzupełnia ją o cesję wszystkich sum pieniężnych, z tym samym zastrzeżeniem — oba akty razem stanowią **pełne przekazanie schedy za życia**. **Trzy pokolenia i dwa małżeństwa.** Darczyńca jest synem **Wojciecha Łaskiego** i zmarłej **Anny z Krzeskich**; obdarowani to jego synowie z **Krystyną Klaudianówną**. Wpis daje więc **komplet czterech pokoleń rodziny Łaskich** w jednym zdaniu. **Wpis przechodzi z karty na kartę** — zaczyna się w prawej kolumnie skanu 57-199 (k. 198r), a wyliczenie przynależności i formuła końcowa zajmują całą lewą kolumnę skanu 57-200 (k. 198v). **Odczyt niepewny:** drugi człon lokalizacji (*et Fundo …ali …ensi*) czytam jako **grunt dworski łukowski**, ale **nie rozstrzygam**; w nr 2062 ten sam zwrot powtarza się w formie nieco czytelniejszej. **Zgodność z tagami PTG** ✔: do skanu 57-199 — „Anna Krzeska Łaska”, „Krystyna Klaudianówna Łaska”, „Jan Łaski”, „Marcin Łaski”, „Wojciech Łaski”; do skanu 57-200 — „Andrzej Łaski”, „Łazy”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2060:] Feria Quinta ipso die Festi S. Elisabethae Reginae A.D. 1744to
To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.