Kossowski

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Cesja sumy 26 złp zapisanej sposobem zastawnym

strona czynna Bartłomiej Dembowski Nob. · Strona

strona bierna Jan Franciszek Jezierski Magn. · miecznik · Nabywca

wartość 26

osoby we wpisie Bartłomiej Dembowski, s. zm. Wawrzyńca zwanego Jakusz – cedent; Jan Franciszek Jezierski, miecznik ziemi liwskiej, pisarz grodzki łukowski – cesjonariusz; Kazimierz Nurzyński – pierwotny dłużnik; Michał Kossowski – subdelegat

miejscowości we wpisie wieś Nurzyna

uwagi i marginalia Podpis: „Michael Kossowski, subdelegat”.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Dominicam Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (wtorek po niedzieli Invocavit, pierwszej niedzieli Wielkiego Postu 1743) [(pod tą samą datą); przed subdelegatem Michałem Kossowskim]

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligacja) całej schedy z zabudowaniami w sumie 126 złp w czerwonych złotych węgierskich

strona czynna Szymon Wierzejski Nob. · Zbywca

strona bierna Jan Franciszek Jezierski Magn. · pisarz · Nabywca

wartość 126

osoby we wpisie Szymon Wierzejski, syn zm. Bartłomieja Wierzejskiego – zastawiający; Jan Franciszek Jezierski, pisarz grodzki łukowski, oraz jego sukcesorzy – biorący w zastaw; Michał Kossowski, subdelegat – urzędnik przyjmujący zeznanie

miejscowości we wpisie Wierzejki (wieś)

uwagi i marginalia Na marginesie adnotacja „Nil” (bez opłaty). Pod wpisem podpis: „Michał Kossowski, subdelegat” oraz adnotacja „Ignarus personae litterarum” – zeznający nie umie pisać. Święto Trójcy Świętej 1743 = 9 VI 1743.

data w brzmieniu kancelarii Coram Subdelegato Generoso Michaele Kossowski [pod datą: Feria Secunda post Dominicam Ramis Palmarum proxima A.D. 1743tio]

rodzaj sprawy Rezygnacja i sprzedaż dóbr (resignatio bonorum) resignatio bonorum

Urzędowe umocnienie (roboratio) kontraktu o rezygnację dóbr (schedy)

strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

strona bierna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

osoby we wpisie Barbara Szabrańska, żona Wojciecha Kossowskiego, zeznająca w asystencji męża – strona pierwsza; Józef Szabrański – strona druga; Michał Kossowski – strona trzecia

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia Pod wpisem własnoręczne podpisy: „Wojciech Kossowski”, „Jozef Szabrański”, „Michał Kossowski mp”. Osoby zgodne z tagami do skanu 072.

data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Quinta post Diem Misericordiae proxima A.D. 1743]

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna całej schedy dóbr ojczystych i macierzystych

strona czynna Michał Kossowski Gen. · Zbywca

strona bierna Barbara Szabrańska Gen. · Nabywca

osoby we wpisie Michał Kossowski, syn zm. Antoniego Kossowskiego (syna niegdyś Jarosza [odczyt niepewny]) i zm. Teresy Tchórzewskiej, córki zm. Jakuba Tchórzewskiego zwanego Kubek [odczyt niepewny] i zm. Marianny Rozwadowskiej – darczyńca; Barbara Szabrańska, żona Wojciecha Kossowskiego, brata rodzonego zeznającego, oraz jej sukcesorzy – obdarowana

miejscowości we wpisie Tchórzew Ziemiański (wieś)

uwagi i marginalia Pod wpisem własnoręczny podpis: „Michał Kossowski mp”. W tekście pierwotnie wpisano obdarowanego „Alberto Kossowski” i poprawiono nadpisując „G. Barbarae Szabrańska, G. Alberti [Kossowski] … consorti”. Osoby zgodne z tagami do skanu 073 (Antoni i Michał Kossowscy, Teresa Tchórzewska Kossowska, Jakub Tchórzewski, Marianna Rozwadowska).

data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Quinta post Diem Misericordiae proxima A.D. 1743]

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

Cesja 20 złp zasądzonych dekretem, wraz z całym procesem

strona czynna Wojciech Tchórzewski Nob. · Zbywca (cedent)

strona bierna Michał Kossowski Gen. · Nabywca

wartość 20

osoby we wpisie Wojciech Tchórzewski – cedujący; Michał Kossowski – cesjonariusz; Marcin Tchórzewski – dłużnik z dekretu

miejscowości we wpisie urząd grodzki łukowski

uwagi i marginalia Ciekawy przykład obrotu wierzytelnością sądową: przedmiotem cesji jest nie zapis, lecz suma już zasądzona dekretem wraz z całym procesem. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 164.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi Sanctae Catharinae Virginis et Martyris Anno Domini 1743 [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit poddanego królewskiego z protestacji i obdukcji ran

strona czynna Maciej Mikanowicz Prov. · starostwa łukowskiego · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Tomasz Kierzbrów Gen. · starostwa · Dłużnik

osoby we wpisie Maciej Mikanowicz, opatrzny (Prov.), poddany ze wsi królewskiej Biardy należącej do starostwa łukowskiego, zeznający w asystencji Michała Kossowskiego – kwitujący; Tomasz Kierzbrów [nazwisko – odczyt niepewny], ekonom starostwa [nazwa – odczyt niepewny] – kwitowany

miejscowości we wpisie wieś królewska Biardy; starostwo łukowskie

uwagi i marginalia Wpis zaczyna się na k. 9r (skan 57-010) i kończy na k. 9v (skan 57-011). Rzadki przypadek: stroną czynną jest **poddany królewski** (Providus), który – jako osoba niemogąca sama występować przed sądem szlacheckim – działa w asystencji szlachcica Michała Kossowskiego, znanego z rocznika 1743 urzędnika grodzkiego. Data protestacji zweryfikowana: Trójcy Świętej 1742 przypadła 20 V, wtorek po niej to 22 V 1742. Osoby i wieś Biardy zgodne z tagami PTG do skanu 57-010; nazwisko ekonoma tag podaje równie niepewnie („Tomasz Kierzbrów?”).

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Diem Conversionis Sancti Pauli Apostoli proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Skwitowanie z grzywien za gwałty i rany oraz z kary wieży; kasacja dekretu

strona czynna Aleksander Kossowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Marcin Tchórzewski Gen. · Dłużnik

osoby we wpisie Aleksander Kossowski – kwitujący; Marcin Tchórzewski zwany Szymańczyk – kwitowany

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia Trzecia w roczniku 1744 wzmianka o **karze wieży** (sessio turrica) – por. wpisy 1202 i 1258. Data dekretu przeliczona: poniedziałek po Wniebowzięciu NMP 1743 = 19 VIII 1743 (poniedziałek) – ta sama kadencja, na której zapadły dekrety ze wpisów 1172 i 1183. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-036.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Diem Laetare Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 28 złp z karą uzyskaną, nabytej cesją od powoda; kasacja dekretu i zapisu cesyjnego

strona czynna Michał Kossowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

wartość 28

osoby we wpisie Michał Kossowski – kwitujący; Marcin […]rzewski [odczyt niepewny] – kwitowany; Wojciech Tchórzewski – powód pierwotnego dekretu, cedent

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia Nazwisko kwitowanego nieczytelne; tag PTG do skanu 57-037 podaje je jako „Marcin ....rzewski”, czyli również dla indeksującego było nieczytelne – luki nie uzupełniano. Wpis pokazuje obrót wierzytelnościami z wyroków: powód odstąpił zasądzoną sumę osobie trzeciej, która ją wyegzekwowała.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Diem Laetare Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Wzajemne skwitowanie z protestacji o pretensje

strona czynna Michał Kossowski Gen. · Strona

strona bierna Jan Domański Nob. · Strona

osoby we wpisie Michał Kossowski, działający też w imieniu Michała Borkowskiego, swojego pana [odczyt niepewny], za którego ręczy – strona pierwsza; Jan Domański – strona druga; Michał Borkowski – w którego imieniu zeznano

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia W rękopisie nazwisko Borkowskiego zapisano jako „Barbowski”; tag PTG do skanu 57-040 podaje „Michał Borkowski” – przyjęto lekcję tagu, rozbieżność odnotowana. Określenie stosunku między zeznającym a Borkowskim („domini sui” – pana swego) odczytane niepewnie; jeśli lekcja jest trafna, byłby to rzadki ślad zależności klientalnej między szlachcicami.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Dominicam Laetare Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 300 złp kapitalnej ze skryptu z 2 IX 1738 wraz z prowizją i karą, złożony przez pełnomocnika; kasacja skryptu, dekretu i procesu

strona czynna Michał Kossowski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Franciszek Łaski Gen. · podwojewodzi · Dłużnik

wartość 300

osoby we wpisie Michał Kossowski, pełnomocnik Franciszka Łaskiego (na mocy plenipotencji z 22 VI 1744) – kwitujący (podpis własnoręczny); Adam Łaski, podwojewodzi ziemi łukowskiej – kwitowany; Franciszek Łaski – wierzyciel

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty zgodne:** (1) plenipotencja „Feria Secunda ante Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proxima, anno praesenti 1744” = **22 VI 1744**, co dokładnie odpowiada nagłówkowi sesji z wpisu 1664; (2) dekret „Feria Secunda pridie Festi Sanctae Hedvigis anno nuper elapso 1743” — św. Jadwiga przypada 15 X, a **14 X 1743 był istotnie poniedziałkiem**. Zgodne. (3) Skrypt z **2 IX 1738** (wtorek) — data dzienna bez formuły ferialnej, bez sprzeczności. **Spór wewnątrzrodzinny:** wierzycielem jest Franciszek Łaski, dłużnikiem **Adam Łaski, podwojewodzi ziemi łukowskiej** — czwarte wystąpienie tego urzędnika w tej partii księgi (por. wpisy 1563, 1655, 1664), tym razem po stronie pozwanej. Czynność dokonana **przez pełnomocnika na podstawie plenipotencji sprzed dwóch dni** — przykład sprawnego obiegu pełnomocnictw w obrębie jednej sesji sądowej.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta ipso die Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) trzydziestu dwóch zagonów roli w trzech niwach na rok, za 100 złp, tytułem zaspokojenia (pacificatio) Michała Kossowskiego, pod zakładem 100 złp

strona czynna Mikołaj Nowosielski Gen. · burgrabiego · Zbywca

strona bierna Jan Jaroszewski Gen. · Nabywca

wartość 100

osoby we wpisie Mikołaj Nowosielski, syn zm. Franciszka i Zofii Nowosielskich, działający też imieniem braci rodzonych: Wojciecha Nowosielskiego, burgrabiego grodzkiego mielnickiego, Józefa, Jana Nowosielskiego, chorążego regimentu pieszego koronnego, oraz Piotra – zastawiający; Jan Jaroszewski – biorący w zastaw; sąsiedzi: [pani] Radziewiczowa, sukcesorowie zm. Pawła Paszkowskiego, Antoni Rozwadowski; Michał Kossowski – wierzyciel zaspokajany

miejscowości we wpisie wieś Krasowo Wielkie; miejsce zwane Bielina; droga Zapłotna; droga Bieliczna; granice dóbr Wola Ossowińska; granice Oszczepalskie [odczyt niepewny]; granice dóbr Wola Chomiejowa

uwagi i marginalia Weryfikacja kalendarzowa: święto śś. Piotra i Pawła przypada 29 VI; **29 VI 1744 był poniedziałkiem, więc „nazajutrz”, feria tertia = 30 VI 1744**. Zgodne. **Trzej bracia zeznającego noszą urzędy i stopnie:** Wojciech Nowosielski — **burgrabia grodzki mielnicki**; Jan Nowosielski — **chorąży (vexillifer) regimentu pieszego koronnego**. Jest to kolejna, piąta w opracowaniu wzmianka o służbie wojskowej (por. wpisy 1591, 1618, 1645, 1683) — tym razem w **regimencie pieszym autoramentu cudzoziemskiego**. Cel zastawu wskazany wprost: **„in pacificationem” Michała Kossowskiego**, tj. na zaspokojenie jego roszczenia — wpis 1704 pokazuje, że Kossowski istotnie tego dnia został skwitowany. Toponimia wsi Krasowo Wielkie: niwa **Bielina**, drogi **Zapłotna** i **Bieliczna**, granice **Woli Ossowińskiej**, **Oszczepalskie** [odczyt niepewny] i **Woli Chomiejowej**. Na marginesie **późniejsze dopiski z 1746 r.** — ślad, że zastaw pozostawał w obrocie. Osoby i miejscowości zgodne z tagami PTG do skanu 57-118.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 105 złp 25 gr ze skryptów ręcznych i dekretu z 1743 r. wraz z karą 3 grzywien; zniesienie skryptów, cesji i rygoru dekretu

strona czynna Michał Kossowski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Mikołaj Nowosielski Gen. · burgrabia · Dłużnik

wartość 105

osoby we wpisie Michał Kossowski – kwitujący (podpis własnoręczny); Mikołaj, Józef, Wojciech (burgrabia grodzki mielnicki), Jan (chorąży regimentu pieszego) i Piotr Nowosielscy – kwitowani; zm. Zofia Nowosielska – ich matka, współdłużniczka; Zofia z Szaniawskich Zawadzka, stolnikowa [odczyt niepewny], wdowa – pierwotna wierzycielka, która sumę przelała na zeznającego

uwagi i marginalia Weryfikacja kalendarzowa: „Feria Secunda pridie Festi Sanctae Hedvigis anno prime elapso 1743” — św. Jadwiga przypada 15 X, a **14 X 1743 był poniedziałkiem**. Zgodne (ta sama data co we wpisie 1682). **Termin zapłaty przypadał „na dzień wczorajszy”** (29 VI 1744) — kwit złożono nazajutrz po terminie, a suma została zebrana z zastawu zaciągniętego tegoż dnia (wpis 1703). Zestawienie obu wpisów pokazuje **pełny mechanizm: zastaw gruntu → spłata wierzyciela → kwit**, wszystko w ciągu jednej sesji. Kara 3 grzywien polskich = **4 złp 24 gr**. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-118 („Michał Kossowski”, „Mikołaj/Józef/Wojciech/Jan/Piotr Nowosielski”, „Zofia Nowosielska”, „Zofia Szaniawski Zawadzki”).

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri

kwitacja wzajemna (quietatio mutua) po dekrecie kompromisarskim, z kasacją rygoru, tradycji, procesu, manifestacji i terminów

strona czynna Karol Szabrański Gen. · Strona

strona bierna Karol Szabrański Gen. · Strona

osoby we wpisie Karol Szabrański i Józef Szabrański (bracia rodzeni); Antoni Szabrański (ojciec, zm.); Franciszka z Krzeskich Szabrańska (matka); Barbara ze Szabrańskich Kossowska (siostra); Wojciech Kossowski (jej mąż); Antoni Rozwadowski, chorąży ziemi łukowskiej; Stanisław Rozwadowski, chorąży ziemi łukowskiej (ojciec, zm.)

miejscowości we wpisie Sobole

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa (Wielkanoc 1741 = 2 IV):** • niedziela Oculi 1741 = 2 IV − 28 dni = **5 III 1741 (niedziela)**; piątek po niej = **10 III 1741** ✔; • niedziela Laetare 1741 = 2 IV − 21 dni = **12 III 1741 (niedziela)**; środa po niej = **15 III 1741** ✔. Kolejność dekret (10 III) → oblata w aktach (15 III) jest **chronologicznie spójna**. ✔ **Rachunek sum spójny:** 1000 złp kapitału + prowizja „non excedendo Capitalem”, tj. drugie 1000 złp = **2000 złp**, i taką właśnie sumę („in unum computatae Duos Mille Florenos Polon.”) wymienia zakończenie wpisu. ✔ Formuła **„provisio non excedendo capitalem”** to praktyczne stosowanie zakazu lichwy: odsetki narosłe nie mogą przewyższyć kapitału. **Nazwa wsi, w której wydano dekret, uszkodzona przy zewnętrznej krawędzi karty** („in Bonis Villae S…”) — **nie uzupełniano domysłem**; marginalium karty wskazuje na **Sobole**. **Sigla zróżnicowane i zachowane:** Szabrańscy — **Gen.**, Rozwadowscy — **Magn.** (wielmożni, urząd chorążego ziemi łukowskiej). Bracia Szabrańscy **ręczą za siostrę Barbarę Kossowską** (formuła *pro qua pacem cavent*) — typowe zabezpieczenie przy kwitacjach obejmujących nieobecną współuprawnioną. Wpis **podpisany własnoręcznie przez wszystkie trzy strony** — wyjątkowy w tej księdze. Wpis przechodzi z karty 121r (skan 57-122) na 121v (skan 57-123).

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

darowizna dóbr (donatio) synowi, z dożywociem żony

strona czynna Andrzej Paszkowski Nob. · Strona

strona bierna Krystyna Kossowska Nob. · Strona

osoby we wpisie Andrzej Paszkowski Górny; Krystyna z Kossowskich Paszkowska (żona); Mateusz Paszkowski (syn)

miejscowości we wpisie Wierzchowiny

uwagi i marginalia **Rzadka klauzula rygoru: „sub Damnis Trinis Terrestribus” — potrójne szkody ziemskie**, zamiast zwykłych „Damna Terrestria”. W dotychczas opracowanym materiale forma ta pojawia się po raz pierwszy; zaostrzała odpowiedzialność darczyńców za ewentualne wzruszenie darowizny. **Rozdzielenie tytułów prawnych małżonków zachowane dosłownie:** mąż daruje **z dziedzictwa**, żona **z prawa dożywocia** — konstrukcja poprawna w prawie ziemskim, bo dożywotniczka mogła zrzec się swojego prawa na rzecz sukcesora. W rękopisie widoczne **skreślenie** w partii o dożywociu — pisarz poprawiał sformułowanie; **treści nie wygładzano**. **Ceny ani sumy wpis nie podaje** — czysta darowizna na rzecz syna. **Nie uzupełniano.** Osoby i wieś zgodne z tagami PTG do skanu 57-132 („Andrzej Paszkowski Górny”, „Krystyna Kossowska Paszkowska”, „Mateusz Paszkowski”, „Wierzchowiny”). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Visitationis Beatissimae Virginis Mariae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri

kwitacja udziału w sumie z dekretu kompromisarskiego i zrzeczenie się dóbr (quietatio, abrenuntiatio)

strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

strona bierna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

osoby we wpisie Barbara ze Szabrańskich Kossowska; Antoni Szabrański (ojciec, zm.); Franciszka z Krzeskich Szabrańska (matka); Wojciech Kossowski (mąż); Karol i Józef Szabrańscy (bracia rodzeni); Antoni Rozwadowski, chorąży ziemi łukowskiej

miejscowości we wpisie Sobole; Dziercze(?)

uwagi i marginalia **Wpis domyka rozliczenie znane z wpisu 1722 (sesja 30 VI 1744) — potwierdzenie krzyżowe w obrębie tej samej księgi:** • tam bracia **Karol i Józef Szabrańscy** wraz z siostrą **Barbarą Kossowską** kwitowali **Antoniego Rozwadowskiego** z **2000 złp** (1000 kapitału + 1000 prowizji) zasądzonych **dekretem kompromisarskim z 10 III 1741** i oblatowanych **15 III 1741**; • tu ta sama **Barbara** kwituje z kolei **braci** z przypadającego jej udziału — **500 złp z tychże 2000 złp** (czyli jednej czwartej) — i zrzeka się dóbr ojczystych i macierzystych. **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty identyczne jak we wpisie 1722 i ponownie trafione:** Wielkanoc 1741 = 2 IV; niedziela Oculi = **5 III 1741**, piątek po niej = **10 III 1741** ✔; niedziela Laetare = **12 III 1741**, środa po niej = **15 III 1741** ✔. **Pozorna rozbieżność z tagiem PTG wyjaśniona:** tag do skanu 57-149 podaje „Michał Kossowski”, lecz rękopis w tym wpisie daje końcówkę **„…berti Kossowski”**, tj. **Alberti = Wojciech** — zgodnie z wpisem 1722 i tagiem PTG do skanu 57-122. **Michał Kossowski występuje natomiast we wpisie 1840 na tej samej karcie**, a obaj — Wojciech i Michał — podpisali się tam własnoręcznie. Tag odnosi się zatem do innego wpisu tego skanu; **sprzeczności nie ma, obie formy odnotowano**. ✔ **Nazwa drugich dóbr [odczyt niepewny]** — „in Bonis Dziercze et Sobole”; **tagi PTG do skanu 57-149 wsi nie wymieniają** — **nie identyfikowano domysłem**. Rachunek: **500 złp = ¼ z 2000 złp**; źródło nie podaje, jak podzielono pozostałe ¾ — **nie uzupełniano**.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

zatwierdzenie i ratyfikacja darowizny (approbatio et ratificatio donationis)

strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

strona bierna Wojciech Kossowski Gen. · Strona

osoby we wpisie Barbara ze Szabrańskich Kossowska; Wojciech Kossowski (mąż); Karol i Józef Szabrańscy (bracia); Antoni Rozwadowski, chorąży łukowski

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** Wielkanoc 1744 = 5 IV; niedziela Rogationum (Prośbna, V po Wielkanocy) = 5 IV + 35 dni = **10 V 1744 (niedziela)**; wtorek po niej = **12 V 1744** ✔. **Wpis ujawnia instytucję „onus statutionis”** — obowiązek postawienia (stawienia) współuprawnionej krewnej celem zatwierdzenia czynności; bracia byli nim obciążeni przy darowiźnie na rzecz Rozwadowskiego, a Barbara zwalnia ich z tego ciężaru, ratyfikując darowiznę. **Termin odnotowany po raz pierwszy w opracowywanym materiale.** Wpis łączy się z 1722 i 1838: **Antoni Rozwadowski** systematycznie porządkował tytuły do dóbr **Sobole**, uzyskując kolejno kwitacje i zgody wszystkich współspadkobierców Szabrańskich. **Przedmiotu i wartości darowizny wpis nie podaje** — odsyła do aktu z 12 V 1744. **Nie uzupełniano domysłem.** Zeznająca nieświadoma pisma; podpisał się za nią mąż, **Wojciech Kossowski** — co dodatkowo potwierdza odczyt jego imienia (por. uwagi do wpisu 1838). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja dwóch sum z kontraktu (quietatio)

strona czynna Barbara Szabrańska Gen. · Strona

strona bierna Wojciech Kossowski Gen. · Strona

osoby we wpisie Barbara ze Szabrańskich Kossowska; Wojciech Kossowski (mąż); Michał Kossowski; Józef Szabrański (kwitowany)

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** Wielkanoc 1743 = 14 IV; niedziela Misericordia = 14 IV + 14 dni = **28 IV 1743 (niedziela)**; czwartek po niej = **2 V 1743** ✔. **Wpis potwierdza obecność na tej karcie obu Kossowskich — Wojciecha i Michała** — i wyjaśnia tag PTG do skanu 57-149 („Michał Kossowski”), który dotyczy właśnie tego wpisu (por. uwagi do 1838). ✔ Obaj podpisali się własnoręcznie. Rachunek: **200 złp** (Barbara) + **800 złp** (Michał) = **1000 złp**; skreślenie przy drugiej sumie („Ducentos” → „Octingentos”) świadczy o poprawce pisarza. **Sumy zbiorczej źródło nie podaje** — **nie dopowiadano jej**. **Stosunek pokrewieństwa Michała Kossowskiego do Wojciecha i Barbary nie jest w tym wpisie określony** — **nie uzupełniano domysłem**. **Drugiego rodzaju kontraktu (obok obligatoryjnego) rękopis nie oddaje czytelnie** — odczyt niepewny, **nie rozstrzygano**.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Inne czynności varia

zapis dwóch sum na dobrach (inscriptio debiti) z prowizją 10 %, z wadium

strona czynna Antoni Szaniawski Magn. · Strona

strona bierna Antoni Szaniawski Magn. · wojski lubelski · Strona

osoby we wpisie Antoni Szaniawski; Stanisław Szaniawski, wojski lubelski (ojciec, zm.); Barbara ze Szabrańskich Kossowska; Wojciech Kossowski (jej mąż); Michał Kossowski; Karol i Józef Szabrańscy

uwagi i marginalia **Rachunek jawny i zgodny:** 600 złp + 1000 złp = **1600 złp**, i taką sumę złączoną („in unum simul juncto”) podaje klauzula wadialna. ✔ **Stopa „per decem a centum” = 10 % — siódme potwierdzenie w tej księdze.** Rachunek: 10 % od 1600 złp = **160 złp prowizji rocznej**; przy czym **prowizja za rok bieżący zostaje umorzona samym tym zapisem** — klauzula rzadka i wyraźnie wyartykułowana. Termin: **23 VI 1745** (wigilia Narodzenia św. Jana Chrzciciela). **Wpis zamyka serię rozliczeń Szabrańskich i Kossowskich z 24 VII 1744** (wpisy 1838–1841): Barbara kwituje braci z 500 złp z dóbr Sobole (1838), ratyfikuje darowiznę dla Rozwadowskiego (1839), wraz z Michałem Kossowskim kwituje Józefa Szabrańskiego z 200 + 800 złp (1840), a wreszcie **Antoni Szaniawski przejmuje wobec nich dług 600 + 1000 złp** (wpis niniejszy). **Źródło nie łączy tych kwot rachunkowo między wpisami** — **niczego nie dopowiadano**. **Marginalium późniejszej ręki: „1747” z datą dzienną** — piąta tego rodzaju adnotacja w opracowywanym materiale (por. wpisy 1802, 1829, 1830, 1832); zapisano jako obserwację kodykologiczną. **Zapis nazwiska:** tagi PTG do skanu 57-150 podają formę **„Kosowski”** („Michał Kosowski”, „Wojciech Kosowski”), podczas gdy rękopis i tagi do skanów 57-122 i 57-149 dają **„Kossowski”**. **Form nie ujednolicano**; przyjęto zapis rękopisu. Ojciec zeznającego — **Stanisław Szaniawski, wojski lubelski** — znany z wpisów 1761 i 1788. ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua

dożywocie wzajemne małżonków z wyliczeniem ruchomości (advitalitas mutua)

strona czynna Mateusz Radzikowski Gen. · regent · Strona

strona bierna Franciszka Szaniawska Magn. · wojskiego lubelskiego · Strona (małżonek)

osoby we wpisie Mateusz Radzikowski, wiceregent grodzki łukowski, syn zm. Wawrzyńca Radzikowskiego, wicenotariusza ziemskiego i grodzkiego liwskiego, i Anny Kossowskiej – obecnie żony Franciszka Rembielińskiego, łowczego […]; Franciszka Szaniawska, córka zm. Stanisława Szaniawskiego, wojskiego lubelskiego, i zm. Doroty Zawadzkiej – małżonkowie

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia **Wpis wyjątkowo bogaty prozopograficznie** — podaje **trzy pokolenia i dwa urzędy** po stronie męża oraz urząd po stronie żony: • **Mateusz Radzikowski — wiceregent grodzki łukowski (Viceregens Castrensis Lucoviensis)**, a więc urzędnik tej właśnie kancelarii, w której wpis powstał; • jego ojciec **Wawrzyniec Radzikowski — wicenotariusz ziemski i grodzki liwski**; • jego matka **Anna Kossowska**, obecnie — co kancelaria odnotowuje dopiskiem na marginesie ze znakiem wstawki „#” — **żona Franciszka Rembielińskiego, łowczego**; nazwa łowczostwa ucięta przy krawędzi karty i **nieuzupełniana**; • teść **Stanisław Szaniawski — wojski lubelski (Tribunus Lublinensis)**; teściowa **Dorota Zawadzka**. **Wpis nie podaje żadnej sumy** — dożywocie obejmuje majątek jako całość. **Wyliczenie ruchomości jest tu pełniejsze niż w typowym dożywociu tej księgi** (por. wpis 1888, gdzie kancelaria poprzestała na formule skróconej): *vestes, vestimenta, clenodia, aes, equi, pecora, pecudes, totaque supellex domestica* — szaty, odzienie, klejnoty, spiż, konie, bydło, trzoda i cały sprzęt domowy. Jest to jedno z najlepszych w tej partii księgi świadectw **wyposażenia dworu szlacheckiego**. **Oboje małżonkowie podpisali własnoręcznie**, żona **po polsku** („Franciszka Radzikowska”), mąż **po łacinie** („Mathaeus Radzikowski m.p.”) — różnica typowa dla urzędnika kancelaryjnego i jego małżonki. **Rozbieżność z tagami PTG — odnotowana:** tagi do skanu 57-160 nie wymieniają **Anny Kossowskiej**; pozostałe osoby zgodne („Mateusz Radzikowski”, „Wawrzyniec Radzikowski”, „Franciszka Radzikowska”, „Stanisław Szaniawski”, „Dorota Zawadzka Szaniawska”, „Franciszek Rembieliński”). ✔

data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Feria Secunda post Festum Assumptionis in Coelum [BVM] [1744]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

cesja części sumy spadkowej (cessio portionis summae)

strona czynna Maciej Dłużewski Gen. · Strona

strona bierna Michał Kossowski Gen. · Nabywca

osoby we wpisie Maciej Dłużewski, syn zm. Jana Dłużewskiego – cedent; Michał Kossowski, syn zm. Antoniego Kossowskiego i zm. Teresy z Tchórzewskich, susceptant akt [odczyt urzędu niepewny] – cesjonariusz; zm. Urszula z Dłużewskich, żona zm. Wojciecha Tchórzewskiego zwanego Bernat, ciotka (amita) cedenta; zm. Wojciech Tchórzewski zwany Bernat – autor zapisu

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia **Rachunek spójny:** część przypadająca cedentowi to **75 złp z sumy pierwotnej 300 złp**, a więc dokładnie **jedna czwarta** — co odpowiada podziałowi między czworo współsukcesorów; kancelaria sama tego nie liczy, ale formuła „seq[ue] Recognoscentem erga alios consuccessores concernentis” wprost wskazuje na dział spadkowy. **Terminologia pokrewieństwa zachowana dosłownie:** **amita** (ciotka — siostra ojca). Urszula z Dłużewskich, siostra ojca zeznającego, była żoną Wojciecha Tchórzewskiego zwanego **Bernat**; ich potomstwo prowadzi do Teresy z Tchórzewskich Kossowskiej, matki cesjonariusza. Wpis dokumentuje więc **spłatę linii Dłużewskich przez linię Kossowskich** wewnątrz jednego kręgu spadkobierców. **Stopnia pokrewieństwa Teresy wobec Wojciecha kancelaria nie nazwała i nie uzupełniano go domysłem.** **Zapis sprzed pół wieku:** dług zaciągnięty w latach 80. XVII w. rozliczany jest w 1744 r., a więc po ok. 57 latach i w trzecim pokoleniu — jeden z najstarszych aktów przywoływanych w tym roczniku. **Odczyty niepewne:** ostatnia cyfra roku zapisu (1687 albo 1681) oraz nazwa urzędu cesjonariusza („Actorum … Susceptante”) — **luk nie uzupełniano domysłem**. **Zeznający umiał pisać** — podpis własnoręczny „Maciey Dłużewski”. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-178 („Maciej Dłużewski”, „Jan Dłużewski”, „Urszula Dłużewska Tchórzewska”, „Wojciech Tchórzewski Bernat”, „Michał Kossowski”, „Antoni Kossowski”, „Teresa Tchórzewska Kossowska”) ✔.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1951–1952:] Feria Secunda in Crastino Festi S. Francisci Confessoris A.D. 1744to