Rzewuski

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit ze zwróconych zastawów (rzecz złocona i pierścień) oraz z sumy 600 złp; zniesienie wzajemnych pretensji

strona czynna Franciszek Sienicki Magn. · miecznik · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Dłużnik

wartość 600

osoby we wpisie Franciszek Kolumna Sienicki, miecznik ziemi bielskiej, towarzysz chorągwi husarskiej JKM, w imieniu własnym i braci rodzonych: ks. Aleksandra, kanonika brzeskiego, oraz Sebastiana, miecznika mielnickiego, Sienickich – kwitujący; Stanisław Beydo Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej – kwitowany; zm. Piotr Sienicki, stolnik sanocki – ojciec zeznającego; zm. Jan Rzewuski, łowczy podlaski – ojciec kwitowanego

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia Pod wpisem podpis: „ręką własną i braci – Franciszek Kolumna Sienicki”.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post diem Cinerum proximo Anno Domini 1743 (sobota po Popielcu 1743) [(pod datą soboty po Popielcu 1743)]

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

Cesja sumy 8000 złp

strona czynna Józef Rzewuski Magn. · miecznik · Strona

strona bierna Józef Rzewuski Magn. · skarbnik mścisławski · Nabywca

wartość 8000

osoby we wpisie Józef Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej, s. zm. Stefana Rzewuskiego, cześnika drohickiego, wnuk zm. Feliksa Beydo Rzewuskiego, pisarza grodzkiego mielnickiego, siostrzeniec i naturalny sukcesor zm. Heleny z Rzewuskich Zaliwskiej (zmarłej bezpotomnie) – cedent; Antoni Rzewuski, skarbnik mścisławski – cesjonariusz; zm. Wojciech de Wołyńce Zaliwski – pierwotny dłużnik; Franciszek Łaski – uczestnik wcześniejszej urzędowego umocnienia (roboratio)

miejscowości we wpisie akta grodzkie drohickie; akta grodzkie łukowskie

uwagi i marginalia Pod wpisem podpis: „Józef Rzewuski”.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Dominicam Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (wtorek po niedzieli Invocavit, pierwszej niedzieli Wielkiego Postu 1743) [(pod datą wtorku po niedzieli Invocavit 1743)]

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

Cesja grzywien i kar (łącznie 65 grzywien) zasądzonych dekretami

strona czynna Ewa Wyczółkowska Nob. · Strona

strona bierna Józef Rzewuski Magn. · miecznik · Nabywca

wartość 104

osoby we wpisie Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po zm. Hiacyncie Sobiczewskim – cedentka; Józef Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej – cesjonariusz; Sobiczowscy – strona przeciwna w procesie

miejscowości we wpisie urząd grodzki łukowski

uwagi i marginalia Adnotacja: zeznająca nie umie pisać.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Reminiscere 1743)

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z sumy 54 złp i kasacja zapisu zastawnego

strona czynna Józef Rzewuski Magn. · miecznik · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Ewa Wyczółkowska Nob. · Dłużnik

wartość 54

osoby we wpisie Józef Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej – kwitujący; Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po zm. Hiacyncie Sobiczowskim – kwitowana

miejscowości we wpisie wieś Sobicze

uwagi i marginalia Pod wpisem podpis: „Józef Rzewuski”.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Reminiscere 1743) [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna (donacja) siedliska (13 zagonów)

strona czynna Mateusz Sobiczowski Nob. · Zbywca

strona bierna Józef Rzewuski Magn. · miecznik · Nabywca

osoby we wpisie Mateusz Sobiczowski zwany Święszek, s. zm. Macieja – darczyńca; Józef Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej – obdarowany; sąsiedzi: Piotr Sobiczowski, Maciej Sobiczowski zwany Abramczyk

miejscowości we wpisie wieś Sobicze; droga zbuczyńska, inaczej Zapłotna; droga biegnąca przez wieś

uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Reminiscere 1743) [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Urzędowe umocnienie (roboratio) kontraktu zastawnego pod zakładem 138 złp

strona czynna Mateusz Sobiczowski Nob. · Strona

strona bierna Józef Rzewuski Magn. · miecznik · Strona

osoby we wpisie Mateusz Sobiczowski zwany Święszek i Marianna z Grochowskich, małżonkowie – strona pierwsza; Józef Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej – strona druga

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia Podpis: „Józef Rzewuski, Miecznik Ziemie Mielnickiey” – ten własnoręczny podpis potwierdza, że łacińskie „Ensifer” oddaje urząd miecznika (nie chorążego); zgodnie z tym poprawiono tytulaturę w całym zestawieniu. Sobiczowscy nie umieją pisać.

data w brzmieniu kancelarii Protocollon Inscriptionum 4tum. Sabbatho post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proximo Anno Domini 1743 (czwarty protokół inskrypcji; sobota po niedzieli Reminiscere 1743)

rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus

Urzędowe umocnienie (roboratio) skryptu ręcznego pod zakładem 65 grzywien

strona czynna Ewa Wyczółkowska Nob. · Strona

strona bierna Józef Rzewuski Magn. · miecznik mielnicki · Strona

wartość 104

osoby we wpisie Ewa z Wyczółkowskich Sobiczowska, wdowa – zeznająca; Józef Rzewuski, miecznik mielnicki – na jego rzecz skrypt

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia Adnotacja: zeznająca nie umie pisać.

data w brzmieniu kancelarii Protocollon Inscriptionum 4tum. Sabbatho post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proximo Anno Domini 1743 (czwarty protokół inskrypcji; sobota po niedzieli Reminiscere 1743) [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z 12 000 złp (z sumy pierwotnej 18 000 złp) i kasacja kontraktu z 1739 r.

strona czynna Rozalia Grotowska Gen. · podczaszym inflanckim · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Dłużnik

wartość 18000

osoby we wpisie Rozalia Grotowska, wdowa po zm. Michale Grotowskim, podczaszym inflanckim, obecnie żona Piotra Antoniego Ogrodzińskiego, rotmistrza wojsk koronnych (zeznawała w asystencji męża) – kwitująca, także w imieniu dzieci z pierwszego małżeństwa: Józefa, Justyny, Elżbiety i Marianny Grotowskich; Stanisław Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej – kwitowany

miejscowości we wpisie Olszewnica [odczyt nazwy niepewny] – miejsce zawarcia kontraktu 1739

uwagi i marginalia Data sesji zweryfikowana: 31 VII 1743 istotnie przypadał w środę (wigilia św. Piotra w Okowach). Data urzędowego umocnienia (roboratio) kontraktu również: 1 IX 1739 (św. Idziego) przypadał we wtorek. Wszystkie osoby zgodne z tagami PTG do skanu 130. Nazwa dóbr, w których spisano kontrakt, odczytana z wahaniem. Wcześniejszy urząd Stanisława Rzewuskiego („pro tunc Pocillator”) rozstrzygnięto na podstawie konsensu królewskiego wpisanego pod nr 817, gdzie nazwany jest podczaszym łukowskim; w 1743 r. jest już stolnikiem łukowskim. To najwyższa suma w tej partii – 12 000 złp kapitału.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta pridie Festi Sancti Petri in Vinculis Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis (inscriptio) 12 000 złp z prowizją 10% na rzecz dzieci Grotowskich

strona czynna Józef Ostroróg Magn. · podczaszy czernihowski · Dłużnik

strona bierna Józef Grotowski Gen. · podczaszego inflanckiego · Wierzyciel

wartość 12000

osoby we wpisie Józef hrabia Ostroróg, podczaszy czernihowski – zapisujący; Józef, Justyna, Elżbieta i Marianna Grotowscy, dzieci zm. Michała Grotowskiego, podczaszego inflanckiego, i Rozalii, obecnie Ogrodzińskiej – wierzyciele; Stanisław Rzewuski, stolnik łukowski – od którego sumę odebrano

uwagi i marginalia Wpis stanowi drugą stronę operacji z pozycji poprzedniej: kapitał wypłacony przez Stanisława Rzewuskiego zostaje tego samego dnia ulokowany u Józefa Ostroroga na 10% rocznie. Klauzula „non obstante calamitate et hostilitate temporum” (bez względu na klęski i czasy nieprzyjacielskie) zabezpiecza wierzycieli na wypadek wojny. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 130.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta pridie Festi Sancti Petri in Vinculis Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Konsens królewski i cesja praw na dobrach królewskich consensus regius; cessio iuris advitalitii

Cesja prawa dożywotniego do wójtostwa w Domanicach, z wpisanym konsensem królewskim Augusta III z 27 I 1739

strona czynna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Zbywca (cedent)

strona bierna Andrzej Chrościechowski Gen. · Nabywca

osoby we wpisie Stanisław Beydo Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej, podpułkownik wojsk koronnych – cedujący; Andrzej i Zofia Chrościechowscy, małżonkowie – cesjonariusze; August III, król polski – wystawca konsensu

miejscowości we wpisie Domanice (woj. lubelskie, ziemia łukowska)

uwagi i marginalia Wpis zawiera pełny tekst konsensu królewskiego Augusta III, datowanego w Warszawie 27 I 1739 (rok VI panowania – zgodne, koronacja odbyła się w styczniu 1734). Nazwisko cesjonariuszy w pierwszym wystąpieniu wygląda jak „Chruścikowscy”, ale w dalszych partiach wpisu (karta 128r) zapisane jest wyraźnie „Chrosciechowski” – przyjęto tę postać, zgodną z tagami PTG do skanów 131 i 132. Nazwisko sekretarza królewskiego odczytane z wahaniem. Wieś Domanice zgodna z tagiem.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta pridie Festi Sancti Petri in Vinculis Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Konsens królewski i cesja praw na dobrach królewskich consensus regius; cessio iuris advitalitii

Wzajemny kwit z kontraktów ręcznych i pretensji dotyczących wójtostwa w Domanicach

strona czynna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Strona

strona bierna Andrzej Chrościechowski Gen. · Strona

osoby we wpisie Stanisław Beydo Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej – strona pierwsza; Andrzej i Zofia Chrościechowscy, małżonkowie – strona druga

miejscowości we wpisie Domanice

uwagi i marginalia Wpis zamyka sprawę wójtostwa domanickiego: po cesji prawa dożywotniego strony kwitują się ze wszystkich wcześniejszych umów prywatnych. Środkowy podpis zawiera dopisek trudny do odczytania. Osoby i wieś zgodne z tagami PTG do skanów 131–132.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta pridie Festi Sancti Petri in Vinculis Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis (inscriptio) 1152 złp z prowizją 10%, płatny do 23 VI 1744

strona czynna Andrzej Chrościechowski Gen. · Dłużnik

strona bierna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Wierzyciel

wartość 1152

osoby we wpisie Andrzej Chrościechowski i Zofia z Sienickich, jego żona – zapisujący; Stanisław Beydo Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej, podpułkownik wojsk koronnych – wierzyciel

uwagi i marginalia Nazwisko panieńskie żony („de Sienickie”) zgodne z tagiem PTG do skanu 132 („Zofia Sienicka Chrościewicka”). Oprocentowanie 10% – takie samo jak w zapisie Ostroroga (nr 816).

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta pridie Festi Sancti Petri in Vinculis Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Zamiana dóbr (commutatio) commutatio bonorum

Zamiana gruntów (commutatio): włóka za włókę w Krzesku Królowej Niwie

strona czynna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Strona

strona bierna Stanisław Rzewuski Magn. · skarbnik bracławski · Strona

osoby we wpisie Stanisław Beydo Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej, syn zm. Jana Stanisława dwuimiennego Beydo Rzewuskiego, łowczego podlaskiego – strona pierwsza; Andrzej Rzewuski, skarbnik bracławski, syn zm. Stanisława Rzewuskiego – strona druga; sąsiedzi (miedze): Józef Szorc, Remigiusz Krzeski i inni posesorzy

miejscowości we wpisie wieś Krzesk Królowa Niwa; wieś Wesołka; granice grochowskie; droga bita z dóbr Krzesk do wsi Wesołka; dobra Krzesk

uwagi i marginalia Nowa sesja i nowy, kolejny protokół inskrypcji rozpoczynający się na k. 157r; numer protokołu w nagłówku odczytany niepewnie (12 albo 13). Zweryfikowano: Wszystkich Świętych 1743 przypadło w piątek 1 XI, wigilia to czwartek 31 X 1743. Tytuł „Dapifer Terrae Lucoviensis” (stolnik łukowski) czytelny; „Thesaurarius Braclaviensis” (skarbnik bracławski) – [odczyt niepewny]. W tekście fragment wykreślony (nazwisko posesora sąsiedniej części). Osoby i wieś Krzesk Królowa Niwa zgodne z tagami PTG do skanu 160.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Vigilia ante Festum Omnium Sanctorum Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna (donatio) całej schedy ojczystej wraz z poddanymi, zbiegami i ich powinnościami

strona czynna Piotr Rzewuski Devot. · komornika mielnickiego · Zbywca

strona bierna Piotr Rzewuski Devot. · Nabywca

osoby we wpisie Piotr Rzewuski zwany Wolski, mansjonarz ksenodochium (szpitala) Świętej Trójcy w Wilnie, syn zm. Mikołaja Rzewuskiego, komornika mielnickiego – darczyńca; Wawrzyniec Rzewuski zwany Wolski, jego brat rodzony – obdarowany; Mikołaj Rzewuski, komornik mielnicki – zmarły ojciec

miejscowości we wpisie (dobra dziedziczne ojczyste – nazwa wsi na skanie 57-024)

uwagi i marginalia Wpis zaczyna się na skanie 57-023 (k. 22r) i kończy na 57-024 (k. 22v); łączony w jedną pozycję, dokończenie i nazwa wsi na następnym skanie. Najpełniejszy w dotychczasowej partii opis powinności poddańczych (dni robocizny, daniny, ciężary, posłuszeństwo, prawo odzyskania zbiegów wraz z rodzinami i inwentarzem) – rzadki w tej księdze, gdzie zwykle notuje się tylko „subditi”. Siglum zeznającego poprawiane: pisarz skreślił „Ingenuus” i napisał „Devotus”, co zgadza się z jego stanem duchownym (mansjonarz szpitalny). Nazwisko w rękopisie wygląda też jak „Krzewuski”; tagi PTG do skanów 57-023 i 57-024 podają konsekwentnie „Rzewuski Wolski” – przyjęto lekcję tagów.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Dominicam Invocavit Quadragesimalem Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

cesja sumy zasądzonej dekretami (cessio summae) z prawem procesowym i ewikcją

strona czynna Antoni Paskudzki Gen. · Strona

strona bierna Antoni Paskudzki Gen. · Strona

osoby we wpisie Antoni Paskudzki; Tomasz Paskudzki (ojciec, zm.); Anna z Rzewuskich Wolska Paskudzka (matka); Piotr Rzewuski Wolski i Wawrzyniec Rzewuski Wolski (strony dekretu); Dorota z Paskudzkich Borkowska (ciotka, zm.); Kazimierz Borkowski (jej mąż); Franciszka Borkowska (jej córka, siostra cioteczna zeznającego); Wojciech Głuchowski (cesjonariusz); Grzegorz Głuchowski (jego ojciec, zm.)

miejscowości we wpisie Pietrusy, ziemia mielnicka, województwo podlaskie; gród mielnicki

uwagi i marginalia **Rachunek jawny i zgodny:** cedowane **1164 złp** to dokładnie **połowa sumy pierwotnej 2328 złp** — druga połowa przypada siostrze ciotecznej, Franciszce Borkowskiej („aequaliter concernenti”). ✔ **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty trafione (rok 1729):** • Wielkanoc 1729 = 17 IV; niedziela Misericordia = 17 IV + 14 dni = **1 V 1729 (niedziela)**; poniedziałek po niej = **2 V 1729** ✔; • Narodzenie św. Jana Chrzciciela = 24 VI 1729 (piątek); najbliższy wtorek przed = **21 VI 1729** ✔. Ostatnia cyfra roku sprawdzona w powiększeniu — **1729**, nie 1749 (rok przyszły byłby niemożliwy). **Rozbieżność z tagami PTG odnotowana:** tag do skanu 57-136 podaje **„Franciszek Borkowski”**, natomiast rękopis ma formę żeńską **„Franciscam Borkowska”** — chodzi więc o **Franciszkę**, córkę Kazimierza Borkowskiego i Doroty z Paskudzkich. **Formy nie ujednolicano**; w wykazie osób przyjęto odczyt rękopisu, tag odnotowano. **Genealogia wynikająca z wpisu:** Tomasz Paskudzki i Dorota Paskudzka byli rodzeństwem; Dorota wyszła za Kazimierza Borkowskiego (tag PTG: „Dorota Paskudzka Borkowska” ✔). Antoni Paskudzki i Franciszka Borkowska są więc **rodzeństwem ciotecznym**, dziedziczącym po równo sumę posagową Anny z Rzewuskich. Matka zeznającego występuje w dwóch formach: **„Anna Rzewuska Wolska”** (wpis 1774 na karcie 134r) i **„Anna de Rzewuskie Paskudzka”** (karta 134v); tagi PTG podają obie („Anna Rzewuska Wolska Paskudzka”, „Anna Rzewuska Paskudzka”). ✔ **Wpis pozałukowski:** dobra Pietrusy leżą w **ziemi mielnickiej województwa podlaskiego**, a dekret oblatowano w **grodzie mielnickim** — kolejne świadectwo obrotu ponadregionalnego w tej księdze (por. wpisy 1738 i 1773). Wpis przechodzi z karty 134r (skan 57-135) na 134v (skan 57-136).

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi S. Kiliani Martyris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja ceny dóbr oraz manifestacji i pretensji (quietatio)

strona czynna Wawrzyniec Rzewuski Gen. · Strona

strona bierna Wawrzyniec Rzewuski Gen. · Strona

osoby we wpisie Wawrzyniec Rzewuski Wolski; Mikołaj Rzewuski Wolski (ojciec, zm.); Zofia Zyrzyńska (matka, zm.); Antoni Paskudzki (siostrzeniec); Tomasz Paskudzki (jego ojciec, zm.); Anna z Rzewuskich Paskudzka (siostra rodzona zeznającego); Piotr Rzewuski

miejscowości we wpisie wieś […] [odczyt nazwy niepewny]

uwagi i marginalia **Wpis wiąże się z 1774** (kwitacja z 9 VII 1744): tam Antoni Paskudzki cedował Wojciechowi Głuchowskiemu sumę 1164 złp zasądzoną jego matce, **Annie z Rzewuskich**, dekretami z 1729 r. w sprawie z **Piotrem i Wawrzyńcem Rzewuskimi Wolskimi**. Tu **Wawrzyniec Rzewuski Wolski występuje jako wuj Antoniego** (brat rodzony jego matki) i domyka rozliczenie: sprzedał siostrzeńcowi części we wsi, odebrał 100 złp i kwituje wszystkie pretensje oraz manifestacje. **Nazwa wsi [odczyt niepewny]** — zapis w rękopisie nieczytelny; **tagi PTG do skanu 57-140 wymieniają wsie „Izdebki Wąsy”, „Kurów”, „Tchórzew Rogale”, żadna z nich nie odpowiada odczytowi** — rozbieżność odnotowana, **nie identyfikowano domysłem**. Matkę zeznającego — **Zofię Zyrzyńską** — tag PTG do skanu 57-140 podaje z pytajnikiem („Zofia Zyrzyńska?”), co odnotowano; nazwisko zbieżne z Adamem Zyrzyńskim z wpisu 1730. Zeznający podpisał się skróconą formą **„Wawrzyniec Wolski”**, choć formuła wpisu podaje **„Rzewuski Wolski”** — **obie formy zachowano**.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Festum S. Margarethae Virginis et Martyris proximo A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

zapis długu prostego 1000 złp na rzecz zięcia (inscriptio simplicis debiti)

strona czynna Józef Rzewuski Magn. · miecznik · Dłużnik

strona bierna Jan Obrąpalski Gen. · Wierzyciel

wartość 1000

osoby we wpisie Józef z Beydów Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej – zapisujący (podpis własnoręczny); Jan Obrąpalski, syn zm. Stanisława Obrąpalskiego, zięć zapisującego – wierzyciel

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia **Data sesji zweryfikowana:** św. Wawrzyniec Męczennik = 10 VIII; **10 VIII 1744 = poniedziałek**, środa po nim = **12 VIII 1744** ✔. **Rachunek spójny:** dług **1000 złp**, zakład **„sub simili Vadio Mille Florenos Polon.” = 1000 złp** ✔. **Najwyższy urząd uchwycony w tej partii księgi:** **miecznik ziemi mielnickiej (Ensifer Terrae Mielnicensis)** — ziemia mielnicka należała do województwa podlaskiego, sąsiadującego z ziemią łukowską; siglum **Magn.** (wielmożny) zgodne z rangą urzędu. **Forma nazwiska:** rękopis daje **„Josephus de Beydy Rzewuski”** (Beydo-Rzewuski), a podpis własnoręczny — **„Josef Rzewuski”**; tag PTG do skanu 57-158 brzmi **„Józef Rzewuski Beydo”** ✔. **Stosunek pokrewieństwa nazwany wprost:** Jan Obrąpalski jest **zięciem (gener)** zapisującego. Tagi PTG do tego skanu wymieniają także **„Teodora Rzewuska Obrąpalska”** — co wskazywałoby na córkę Józefa Rzewuskiego jako żonę Jana Obrąpalskiego; **wpis niniejszy jej jednak nie wymienia i związku tego nie przesądzano**. **Sigla rozróżnione zgodnie z rękopisem:** Rzewuski — **Magn.**, Obrąpalscy — **Gen.** **Wpis podpisany własnoręcznie** — w odróżnieniu od większości wpisów drobnoszlacheckich tej karty, których zeznający byli nieświadomi pisma.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Festum S. Laurentii Martyris proxima Anno Domini 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwit z posagu i wyprawy oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych (quietatio de dote et expeditione cum abrenuntiatione)

strona czynna Teodora Rzewuska Gen. · miecznika · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Teodora Rzewuska Gen. · miecznik · Dłużnik

osoby we wpisie Teodora Rzewuska, córka Józefa Rzewuskiego, miecznika ziemi mielnickiej, i Barbary z Jastrzębskich, żona Jana Obrąpalskiego, w asystencji męża – kwitująca (nieświadoma pisma); Józef z Beydów Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej – ojciec, kwitowany; Jan Obrąpalski – mąż (podpis własnoręczny za siebie i za żonę)

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia **Data sesji zweryfikowana:** św. Wawrzyniec = 10 VIII; **10 VIII 1744 = poniedziałek**, środa po nim = **12 VIII 1744** ✔ — ta sama sesja co wpis 1885. **Ważna cezura dyplomatyczna:** na karcie 157r rozpoczyna się nowy dział księgi, opatrzony wielką kaligrafowaną rubryką **„Protocollo[n] Inscriptionum 14tum”** (Protokół inskrypcji czternasty). Liczbę porządkową odczytano jako **„14tum”**; **nie rozstrzygano**, czy odnosi się ona do kolejnego protokołu w obrębie rocznika, czy do numeracji ciągłej kancelarii. Od tego miejsca kancelaria stosuje formułę datacyjną **„Sub Actu…”** zamiast dotychczasowego samodzielnego nagłówka feryjnego. **Wpis bez sumy** — kwit posagowy nie wymienia kwoty; odsyła do **kontraktu przedślubnego zawartego między mężem a ojcem panny**, co jest normą staropolską (posag umawiali mężczyźni). **Pełny zestaw powinowactw podany wprost:** ojciec — Józef Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej; matka — Barbara Jastrzębska; mąż — Jan Obrąpalski. Wpis 1885 z tej samej sesji nazywa Jana Obrąpalskiego **zięciem** Józefa Rzewuskiego ✔ — oba wpisy potwierdzają się wzajemnie i **razem dowodzą, że Teodora Rzewuska była żoną Jana Obrąpalskiego, a jej ojcem był Józef Beydo-Rzewuski**. **Formuła „abdicat et abrenuntiat”** (ustępuje i wyrzeka się) — klasyczne zrzeczenie się córki wyposażonej z dalszych pretensji do majątku rodzicielskiego; zachowano ją dosłownie. **Sigla rozróżnione:** Rzewuscy (ojciec, matka) — **Magn.**, Teodora i Jan Obrąpalscy — **Gen.** **Podpis męża za siebie i za żonę**, po polsku, przy łacińskim wpisie; żona **nieświadoma pisma**. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-158 („Teodora Rzewuska Obrąpalska”, „Józef Rzewuski Beydo”, „Barbara Jastrzębska Rzewuska”, „Jan Obrąpalski”). ✔

data w brzmieniu kancelarii [nagłówek działowy:] Protocollo[n] Inscriptionum 14tum — Sub Actu Feria Quarta post Festum S. Laurentii Martyris Anno 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

zapis posagu 3000 złp żonie (inscriptio dotis)

strona czynna Jan Obrąpalski Gen. · Dłużnik

strona bierna Teodora Rzewuska Gen. · miecznika · Strona

wartość 3000

osoby we wpisie Jan Obrąpalski, syn zm. Stanisława Obrąpalskiego – zapisujący (podpis własnoręczny); Teodora Rzewuska, córka Józefa Beydo Rzewuskiego, miecznika ziemi mielnickiej, żona zapisującego – uprawniona

miejscowości we wpisie Drohiczyn (miejsce urzędowego umocnienia kontraktu przedślubnego)

uwagi i marginalia **Rachunek spójny:** posag **3000 złp**, zakład **„sub simili Vadio Trium Millium Florenos Polon.” = 3000 złp** ✔. **Wpis stanowi drugą część czynności rozpoczętej wpisem 1886**: tam córka kwituje ojca z posagu i wyprawy i zrzeka się dóbr rodzicielskich, tu **mąż zapisuje jej wzięty posag na wszystkich swoich dobrach**. Razem z wpisem 1888 (dożywocie wzajemne) tworzą **komplet trzech czynności majątkowo-małżeńskich zeznanych tej samej środy 12 VIII 1744** — układ w tej księdze rzadki i wart odnotowania. **Kontrakt przedślubny umocniony w grodzie drohickim** (*Castrensi Drohicensi roborato*) — wskazuje na podlaskie związki rodziny Rzewuskich (ziemia mielnicka i drohicka leżały w województwie podlaskim); wyrazu łączącego przed „Castrensi” nie odczytano pewnie, sam fakt umocnienia w Drohiczynie jest jednak czytelny. **Formuła „in vim acceptae post eandem Consortem suam dotis”** — „z tytułu posagu wziętego po tejże małżonce” — jednoznacznie wskazuje, że 3000 złp to **posag wniesiony**, nie oprawa (reformatio); wpis **nie zawiera osobnej oprawy wiana**, co odnotowano. **Sigla rozróżnione:** Obrąpalscy — **Gen.**, Rzewuski — **Magn.** Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-158 („Jan Obrąpalski”, „Stanisław Obrąpalski”, „Teodora Rzewuska Obrąpalska”, „Józef Rzewuski Beydo”). ✔

data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Sub Actu Feria Quarta post Festum S. Laurentii Martyris Anno 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua

dożywocie wzajemne małżonków (advitalitas mutua)

strona czynna Jan Obrąpalski Gen. · Strona

osoby we wpisie Jan Obrąpalski i Teodora z Rzewuskich Obrąpalska, małżonkowie

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia **Wpis dołączony bezpośrednio do poprzedniego** formułą **„Idem Conjuges”** (ciż sami małżonkowie) — kancelaria nie powtarza tytulatury ani daty; obowiązuje ta sama sesja **12 VIII 1744** ✔. **Klasyczna advitalitas mutua**: dożywocie wzajemne obejmujące **dobra dziedziczne i zastawne, ruchomości i nieruchomości oraz wszelkie sumy pieniężne, obecne i przyszłe**. Formuła **„post Divina Clementia habendorum”** (które z łaski Bożej potem posiądą) — obejmuje majątek jeszcze nienabyty. **Wpis urwany formułą skróconą** („&c. &c.” w rękopisie): kancelaria nie wypisała dalszych klauzul dożywocia, odsyłając do formularza. **Nie uzupełniano ich domysłem** — przetłumaczono dokładnie to, co zapisano. **Trzeci z trzech wpisów tej samej sesji dotyczących małżeństwa Obrąpalskich** (1886 — kwit posagowy i zrzeczenie się dóbr rodzicielskich; 1887 — zapis posagu 3000 złp; 1888 — dożywocie wzajemne). **Wpis nie podaje żadnej sumy** — dożywocie obejmuje majątek jako całość.

data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Sub Actu Feria Quarta post Festum S. Laurentii Martyris Anno 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwit z trzech sum (razem 170 złp) z cesją oryginalnych zapisów (quietatio cum cessione inscriptionum)

strona czynna Jakub Dąbrowski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Dłużnik

wartość 170

osoby we wpisie Jakub Dąbrowski, wicenotariusz [ziemski i] grodzki liwski, syn zm. Michała Dąbrowskiego, wnuk zm. Felicjana Dąbrowskiego – kwitujący; Stanisław Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej – kwitowany; Stefan Maścibrodzki – pierwotny zapisujący; podpis pod wpisem: Karol Dymkowski, wicenotariusz liwski

miejscowości we wpisie Niedźwiedzie [odczyt nazwy niepewny]; Liw (akta grodzkie)

uwagi i marginalia **Rachunek jawny i w pełni zgodny:** 60 złp + 80 złp + **30 złp** (liczebnik trzeciej sumy dopisany na marginesie ze znakiem wstawki „#”, odczytany jako *Triginta*) = **„Summa simul juncta Centum Septuaginta Florenos Polon.” = 170 złp** ✔. Suma łączna podana przez kancelarię **potwierdza odczyt marginalnego liczebnika** — nie trzeba go było uzupełniać domysłem. **Zakład równy sumie łącznej (170 złp)** — konsekwentna praktyka „sub simili Vadio”. **Trzy pokolenia rodziny podane wprost:** Felicjan Dąbrowski (dziad) → Michał Dąbrowski (ojciec) → Jakub Dąbrowski (zeznający). Tagi PTG do skanu 57-164 wymieniają **Felicjana** i **Michała Dąbrowskich** ✔, ale **nie Jakuba** (podają natomiast „Karol Dąbrowski”) — **rozbieżność odnotowana; odczyt „Jacobus” w rękopisie jest wyraźny**. **Podpis nie należy do zeznającego:** pod wpisem widnieje **„Carolus Dymkowski, Vicenotarius Livensis mp.”** — a więc urzędnika kancelarii liwskiej, nie Jakuba Dąbrowskiego. **Faktu tego nie wygładzano**; tag PTG „Karol Dymkowski” ✔. **Urzędy:** **stolnik ziemi łukowskiej (Dapifer Terrae Lucoviensis)** — Stanisław Rzewuski; **wicenotariusz liwski** — zarówno zeznający, jak i podpisany. Urząd wicenotariusza ziemskiego i grodzkiego liwskiego pojawia się w tym opracowaniu po raz drugi (por. Wawrzyniec Radzikowski we wpisie 1896). **Datacji dwóch pierwszych zapisów nie odczytano w całości** — pierwszy odsyła do poniedziałku w okolicy **Białej Niedzieli (Conductus Paschae)**, rok jest nieczytelny; przy trzecim skrypcie czytelny jest tylko miesiąc (styczeń). **Nie uzupełniano ich domysłem.** **Nazwa wsi („Niedźwiedzie”) czytana niepewnie**; tagi PTG do skanu 57-164 wymieniają jedynie **Paskudy** — rozbieżność odnotowana.

data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Feria Quarta in Crastino Festi Nativitatis BVM A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri

kwit z sumy 1451 złp zasądzonej dekretem kompromisarskim i grodzkim (quietatio ex decretis)

strona czynna Kazimierz Borkowski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Apolonia Paskudzka Gen. · Dłużnik

wartość 1451

osoby we wpisie Kazimierz Borkowski, syn zm. Jakuba Borkowskiego, działający w imieniu własnym i córki Franciszki Borkowskiej, spłodzonej ze zm. Apolonią Paskudzką – kwitujący; Antoni Paskudzki, syn zm. Tomasza Paskudzkiego i zm. Anny z Rzewuskich Wolskiej, szwagier (levir) kwitującego – kwitowany

miejscowości we wpisie Paskudy

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — wszystkie trzy daty trafione:** • św. Franciszek Wyznawca = 4 X; **4 X 1742 = czwartek**, poniedziałek po nim = **8 X 1742** ✔ (dekret kompromisarski); • Narodzenie św. Jana Chrzciciela = 24 VI; **24 VI 1743 = poniedziałek**, środa po nim = **26 VI 1743** ✔ (oblata); • św. Jadwiga = 15 X; **15 X 1743 = wtorek**, *pridie* = **14 X 1743 = poniedziałek** = *feria secunda* ✔ (dekret grodzki). **Ciąg chronologiczny 8 X 1742 → 26 VI 1743 → 14 X 1743 → kwit 9 IX 1744 jest w pełni spójny** ✔. Rok oblaty jest w rękopisie **poprawiany (1742 → 1743)**; przyjęto odczyt „1743”, bo tylko on daje spójną kolejność, a sam rękopis tę poprawkę wprowadza. **Suma 1451 złp** — najwyższa kwota w tej partii księgi po 3000 złp posagu Obrąpalskich (wpis 1887); dotyczy **rozliczenia spadkowego po rodzicach Apolonii Paskudzkiej** między jej mężem (działającym za ich córkę) a jej bratem. **Termin pokrewieństwa „levir” (szwagier) zachowany dosłownie.** Krąg rodzinny: Tomasz Paskudzki + Anna z Rzewuskich Wolska → dzieci: **Apolonia** (żona Kazimierza Borkowskiego, zm.) i **Antoni Paskudzki**; wnuczka: **Franciszka Borkowska**. **Wpis rozciąga się na dwa skany** — 57/164 (karta 163r) i 57/165 (karta 163v). Osoby i wieś zgodne z tagami PTG do skanów 57-164 i 57-165 („Kazimierz Borkowski”, „Jakub Borkowski”, „Franciszka Borkowska”, „Apolonia Paskudzka”, „Antoni Paskudzki”, „Tomasz Paskudzki”, „Anna Rzewuska Wolska Paskudzka”, „Paskudy”). ✔

data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Feria Quarta in Crastino Festi Nativitatis BVM A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwit wzajemny z sumy 500 złp i 20 gr zasądzonej dekretami (quietatio ex decretis)

strona czynna Antoni Paskudzki Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Kazimierz Borkowski Gen. · Dłużnik

wartość 500

osoby we wpisie Antoni Paskudzki, syn zm. Tomasza Paskudzkiego i zm. Anny z Rzewuskich Wolskiej – kwitujący; Kazimierz Borkowski – kwitowany

miejscowości we wpisie Paskudy

uwagi i marginalia **Ten sam zespół dekretów co we wpisie 1914** — kompromisarski z **8 X 1742** (Paskudy), oblatowany **26 VI 1743**, i grodzki z **14 X 1743**; wszystkie trzy daty **zweryfikowane kalendarzowo** przy wpisie 1914 ✔. **Rozliczenie jest obustronne:** we wpisie 1914 Kazimierz Borkowski kwituje Antoniego Paskudzkiego z **1451 złp**, tutaj **Antoni Paskudzki kwituje Kazimierza Borkowskiego z 500 złp i 20 groszy**. Ten sam dekret kompromisarski zasądził zatem świadczenia **w obie strony**; strony wykonały je i pokwitowały tego samego dnia (**9 IX 1744**). Jest to w tej księdze **wzorcowy przykład pełnego, symetrycznego zamknięcia sporu spadkowego**. **Kwota podana z dokładnością do groszy** („Quingentorum Florenorum et Grossorum Viginti”) — **500 złp 20 gr** — co w tej partii księgi zdarza się rzadko i świadczy o rozliczeniu rachunkowym, nie ryczałtowym. **Wpis nie wymienia zakładu.** Osoby i wieś zgodne z tagami PTG do skanu 57-165 („Antoni Paskudzki”, „Tomasz Paskudzki”, „Anna Rzewuska Wolska Paskudzka”, „Kazimierz Borkowski”). ✔

data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Feria Quarta in Crastino Festi Nativitatis BVM A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja z ruchomości i inwentarza po ojcu (quietatio de rebus mobilibus)

strona czynna Sebastian Rzepecki Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Dłużnik

osoby we wpisie Sebastian Rzepecki, syn zm. Stanisława Rzepeckiego i zm. Balbiny z Laskowskich (drugie łoże) – kwitujący; Stanisław Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej, mąż Konstancji z Rzepeckich – kwitowany; zm. Konstancja Rzepecka, córka zm. Stanisława Rzepeckiego i zm. Domicelli z Wybranowskich (pierwsze łoże); zm. Stanisław Rzepecki, łowczy ziemi […], wicestarosta i sędzia grodzki liwski – ojciec

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia **Data zweryfikowana:** święto św. Franciszka Wyznawcy przypada 4 X; 4 X 1744 był niedzielą, więc „Feria Sexta post Festum S. Francisci Confessoris **prima**” = **piątek 9 X 1744** ✔. **Dwa łoża jednego ojca rozliczone między sobą:** zmarły Stanisław Rzepecki miał z pierwszego małżeństwa z Domicellą z Wybranowskich córkę **Konstancję** (żonę Stanisława Rzewuskiego), a z drugiego, z Balbiną z Laskowskich, syna **Sebastiana**. Wpis zamyka dział **ruchomości i inwentarza** po ojcu; nieruchomości nie są tu wzmiankowane. **Odczyt terminu pokrewieństwa niepewny:** rękopis daje przy Rzewuskim „Maritum, **Socerum** suum”, czyli dosłownie „teścia swego”, co nie zgadza się z podanym w tym samym zdaniu stosunkiem rodzinnym (Rzewuski jest mężem przyrodniej siostry zeznającego, a więc jego **szwagrem** — *sororius*). **Rozbieżności nie wygładzano**: termin źródłowy przytoczono w nawiasie, a w tłumaczeniu oddano stosunek wynikający z samego wpisu, zaznaczając niepewność. **Tytulatura ojca:** „…toris Terrae, Vicecapitanei et Judicis Castrensis Liwensis” — pierwszy człon (najpewniej *Venatoris*, łowczego) **urwany przy grzbiecie oprawy**, nazwa ziemi przy nim nieczytelna; **nie uzupełniano ich domysłem**, mimo że dwa następne urzędy są liwskie. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-179 („Sebastian Rzepecki”, „Stanisław Rzepecki”, „Balbina Laskowska”, „Konstancja Rzepecka”, „Domicella Wybranowska Rzepecka”, „Stanisław Rzewuski”) ✔.

data w brzmieniu kancelarii [nagłówek sesji:] Feria Sexta post Festum S. Francisci Confessoris prima A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

darowizna poddanego z rodziną i całym dobytkiem (donatio subditi)

strona czynna Sebastian Rzepecki Gen. · Zbywca

strona bierna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Nabywca

osoby we wpisie Sebastian Rzepecki – darczyńca; Stanisław Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej – obdarowany; Kazimierz Durek, poddany, rodem ze wsi Dąbrówka, mieszkający w dobrach wsi Wodynie – przedmiot darowizny, wraz z żoną i dziećmi

miejscowości we wpisie Dąbrówka [odczyt niepewny], Wodynie

uwagi i marginalia **Darowizna człowieka, nie gruntu.** Przedmiotem czynności jest **poddany wraz z całą rodziną i dobytkiem** — żoną, dziećmi, bydłem, trzodą i sprzętem domowym. Kancelaria wylicza to tak samo, jak przy darowiźnie inwentarza, co jest w tej księdze regułą przy przenoszeniu poddanych między dziedzicami (por. wpisy 29, 631 i 831, gdzie ten sam formularz). **Rozdzielenie stanów wyraźne:** darczyńca **G. (Generosus)**, obdarowany **M. (Magnificus)**, poddany **Labor. (Laboriosus)** — trzy różne sigla w jednym zdaniu. **Ruch ludności odnotowany wprost:** Kazimierz Durek jest **rodem ze wsi Dąbrówka**, a mieszka **w dobrach wsi Wodynie** — zapis „nativum … modo commanentem” rozróżnia miejsce urodzenia i miejsce zamieszkania, co czyni ten wpis użytecznym dla genealogii chłopskiej. **Wieś Wodynie** zgodna z tagami PTG do skanu 57-179 ✔; **nazwy „Dąbrówka” tagi nie notują** — rozbieżność odnotowana, odczyt zaznaczony jako niepewny. **Wpis stanowi drugą część czynności rozpoczętej wpisem 1956** z tej samej sesji: po skwitowaniu szwagra z ruchomości po ojcu Sebastian Rzepecki przekazuje mu jeszcze poddanego — rozliczenie rodzinne domknięte w dwóch aktach.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1956:] Feria Sexta post Festum S. Francisci Confessoris prima A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw kilku parcel roli na trzy lata z odnawianiem z roku na rok (obligatio ad triennium et post de anno ad annum)

strona czynna Stanisław Modrzewski Nob. · Zbywca

strona bierna Marcin Radzikowski Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Stanisław Modrzewski, s. zm. Macieja Modrzewskiego zwanego Sasiek [odczyt przydomka niepewny] – zastawiający; Marcin Radzikowski, s. zm. Franciszka Radzikowskiego, oraz jego sukcesorzy – biorący w zastaw; sąsiedzi miedzowi: sukcesorzy zm. Leonarda Modrzewskiego, Jan Rzewuski Beydo, Tomasz Borkowski, Maciej Radzikowski, Szymon Skolimowski, Franciszek Radzikowski, Piotr zwany Zambrolik [odczyt niepewny]

miejscowości we wpisie Modrzew (wieś dziedziczna); droga Wóytoszka; granice żurawskie; granice radzikowskie

uwagi i marginalia **Najbardziej rozdrobniony opis gruntu w tej partii księgi.** Zastaw obejmuje **pięć osobno opisanych parcel** rozrzuconych po dwóch polach wsi Modrzew: trzy zagony z połową łąki, dwa zagony, dwa zagony „tejże długości”, jeden zagon z połową drugiego na drugim polu oraz dwa zagony. Łącznie ok. **dziesięć zagonów** przy sumie **32 złp**. Taki opis — parcela po parceli, każda z własną parą sąsiadów — jest **najlepszym możliwym materiałem do rekonstrukcji szachownicy gruntowej** wsi drobnoszlacheckiej: pozwala ustawić obok siebie Modrzewskich, Radzikowskich, Borkowskich, Rzewuskich i Skolimowskich. **Klauzula *et post de anno ad annum*** — „a potem z roku na rok” — jest tu istotna prawnie: po upływie trzyletniego terminu zastaw **nie wygasa automatycznie**, lecz trwa dalej, odnawiany milcząco co rok, aż do wykupu. Formuła ta czyni z zastawu instrument w praktyce **bezterminowy**, choć formalnie czasowy. **Wpis przechodzi z karty na kartę** — zaczyna się w prawej kolumnie skanu 57-193 (k. 192r), kończy w lewej kolumnie skanu 57-194 (k. 192v). **Odczyty niepewne — wyliczone jawnie:** • przydomek ojca zeznającego, czytany jako *Sasiek*; • przydomek ojca zastawnika, czytany jako *Świdrek* (por. zasada *Su* = *świ*, potwierdzona w nr 1993/1997); • przydomek sąsiada Piotra, czytany jako *Zambrolik*; • dwie nazwy granic (przy parceli czwartej i piątej) — **nie rozwiązuję ich**. Nazwę drogi odczytuję jako **Wóytoszka** (droga wójtowska) — powtarza się w wpisie trzykrotnie i jest czytelna. **Zgodność z tagami PTG.** Do skanu 57-193: „Stanisław Modrzewski”, „Leonard Modrzewski”, „Marcin Radzikowski”, „Franciszek Radzikowski”, „Maciej Radzikowski”, „Tomasz Borkowski”, „Szymon Skolimowski”, „Jan Rzewuski Beydo” ✔; do skanu 57-194: „Maciej Radzikowski”, „Jan Rzewuski”, „Modrzew” ✔. **Tagi nie notują przydomków** przy Macieju Modrzewskim i Franciszku Radzikowskim ani osoby „Piotra Zambrolika” — w wykazie osób idę za tagami, odczyty rękopisu sygnalizuję w przekładzie.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2020–2027:] Feria Quinta in C^no [in Crastino] Festi S. Martini Pontificis A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z akcji o gwałty wraz z kasatą dekretów (quietatio et cassatio decretorum)

strona czynna Leonard Sobiczowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Wojciech Rzewuski Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Leonard Sobiczowski – kwitujący; Wojciech Rzewuski oraz jego sukcesorzy – kwitowany

uwagi i marginalia **Sprawa doprowadzona do wyroków i grzywien.** Kwit obejmuje nie tylko protestacje i relacje, ale i **grzywny oraz kary już zapłacone** (*Marcis ac poenis luitis Decretis adjudicatis*) — postępowanie doszło więc do **dekretów wykonanych**, a dopiero potem do ugody. Formuła kasacyjna sięga wszystkich dekretów zapadłych między stronami, co czyni z tego wpisu **pełne zamknięcie sporu**, a nie częściowe pokwitowanie. **Szósty wpis o przemocy w opracowywanej partii** (po nr 2023, 2024, 2026, 2029, 2040) — potwierdza, że sprawy o *violentiae* stanowiły stałą i liczną kategorię obrotu grodzkiego, a listopadowe sesje po św. Marcinie były porą ich masowego umarzania. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-199** ✔: „Leonard Sobiczowski”, „Wociech Rzewuski” [tak w tagach — forma zniekształcona; rękopis podaje **Albertum Rzewuski**, czyli **Wojciecha**].

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2043–2055:] Feria Tertia post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to