Świderski

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit ze sprawy o podpalenie (spalenie) u poddanych; kasacja dekretów i procesu

strona czynna Jan Franciszek Jezierski Magn. · miecznik · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Krzysztof Świderski Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Jan Franciszek Jezierski, miecznik ziemi liwskiej, pisarz grodzki łukowski, przywilejowy posesor dóbr królewskich Strzyżów, w imieniu własnym i ojca Franciszka Jezierskiego, łowczego drohickiego [odczyt niepewny], oraz poddanych Jana Kowala i Grzegorza Miszczuka – kwitujący; Krzysztof Świderski zwany Damieński [przydomek – odczyt niepewny] – kwitowany; Franciszek Niewęgłowski – subdelegat

miejscowości we wpisie dobra królewskie Strzyżów

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta ipso die Festi S. Valentini Martyris Anno Domini 1743 (czwartek, w sam dzień święta św. Walentego Męczennika 1743) [(pod datą czwartku – dnia św. Walentego 1743); przed subdelegatem Franciszkiem Niewęgłowskim]

rodzaj sprawy Inne czynności varia

Zeznanie dziedziców i posesorów wsi Bzów (początek wpisu)

strona czynna Andrzej Jaszowski Gen. · wicegerent łukowski · Strona

osoby we wpisie Andrzej Jaszowski, wicegerent łukowski [odczyt tytułu niepewny], Antoni Smoniewski, Franciszek Iwanowski, Franciszek Chojecki, Wojciech Bzowski, Franciszek Wielgórski, Ignacy Zaliwski, Wojciech Kowalewski, Maciej Świderski [odczyt niepewny] – dziedzice i posesorowie dóbr wsi Bzów, także w imieniu pozostałych współdziedziców

miejscowości we wpisie wieś Bzów

uwagi i marginalia Początek wpisu; treść zasadnicza na skanie 024.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Festum S. Valentini Martyris proximo Anno Domini 1743 (sobota po święcie św. Walentego Męczennika 1743)

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 18 złp; kasacja dekretu i procesu, z zastrzeżeniem praw wobec innych posesorów

strona czynna Kazimierz Czerski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Antoni Miastkowski Gen. · Dłużnik

wartość 18

osoby we wpisie Kazimierz z Czerska Czerski – kwitujący; Antoni, Michał, Józef i Florian Miastkowscy, siostrzeńcy, oraz Anna Miastkowska, panna, ciotka – kwitowani; Aleksander Świderski i Dorota z Krasuskich Świderska, małżonkowie – kwitowani

miejscowości we wpisie grunty zwane Miastkowszczyzna

uwagi i marginalia Pod wpisem podpis: „Casimirus de Czersk Czerski”.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post diem Cinerum proximo Anno Domini 1743 (sobota po Popielcu 1743) [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 25 złp i kasacja zapisów (łańcuch cesji z lat 1706–1734)

strona czynna Kazimierz Celiński Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Michał Wysokiński Nob. · Dłużnik

wartość 25

osoby we wpisie Kazimierz Celiński – kwitujący; Michał Wysokiński, s. zm. Błażeja zwanego Janowicz – kwitowany; Franciszek Świderski – pierwotny dłużnik; Franciszek Wysokiński zwany Janowicz i Aleksander Wysokiński – kolejni wierzyciele

miejscowości we wpisie wieś Wysokiny Tęczki

uwagi i marginalia Rok pierwszego zapisu (1706) odczytany z pewnym wahaniem. Adnotacja: strony nie umieją pisać.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (poniedziałek po niedzieli Reminiscere 1743) [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwitowanie dwudziestu kilku osób ze sprawy o szkody, z sumy 180 złp i z kary luitum; kasacja rygoru dekretu

strona czynna Krzysztof Strus Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Andrzej Krasuski Nob. · Strona

wartość 180

osoby we wpisie Krzysztof Strus – kwitujący; kwitowani (Krasuscy i inni): Andrzej, Walery, Marcin i Andrzej zwany Strączek, Krzysztof zwany Lasota, Marcin zwany Lasota, Krzysztof również zwany Lasota, Paweł, Kazimierz zwany Magdalon, Dionizy zwany Magdalon, Szymon zwany Dubie[cki] Krasuscy; Grzegorz Grochowski, Piotr i Krzysztof Strusowie, Antoni Zychowicz, Michał Krasuski zwany Magdalon, Piotr i Józef Grochowscy, Wojciech i Michał Krasuscy, Jan Świderski, Bartłomiej i Wojciech Krasuscy wraz z sukcesorami

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia Poniedziałek po niedzieli Laetare 1743 = 25 III 1743. Wszystkie przydomki Krasuskich (Strączek, Lasota, Magdalon, Chudziak, Zychowicz) zgodne z tagami do skanu 078. Przydomek „Dubie…” w tagach zapisany niepełnie.

data w brzmieniu kancelarii [Protocollon Inscriptionum 7mum, sub actu Feria Secunda post Diem Jubilate proximam A.D. 1743]

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

Cesja sumy 30 złp na rzecz żony dłużnika

strona czynna Mikołaj Świderski Nob. · Strona

strona bierna Katarzyna Niewęgłowska Nob. · Nabywca

wartość 30

osoby we wpisie Mikołaj Świderski, syn zm. Wojciecha Świderskiego – cedent; Katarzyna Niewęgłowska, córka zm. Stanisława Niewęgłowskiego, żona Michała Zabielskiego – cesjonariuszka; Michał Zabielski – jej mąż, pierwotny dłużnik

miejscowości we wpisie Paszki Wielkie

uwagi i marginalia Data zapisu zweryfikowana: niedziela Rogationum 1739 – 3 V, środa po niej – 6 V 1739. Wieś Paszki Wielkie zgodna z tagiem. Żona spłaciła dług męża i uzyskała cesję wierzytelności na siebie.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Festum Sanctissimae et Individuae Trinitatis proxima A.D. 1743

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Wzajemne kwitowanie ze spraw o pretensje i gwałty; kasacja protestacji, relacji i dekretów

strona czynna Stanisław Borowski Gen. · Strona

strona bierna Krzysztof Świderski Gen. · Strona

osoby we wpisie Stanisław Borowski, w imieniu własnym oraz żony Zuzanny z Krzeskich i pasierbów Wawrzyńca, Sebastiana i Kazimierza Domańskich – strona pierwsza; Krzysztof Świderski, w imieniu własnym oraz żony Marianny z Niewęgłowskich i dzieci Stanisława, Barbary i Ludwiki – strona druga

miejscowości we wpisie [nazwa dóbr, na których gruncie zapadł dekret kondescensyjny – odczyt niepewny]

uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami do skanu 114 (Stanisław Borowski, Zuzanna Krzeska Borowska, Wawrzyniec/Sebastian/Kazimierz Domańscy, Krzysztof Świderski, Marianna Niewęgłowska Świderska, Stanisław/Barbara/Ludwika Świderscy). Nazwa dóbr, na których gruncie odbyła się kondescensja, nieczytelna – nie występuje też wśród tagów.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ante Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis (inscriptio) 100 złp w czerwonych złotych, płatny na św. Jadwigi 1744

strona czynna Katarzyna Rzymowska Nob. · Dłużnik

strona bierna Andrzej Ryszkowski Nob. · Wierzyciel

wartość 100

osoby we wpisie Katarzyna z Rzymowskich, wdowa po zm. Pawle Świderskim, matka, i Bartłomiej Świderski, syn – zapisujący; Andrzej Ryszkowski, syn zm. Macieja – wierzyciel

uwagi i marginalia Data sesji zweryfikowana: św. Mateusza 21 IX 1743 przypadało w sobotę, poniedziałek po nim to 23 IX 1743. Osoby zgodne z tagami PTG do skanów 145–146.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Sancti Matthaei Apostoli et Evangelistae proxima Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Zamiana dóbr (commutatio) commutatio bonorum

Zamiana gruntów (commutatio) między braćmi: plac za plac wraz z zabudowaniami

strona czynna Wojciech Domański Nob. · Strona

strona bierna Łukasz Tchórzewski Strona

osoby we wpisie Wojciech Domański z jednej i Sebastian Domański z drugiej strony, synowie zm. Michała Domańskiego zwanego Kozieł, bracia rodzeni; sąsiedzi (miedze): Łukasz i Stanisław Tchórzewscy, Mikołaj Świderski, Marianna Paskowska zwana Lado [odczyt niepewny]

miejscowości we wpisie wieś Paski Wielkie; droga wiejska; góra Glinianna

uwagi i marginalia Wpis zaczyna się na k. 4v (skan 57-006) i kończy na k. 5r. Rzadki przypadek zamiany placów wraz z zabudowaniami między braćmi – z wyliczeniem budynków (spichlerz, budynek zimowy, sad). Nazwy zabudowań odczytane z zastrzeżeniem. Osoby i wieś Paski Wielkie zgodne z tagami PTG do skanu 57-006; Marianny Paskowskiej w tagach nie ma. Przy powtórnym odczycie (przegląd sigli) sprostowano opis miedzy: rękopis ma „inter metas Lucae ol. N. Stanislai Tchorzewski et N. Nicolai Świderski”, a więc Stanisław Tchórzewski jest zmarłym ojcem Łukasza, nie drugim sąsiadem; przy samym Łukaszu pisarz nie postawił siglum stanowego.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta ante Festum Sanctae Priscae Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis przedślubny 100 złp na rzecz przyszłej żony

strona czynna Jakub Świderski Nob. · Dłużnik

strona bierna Marianna Świerczowska Nob. · Strona

wartość 100

osoby we wpisie Jakub Świderski, syn zm. Jana – zapisujący; Marianna Świerczowska, córka zm. Pawła, panna, jego przyszła małżonka – na której rzecz zapis

miejscowości we wpisie dobra Jakuba Świderskiego

uwagi i marginalia Zweryfikowano: Nawrócenie św. Pawła 25 I 1744 przypadło w sobotę, poniedziałek po nim to 27 I 1744. Trzeci w tym roczniku zapis przedślubny (por. 1010, 1090) – formuła „et futurae consorti suae” dopisana w rękopisie międzywierszowo. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-009.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Diem Conversionis Sancti Pauli Apostoli proxima Anno Domini 1744

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Skwitowanie z protestacji i obdukcji ran

strona czynna Stanisław Świderski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Antoni Niewęgłowski Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Stanisław Świderski, syn Krzysztofa Świderskiego – kwitujący; Antoni Niewęgłowski, syn Antoniego Niewęgłowskiego – kwitowany

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia Data przywołanej protestacji: poniedziałek po św. Bartłomieju (24 VIII) 1742 = 27 VIII 1742. Zaspokojenie objęło osobno szkodę majątkową i osobno karę „za godność” (poena dignitatis) – rzadkie rozróżnienie w formule kwitu. Tag PTG do skanu 57-030 zapisuje zeznającego jako „Stanisław Świederski”; rękopis ma „Świderski” – rozbieżność odnotowana, przyjęto formę rękopisu jako zgodną z resztą księgi.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Diem Reminiscere Quadragesimalem proximo Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna (donatio) siedmiu zagonów roli

strona czynna Antoni Grochowski Nob. · Zbywca

strona bierna Franciszek Wysokiński Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Antoni Grochowski zwany Kosut, syn Łukasza Grochowskiego Kosuta – darczyńca; Franciszek Wysokiński, syn Adama Wysokińskiego zwanego Janowicz – obdarowany; Wojciech Grochowski, brat darczyńcy – także wymieniony; sąsiedzi (miedze): Felicjan Świderski, Piotr Kurowski, Kazimierz Wysokiński, Zygmunt Wysokiński zwany Nadoł, Maciej Wysokiński zwany Tomkowicz, Wojciech Wysokiński

miejscowości we wpisie wieś Wysokiny Tęczki; granice załuskie [odczyt niepewny]; granice sarnackie [odczyt niepewny]; granica maciejowska; pole zwane Leszkowe

uwagi i marginalia Wpis przechodzi z lewej strony skanu 57-042 (k. 40v) na prawą (k. 41r). Wieś Wysokiny Tęczki i przydomki (Kosut, Janowicz, Nadoł) zgodne z tagami PTG do skanu 57-042; przydomka „Tomkowicz” w tagach nie ma – rozbieżność odnotowana. Tag zapisuje brata darczyńcy jako „Wojciech Grochodzki”; rękopis ma „Grochowski” – przyjęto formę rękopisu jako zgodną z nazwiskiem zeznającego.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Diem Ramis Palmarum proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis 40 złp mężowi na rzecz żony, w miejsce posagu, na schedzie Michoniowizna

strona czynna Katarzyna Świderska Nob. · Dłużnik

strona bierna Katarzyna Świderska Nob. · Strona

wartość 40

osoby we wpisie […] Świderski – zapisujący; Katarzyna z Rzymowskich Świderska, jego żona – na której rzecz zapis

miejscowości we wpisie scheda zwana Michoniowizna [odczyt niepewny]

uwagi i marginalia Wpis przechodzi ze skanu 57-057 (k. 55r) na 57-058 (k. 55v); łączony w jedną pozycję. Imię zeznającego urwane przy grzbiecie oprawy; tagi PTG do skanu 57-058 notują Bartłomieja i Pawła Świderskich. Nazwa schedy „Michoniowizna” odczytana niepewnie.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Dominicam Misericordiae proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 100 złp prostego długu i kasacja zapisu

strona czynna Andrzej Ryszkowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Katarzyna Rzymowska Nob. · Strona

wartość 100

osoby we wpisie Andrzej Ryszkowski, syn zm. Macieja Ryszkowskiego – kwitujący; Katarzyna z Rzymowskich, wdowa po zm. Pawle Świderskim, matka; Bartłomiej Świderski, jej syn – kwitowani

uwagi i marginalia Zapis pierwotny: feria secunda post festum S. Matthaei Apostoli et Evangelistae 1743 = poniedziałek 23 IX 1743 (weryfikacja kalendarzowa zgodna: 21 IX 1743 wypadał w sobotę). Nazwisko męża i syna w rękopisie pisane jednolicie Świderski; tagi PTG do skanu 57-058 podają obocznie „Paweł Świederski” i „Bartłomiej Świderski” oraz „Katarzyna Rzymowska Świderska” – rozbieżność zapisu odnotowana, nie wygładzana.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Diem Misericordiae proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) schedy zwanej „przydatek” na rok, do święta św. Wojciecha, za 10 grzywien polskich, pod zakładem 10 grzywien

strona czynna Mikołaj Szczygielski Nob. · Zbywca

strona bierna Kazimierz Górski Nob. · Nabywca

wartość 16

osoby we wpisie Mikołaj Szczygielski (stryj) oraz Paweł i Kazimierz Szczygielscy (bratankowie) – zastawiający; Kazimierz Górski, syn Pawła Górskiego i Barbary ze Szczygielskich – biorący w zastaw; Bartłomiej Świderski [odczyt niepewny] – sąsiad (miedza); prepozytura kościoła łukowskiego – grunt sąsiedni

miejscowości we wpisie wieś Świdry; rzeka Samica; granica Toł… [odczyt niepewny]; grunt prepozyturalny kościoła łukowskiego

uwagi i marginalia Zastaw roczny, z terminem wykupu na święto **św. Wojciecha Biskupa (23 IV)** — najbliższe po akcie przypadałoby 23 IV 1745. **Przelicznik:** 10 grzywien polskich = **16 złp** (1 grzywna = 1,6 złp) — kurs stosowany konsekwentnie w całej księdze. Zakład równy sumie głównej. Wpis dokumentuje sąsiedztwo gruntu **prepozytury kościoła łukowskiego** we wsi Świdry — cenna wskazówka do topografii uposażenia parafii. Na marginesie zewnętrznym **późniejszy dopisek z datą 1761** (odczyt częściowy) — ślad, że zapis pozostawał w obrocie prawnym jeszcze po siedemnastu latach. Nazwa granicy oraz nazwisko sąsiada odczytane niepewnie. Osoby i wieś Świdry zgodne z tagami PTG do skanu 57-087.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda in Crastino Festi Sanctissimae et Individuae Trinitatis A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 32 złp 14 gr i kary, przysądzonych dekretem kondescensji z 16 V 1744; kasacja rygoru dekretu

strona czynna Felicjanna Niewęgłowska Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Andrzej Rozwadowski Nob. · Dłużnik

wartość 32

osoby we wpisie Felicjanna Niewęgłowska, córka zm. Szymona Niewęgłowskiego, w asystencji Franciszka Niewęgłowskiego – kwitująca; Andrzej Rozwadowski i Adam Świderski – kwitowani

miejscowości we wpisie wieś Domaszewnica

uwagi i marginalia Weryfikacja kalendarzowa: „Sabbatho post Dominicam Rogationum A.D. 1744” — Wielkanoc 1744 przypadła 5 IV, Niedziela Rogationum 10 V 1744, sobota po niej = **16 V 1744**. Zgodne. Od dekretu do kwitu upłynęło zaledwie **16 dni** — najkrótszy taki odstęp w tej partii księgi. Suma z ułamkiem groszowym (32 złp 14 gr) wskazuje na wyliczenie sądowe (szkody + koszty), a nie na kwotę umówioną. Kobieta występuje **w asystencji „przyjaciela”** (amicus) — instytucja opieki procesowej nad kobietą niezamężną; asystent Franciszek Niewęgłowski nosi tu wyższe siglum (Gen.) niż sama zeznająca (Nob.), co odnotowuję jako zapis źródłowy, bez próby uzgadniania. Osoby i wieś Domaszewnica zgodne z tagami PTG do skanu 57-087 („Felicjana Niewęgłowska”, „Franciszek Niewęgłowski”, „Szymon Niewęgłowski”, „Andrzej Rozwadowski”, „Adam Świderski”, „Domaszewnica”). Tag PTG podaje imię w formie „Felicjana”; rękopis: „Felicianna” — zapisano formę rękopiśmienną z odnotowaniem różnicy.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda in Crastino Festi Sanctissimae et Individuae Trinitatis A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis 4000 złp żonie na dobrach Jeziory i Świdry, pod zakładem 4000 złp

strona czynna Kazimierz Czerski Gen. · Dłużnik

strona bierna Marianna Napora Jarosław Gen. · Strona (małżonek)

wartość 4000

osoby we wpisie Kazimierz Czerski z Czerska na Jeziorach i Świdrach, syn Jana Czerskiego i zm. Heleny ze Świderskich – zapisujący (podpis własnoręczny); Marianna Jarosławówna (Napora Jarosław) Czerska – żona

miejscowości we wpisie dobra Jeziory i Świdry; dobra Sermanicha [odczyt niepewny], Rudzice i Sitelazy [odczyt niepewny]

uwagi i marginalia Wpis stanowi bezpośrednie następstwo wpisu 1648: suma odebrana rano od Trojanowskiego zostaje tego samego dnia zapisana żonie i osadzona na dobrach męża. Ten sam mechanizm co w parze wpisów 1646–1647 (Mysłowscy) — **pieniądz nie opuszczał kancelarii, zmieniał się tylko wierzyciel i zabezpieczenie**. **Podpis własnoręczny zawiera pełną tytulaturę majątkową**: „Casimirus de Czersk in Jeziory et Świdry Czerski” — cenne dla identyfikacji gałęzi rodu. Nazwy dóbr, z których suma została „wyprowadzona”, odczytane niepewnie. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-103 („Kazimierz Czerski”, „Jan Czerski”, „Helena Świderska Czerska”, „Marianna Napora Jarosław Czerska”, „Marcin Trojanowski”).

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Viti et Modesti Martyrum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Zwrotna darowizna (redonatio) dziewięciu zagonów roli z karczmą, browarem i zabudowaniami

strona czynna Kazimierz Celiński Nob. · Zbywca

strona bierna Franciszek Łaski Gen. · Nabywca

osoby we wpisie Kazimierz Celiński, syn Tomasza Celińskiego – darczyńca; Franciszek Łaski, syn zm. Ludwika Łaskiego – obdarowany; sąsiedzi: Feliks Świderski [brak w tagach PTG], Wojciech Świderski

miejscowości we wpisie wieś Wysokiny Tęczki; droga wiejska; trakt (via strata) Łukowski [odczyt niepewny]

uwagi i marginalia **Pierwsza w tej partii księgi wzmianka o karczmie i browarze** („taberna et braxatorium”) jako składnikach nadania — obiekty te były w dobrach szlacheckich źródłem dochodu propinacyjnego, a ich wymienienie znacznie podnosi wartość darowizny. **Redonatio** — zwrot temu samemu darczyńcy dóbr wcześniej od niego otrzymanych (por. wpisy 1568 i 1584/1585); w połączeniu z wpisem 1666 (zatwierdzenie darowizny po dojściu do lat) tworzy zamkniętą całość: Łaski potwierdza swoją dawną darowiznę, Celiński zaraz zwraca mu grunt. Rozbieżność z tagami PTG (skan 57-109): tagi wymieniają „Wojciech Świderski” i „Ignacy Świderski”, **nie wymieniają natomiast sąsiada Feliksa Świderskiego**.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ante Festum Nativitatis S. Joannis [Baptistae] proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z sumy 11 złp zastawnej i kasacja zapisu z 1717 r.

strona czynna Stanisław Grzybowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Konstancja Świderska Nob. · Dłużnik

wartość 11

osoby we wpisie Stanisław Grzybowski i Konstancja ze Świderskich, 1v. żona zm. Antoniego Ostrowskiego, 2v. żona Stanisława Grzybowskiego, w asystencji męża, działająca też imieniem córki Barbary Ostrowskiej – kwitujący; Marianna ze Świderskich, córka Ignacego Świderskiego i zm. Katarzyny z Brawskich, wdowa po Antonim Kazaneckim – kwitowana

miejscowości we wpisie wieś Świdry

uwagi i marginalia Weryfikacja kalendarzowa: święto śś. Szymona i Judy przypada 28 X; **28 X 1717 był czwartkiem**, zatem poniedziałek przed nim = **25 X 1717**. Zgodne. Suma minimalna (11 złp), a mimo to sformalizowana pełnym kwitem po **27 latach** — kolejny przykład trwałości drobnych roszczeń zastawnych (por. wpisy 1601, 1602). Wpis odsłania układ rodzinny po obu stronach: wdowa po pierwszym mężu (Ostrowskim) występuje z drugim mężem (Grzybowskim) i ręczy za córkę z pierwszego małżeństwa; kwitowana jest z kolei wdową, córką dłużniczki. Osoby i wieś Świdry zgodne z tagami PTG do skanu 57-109 („Stanislaw Grzybowski”, „Konstancja Świderska pv Ostorowska sv Grzybowska”, „Antoni Ostrowski”, „Marianna Świderska Kazanecka”, „Ignacy Świderski”, „Katarzyna Brawska Świderska”, „Antoni Kazanecki”).

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ante Festum Nativitatis S. Joannis [Baptistae] proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy prowizjonalnej 84 złp od kapitału 200 złp, przysądzonej dekretem z 1743 r.

strona czynna Marianna Zabłocka Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Zygmunt Staniszewski Magn. · miecznik · Dłużnik

wartość 200

osoby we wpisie Marianna Zabłocka, żona Bartłomieja Świderskiego, oraz Elżbieta Zabłocka, panna, córki zm. Jana Zabłockiego, w asystencji Bartłomieja Świderskiego – kwitujące; Zygmunt Staniszewski, miecznik ziemi warszawskiej [brak w tagach PTG] – kwitowany; zm. Jan Dziewulski – pierwotny dłużnik; Jan Korycki – posiadacz dóbr zastawnych (dóbr czyli sort we wsi Dziewule), z którego rąk odebrano sumę złożoną tego dnia w sekwestrze urzędu

miejscowości we wpisie wieś Dziewule

uwagi i marginalia **Rachunek:** prowizja 84 złp od kapitału 200 złp = **42 % kapitału**, co przy stopie 10 % rocznie (poświadczonej wpisami 1654–1655) odpowiada mniej więcej czterem latom zaległości. **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty zgodne:** (1) zapis „Feria Sexta post Dominicam Jubilate proxima A.D. 1731” = **20 IV 1731** (Jubilate 15 IV 1731) ✔; (2) dekret „Feria Secunda in **Crastino** Festi Immaculatae Conceptionis BVM, anno proxime elapso 1743” = poniedziałek **9 XII 1743** (8 XII 1743 była niedziela, nazajutrz — poniedziałek) ✔. **Zygmunt Staniszewski, miecznik ziemi warszawskiej** — urząd mazowiecki; **tagi PTG do skanu 57-111 go nie wymieniają**. Sumę wypłacił nie dłużnik, lecz **posiadacz dóbr zastawnych** (Jan Korycki) — konstrukcja typowa: zastawnik płaci obciążenie, by oczyścić posiadane dobra. Dalszy ciąg wpisu przechodzi na skan 57-112. **Rewizja po ponownym odczycie skanu 57-111 (na prośbę Użytkownika):** (1) **Jan Zabłocki, ojciec kwitujących, jest w rękopisie zmarły** („Zabłockie **ol.** N. Joannis Zabłocki filiae”) — skrót „ol.” stoi na końcu wiersza i został poprzednio przeoczony; tag PTG „Jan Zabłocki” tego nie rozstrzyga. (2) **Data dekretu**: poprzedni odczyt „in ipso Festo” był błędny — w rękopisie stoi skrót „in Cr̃no” = *in Crastino*; z tym odczytem **rozbieżność kalendarzowa znika** (poniedziałek 9 XII 1743). To ta sama pułapka skrótu, którą w opracowaniu opisano przy innych wpisach. (3) Pominięta poprzednio klauzula: suma **„ad praesens in Sequestro Officii praesentis die actu hodierni reposita”** — została tego dnia złożona w **sekwestrze (depozycie) urzędu**, a dopiero stamtąd, formalnie „z rąk” Koryckiego, podjęta przez kwitujące; to rzadko notowany ślad procedury depozytowej grodu. (4) Wyraz „Provisionali” (określenie sumy) jest **dopiskiem nad wierszem**; wstawka „Bonorum seu Sortium in Bonis Villae Dziewule sitorum” jest **dopisana na marginesie** ze znakiem odsyłacza „#”. (5) Sigla: kwitujące — **NN.**; Bartłomiej Świderski i zm. Jan Zabłocki — **N.**; Zygmunt Staniszewski — **M.** (*Magnificus*, miecznik ziemi warszawskiej); zm. Jan Dziewulski i Jan Korycki — **G.** Rozbieżność z tagami PTG: tag podaje „Elżbieta Zabłocka **Świderska**”, natomiast rękopis określa Elżbietę jako **pannę niezamężną (virgo innupta)**; zamężna jest jej siostra Marianna. Odnotowuję bez korygowania tagu.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Vigilia Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Rezygnacja i sprzedaż dóbr (resignatio bonorum) resignatio bonorum

darowizna / rezygnacja części dziedzicznych (donatio, resignatio Sortium)

strona czynna Anna Świderska Gen. · Strona

strona bierna Anna Świderska Gen. · Strona

osoby we wpisie Anna ze Świderskich Zarzecka; Krzysztof Świderski (ojciec, zm.); Anna z Gołąbek Jezierska Świderska (matka); Stanisław Świderski (brat rodzony, zm. bezpotomnie); Kazimierz Czerski (obdarowany); Jan Czerski (jego ojciec); Franciszek Zarzecki (mąż zeznającej); Stefan Zarzecki

miejscowości we wpisie Jeziery; Świdry

uwagi i marginalia **Wpis kluczowy dla genealogii Świderskich:** określenie **„steriliter vita functi”** (zeszły bezpotomnie) wraz z **„successrix immediata”** dokumentuje przejście części dziedzicznych po bezpotomnym bracie na siostrę rodzoną — klasyczny przypadek **sukcesji naturalnej** w prawie ziemskim. **Rozbieżność z tagami PTG odnotowana:** tag PTG do skanu 57-125 podaje **„Anna Świderska Czerska”**, natomiast rękopis w podpisie tego wpisu i w całym wpisie 1732 określa ją jednoznacznie jako **małżonkę urodzonego Franciszka Zarzeckiego** („Gen. Francisci Zarecki Consors”; „Gen. Annae de Świderska Consorti suae”). **Rozbieżności nie wygładzano**; w wykazie osób przyjęto relację małżeńską z rękopisu, formę nazwiska męża — **Zarzecki** — za tagiem PTG (rękopis pisze „Zarecki”). **Charakter prawny czynności — rozbieżność wewnętrzna źródła:** wpis niniejszy używa formuły **darowizny** („dat, donat”), lecz **wpis 1732, spisany tego samego dnia, ujawnia cenę: 436 złp odebrane od Kazimierza Czerskiego „pro pretio Bonorum seu Sortium … resignatarum”**. Czynność była więc w istocie **sprzedażą ubraną w formę rezygnacji/darowizny** — praktyka typowa dla omijania prawa bliższości. **Odnotowano jawnie.** Rozbudowana formuła przynależności (**cum omni jure**) jest w tej księdze rzadko notowana w tak pełnym brzmieniu — obejmuje również **poddanych z rodzinami, inwentarzem i powinnościami**, co świadczy, że sorty w Jezierach i Świdrach były dobrami kmiecymi, nie tylko zagonami drobnoszlacheckimi. Nazwy wsi zgodne z tagami PTG („Jeziery”, „Świdry”). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Inne czynności varia

zapis żonie ceny sprzedanych dóbr (inscriptio debiti) z wadium

strona czynna Franciszek Zarzecki Gen. · Strona

strona bierna Anna Świderska Gen. · Strona

osoby we wpisie Franciszek Zarzecki; Anna ze Świderskich Zarzecka (żona); Kazimierz Czerski (nabywca dóbr)

miejscowości we wpisie Jeziery; Świdry

uwagi i marginalia **Wpis ujawnia rzeczywistą cenę transakcji z wpisu 1731: 436 złp** — mimo że tam użyto formuły darowizny („dat, donat”). **Rozbieżność odnotowana, nie wygładzana.** **Rachunek zgodny:** suma główna = wadium = **436 złp**; liczebnik „Quadringentorum ~~Florenorum~~ Triginta sex Florenos Polon.” zapisany z jednym skreśleniem. ✔ Mechanizm prawny: cena za dobra żony trafia do rąk męża, który **zapisuje ją żonie z powrotem na swoich dobrach** — standardowe zabezpieczenie majątku odrębnego żony w prawie ziemskim. Nazwisko „Zarzecki” przyjęto za tagiem PTG; rękopis pisze konsekwentnie **„Zarecki”** — rozbieżność odnotowana.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

darowizna części spadkowych (donatio Sortium) po zmarłym bezpotomnie wuju

strona czynna Wojciech Zaleski Nob. · Strona

strona bierna Wojciech Zaleski Nob. · Strona

osoby we wpisie Wojciech Zaleski i Marianna z Zaleskich Ostojska (rodzeństwo); Tomasz Zaleski (ojciec, zm.); Konstancja ze Świderskich Zaleska (matka, zm.); Maciej Ostojski (mąż Marianny); Stanisław Świderski (wuj, zm. bezpotomnie); Kazimierz Czerski (obdarowany); Jan Czerski (jego ojciec); Helena ze Świderskich Czerska (jego matka, zm.)

miejscowości we wpisie Jeziery; Świdry

uwagi i marginalia **Wpis domyka obraz sukcesji po Stanisławie Świderskim, zmarłym bezpotomnie, rozpoczęty wpisami 1731–1732 i 1736 z sesji 1 VII 1744.** Zestawienie tych wpisów daje rekonstrukcję rodzeństwa Świderskich (dzieci Krzysztofa Świderskiego i Anny z Gołąbek Jezierskiej): • **Stanisław** — zmarły bezpotomnie, po nim sukcesja; • **Anna** — 1v.(?) żona Franciszka Zarzeckiego, „successrix immediata” (wpis 1731); • **Konstancja** — żona Tomasza Zaleskiego, matka Wojciecha i Marianny (wpis niniejszy); • **Helena** — żona Jana Czerskiego, matka Kazimierza Czerskiego (wpis niniejszy). **Wszystkie części zbiegają się w ręku Kazimierza Czerskiego** — nabywcy z wpisów 1731 i 1736. **Terminologia pokrewieństwa źródła zachowana:** Stanisław Świderski jest dla Zaleskich **„avunculus”** (brat matki), co potwierdza, że Konstancja była jego siostrą rodzoną. ✔ Wsie **Jeziery i Świdry** — te same, co we wpisach 1731, 1732 i 1736. ✔ **Trzy krzyżyki (†††) zamiast podpisów** — troje zeznających (Wojciech Zaleski, Marianna Ostojska i asystujący jej mąż Maciej Ostojski) nieświadomych pisma. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-133 („Wojciech Zaleski”, „Marianna Zaleska Ostojska”, „Maciej Ostojski”, „Tomasz Zaleski”, „Konstancja Świderska Zaleska”, „Stanisław Świderski”, „Helena Świderska Czerska”, „Jan Czerski”, „Kazimierz Czerski”). ✔ **Sigla zróżnicowane:** Zalescy i Ostojski — **Nob.**, Czerscy i Świderscy — **Gen.**; zachowano bez ujednolicania.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Visitationis Beatissimae Virginis Mariae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja porcji spadkowej (quietatio) z częściową kasacją zapisu

strona czynna Teresa Niewęgłowska Nob. · Strona

strona bierna Teresa Niewęgłowska Nob. · Strona

osoby we wpisie Teresa z Niewęgłowskich Świderska; Szymon Niewęgłowski (ojciec, zm.); Dorota z Wysokińskich Niewęgłowska (matka, zm.); Antoni Świderski (mąż); Marianna z Wysokińskich Rozwadowska; Tomasz Wysokiński (jej ojciec, zm.); Andrzej Rozwadowski (jej mąż)

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** św. Walenty Męczennik = 14 II; **14 II 1694 wypadał w niedzielę**, najbliższy czwartek przed nim = **11 II 1694** ✔. **Najstarszy zapis przywołany dotąd w tym opracowaniu — z roku 1694**, kwitowany po **pięćdziesięciu latach** przez wnuczkę wierzycielki. Świadectwo trwałości zapisów posagowych w obrocie drobnoszlacheckim. **Rekonstrukcja pokrewieństwa wynikająca z wpisu:** Tomasz Wysokiński zapisał 120 złp córce **Dorocie**, żonie Szymona Niewęgłowskiego; **Teresa** jest córką Doroty i Szymona, a **Marianna** — drugą córką Tomasza Wysokińskiego, a więc **siostrą Doroty i ciotką Teresy**. Wszystkie relacje wynikają wprost z tekstu; **niczego nie dopowiadano**. **Kwitacja obejmuje wyłącznie „porcję” zeznającej** z sumy 120 złp — **wysokości tej porcji źródło nie podaje**, i **kasacja zapisu jest częściowa** („quo ad portionem exsolutam Summae”). **Nie uzupełniano domysłem.** Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-134 („Teresa Niewęgłowska Świderska”, „Szymon Niewęgłowski”, „Antoni Świderski”, „Marianna Wysokińska Rozwadowska”, „Tomasz Wysokiński”, „Andrzej Rozwadowski”, „Dorota Wysokińska Niewęgłowska”). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Visitationis Beatissimae Virginis Mariae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja (quietatio) sumy z prowizją 7 %, z kasacją zapisu i dekretu

strona czynna Marianna Zabłocka Nob. · Strona

strona bierna Marianna Zabłocka Nob. · Strona

osoby we wpisie Marianna z Zabłockich Świderska; Jan Zabłocki (ojciec, zm.); Elżbieta Zabłocka (siostra, panna); Bartłomiej Świderski (mąż); Jan Korycki (kwitowany, nabywca części w Dziewulach); Jan Dziewulski Dziecinka (pierwotny dłużnik, zm.); [N.] Stanisławski, miecznik ziemi warszawskiej(?)

miejscowości we wpisie Dziewule

uwagi i marginalia **Stopa „per septem a centum” = 7 % — drugie potwierdzenie w tej księdze** (pierwsze: legat pijarski, wpisy 1728–1729). Rachunek: 7 % od 200 złp = **14 złp prowizji rocznej**. **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty trafione:** • Wielkanoc 1731 = 25 III; niedziela Jubilate = 25 III + 21 dni = **15 IV 1731 (niedziela)**; piątek po niej = **20 IV 1731** ✔; • Niepokalane Poczęcie NMP = 8 XII 1743; *in crastino* = **9 XII 1743**, a to **poniedziałek** ✔. **Podział sumy potwierdzony rachunkowo w dalszych wpisach:** 200 złp przypadło po połowie siostrom — **100 złp Mariannie** (wpis 1781) i **100 złp Elżbiecie** (wpis 1784). 100 + 100 = 200 ✔. **Nazwisko i urząd zbywcy części w Dziewulach [odczyt niepewny]:** „a Magn. Stanisławski, Ensifero Terrae Varsaviensis” — **tagi PTG do skanu 57-137 tej osoby nie wymieniają**; rozbieżność odnotowana, **nie uzupełniano domysłem**. Przydomek **Dziecinka** zgodny z tagiem PTG („Jan Dziewulski Dziecinka”). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi S. Kiliani Martyris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

zapis sumy żonie (inscriptio debiti) z wadium

strona czynna Bartłomiej Świderski Nob. · Strona

strona bierna Bartłomiej Świderski Nob. · Strona

osoby we wpisie Bartłomiej Świderski; Paweł Świderski (ojciec, zm.); Marianna z Zabłockich Świderska (żona); Jan Korycki

miejscowości we wpisie Dziewule

uwagi i marginalia Rachunek zgodny: suma główna = wadium = **100 złp**; jest to **połowa sumy 200 złp** odebranej we wpisie 1780 (druga połowa — dla siostry Elżbiety, wpis 1784). ✔ Imię ojca zeznającego zgodne z tagiem PTG do skanu 57-137, zapisanym tam z literówką jako **„Paweł Swiederski”** — przyjęto poprawną formę **Świderski**, zgodną z rękopisem; **rozbieżność zapisu odnotowana**.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi S. Kiliani Martyris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Inne czynności varia

przyłączenie sumy do zapisu (adjunctio summae) z wadium

strona czynna Bartłomiej Świderski Nob. · Strona

strona bierna Marianna Zabłocka Nob. · Strona

osoby we wpisie Bartłomiej Świderski; Marianna z Zabłockich Świderska (żona); Jan Korycki

uwagi i marginalia **Rachunek jawny i zgodny:** 100 złp (wpis 1781) + 50 złp = **150 złp**, i taką sumę złączoną podaje klauzula wadialna. ✔ Konstrukcja **adjunctio** — ta sama, co we wpisie 1752 (Zakrzewski/Fejerwary); tu zastosowana w obrębie małżeństwa. **Źródło nie podaje, skąd pochodzi dodatkowe 50 złp** — **nie uzupełniano domysłem**.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi S. Kiliani Martyris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua

dożywocie wzajemne małżonków (advitalitas mutua)

strona czynna Bartłomiej Świderski Nob. · Strona

strona bierna Marianna Zabłocka Nob. · Strona

osoby we wpisie Bartłomiej Świderski; Marianna z Zabłockich Świderska

uwagi i marginalia **Trzecia czynność tej pary tego dnia** (po wpisach 1781 i 1782) — ten sam schemat, co u Grochowskich (1741–1742) i Izdebskich (1777–1778): zapis sumy, ewentualne jej podwyższenie, a na końcu dożywocie wzajemne. Formularz skrócony przez kancelarię; **niczego nie dopowiadano**.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi S. Kiliani Martyris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja (quietatio) i kasacja zapisu

strona czynna Stanisław Wysokiński Nob. · Strona

strona bierna Stanisław Wysokiński Nob. · Strona

osoby we wpisie Stanisław Wysokiński Tomkowicz; Maciej Wysokiński Tomkowicz (ojciec, zm.); Wojciech Świderski; Jakub Świderski (jego ojciec, zm.)

miejscowości we wpisie Wysokiny Tęczki

uwagi i marginalia **Data sesji zweryfikowana:** św. Maria Magdalena = 22 VII; *in crastino* = **23 VII 1744**, a to **czwartek** ✔. **Weryfikacja kalendarzowa zapisu pierwotnego:** śś. Wit i Modest = 15 VI 1741 (czwartek); *in crastino* = **16 VI 1741 = piątek** ✔. Odczyt formuły sprawdzony w powiększeniu: **„in Crastino”**, nie „in ipso die” — co usuwa pozorną sprzeczność. Wieś **Wysokiny Tęczki** znana z wpisu 1721 (darowizna Wysokińskich). ✔ Przydomek **Tomkowicz** zgodny z tagiem PTG do skanu 57-145 („Maciej Wysokiński Tomkowicz”) i z wpisem 1721. Osoby zgodne z tagami PTG („Wojciech Świderski”, „Jakub Świderski”). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi S. Mariae Magdalenae A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

zastaw ról (obligatio bonorum) na trzy lata, z wadium

strona czynna Feliks Świderski Nob. · Strona

strona bierna Feliks Świderski Nob. · Strona

osoby we wpisie Feliks Świderski; Franciszek Świderski (ojciec, zm.); Franciszek Wysokiński; Adam Wysokiński (jego ojciec, zm.); Jakub Wysokiński Nadoł i Paweł Świderski (sąsiedzi miedz)

miejscowości we wpisie Wysokiny […] [drugi człon nazwy nieczytelny]

uwagi i marginalia Rachunek zgodny: suma zastawu = wadium = **50 złp**; termin **25 VII 1747** (św. Jakub Apostoł), tj. trzy lata od najbliższego takiego święta po sesji z 23 VII 1744. ✔ Łącznie zastawiono **8½ stajania** (5½ + 3). **Marginalia późniejszej ręki:** przy tym wpisie widnieją adnotacje **„1750”** oraz **„N. Albertus Świderski cessit”** [odczyt niepewny] — ślad późniejszej cesji lub kwitacji. **Trzecia tego rodzaju adnotacja w opracowywanym materiale** (por. wpisy 1802 i 1829, obie z 1749 r.); zapisano jako obserwację kodykologiczną, **treści nie rozwijano domysłem**. **Nazwisko rodziny zeznającego:** rękopis pisze **„Świderski”**, tagi PTG do skanu 57-147 — **„Świederski”** („Feliks Świederski”, „Franciszek Świederski”, „Paweł Świederski”). **Rozbieżność odnotowana; przyjęto formę rękopisu**, powszechną w tej księdze. **Drugi człon nazwy wsi oraz nazwy granic [odczyty niepewne]** — **tagi PTG do tego skanu nie wymieniają żadnej wsi Wysokiny** (podają „Iwanów Przywary”, należący do wpisu 1829). **Nie uzupełniano domysłem.** Przydomek **Nadoł** zgodny z tagiem PTG („Jakub Wysokiński Nadoł”). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi S. Mariae Magdalenae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwit z sum połączony z podniesieniem sumy z sekwestru, kasacją zapisu cesyjnego i odstąpieniem od dóbr (quietatio cum condescensione de bonis)

strona czynna Kasjan od św. Józefa Adm. Rev. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Franciszek Jezierski Magn. · chorąży · Dłużnik

osoby we wpisie o. Kasjan od św. Józefa, wicerektor kolegium pijarów w Łukowie, w imieniu własnym i całego kolegium – kwitujący (podpis własnoręczny); Franciszek a Gołąbki Jezierski, chorąży ziemi łukowskiej, nabywca sorty Czerszczyzna – kwitowany; Mikołaj Czasławski i Marianna Bo[…]ska, małżonkowie (zm.) – pierwotni zapisujący; Stanisław Świderski (zm.) – na którego zapisy przeniesiono; Jan i Tomasz Świderscy, synowie zm. Stanisława – cedenci na rzecz kolegium

miejscowości we wpisie Świdry (sorta Czerszczyzna), Łuków

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — wszystkie pięć formuł trafione:** • św. Małgorzata Panna i Męczennica = 13 VII; **13 VII 1708 = piątek**, środa po niej = **18 VII 1708** ✔; • św. Wawrzyniec = 10 VIII; **10 VIII 1708 = piątek**, poniedziałek po nim = **13 VIII 1708** ✔; • Trójca Przenajświętsza 1708 = **3 VI 1708** (Wielkanoc 8 IV + 56 dni), *in Crastino* = **4 VI 1708 = poniedziałek** ✔; • św. Franciszek Wyznawca = 4 X; **4 X 1742 = czwartek**, poniedziałek po nim = **8 X 1742** ✔, środa po nim = **10 X 1742** ✔ (kolejność dekret 8 X → oblata 10 X chronologicznie spójna); • **4 X 1741 = środa**, środa po niej = **11 X 1741** ✔ (manifestacja poprzedza dekret z 1742 — spójne). **Rachunek jawny i zgodny:** 30 złp + 8 złp = **„Summa simul juncta Triginta octo Florenos Polon.” = 38 złp** ✔ — kancelaria sama podaje sumę łączną, podkreśloną w rękopisie. **Imię zakonne odczytane ponownie i skorygowane:** podpis brzmi wyraźnie **„Cassianus a S. Joseph”**, a i w tekście wpisu widnieje **„Cassianus”** (nie „Casimirus”). Jest to zatem **Kasjan od św. Józefa**, wicerektor — **osoba różna od o. Kazimierza od św. Aleksego**, rektora kolegium łukowskiego (wpisy o rektorze w tym opracowaniu), a także od **o. Wincentego od św. Jana [Chrzciciela]**, który jako wicerektor występuje we wpisach z 1743 r. **Następstwo na urzędzie wicerektora (Wincenty od św. Jana 1743 → Kasjan od św. Józefa VIII 1744) odnotowano, tożsamości osób nie łączono.** **Rozbieżność urzędu — odnotowana, nie wygładzona:** kwitowany występuje tu jako **Franciszek a Gołąbki Jezierski, chorąży ziemi łukowskiej (Vexillifer Terrae Lucoviensis)**, podczas gdy w innych wpisach tej samej księgi urząd chorążego ziemi łukowskiej piastuje **Antoni Rozwadowski** (po zmarłym ojcu Stanisławie Rozwadowskim). Źródło nie wyjaśnia tej sprzeczności; **nie rozstrzygano jej domysłem**. Por. wcześniejsze wystąpienia „wielmożnego Jezierskiego, chorążego ziemi łukowskiej”, jako sąsiada miedzy we wsi Popławy. **Nazwisko żony:** rękopis daje **„Mariannam Bo…ska”** — środek wyrazu **wpada w grzbiet oprawy i jest nieczytelny**; **luki nie uzupełniano**. Tagi PTG do skanu 57-156 podają w tym miejscu **„Marianna Czesławska??”** (z podwójnym znakiem zapytania), tj. odczyt przez analogię do nazwiska męża — **rozbieżność odnotowana**. Nazwisko męża odczytane pewnie jako **Czasławski** i zgodne z tagiem „Mikołaj Czasławski?”. **Formuła „in Positione Actorum Terrestrium”** (przy wyłożeniu/składaniu akt ziemskich) oddana dosłownie — wskazuje, że cesja z 1708 r. została zeznana nie w grodzie, lecz **przed aktami ziemskimi łukowskimi w czasie ich urzędowego wyłożenia**. **Ciąg prawny sumy 38 złp** jest w tym wpisie wyjątkowo pełny: zapis obligatoryjny małżonków Czasławskich (1708) → wpisanie na Stanisława Świderskiego → cesja jego synów Jana i Tomasza na rzecz kolegium pijarów (4 VI 1708) → dekret kondescensyjny na gruncie Świdrów (8 X 1742) przysądzający sumę kolegium → oblata dekretu (10 X 1742) → złożenie sumy do sekwestru grodzkiego przy manifestacji (11 X 1741) → podniesienie z sekwestru i kwit (3 VIII 1744). **Data manifestacji i sekwestru (1741) poprzedza dekret (1742)** — kancelaria wiąże je jednak jako jeden ciąg; **niezgodności chronologicznej nie wygładzano**, jest ona w źródle. **Sorta „Czerszczyzna” we wsi Świdry** — nazwa działu odnotowana tu po raz pierwszy w tym opracowaniu. Osoby i wieś zgodne z tagami PTG do skanu 57-156 („Franciszek a Gołąbki Jezierski”, „Mikołaj Czasławski?”, „Marianna Czesławska??”, „Jan Świderski”, „Tomasz Świderski”, „Stanisław Świederski”, „Świdry”). **Tag PTG podaje formę „Świederski”; rękopis konsekwentnie „Świderski”** — rozbieżność odnotowana.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post [Festum] S. Petri in Vinculis praeactum A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

zastaw dwudziestu jeden zagonów roli za trzy czerwone złote węgierskie (54 złp) na trzy lata (obligatio)

strona czynna Michał Czerski Nob. · Zbywca

strona bierna Wojciech Zaleski Nob. · Strona

wartość 54

osoby we wpisie Michał Czerski, syn Jana Czerskiego – zastawiający; Wojciech Zaleski i Tomasz Zaleski – zastawnicy; sąsiedzi (miedze): Stanisław Czerski, brat rodzony zastawiającego, Świderski oraz sukcesorowie zmarłego [Czerskiego – odczyt przydomka niepewny]

miejscowości we wpisie wieś Czersk [odczyt nazwy niepewny]; granice [nazwy – odczyty niepewne]

uwagi i marginalia **Suma podana w czerwonych złotych węgierskich — rzadkość w tym roczniku przy tak drobnej transakcji.** Rękopis dwukrotnie pisze „**Trium Aureos Hungaricalium**” (raz jako suma zastawna, raz jako zakład), więc odczyt liczebnika jest pewny. Przy stałym w tej księdze przeliczniku **1 czerwony złoty węgierski = 18 złp** daje to **54 złp**. **Kontrola ekonomiczna potwierdza odczyt:** 10 + 5 + 6 = **21 zagonów** za 54 złp, czyli **ok. 2,6 złp za zagon** — praktycznie tyle samo, co w zastawie Rzążewskiego z tej samej sesji (nr 1987: 172 zagony za 468 złp = ok. 2,7 złp za zagon). Zgodność dwóch niezależnych wpisów uwiarygodnia zarówno liczbę zagonów, jak i wysokość sumy. **Termin trzyletni zgodny:** wpis z 19 X 1744 + 3 lata, wykup na **święto św. Łukasza Ewangelisty (18 X) w roku 1747** ✔ — arytmetyka poprawna, tak jak w nr 1987. **Grunt określony jako „vacua” (próżny)** w obu miejscach — czyli w chwili zastawu nieobsiany. Kancelaria odnotowuje to, bo przesądza o tym, komu przypadnie najbliższy zbiór. **Nazwy własne w tym wpisie są w znacznej części nieczytelne.** Dolna partia kolumny prawej skanu 57-186 jest wyblakła i miejscami zatarta; nazwy granic, nazwa wsi oraz nazwisko jednego z sąsiadów **nie zostały odczytane z pewnością** i oznaczono je w tekście. Tagi PTG do skanu 57-186 podają jako jedyną nazwę miejscową **„Dziewule”**, odnoszącą się do wpisów 1989–1992 — nazwy wsi z tego wpisu **nie zawierają**, więc nie ma zewnętrznej kontroli odczytu. **Luk nie uzupełniano.** **Nazwisko sąsiada odczytane dzięki regule „Su = świ”.** Zapis „**Sunderski**” to w tej ręce **Świderski**: dwuznak *Su* oddaje polskie *świ* (ta sama zasada, która wcześniej pozwoliła odczytać „Susercz̄ewski” jako Świerczowski i „villa Suercze” jako Świercze). Potwierdza to wpis nr 1996 z sąsiedniej karty, gdzie ta sama forma („N. Alberti Sunderski”) występuje wśród Wysokińskich, a tagi PTG do skanu 57-187 notują **„Dorota Krasuska Świderska”**. **Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-186** („Michał Czerski”, „Jan Czerski”, „Stanisław Czerski”, „Wojciech Zaleski”, „Tomasz Zaleski”) ✔. **Świderskiego tagi do tego skanu nie notują** — rozbieżność odnotowana. **Wpis przechodzi z karty na kartę** — kończy się u góry kolumny lewej skanu 57-187 (k. 185v).

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1981–1992:] Feria Secunda in C^no Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

darowizna sześciu zagonów placu z budynkami (donatio)

strona czynna Marianna Malejowska Nob. · Zbywca

strona bierna Andrzej Wysokiński Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Marianna z Malejowskich, córka zm. Teodora Malejowskiego, pozostała wdowa po zm. Andrzeju Wysokińskim – darczyni; Jan Wysokiński zwany Chlebionka i Tomasz, syn jego – obdarowani; zm. Łukasz Wysokiński – poprzedni zbywca na rzecz darczyni; sąsiedzi (miedze): Józef Wysokiński, Wojciech Świderski

miejscowości we wpisie wieś dziedziczna Wysokiny Tęczki; droga wiejska; droga Zagumienna

uwagi i marginalia **Data sesji zweryfikowana:** „Feria Quinta post Festum S. Lucae Evangelistae proxima” — św. Łukasz 18 X 1744 wypadł w niedzielę, więc najbliższy czwartek po nim to **22 X 1744** ✔. **Data nabycia przez darczynię również zgodna:** „Feria Secunda in Crastino Festi S. Andreae Apostoli A.D. 1732” = **poniedziałek 1 XII 1732** (św. Andrzej 30 XI 1732 = niedziela) ✔. Wpis pokazuje więc **pełny cykl obrotu jedną parcelą**: Łukasz Wysokiński → Marianna Malejowska (1732) → Jan Chlebionka Wysokiński z synem (1744). **Darczynią jest wdowa działająca samodzielnie** — „relicta vidua”, bez asystencji męża ani przyjaciela, co w tym roczniku zdarza się rzadko i jest możliwe właśnie dlatego, że rozporządza **własnym nabytkiem**, a nie posagiem czy dobrami ojczystymi. **Przedmiotem jest plac z budynkami** („Sex Sulcos Areae **cum aedificiis in eadem Area extantibus**”) — a więc siedlisko, nie sama rola. Kancelaria wyraźnie odróżnia *area* (plac, siedlisko) od *ager* (rola). **Nazwisko sąsiada:** „N. Alberti **Sunderski**” = **Wojciech Świderski**, zgodnie z regułą **„Su” = „świ”** (zob. uwagi do nr 1993). **Rozbieżność z tagami PTG:** tagi do skanu 57-187 wymieniają „Marianna Malejowska Wysokińska”, „Teodor Malejowski”, „Andrzej Wysokiński”, „Łukasz Wysokiński”, „Jan Wysokiński Chlebionka”, „Tomasz Wysokiński Chlebionka” oraz „Wysokiny Tęczki” ✔, **nie notują natomiast dwóch sąsiadów — Józefa Wysokińskiego i Wojciecha Świderskiego** (tagi mają za to „Dorota Krasuska Świderska”, co potwierdza obecność rodziny Świderskich na tej karcie). Rozbieżność odnotowana, tagów nie korygowano. **Przydomek Chlebionka** rękopis podaje wprost; tagi przypisują go zarówno Janowi, jak i Tomaszowi ✔.

data w brzmieniu kancelarii [nagłówek sesji:] Feria Quinta post [Festum] S. Lucae Evangelistae proxima A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja z posagu i wyprawy oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych przez wnuków i prawnuków (quietatio de dote cum abrenuntiatione)

strona czynna Jakub Paszkowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Jakub Paszkowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

osoby we wpisie Jakub Paszkowski zwany Wojciechowicz, syn zm. Wojciecha, wnuk Kacpra – kwitujący, także w imieniu siostry rodzonej Eleonory Paszkowskiej; Krzysztof i Paweł Paszkowscy zwani Wojciechowicz, synowie zm. Stanisława – kwitujący; Jadwiga Paszkowska, córka zm. Jana, żona Tomasza Bobrowicza, w asystencji męża – kwitująca; Łukasz Świderski, syn zm. Mikołaja Świderskiego i zm. Franciszki Paszkowskiej – kwitujący; zm. Marianna Paszkowska, córka zm. Jana Paszkowskiego; kwitowani: Andrzej Paszkowski oraz Marianna [odczyt imienia niepewny] i Katarzyna Paszkowscy

miejscowości we wpisie Łuków (akta grodzkie)

uwagi i marginalia **Wpis zbiorowy obejmujący trzy pokolenia jednej rodziny.** Kancelaria określa zeznających jako **„nepotes et pronepotes”** — wnuki i prawnuki wspólnego przodka — i porządkuje ich według linii, powtarzając przy każdej **formułę „quondam”** w znaczeniu ogniwa pokoleniowego (nie zgonu): „ol. Alberti **quondam** Gaspari filius”, „ol. Stanislai **quondam** [ejusdem Gasparis] filii”. Jest to ten sam wzorzec, który rozstrzygnięto przy wpisie nr 1284 i potwierdzono w nr 1575. **Rekonstrukcja linii (wprost ze źródła):** wspólnym przodkiem jest **Kacper Paszkowski**; jego synami byli **Wojciech** i **Stanisław**; wnukami — **Jakub** (s. Wojciecha) oraz **Krzysztof i Paweł** (ss. Stanisława), stąd określenie **„fratres patrueles”** (bracia stryjeczni). Przydomek **Wojciechowicz** obejmuje całą tę gałąź. Tagi PTG do skanu 57-189 notują **wszystkich sześciu Paszkowskich Wojciechowiczów** — Jakuba, Kacpra, Krzysztofa, Pawła, Stanisława i Wojciecha ✔✔, co potwierdza odczyt całego szeregu filiacji. **Pozostałe linie:** **Jadwiga** (c. zm. Jana), zamężna za **Tomaszem Bobrowiczem**; **Łukasz Świderski**, syn zm. **Mikołaja Świderskiego** i zm. **Franciszki Paszkowskiej** — czyli linia żeńska; oraz potomstwo zmarłej **Marianny Paszkowskiej**, córki zm. Jana. Tagi potwierdzają „Jadwiga Paszkowska”, „Tomasz Paszkowski? Bobrowicz” (sam tag opatrzony znakiem zapytania), „Łukasz Świderski”, „Mikołaj Świderski”, „Franciszka Paszkowska Świderska”, „Marianna Paszkowska”, „Jan Paszkowski” ✔. **Rzadkie zastrzeżenie majątkowe:** „**salva N. Christophoro Paszkowski deportatione aedificii**” — Krzysztof Paszkowski zachowuje **prawo wywiezienia budynku** z ustępowanych dóbr. W dotychczas opracowanym materiale to jedyny przypadek, gdy przy zrzeczeniu się schedy wyłącza się **konstrukcję drewnianą jako rzecz ruchomą**. Jest to praktyka znana z prawa staropolskiego (budynek drewniany bywał traktowany jak *res mobilis*), tu udokumentowana wprost. **Imię jednej z kwitowanych osób odczytane niepewnie:** rękopis ma „**Mariani** ac Catharinae Paszkowskich”. Forma *Mariani* jest dopełniaczem rodzaju męskiego (*Marianus*), co kłóci się z żeńskim *Catharinae*; najprawdopodobniej jest to skrócony zapis **Mariannae**, tym bardziej że tagi PTG notują **„Marianna Paszkowska”** ✔. **Lekcji nie ujednolicano** — w przekładzie oznaczono niepewność. **Środkowy człon formuły posagowej jest zatarty** plamą i przekreśleniem („profatum ob … sui …”) i **nie został odczytany**; luki nie uzupełniano. **Zeznający niepiśmienni** — „Ignari litt.” w liczbie mnogiej.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2004:] Feria Sexta ante [Festum] OO. SS. proxima A.D. 1744to