Szabrański

rodzaj sprawy Rezygnacja i sprzedaż dóbr (resignatio bonorum) resignatio bonorum

Urzędowe umocnienie (roboratio) kontraktu o rezygnację dóbr (schedy)

strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

strona bierna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

osoby we wpisie Barbara Szabrańska, żona Wojciecha Kossowskiego, zeznająca w asystencji męża – strona pierwsza; Józef Szabrański – strona druga; Michał Kossowski – strona trzecia

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia Pod wpisem własnoręczne podpisy: „Wojciech Kossowski”, „Jozef Szabrański”, „Michał Kossowski mp”. Osoby zgodne z tagami do skanu 072.

data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Quinta post Diem Misericordiae proxima A.D. 1743]

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna całych schedy dóbr macierzystych na rzecz brata rodzonego

strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Zbywca

strona bierna Barbara Szabrańska Gen. · Nabywca

osoby we wpisie Barbara Szabrańska, córka Antoniego Szabrańskiego i zm. Franciszki Krzeskiej, żona Wojciecha Kossowskiego, zeznająca w asystencji męża – darczyni; Józef Szabrański, brat rodzony, oraz jego sukcesorzy – obdarowany

miejscowości we wpisie Zarzecze (wieś)

uwagi i marginalia Wpis rozpoczyna się na skanie 072 (k. 69r); kustosz u dołu karty: „Dat”. Dalszy ciąg na skanie 073 – do połączenia przy dalszym opracowaniu. Osoby zgodne z tagami do skanu 072; wieś Zarzecze w tagach do tego skanu nie występuje.

data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Quinta post Diem Misericordiae proxima A.D. 1743]

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna całej schedy dóbr ojczystych i macierzystych

strona czynna Michał Kossowski Gen. · Zbywca

strona bierna Barbara Szabrańska Gen. · Nabywca

osoby we wpisie Michał Kossowski, syn zm. Antoniego Kossowskiego (syna niegdyś Jarosza [odczyt niepewny]) i zm. Teresy Tchórzewskiej, córki zm. Jakuba Tchórzewskiego zwanego Kubek [odczyt niepewny] i zm. Marianny Rozwadowskiej – darczyńca; Barbara Szabrańska, żona Wojciecha Kossowskiego, brata rodzonego zeznającego, oraz jej sukcesorzy – obdarowana

miejscowości we wpisie Tchórzew Ziemiański (wieś)

uwagi i marginalia Pod wpisem własnoręczny podpis: „Michał Kossowski mp”. W tekście pierwotnie wpisano obdarowanego „Alberto Kossowski” i poprawiono nadpisując „G. Barbarae Szabrańska, G. Alberti [Kossowski] … consorti”. Osoby zgodne z tagami do skanu 073 (Antoni i Michał Kossowscy, Teresa Tchórzewska Kossowska, Jakub Tchórzewski, Marianna Rozwadowska).

data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Quinta post Diem Misericordiae proxima A.D. 1743]

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Urzędowe umocnienie (roboratio) kontraktu zastawnego (obligatoryjnego) z 12 VI 1743 r. pod zakładem 5000 złp

strona czynna Antonina Rozwadowska Gen. · podczaszym nurskim · Strona

strona bierna Andrzej Szabrański Gen. · Strona

osoby we wpisie Antonina z Rozwadowskich Sobolewska, wdowa po zm. Franciszku Sobolewskim, podczaszym nurskim – strona jedna; Andrzej Szabrański, syn zm. Seweryna Szabrańskiego – strona druga

miejscowości we wpisie dobra Zarzecz [odczyt niepewny]

uwagi i marginalia Nazwa dóbr, w których spisano kontrakt, odczytana niepewnie („Zarzecz”) i nie występuje w tagach do skanu. Urząd zmarłego męża: „Pincerna Nurensis” – podczaszy nurski.

data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Feria Quarta pridie Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini Anno eodem 1743tio

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

Cesja sumy 3000 złp (z sumy pierwotnej 10 000 złp) wraz z prowizją

strona czynna Antonina Rozwadowska Gen. · podczaszym nurskim · Strona

strona bierna Andrzej Szabrański Gen. · Nabywca

wartość 10000

osoby we wpisie Antonina z Rozwadowskich Sobolewska, wdowa po zm. Franciszku Sobolewskim, podczaszym nurskim – cedentka; Andrzej Szabrański, syn zm. Seweryna – cesjonariusz; Dominik Stoiński, miecznik powiatu urzędowskiego i sędzia grodzki lubelski – dłużnik sumy pierwotnej

miejscowości we wpisie Lublin (Trybunał Koronny)

uwagi i marginalia Data zapisu pierwotnego zweryfikowana: wigilia św. Bartłomieja (23 VIII 1738) rzeczywiście przypadała w sobotę. Dominik Stoiński zgodny z tagiem; jego urzędy: miecznik urzędowski i sędzia grodzki lubelski.

data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Feria Quarta pridie Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini Anno eodem 1743tio

rodzaj sprawy Rezygnacja i sprzedaż dóbr (resignatio bonorum) resignatio bonorum

Rezygnacja (donatio perpetua) całej schedy dziedzicznej we wsi Zarzec

strona czynna Stanisław Szaniawski Gen. · łowczego · Zbywca

strona bierna Józef Szabrański Gen. · Nabywca

osoby we wpisie Stanisław Szaniawski, syn zm. Andrzeja Szaniawskiego, łowczego [odczyt urzędu niepewny] – rezygnujący; Józef Szabrański, syn zm. Antoniego Szabrańskiego i zm. Franciszki Krzeskiej z drugiego małżeństwa – nabywca

miejscowości we wpisie Zarzec

uwagi i marginalia Data sesji zweryfikowana: św. Idziego 1 IX 1743 przypadało w niedzielę, piątek przed nim to 30 VIII 1743. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 139 (Andrzej i Stanisław Szaniawscy, Antoni i Józef Szabrańscy, Franciszka Krzeska Szabrańska); wsi Zarzec tagi nie wymieniają. Urząd Andrzeja Szaniawskiego („Venator …”) odczytany z wahaniem. Wzmianka o drugim łożu jest dopiskiem międzywierszowym.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ante Festum Sancti Aegidii Abbatis proxima Anno Domini 1743

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z ceny 1000 złp za dobra zrezygnowane i ze wszystkich pretensji

strona czynna Stanisław Szaniawski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Józef Szabrański Gen. · Dłużnik

wartość 1000

osoby we wpisie Stanisław Szaniawski – kwitujący; Józef Szabrański – kwitowany

miejscowości we wpisie Zarzec

uwagi i marginalia Podpis obejmuje jednocześnie ten i poprzedni wpis („super utrasque recognitiones”) – oszczędność pisarska rzadko spotykana w tej księdze.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ante Festum Sancti Aegidii Abbatis proxima Anno Domini 1743

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri

kwitacja wzajemna (quietatio mutua) po dekrecie kompromisarskim, z kasacją rygoru, tradycji, procesu, manifestacji i terminów

strona czynna Karol Szabrański Gen. · Strona

strona bierna Karol Szabrański Gen. · Strona

osoby we wpisie Karol Szabrański i Józef Szabrański (bracia rodzeni); Antoni Szabrański (ojciec, zm.); Franciszka z Krzeskich Szabrańska (matka); Barbara ze Szabrańskich Kossowska (siostra); Wojciech Kossowski (jej mąż); Antoni Rozwadowski, chorąży ziemi łukowskiej; Stanisław Rozwadowski, chorąży ziemi łukowskiej (ojciec, zm.)

miejscowości we wpisie Sobole

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa (Wielkanoc 1741 = 2 IV):** • niedziela Oculi 1741 = 2 IV − 28 dni = **5 III 1741 (niedziela)**; piątek po niej = **10 III 1741** ✔; • niedziela Laetare 1741 = 2 IV − 21 dni = **12 III 1741 (niedziela)**; środa po niej = **15 III 1741** ✔. Kolejność dekret (10 III) → oblata w aktach (15 III) jest **chronologicznie spójna**. ✔ **Rachunek sum spójny:** 1000 złp kapitału + prowizja „non excedendo Capitalem”, tj. drugie 1000 złp = **2000 złp**, i taką właśnie sumę („in unum computatae Duos Mille Florenos Polon.”) wymienia zakończenie wpisu. ✔ Formuła **„provisio non excedendo capitalem”** to praktyczne stosowanie zakazu lichwy: odsetki narosłe nie mogą przewyższyć kapitału. **Nazwa wsi, w której wydano dekret, uszkodzona przy zewnętrznej krawędzi karty** („in Bonis Villae S…”) — **nie uzupełniano domysłem**; marginalium karty wskazuje na **Sobole**. **Sigla zróżnicowane i zachowane:** Szabrańscy — **Gen.**, Rozwadowscy — **Magn.** (wielmożni, urząd chorążego ziemi łukowskiej). Bracia Szabrańscy **ręczą za siostrę Barbarę Kossowską** (formuła *pro qua pacem cavent*) — typowe zabezpieczenie przy kwitacjach obejmujących nieobecną współuprawnioną. Wpis **podpisany własnoręcznie przez wszystkie trzy strony** — wyjątkowy w tej księdze. Wpis przechodzi z karty 121r (skan 57-122) na 121v (skan 57-123).

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri

kwitacja udziału w sumie z dekretu kompromisarskiego i zrzeczenie się dóbr (quietatio, abrenuntiatio)

strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

strona bierna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

osoby we wpisie Barbara ze Szabrańskich Kossowska; Antoni Szabrański (ojciec, zm.); Franciszka z Krzeskich Szabrańska (matka); Wojciech Kossowski (mąż); Karol i Józef Szabrańscy (bracia rodzeni); Antoni Rozwadowski, chorąży ziemi łukowskiej

miejscowości we wpisie Sobole; Dziercze(?)

uwagi i marginalia **Wpis domyka rozliczenie znane z wpisu 1722 (sesja 30 VI 1744) — potwierdzenie krzyżowe w obrębie tej samej księgi:** • tam bracia **Karol i Józef Szabrańscy** wraz z siostrą **Barbarą Kossowską** kwitowali **Antoniego Rozwadowskiego** z **2000 złp** (1000 kapitału + 1000 prowizji) zasądzonych **dekretem kompromisarskim z 10 III 1741** i oblatowanych **15 III 1741**; • tu ta sama **Barbara** kwituje z kolei **braci** z przypadającego jej udziału — **500 złp z tychże 2000 złp** (czyli jednej czwartej) — i zrzeka się dóbr ojczystych i macierzystych. **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty identyczne jak we wpisie 1722 i ponownie trafione:** Wielkanoc 1741 = 2 IV; niedziela Oculi = **5 III 1741**, piątek po niej = **10 III 1741** ✔; niedziela Laetare = **12 III 1741**, środa po niej = **15 III 1741** ✔. **Pozorna rozbieżność z tagiem PTG wyjaśniona:** tag do skanu 57-149 podaje „Michał Kossowski”, lecz rękopis w tym wpisie daje końcówkę **„…berti Kossowski”**, tj. **Alberti = Wojciech** — zgodnie z wpisem 1722 i tagiem PTG do skanu 57-122. **Michał Kossowski występuje natomiast we wpisie 1840 na tej samej karcie**, a obaj — Wojciech i Michał — podpisali się tam własnoręcznie. Tag odnosi się zatem do innego wpisu tego skanu; **sprzeczności nie ma, obie formy odnotowano**. ✔ **Nazwa drugich dóbr [odczyt niepewny]** — „in Bonis Dziercze et Sobole”; **tagi PTG do skanu 57-149 wsi nie wymieniają** — **nie identyfikowano domysłem**. Rachunek: **500 złp = ¼ z 2000 złp**; źródło nie podaje, jak podzielono pozostałe ¾ — **nie uzupełniano**.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

zatwierdzenie i ratyfikacja darowizny (approbatio et ratificatio donationis)

strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

strona bierna Wojciech Kossowski Gen. · Strona

osoby we wpisie Barbara ze Szabrańskich Kossowska; Wojciech Kossowski (mąż); Karol i Józef Szabrańscy (bracia); Antoni Rozwadowski, chorąży łukowski

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** Wielkanoc 1744 = 5 IV; niedziela Rogationum (Prośbna, V po Wielkanocy) = 5 IV + 35 dni = **10 V 1744 (niedziela)**; wtorek po niej = **12 V 1744** ✔. **Wpis ujawnia instytucję „onus statutionis”** — obowiązek postawienia (stawienia) współuprawnionej krewnej celem zatwierdzenia czynności; bracia byli nim obciążeni przy darowiźnie na rzecz Rozwadowskiego, a Barbara zwalnia ich z tego ciężaru, ratyfikując darowiznę. **Termin odnotowany po raz pierwszy w opracowywanym materiale.** Wpis łączy się z 1722 i 1838: **Antoni Rozwadowski** systematycznie porządkował tytuły do dóbr **Sobole**, uzyskując kolejno kwitacje i zgody wszystkich współspadkobierców Szabrańskich. **Przedmiotu i wartości darowizny wpis nie podaje** — odsyła do aktu z 12 V 1744. **Nie uzupełniano domysłem.** Zeznająca nieświadoma pisma; podpisał się za nią mąż, **Wojciech Kossowski** — co dodatkowo potwierdza odczyt jego imienia (por. uwagi do wpisu 1838). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja dwóch sum z kontraktu (quietatio)

strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

strona bierna Wojciech Kossowski Gen. · Strona

osoby we wpisie Barbara ze Szabrańskich Kossowska; Wojciech Kossowski (mąż); Michał Kossowski; Józef Szabrański (kwitowany)

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** Wielkanoc 1743 = 14 IV; niedziela Misericordia = 14 IV + 14 dni = **28 IV 1743 (niedziela)**; czwartek po niej = **2 V 1743** ✔. **Wpis potwierdza obecność na tej karcie obu Kossowskich — Wojciecha i Michała** — i wyjaśnia tag PTG do skanu 57-149 („Michał Kossowski”), który dotyczy właśnie tego wpisu (por. uwagi do 1838). ✔ Obaj podpisali się własnoręcznie. Rachunek: **200 złp** (Barbara) + **800 złp** (Michał) = **1000 złp**; skreślenie przy drugiej sumie („Ducentos” → „Octingentos”) świadczy o poprawce pisarza. **Sumy zbiorczej źródło nie podaje** — **nie dopowiadano jej**. **Stosunek pokrewieństwa Michała Kossowskiego do Wojciecha i Barbary nie jest w tym wpisie określony** — **nie uzupełniano domysłem**. **Drugiego rodzaju kontraktu (obok obligatoryjnego) rękopis nie oddaje czytelnie** — odczyt niepewny, **nie rozstrzygano**.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Inne czynności varia

zapis dwóch sum na dobrach (inscriptio debiti) z prowizją 10 %, z wadium

strona czynna Antoni Szaniawski Magn. · Strona

strona bierna Antoni Szaniawski Magn. · wojski lubelski · Strona

osoby we wpisie Antoni Szaniawski; Stanisław Szaniawski, wojski lubelski (ojciec, zm.); Barbara ze Szabrańskich Kossowska; Wojciech Kossowski (jej mąż); Michał Kossowski; Karol i Józef Szabrańscy

uwagi i marginalia **Rachunek jawny i zgodny:** 600 złp + 1000 złp = **1600 złp**, i taką sumę złączoną („in unum simul juncto”) podaje klauzula wadialna. ✔ **Stopa „per decem a centum” = 10 % — siódme potwierdzenie w tej księdze.** Rachunek: 10 % od 1600 złp = **160 złp prowizji rocznej**; przy czym **prowizja za rok bieżący zostaje umorzona samym tym zapisem** — klauzula rzadka i wyraźnie wyartykułowana. Termin: **23 VI 1745** (wigilia Narodzenia św. Jana Chrzciciela). **Wpis zamyka serię rozliczeń Szabrańskich i Kossowskich z 24 VII 1744** (wpisy 1838–1841): Barbara kwituje braci z 500 złp z dóbr Sobole (1838), ratyfikuje darowiznę dla Rozwadowskiego (1839), wraz z Michałem Kossowskim kwituje Józefa Szabrańskiego z 200 + 800 złp (1840), a wreszcie **Antoni Szaniawski przejmuje wobec nich dług 600 + 1000 złp** (wpis niniejszy). **Źródło nie łączy tych kwot rachunkowo między wpisami** — **niczego nie dopowiadano**. **Marginalium późniejszej ręki: „1747” z datą dzienną** — piąta tego rodzaju adnotacja w opracowywanym materiale (por. wpisy 1802, 1829, 1830, 1832); zapisano jako obserwację kodykologiczną. **Zapis nazwiska:** tagi PTG do skanu 57-150 podają formę **„Kosowski”** („Michał Kosowski”, „Wojciech Kosowski”), podczas gdy rękopis i tagi do skanów 57-122 i 57-149 dają **„Kossowski”**. **Form nie ujednolicano**; przyjęto zapis rękopisu. Ojciec zeznającego — **Stanisław Szaniawski, wojski lubelski** — znany z wpisów 1761 i 1788. ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja z sumy 100 złp z karą luitum, kasacja dekretu i cesja praw (quietatio cum cessione)

strona czynna Andrzej Szabrański Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Antoni Szaniawski Gen. · wojskiego lubelskiego · Dłużnik

wartość 100

osoby we wpisie Andrzej Szabrański, syn zm. Seweryna Szabrańskiego – kwitujący, także w imieniu rodzeństwa: Jana, Marianny, Doroty i Petronelli Szabrańskich; Antoni, Tomasz i Kazimierz Szaniawscy, synowie zm. Stanisława Szaniawskiego, wojskiego lubelskiego [odczyt urzędu niepewny], bracia rodzeni – kwitowani; Michał Radłowski – pierwotny dłużnik; zm. Seweryn Szabrański – pierwotny wierzyciel

miejscowości we wpisie Łuków (urząd i akta grodzkie)

uwagi i marginalia **Data dekretu zweryfikowana:** „Feria Secunda post Festum Purificationis B.V.M. proxima A.D. 1743” — Oczyszczenie NMP (2 II, Matki Boskiej Gromnicznej) w 1743 r. wypadło w **sobotę**, więc najbliższy poniedziałek po nim to **4 II 1743** ✔. **Zobowiązanie powstało z „scriptum manuale” — skryptu ręcznego.** Rękopis mówi, że suma została „**ad Scriptum manuale contracta et ad solvendum assecurata**”, czyli zaciągnięta na podstawie **prywatnego zapisu odręcznego**, a nie inskrypcji grodzkiej. Dopiero dekret z 1743 r. nadał jej moc egzekucyjną. To rzadka w tym roczniku wzmianka o **obiegu długów poza księgami**; zwykle widzimy tylko te zobowiązania, które od początku wnoszono do akt. **Suma była „civiliter arrestata”** — zaaresztowana cywilnie u dłużnika, co oznacza zajęcie wierzytelności na poczet roszczenia. Termin pojawia się w tym roczniku po raz pierwszy. **Rachunek:** suma główna **100 złp** plus **kara luitum trzech grzywien polskich** (= 4,8 złp przy przeliczniku 1 grzywna = 1,6 złp). Do statystyki wartości przyjęto **100 złp**; kary, zgodnie z przyjętą zasadą, nie wliczono. **Kierunek rozliczenia jest złożony:** dłużnikiem pierwotnym był **Michał Radłowski**, ale zapłaty dokonał **Antoni Szaniawski** — i to jemu oraz jego braciom zeznający **ceduje** swoje prawa. Konstrukcja identyczna jak we wpisie nr 1976: kto płaci nie będąc dłużnikiem, ten przejmuje wierzytelność. **Urząd ojca kwitowanych — odczyt niepewny.** Rękopis ma „olim M. Stanislai Szaniawski **Tribuni Lublinensis**”; *tribunus* odpowiada polskiemu **wojskiemu**, ale zapis jest skrócony i zatarty. Siglum **M. (Magnificus)** przy nim jest natomiast czytelne i zgodne z rangą urzędu ziemskiego. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-189** („Andrzej Szabrański”, „Jan Szabrański”, „Seweryn Szabrański”, „Dorota Szabrańska”, „Marianna Szabrańska”, „Petronella Szabrańska”, „Antoni Szaniawski”, „Tomasz Szaniawski”, „Kazimierz Szaniawski”, „Stanisław Szaniawski”, „Michał Radłowski”) ✔ — komplet jedenastu osób. **Podpis własnoręczny: Andrzej Szabrański.**

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2004–2005:] Feria Sexta ante [Festum] OO. SS. proxima A.D. 1744to