Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 › Nazwiska › Dąbrowski
Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744
osób 19 · wpisów 35 · lata 1743–1744
Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.
„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.
formy zapisu w aktach Dąbrowska Dąbrowski
przydomki przy tym nazwisku Biernat
Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.
ojciec Marcin Dąbrowski, Władysław Dąbrowski
matka Konstancja Podowska
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 84 189 190 684 685 1695 1696 1733 1870 1947 2068
ojciec Wojciech Dąbrowski
wpisy 94 967 1160 1390 2032 2033
ojciec Ludwik Dąbrowski
wpisy 150 623 1274 1421 1751
wpisy 967 976 1160 1389 2032
ojciec Kazimierz Dąbrowski
matka Barbara Puzyńska
małżonek Konstancja Podowska
wpisy 189 190 683 685
ojciec Marcin Dąbrowski
małżonek Barbara Puzyńska
wpisy 189 190 683
ojciec Felicjan Dąbrowski
wpisy 683 685 1912
wpisy 163 1912
ojciec Marcin Dąbrowski
wpisy 84 189
wpisy 150 623
ojciec Paweł Dąbrowski
wpisy 373
małżonek Stanisław Podoski
wpisy 683
wpisy 1946
ojciec Michał Dąbrowski
wpisy 1912
małżonek Jan Cichowski
wpisy 1709
wpisy 189
małżonek Jakub Borkowski
wpisy 2127
wpisy 373
małżonek Krzysztof Jezierski
wpisy 916
Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.
Fragmenty rodzin złożone z pokrewieństw, które akta wymieniają wprost. Jeden fragment to tyle, ile jeden wpis albo grupa wpisów pozwala powiązać bez domysłu — nie całe drzewo rodu, tylko pewny jego kawałek.
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwit z sumy 16 złp i kasacja zapisu zastawnego; Darowizna.
189 · sygn. 56/035, k. 31v, 8 III 1743 190 · sygn. 56/035, k. 32r, 8 III 1743
pewność B — 3 akty
Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zrzeczenie się praw dożywotnich; Urzędowe umocnienie; Wzajemna kwitacja z sum łącznie 90 364 złp 23 gr 1 szeląg oraz kasacja zapisów, kontraktów i manifestacji.
683 · sygn. 56/107, k. 104r, 22 VI 1743 684 · sygn. 56/107, k. 104r, 22 VI 1743 685 · sygn. 56/107–109, k. 104r–105v, 22 VI 1743
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 1912). Rodzaj czynności: kwit z trzech sum.
pewność B — 5 aktów
Linia złożona z 5 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zastaw; Kwit z protestacji o pobicie i narażenie życia; kasacja protestacji; Darowizna dwudziestu sześciu zagonów roli.
94 · sygn. 56/019, k. 15v, 6 II 1743 967 · sygn. 56/156, k. 153r, 23 X 1743 1160 · sygn. 57/018, k. 17r, 13 II 1744 2032 · sygn. 57/194, k. 193r, 13 XI 1744 2033 · sygn. 57/194–195, k. 193r–193v, 13 XI 1744
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zastaw.
150 · sygn. 56/027, k. 23v–24r, 27 II 1743 623 · sygn. 56/099, k. 95v, 14 VI 1743
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 373). Rodzaj czynności: Zapis.
Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
Wzajemne kwitowanie po ugodzie polubownej; kasacja protestacji
strona czynna Hiacynt Dąbrowski Nob. · Strona
strona bierna Ignacy Sobiczewski Nob. · Strona
osoby we wpisie Hiacynt (Jacek) Dąbrowski, w imieniu własnym i brata Stanisława Dąbrowskiego – strona pierwsza; Ignacy Sobiczewski – strona druga
miejscowości we wpisie akta grodzkie łukowskie
Urodzony (Nob.) Hiacynt Dąbrowski z jednej strony, a urodzony (Nob.) Ignacy Sobiczewski z drugiej strony, zdrowi, zeznali, iż wzajemnie i nawzajem siebie oraz swoich sukcesorów – z jakichkolwiek protestacji wzajemnie przeciw sobie uczynionych oraz ze wszystkich i poszczególnych pretensji do dnia dzisiejszego zachodzących – z powodu zawartej między sobą ugody polubownej kwitują, a protestacje kasują. Hiacynt Dąbrowski zeznaje w imieniu własnym i urodzonego (Nob.) Stanisława Dąbrowskiego, brata swego, za którego ratyfikację ręczy.
data w brzmieniu kancelarii Protocollon Inscriptionum 2dum. Feria Tertia post Festum Purificationis BVM proxima Anno Domini 1743 (wtorek po święcie Oczyszczenia NMP 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z protestacji o pobicie i narażenie życia; kasacja protestacji
strona czynna Ignacy Dąbrowski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Piotr Ługowski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Ignacy Dąbrowski oraz Marianna Borkowska, ślubna żona Antoniego Skwierczyńskiego (zeznająca w asystencji męża) – kwitujący; Piotr Ługowski zwany Ławczyk – kwitowany
miejscowości we wpisie akta grodzkie łukowskie
Urodzony (Gen.) Ignacy Dąbrowski oraz Marianna Borkowska, ślubna małżonka urodzonego (Nob.) Antoniego Skwierczyńskiego, w asystencji tegoż swego męża, zdrowi, zeznali, iż urodzonego (Nob.) Piotra Ługowskiego zwanego Ławczyk i jego sukcesorów kwitują z protestacji uczynionej wobec akt obecnych w czwartek przed świętem św. Mateusza Apostoła Roku Pańskiego 1731 – a mianowicie zeznająca Marianna z Borkowskich Skwierczyńska z tytułu pobicia, narażenia na niebezpieczeństwo życia i uprowadzenia, zaś Dąbrowski z tytułu uciśnienia – a to z powodu uczynionego zadośćuczynienia i ugody polubownej; i tęż protestację kasują.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta ipso die Festi S. Dorotheae Virginis et Martyris Anno Domini 1743 (środa, w sam dzień święta św. Doroty Dziewicy i Męczennicy 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligacja) gruntów na 100 złp na dwa lata
strona czynna Jan Domański Nob. · Zbywca
strona bierna Józef Dąbrowski Nob. · Nabywca
wartość 100
osoby we wpisie Jan Domański, s. zm. Krzysztofa Domańskiego – zastawiający; Józef Dąbrowski, s. zm. Ludwika – biorący w zastaw; sąsiedzi: Marcin Domański, Antoni Domański, Maciej Szczygielski, Andrzej Domański, Jan Jurkowski, Piotr Domański, Karol Niezabitowski
miejscowości we wpisie wieś Domaniny Gąsiory; granice paskudzkie, kownackie, żytkowskie; ługi; błoto zwane Ostrożne; droga Gorzała; droga Zapłotna; Kniejki; staw
Urodzony (Nob.) Jan Domański, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Krzysztofa Domańskiego, zdrowy, zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Józefowi Dąbrowskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Ludwika, i jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne nabyte, w dwóch polach leżące, to jest: w pierwszym polu: 1) dwa zagony roli, zaczynające się od granicy paskudzkiej i ciągnące ku granicom kownackim, między miedzami urodzonego (Nob.) Marcina Domańskiego z jednej, a tegoż biorącego w zastaw z drugiej strony; 2) trzy zagony roli, zaczynające się od ługów i ciągnące ku granicom kownackim, między miedzami urodzonego (Nob.) Antoniego Domańskiego z jednej, a tegoż biorącego w zastaw z drugiej strony – obsiane oziminą; w drugim polu: 3) jeden zagon roli z połową drugiego, zaczynający się od błota zwanego Ostrożne i ciągnący ku granicom kownackim, między miedzami urodzonego (Nob.) Macieja Szczygielskiego z obu stron; 4) jeden zagon roli z połową drugiego, zaczynający się od drogi Gorzała i ciągnący ku sadowi, między miedzami urodzonego (Nob.) Andrzeja Domańskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Jana Jurkowskiego z drugiej strony; 5) jeden zagon roli z połową drugiego, zaczynający się od Kniejek i ciągnący ku granicom kownackim, między miedzami urodzonego (Nob.) Piotra Domańskiego z jednej, a tegoż biorącego w zastaw z drugiej strony; 6) jeden zagon roli z połową drugiego, zaczynający się od drogi zwanej Gorzała i ciągnący ku granicom żytkowskim, między miedzami urodzonego (Nob.) Karola Niezabitowskiego z jednej, a tegoż biorącego w zastaw z drugiej strony; 7) dwa zagony siedliska, zaczynające się od drogi Zapłotnej i ciągnące ku stawowi, między miedzami urodzonego (Nob.) Andrzeja Domańskiego z jednej, a tegoż biorącego w zastaw z drugiej strony – w dobrach dziedzicznych wsi Domaniny Gąsiory leżące, puste, z wszelkim prawem, w sumie stu złotych polskich, od teraz na dwa lata, do święta św. Kazimierza przypadającego w roku przyszłym 1745, zastawia, i tak dalej z dwulecia na dwulecie do takiegoż święta. Na intromisję od zaraz zezwolił i obronę przyrzekł. A to pod takimże zakładem stu złotych polskich i forum obecnym.
uwagi i marginalia Na marginesie późniejsza adnotacja: rok 1749 – kwit (quietatio).
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta ipso die Cinerum Anno Domini 1743 (środa, w sam Dzień Popielcowy 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z sumy 636 złp 16 gr; unieważnienie wcześniejszego kwitu, kasacja manifestacji i procesu
strona czynna Wawrzyniec Łempicki Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Felicjan Dąbrowski Gen. · Dłużnik
wartość 636
osoby we wpisie Wawrzyniec Łempicki, s. zm. Jana Łempickiego – kwitujący; Felicjan Dąbrowski, Mikołaj Dłużewski oraz Michał Rucki, wuj zeznającego – kwitowani
miejscowości we wpisie urząd grodzki liwski
Urodzony (Gen.) Wawrzyniec Łempicki, syn zmarłego urodzonego (Gen.) Jana Łempickiego, zdrowy, zeznał, iż urodzonych (Gen.) Felicjana Dąbrowskiego i Mikołaja Dłużewskiego oraz urodzonego (Gen.) Michała Ruckiego, wuja swego, i ich sukcesorów kwituje z pewnej manifestacji uczynionej wobec akt obecnych – unieważniając zarazem wcześniejszy kwit, uczyniony przez siebie na osobę rzeczonego urodzonego (Gen.) Michała Ruckiego wobec tychże akt obecnych; nadto ze sprawy i akcji urzędowej, wytoczonej i wniesionej do urzędu grodzkiego liwskiego przeciw obecnie kwitowanym z tytułu sumy sześciuset trzydziestu sześciu złotych i szesnastu groszy polskich – sumy pierwotnej wraz z należną od niej prowizją – a to z powodu rzeczywistej zapłaty tejże sumy. Manifestację i cały proces kasuje.
uwagi i marginalia Pod wpisem podpis: „Laurentius Łempicki”.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Dominicam Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (wtorek po niedzieli Invocavit, pierwszej niedzieli Wielkiego Postu 1743)
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Kwit z sumy 16 złp i kasacja zapisu zastawnego
strona czynna Stanisław Dąbrowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Tomasz Okniński Nob. · Dłużnik
wartość 16
osoby we wpisie Stanisław, Kazimierz i Hiacynt Dąbrowscy, synowie zm. Marcina Dąbrowskiego zwanego Biernat, bracia rodzeni, bratankowie zm. bezpotomnie Władysława Dąbrowskiego – kwitujący; Tomasz Okniński zwany Szczepanik, s. zm. Adama – kwitowany
miejscowości we wpisie wieś Okniny
Szlachetni (Nob.) Stanisław, Kazimierz i Hiacynt Dąbrowscy, synowie zmarłego urodzonego (Nob.) Marcina Dąbrowskiego zwanego Biernat, bracia między sobą rodzeni, a bratankowie zmarłego bezpotomnie urodzonego (Nob.) Władysława Dąbrowskiego, zdrowi, zeznali, iż urodzonego (Nob.) Tomasza Oknińskiego zwanego Szczepanik, syna zmarłego urodzonego (Nob.) Adama, i jego sukcesorów kwitują z sumy szesnastu złotych polskich – zapisanej przez tegoż kwitowanego wspomnianemu zmarłemu urodzonemu (Nob.) Władysławowi Dąbrowskiemu, stryjowi zeznających, sposobem zastawnym na pewnych dobrach leżących w dobrach dziedzicznych wsi Okniny, wobec akt obecnych; a po bezpotomnej śmierci tegoż stryja przypadłej na zeznających prawem Bożym i naturalnym spadkiem; teraz zaś przez nich rzeczywiście z rąk obecnie kwitowanego odebranej. Kwitują i tenże zapis kasują.
uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donacja) schedy spadkowej po stryju
strona czynna Stanisław Dąbrowski Nob. · Zbywca
strona bierna Tomasz Okniński Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Bracia Dąbrowscy (Stanisław i Kazimierz) – darczyńcy; Tomasz Okniński, s. zm. Adama, i Teresa z Wielgórskich Oknińska, małżonkowie – obdarowani; zm. Władysław Dąbrowski – spadkodawca
miejscowości we wpisie wieś Okniny [Stare] i Grzegowa Woda [odczyt niepewny]; sched (włóka) zwana Dziecinkowska
Ciż bracia, zdrowi, zeznali, iż urodzonemu (Nob.) Tomaszowi Oknińskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Adama, i Teresie z Wielgórskich Oknińskiej, wzajem sobie małżonkom, oraz ich prawym sukcesorom, dobra swoje – przypadłe po zmarłym bezpotomnie urodzonym (Nob.) Władysławie Dąbrowskim, stryju zeznających, prawem Bożym i naturalnym spadkiem – to jest schedę zwaną Dziecinkowska, czyli znajdującą się we włóce (mansus) zwanej Dziecinkowski: w placu, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, rzekach i strumieniach oraz we wszystkich innych do tejże schedy przyległościach i przynależnościach, w dobrach dziedzicznych wsi Okniny i Grzegowa Woda [odczyt niepewny] leżącą, z wszelkim prawem – dają i darują; na wwiązanie od zaraz zezwolili i obronę przyrzekli. A to pod karami ziemskimi i forum obecnego urzędu.
uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inskrypcja) długu 720 złp w czerwonych złotych węgierskich (po 18 złp za sztukę)
strona czynna Adrian Dąbrowski Nob. · Dłużnik
strona bierna Petronela Kikor Gen. · Wierzyciel
wartość 720
osoby we wpisie Adrian Dąbrowski, syn Pawła Dąbrowskiego – dłużnik; Petronela Kikorówna, córka Adama Kikora i Jadwigi Duninówny Borkowskiej, oraz jej prawni sukcesorzy – wierzycielka; Mikołaj Kuczyński, podstoli ziemi drohickiej – od niego suma została podniesiona; Paweł Dąbrowski – ojciec zeznającego, darczyńca dóbr
miejscowości we wpisie Włosty i Olszanka [odczyt drugiej nazwy niepewny] (dobra); województwo podlaskie, ziemia drohicka; akta brańskie i drohickie
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Adrian Dąbrowski, syn urodzonego (Nob.) Pawła Dąbrowskiego, zdrów będąc i odstępując, zeznał, iż urodzonej (Gen.) Petroneli Kikorównie, córce urodzonego (Gen.) Adama Kikora, spłodzonej z urodzoną (Gen.) Jadwigą Duninówną Borkowską, oraz jej prawnym sukcesorom, winien jest i powinien sumę siedmiuset dwudziestu złotych polskich w czerwonych złotych węgierskich, każdy licząc po osiemnaście złotych polskich — którą to sumę dnia dzisiejszego podniósł z rąk wielmożnego (Magn.) Mikołaja Kuczyńskiego, podstolego ziemi drohickiej — sposobem długu pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego. Sumę tę zapisuje i zabezpiecza na wszystkich dobrach swoich, jemu mocą darowizny wieczystej przez urodzonego (Nob.) Pawła Dąbrowskiego, rodzica jego, na jego osobę przed aktami brańskimi w poniedziałek po święcie Nawrócenia św. Pawła Apostoła roku bieżącego 1743 zeznanej, a osobliwie na częściach leżących w dobrach Włosty i Olszanka [odczyt niepewny], tudzież na dobrach, które nabędzie, jako też na jakichkolwiek sumach gdziekolwiek ulokowanych, posiadanych i tych, które posiadać będzie. Zobowiązuje się przy tym i podejmuje, iż sumę tę na pierwsze żądanie tejże wierzycielki zapłaci i przy aktach grodzkich drohickich złoży, a to pod podobnym zakładem siedmiuset dwudziestu złotych polskich, wyznaczając forum urzędu grodzkiego drohickiego do odpowiadania, w województwie podlaskim, a ziemi drohickiej.
uwagi i marginalia Pod wpisem własnoręczny podpis: „Adrian Dąbrowski”. Poniedziałek po Nawróceniu św. Pawła 1743 = 28 I 1743. 720 złp = 40 czerwonych złotych po 18 złp. Nazwy dóbr odczytane niepewnie; w tagach do skanu 062 brak nazw miejscowych.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) połowy części dóbr w Zakrzewie na 350 złp na trzy lata
strona czynna Maciej Rola Gen. · Zbywca
strona bierna Józef Dąbrowski Nob. · Nabywca
wartość 350
osoby we wpisie Maciej Rola, syn zm. Kazimierza Roli – zastawca; Józef Dąbrowski, syn zm. Ludwika Dąbrowskiego – zastawnik; Jan Szaniawski – od niego zastawca nabył te dobra
miejscowości we wpisie Zakrzew
Urodzony (Gen.) Maciej Rola, zmarłego urodzonego (Nob.) Kazimierza syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Józefowi Dąbrowskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Ludwika synowi, i jego następcom dobra swoje, które mu przedtem przez urodzonego (Nob.) Jana Szaniawskiego sposobem obligatoryjnym zostały puszczone – to jest zupełną połowę części dóbr w siedliskach pustych, ogrodach, sadach, roli, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, rzekach i innych do tejże części przyległościach i przynależnościach (drugą połowę od początku dla siebie zachowując) – we wsi Zakrzew leżące i położone, pustką stojące, ze wszystkim [prawem], w sumie trzystu pięćdziesięciu złotych polskich, od dziś na trzy lata, z terminem przypadającym na święto Narodzenia św. Jana Chrzciciela w nadchodzącym roku 1746 [24 czerwca 1746], zastawił; intromisję odtąd na przyszłość dopuszcza i sądowi się poddaje, i to pod podobnym zakładem trzystu pięćdziesięciu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.
uwagi i marginalia Wpis bezpośrednio wynika z poprzedniego (Maciej Rola dysponuje dobrami zakrzewskimi nabytymi zastawem od Jana Szaniawskiego). Osoby i wieś Zakrzew zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Feria Sexta in Crastino Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini Anno ejusdem 1743tio
rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua
Zrzeczenie się praw dożywotnich (abdicatio juris advitalitii)
strona czynna Konstancja Podowska Magn. · wojskiego bracławskiego · Strona
strona bierna Anna Dąbrowska Magn. · Strona
osoby we wpisie Konstancja z Podowskich Dąbrowska, wdowa po zm. Władysławie Dąbrowskim, podkomorzym wileńskim, córka zm. Stanisława Junoszy Podoskiego, wojskiego bracławskiego, i zm. Anny Dąbrowskiej – zeznająca; zm. Kazimierz Dąbrowski, podkomorzy wileński, i zm. Barbara Puzyńska – rodzice jej męża; zm. Michał Dąbrowski, kawaler maltański, komandor łomaski, generał major wojsk koronnych
miejscowości we wpisie Chełm (akta grodzkie); Warszawa (akta grodzkie)
Wielmożna (Magn.) Konstancja z Podowskich, zmarłego wielmożnego (Magn.) Stanisława Junoszy Podoskiego, wojskiego bracławskiego, ze zmarłą wielmożną (Magn.) Anną Dąbrowską spłodzona córka, a zmarłego wielmożnego (Magn.) Władysława Dąbrowskiego, podkomorzego wileńskiego – syna niegdyś wielmożnego (Magn.) Kazimierza Dąbrowskiego, podkomorzego wileńskiego, spłodzonego ze zmarłą wielmożną (Magn.) Barbarą Puzyńską – małżonka pozostała wdowa, zdrowa będąc, zeznała, ustępując,
iż ona od praw dożywotnich – a mianowicie: po pierwsze od tego, które zmarły wielmożny (Magn.) Władysław Dąbrowski, podkomorzy wileński, mąż jej, przed dwoma laty [?] przed aktami grodzkimi chełmskimi w poniedziałek po niedzieli Misericordia Roku Pańskiego 1707 [9 maja 1707] wzajemnie zapisał; a następnie od dalszego, przez zmarłego jaśnie wielmożnego (Illustr.) i przewielebnego (Adm. Rev.) (Illustr. et Religiosiss.) Michała Dąbrowskiego, kawalera maltańskiego, komandora łomaskiego i rotowieckiego [odczyt niepewny], generała majora wojsk koronnych, co do dóbr i wszelkich sum jego własnych, przed aktami grodzkimi warszawskimi w czwartek nazajutrz po święcie św. Wawrzyńca Męczennika roku 1735 [11 sierpnia 1735] urzędowo danego i zeznanego, a do akt niniejszych w czwartek przed świętem św. Wawrzyńca Męczennika Roku Pańskiego 1737 [8 sierpnia 1737] sposobem oblaty podanego –
od obu jej służących odstępuje i obu tych praw dożywotnich się zrzeka niniejszym.
[Podpis:] K. P. Dąbrowska
uwagi i marginalia Wpis magnacki – dotyczy rodziny podkomorzych wileńskich Dąbrowskich. Obie daty zweryfikowane: niedziela Misericordia 1707 – 8 V, poniedziałek po niej – 9 V 1707; św. Wawrzyniec 10 VIII 1735 – środa, czwartek nazajutrz – 11 VIII 1735; św. Wawrzyniec 10 VIII 1737 – sobota, czwartek przed nim – 8 VIII 1737. UWAGA: nazwisko panieńskie matki męża odczytano jednoznacznie jako Puzyńska, podczas gdy tagi do skanu 107 podają „Barbara Celińska Dąbrowska” – rozbieżność odnotowana (Puzyna/Puzyńska to rodzina litewska, co odpowiada urzędowi podkomorzego wileńskiego). Michał Dąbrowski – kawaler maltański i generał major wojsk koronnych.
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Sabbatho in Vigilia Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus
Urzędowe umocnienie (roboratio) skryptu ręcznego z 22 VI 1743, danego matce
strona czynna Stanisław Dąbrowski Magn. · podczaszy liwski · Strona
strona bierna Konstancja Podowska Magn. · Strona
osoby we wpisie Stanisław Dąbrowski, podczaszy liwski, wicepułkownik wojsk Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej – zeznający; Konstancja z Podowskich Dąbrowska, podkomorzyna wileńska, jego matka – na jej rzecz skrypt
miejscowości we wpisie Łuków
Wielmożny (Magn.) Stanisław Dąbrowski, wicepułkownik wojsk Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, podczaszy liwski, zdrowy będąc, zeznał, ustępując, iż on skrypt pewien ręczny, sporządzony i datowany tu w Łukowie dnia 22 miesiąca czerwca roku bieżącego 1743, przez niego samego zeznającego na rzecz wielmożnej (Magn.) Konstancji z Podowskich Dąbrowskiej, podkomorzyny wileńskiej, najdroższej matki swojej, wystawiony, ręką własną podpisany i pieczęcią umocniony, zakładem w tymże skrypcie oznaczonym utwierdzony – we wszystkim umacnia i zatwierdza (zatwierdza), i to pod podobnym zakładem w tymże skrypcie oznaczonym, wskazując do odpowiadania sądy wszelkich urzędów i sądów.
[Podpis:] Stanislaus Dąbrowski
uwagi i marginalia Skrypt spisany w Łukowie 22 VI 1743, a więc tego samego dnia co zeznanie. Urząd zeznającego („Pincerna Livensis” – podczaszy liwski) odczytany pewnie; tytuł wojskowy: Vice-Colonellus (wicepułkownik).
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Sabbatho in Vigilia Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Wzajemna kwitacja z sum łącznie 90 364 złp 23 gr 1 szeląg oraz kasacja zapisów, kontraktów i manifestacji (dobra Branica)
strona czynna Konstancja Podowska Magn. · podczaszy liwski · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Maria Kątska Magn. · starosty tłumackiego · Dłużnik
wartość 90364
osoby we wpisie Konstancja z Podowskich Dąbrowska, wdowa po zm. Władysławie Dąbrowskim, podkomorzym wileńskim, oraz Stanisław Dąbrowski, podczaszy liwski, wicepułkownik, jej syn – kwitujący; Maria z Kątskich, żona Eustachego Potockiego, starosty tłumackiego i dubieńskiego, wnuczka Konstancji ze Szczuków, podkanclerzyny litewskiej – kwitowana; Stanisław Szymanowski, podczaszy bracławski, plenipotent Potockich – kwitujący w ich imieniu; zm. Michał Dąbrowski, kawaler maltański, komandor łomaski, generał major wojsk koronnych; zm. Stanisław Szczuka, podkanclerzy litewski; Wiktoria ze Szczuków, 2° voto Cetnerowa, kuchmistrzyni koronna; zm. Jan Stanisław Kątski
miejscowości we wpisie Branica, Wola Bezwola, Zbytków [odczyt niepewny] – województwo lubelskie, ziemia łukowska; Warszawa; Halicz; Łomazy (komandoria); Łuków
Wielmożni (Magn.) Konstancja z Podowskich Dąbrowska, zmarłego wielmożnego (Magn.) Władysława Dąbrowskiego, podkomorzego wileńskiego, małżonka pozostała wdowa, matka, oraz Stanisław Dąbrowski, podczaszy liwski, wicepułkownik wojsk Jego Królewskiej Mości, syn – z wyżej wspomnianym zmarłym wielmożnym (Magn.) Władysławem Dąbrowskim przed zmianą stanu świeckiego na duchowny w prawowitym łożu spłodzony, a zmarłego jaśnie wielmożnego (Illustr.) i przewielebnego (Adm. Rev.) (Illustr. et Religiosiss.) Michała Dąbrowskiego, kawalera maltańskiego, synowiec i po tymże ojcu oraz stryju jedyny prawowity sukcesor – zdrowi będąc, zeznali, ustępując,
iż oni wielmożną (Magn.) Marię z Kątskich – zmarłych wielmożnych (Magn.) Jana Stanisława dwojga imion i Wiktorii ze Szczuków Kątskich, małżonków, w pierwszym łożu prawowicie zrodzoną córkę, wielmożnej (Magn.) Konstancji ze Złotego Potoku Szczukowej, podkanclerzyny Wielkiego Księstwa Litewskiego, wnuczkę, a wielmożnego (Magn.) Eustachego Potockiego, starosty tłumackiego i dubieńskiego, prawowitą małżonkę, jedyną sukcesorkę i dziedziczkę – oraz jej następców kwitują z dwóch sum, a mianowicie:
z pierwszej – siedmiu tysięcy ośmiuset ośmiu talarów bitych (imperiałów) i ośmiu groszy polskich: naprzód zapisem dłużnym przed aktami grodzkimi warszawskimi w środę po święcie św. Piotra w Okowach roku 1718 [3 sierpnia 1718] na sumę trzech tysięcy stu pięćdziesięciu ośmiu talarów bitych – przez zmarłą wielmożną (Magn.) Konstancję ze Złotego Potoku Szczuczynę, podkanclerzynę litewską, wdowę po zmarłym wielmożnym (Magn.) Stanisławie Szczuce, podkanclerzym litewskim, babkę teraźniejszej kwitowanej – sukcesorom zmarłego wielmożnego (Magn.) Władysława Dąbrowskiego, podkomorzego wileńskiego, zeznanym; a następnie zapisem dalszym na sumę czterech tysięcy sześciuset pięćdziesięciu tychże talarów bitych, przy umocnieniu urzędownym niżej opisanego kontraktu przez tęż podkanclerzynę litewską zmarłemu jaśnie wielmożnemu (Illustr.) Michałowi Dąbrowskiemu, kawalerowi maltańskiemu, zabezpieczonym;
a także z kontraktu obligatoryjnego, zawartego między tąż wielmożną (Magn.) Konstancją Szczuczyną z jednej a wyżej wspomnianym zmarłym Michałem Dąbrowskim, kawalerem maltańskim – imieniem własnym i zeznającego – z drugiej strony, sporządzonego i datowanego w Warszawie dnia 24 października tegoż roku 1718, rękami kontrahentów podpisanego, w aktach warszawskich w sobotę po święcie św. Mateusza Apostoła tegoż roku [24 września 1718] umocnionego urzędownie, a do akt niniejszych grodzkich starościńskich łukowskich w roku 1736 sposobem oblaty podanego, włącznie –
a to sposobem zabezpieczenia na dobrach Branica, Wola Bezwola i Zbytków [odczyt niepewny], w województwie lubelskim, w ziemi zaś łukowskiej leżących; które to sumy, licząc imperiał po osiem złotych bieżącej w Królestwie monety, czynią sześćdziesiąt dwa tysiące czterysta sześćdziesiąt cztery złote i osiem groszy polskich;
z drugiej zaś – siedmiuset dwudziestu czterech czerwonych złotych węgierskich, trzystu czterdziestu sześciu talarów i dwóch złotych, tudzież tysiąca siedmiuset trzydziestu pięciu tynfów i dwóch szóstaków, przez wspomnianą wielmożną (Magn.) Wiktorię ze Szczuków, drugiego małżeństwa Cetnerową, kuchmistrzynię koronną, skryptem ręcznym danym w Warszawie dnia 16 października Roku Pańskiego 1739, a do akt niniejszych łukowskich w czwartek w przeddzień święta św. Michała Archanioła roku 1741 [28 września 1741] sposobem oblaty podanym, u tegoż jaśnie wielmożnego (Illustr.) Michała Dąbrowskiego, kawalera maltańskiego, wyżej wspomnianego stryja, zaciągniętych i do zapłaty wraz z prowizją tymże skryptem zabezpieczonych;
tudzież z testamentu ostatniej woli, przez tegoż jaśnie wielmożnego (Illustr.) stryja sporządzonego w komandorii łomaskiej dnia 26 listopada Roku Pańskiego 1740, w aktach konsystorza janowskiego [odczyt niepewny] umocnionego urzędownie, a do akt urzędu niniejszego w poniedziałek po święcie Trzech Króli roku 1741 [9 stycznia 1741] sposobem oblaty podanego –
wraz z prowizją od sumy kapitalnej osiemnastu tysięcy złotych, piętnastu groszy i jednego szeląga polskiego, liczoną od terminu w tymże skrypcie do zapłaty oznaczonego, to jest od święta Narodzenia św. Jana Chrzciciela roku 1734, wedle wyroków trybunalskich, do podobnego święta roku 1744, w połowie, a obecnie do dnia dzisiejszego za dwa lata w całości przypadającą i obliczoną, sprowadzoną do sumy dziewięciu tysięcy pięciuset złotych polskich, przez tęż wielmożną (Magn.) kwitującą z sumy stanowiącej cenę dóbr Branica z przyległościami podniesioną –
które to sumy kapitalne i prowizyjne, razem obliczone na dziewięćdziesiąt tysięcy trzysta sześćdziesiąt cztery złote, dwadzieścia trzy grosze i jeden szeląg polski, zostały im obecnie rzeczywiście i skutecznie wypłacone;
tudzież z wszelkich pretensji z posiadania wyżej wymienionych dóbr wynikających i do dnia dzisiejszego zaszłych, nic sobie z nich prawa ani pretensji nie zachowując, oraz z manifestacji uczynionych tak przez tegoż jaśnie wielmożnego (Illustr.) poprzednika, jak i przez nich samych zeznających, co do całego jakimkolwiek sposobem wszczętego procesu – kwitują, a zapisy powyższe, zabezpieczenie kontraktów, manifestacje i wskazane w nich postępowania znoszą, kasują, umarzają i unieważniają wieczyście i na zawsze.
Tamże następnie wielmożny (Magn.) Stanisław Szymanowski, podczaszy bracławski, wielmożnych (Magn.) Eustachego i Marii z Kątskich Potockich, starostów tłumackich i dubieńskich, małżonków, prawowicie ustanowiony komisarz i do dokonania powyższego przed aktami grodzkimi halickimi [odczyt niepewny] w sobotę po uroczystych świętach Zesłania Ducha Świętego roku bieżącego 1743 [8 czerwca 1743] szczególnie zapisany plenipotent, przed urzędem i aktami niniejszymi osobiście stanąwszy, zdrowy będąc, zeznał, ustępując,
iż on – mocą służącej mu plenipotencji – wyżej wymienionych wielmożnych (Magn.) Konstancję z Podowskich, matkę, i Stanisława, podczaszego liwskiego, syna, Dąbrowskich oraz ich następców kwituje z wszelkich pretensji, z gruntu i posiadania wyżej wymienionych dóbr Branica z przyległościami jakimkolwiek tytułem wynikających, do nich zaś kwitowanych z racji jego mocodawców odnoszących się i do dnia dzisiejszego zaszłych, nic z nich na rzecz swoich mocodawców nie zachowując, tudzież z manifestacji, relacji, zapisów i innych postępowań – a manifestacje, relację i całe postępowanie kasuje, za pośrednictwem niniejszych zeznań we wszystkim.
[Podpisy:] K. P. Dąbrowska; Stanislaus Dąbrowski; Stanislaus Szymanowski, podczaszy bracławski
uwagi i marginalia Najobszerniejszy i finansowo największy wpis w opracowanym dotąd materiale: rozliczenie 90 364 złp 23 gr 1 szeląga między Dąbrowskimi a Potockimi z tytułu dóbr Branica. Wpis ciągnie się przez trzy skany (107–109), karty 104r–105v. Wszystkie daty zweryfikowane rachunkiem kalendarzowym i wewnętrznie spójne (m.in. 1 VIII 1718 – poniedziałek, środa po nim 3 VIII; 21 IX 1718 – środa, sobota po nim 24 IX; św. Michał 29 IX 1741 – piątek, czwartek w przeddzień 28 IX; Trzech Króli 6 I 1741 – piątek, poniedziałek po nim 9 I). Kwoty podano w trzech walutach: talarach bitych (imperiałach, po 8 złp), czerwonych złotych węgierskich, tynfach i szóstakach. Nazwa dóbr „Zbytków” i akta halickie odczytane niepewnie.
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Sabbatho in Vigilia Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) całej schedy wraz z poddanymi, także zbiegłymi
strona czynna Józef Jezierski Gen. · Zbywca
strona bierna Jerzy Szaniawski Magn. · podczaszy lubelski · Nabywca
osoby we wpisie Józef Jezierski, syn zm. Krzysztofa Jezierskiego zwanego Byk i zm. Zofii Dąbrowskiej – darczyńca; Jerzy Szaniawski, podczaszy lubelski – obdarowany
miejscowości we wpisie Domaszewnica
Urodzony (Gen.) Józef Jezierski, zmarłego urodzonego (Gen.) Krzysztofa Jezierskiego zwanego Byk ze zmarłą urodzoną (Gen.) Zofią Dąbrowską spłodzony syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on wielmożnemu (Magn.) Jerzemu Szaniawskiemu, podczaszemu lubelskiemu, i jego następcom dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest całą i zupełną schedę swoją – w placach, budynkach i zabudowaniach jakichkolwiek, ogrodach, sadach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, rzekach i strumieniach, tudzież z poddanymi i mieszkańcami wraz z ich robocizną, dziećmi, bydłem i trzodą, z całą majętnością domową i sprzętem gospodarskim, z dniami robocizny, daninami, dawkami i wszelkimi powinnościami, jako też z polami i łąkami przez nich dzierżonymi i posiadanymi oraz z innymi do tychże dóbr przyległościami – nic sobie ani następcom swoim nie zostawiając i nie wyłączając – we wsi dziedzicznej Domaszewnica położoną i leżącą, ze wszystkim daje i darowuje. Intromisję od zaraz przyzwala, obronę prawną ogólną przyrzeka, a to pod szkodami ziemskimi i pod sądem niniejszym; a to tak co do poddanych obecnie osiadłych, jak i zbiegłych, z wolnym ich odzyskaniem.
[Podpis własnoręczny:] Jozef Jezierski z Popław [odczyt predykatu niepewny]
uwagi i marginalia Na karcie 145r zaczyna się trzynasty protokół inskrypcji. Data sesji zweryfikowana: św. Franciszka 4 X 1743 przypadało w piątek, poniedziałek po nim to 7 X 1743. Osoby i wieś Domaszewnica zgodne z tagami PTG do skanu 148. Ważne dla całego opracowania: tag do skanu 148 potwierdza imię „Jerzy Szaniawski, podczaszy lubelski” – co rozstrzyga wątpliwość z wpisu nr 812, gdzie tag do skanu 130 podawał „Grzegorz”.
data w brzmieniu kancelarii Protocollon Inscriptionum 13tium. Feria Secunda post Festum Sancti Francisci Confessoris proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) dwunastu zagonów roli na 16 złp na rok
strona czynna Ignacy Dąbrowski Nob. · Zbywca
strona bierna Paweł Borkowski Nob. · Nabywca
wartość 16
osoby we wpisie Ignacy Dąbrowski, syn zm. Wojciecha – zastawca; Paweł Borkowski, syn zm. Kazimierza – zastawnik; Piotr Ługowski i Jan Ługowski zwany Suchmiak – sąsiedzi graniczni
miejscowości we wpisie Ługi Rętki, Borki Werki, granice lipińskie
Urodzony (Nob.) Ignacy Dąbrowski, zmarłego urodzonego (Nob.) Wojciecha syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Pawłowi Borkowskiemu, zmarłego Kazimierza Borkowskiego synowi, i jego następcom dobra nabyte, to jest dwanaście zagonów w jednym miejscu, poczynając od wsi Borki Werki, ciągnących się ku granicom lipińskim, między miedzami urodzonego (Nob.) Piotra Ługowskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Jana Ługowskiego zwanego Suchmiak z drugiej strony, we wsi dziedzicznej Ługi Rętki położone i leżące, próżne, ze wszystkim – w sumie szesnastu złotych polskich, od dziś na rok, z terminem przypadającym na święto św. Łukasza Ewangelisty w roku następnym 1744, zastawia; a potem z roku na rok. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod zakładem szesnastu złotych polskich i pod sądem niniejszym.
[Podpis własnoręczny:] Ignacy Dąbrowski
Wobec subdelegowanego urodzonego (Gen.) Antoniego Kolumny Cieciszewskiego, wicegerenta grodzkiego łukowskiego.
uwagi i marginalia Osoby i wsie Ługi Rętki oraz Borki Werki zgodne z tagami PTG do skanu 156. Wpis przyjęty przed subdelegatem Antonim Kolumną Cieciszewskim.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Festum Sancti Lucae Evangelistae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit generalny z zapisów, kwitacji i pretensji
strona czynna Adam Celiński Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Adam Celiński Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Adam Celiński, syn zm. Sebastiana – kwitujący; Maciej i Antoni Celińscy, bracia rodzeni, oraz Wojciech Dąbrowski – kwitowani
miejscowości we wpisie akta grodzkie łukowskie
Urodzony (Nob.) Adam Celiński, zmarłego urodzonego (Nob.) Sebastiana syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonych (Nob.) Macieja i Antoniego Celińskich, braci między sobą rodzonych, oraz Wojciecha Dąbrowskiego i ich następców – z jakichkolwiek zapisów przez nich zeznanych, z uczynionych kwitacji, tudzież z relacji, a także ze wszystkich i poszczególnych pretensji do dnia dzisiejszego zachodzących – wyznając, iż uczyniono mu zadość we wszystkim, kwituje.
uwagi i marginalia Wojciech Dąbrowski nie występuje w tagach PTG do skanu 158; nazwisko odczytane z rękopisu („Albertum Dombrowski”) – rozbieżność odnotowana.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi Sanctorum Simonis et Judae Apostolorum Anno Domini 1743 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) dwudziestu sześciu zagonów roli za 50 złp do dnia św. Walentego 1745
strona czynna Ignacy Dąbrowski Nob. · Zbywca
strona bierna Józef Ługowski Nob. · Nabywca
wartość 50
osoby we wpisie Ignacy Dąbrowski, syn zm. Wojciecha Dąbrowskiego – zastawiający; Józef Ługowski, syn Jana Ługowskiego – biorący w zastaw; Wojciech Dąbrowski – zmarły ojciec zastawiającego; Jan Ługowski – ojciec biorącego
miejscowości we wpisie wieś Ługi Wielkie; droga Zapłotnia
Urodzony (Nob.) Ignacy Dąbrowski, zmarłego urodzonego (Nob.) Wojciecha Dąbrowskiego syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Józefowi Ługowskiemu, urodzonego (Nob.) Jana Ługowskiego synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne nabyte, to jest dwadzieścia sześć zagonów roli, poczynając od drogi Zapłotniej, a ciągnących się na jedno stajanie, między miedzami [zastawiającego] z jednej, a zastawnika z drugiej strony — we wsi dziedzicznej Ługi Wielkie leżące, ze wszystkim, w sumie pięćdziesięciu złotych polskich, odtąd do roku i dnia świętego Walentego Męczennika przypadającego w roku 1745, w zastaw daje i zastawia. Intromisję przyzwala, prawem pospolitym się rządząc, a to pod podobnym zakładem pięćdziesięciu złotych polskich, dla którego wskazuje sąd niniejszy.
[Podpis własnoręczny:] Ignacy Dąbrowski
uwagi i marginalia Drugi człon nazwy wsi odczytany początkowo niepewnie; rozstrzygnięty na „Wielkie” dzięki tagowi miejscowemu PTG do skanu 57-047 („Ługi Wielkie”), gdzie występuje ta sama wieś. Termin wykupu identyczny jak we wpisie 1159 (dzień św. Walentego 1745), co potwierdza rachubę „rok i dzień” od daty wpisu. Zeznający podpisał się własnoręcznie po polsku. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-018.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta pridie Festi Sancti Valentini Anno Christi Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zatwierdzenie (roboratio) prywatnego kontraktu zastawnego spisanego w Łukowie 14 III 1744
strona czynna Jan Zakrzewski Nob. · Strona
strona bierna Maciej Rola Nob. · Strona
osoby we wpisie Jan Zakrzewski – strona pierwsza; Maciej Rola i Józef Dąbrowski – strona druga
miejscowości we wpisie wieś Zakrzew; miasto Łuków (miejsce spisania kontraktu)
W poniedziałek po niedzieli Laetare Wielkiego Postu, Roku Pańskiego 1744.
Urodzony (Nob.) Jan Zakrzewski z jednej, a Maciej Rola i Józef Dąbrowski z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali i uznali, iż oni kontrakt zastawny, dotyczący schedy w dobrach wsi Zakrzew ciążącej i leżącej, między sobą zawarty i wydany, a tu, w Łukowie, dnia czternastego miesiąca marca roku teraz bieżącego sporządzony i spisany oraz ręką własną podpisany, zakładem stu złotych polskich umocniony, we wszystkich punktach umacniają i zatwierdzają, a to pod zakładem stu złotych polskich. Sąd niniejszy.
uwagi i marginalia Klasyczna **roboratio**: strony wnoszą do akt grodzkich prywatny kontrakt sporządzony dwa dni wcześniej w Łukowie, żeby nadać mu moc wieczystą. Wpis dokumentuje obieg dokumentów prywatnych obok ksiąg – data i miejsce spisania podane wprost. Osoby i wieś zgodne z tagami PTG do skanu 57-035.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Dominicam Laetare Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae
Cesja (cessio) sumy 110 złp, przechodzącej przez trzy ręce
strona czynna Piotr Ługowski Nob. · Zbywca (cedent)
strona bierna Piotr Ługowski Nob. · Nabywca
wartość 110
osoby we wpisie […] Ługowski, syn zm. Piotra Ługowskiego zwanego Szuchnik – cedujący; Jan Ługowski i Maciej Ługowski – nabywcy cesji; […] Dąbrowski, syn zm. Wojciecha – pierwotny zapisujący sumę; Piotr Ługowski – pośredni cedent
miejscowości we wpisie —
Urodzony (Nob.) […] Ługowski, zmarłego urodzonego (Nob.) Piotra zwanego Szuchnik syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Janowi Ługowskiemu i urodzonemu (Nob.) Maciejowi Ługowskiemu, synowi, oraz ich następcom sumę stu dziesięciu złotych polskich — naprzód i pierwotnie przez urodzonego (Gen.) […] Dąbrowskiego, zmarłego urodzonego (Gen.) Wojciecha syna, urodzonemu (Nob.) Piotrowi Ługowskiemu sposobem zastawnym na pewnych dobrach we wsi dziedzicznej […] leżących, przed aktami niniejszymi we czwartek po niedzieli Reminiscere Wielkiego Postu Roku Pańskiego 1732 zapisaną, a następnie przez tegoż urodzonego (Nob.) Piotra Ługowskiego przed tymiż aktami w sobotę w wigilię święta Narodzenia świętego Jana Chrzciciela Roku Pańskiego 1742 ustąpioną, obecnie zaś przez niego, działającego, odebraną — ze wszystkim ustępuje i ceduje; wszystkie zaś prawa przelewa. Intromisję [od zaraz przyzwala], prawem pospolitym się rządząc, z rzeczy i osoby swojej, a to pod podobnym zakładem stu dziesięciu złotych polskich. Sąd niniejszy.
[Zeznający] pisma nieświadomy.
uwagi i marginalia Imię cedującego i nazwa wsi urwane przy grzbiecie oprawy. Osoby i przydomek „Szuchnik” zgodne z tagami PTG do skanu 57-056.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Diem Misericordiae proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Cesja (cessio) sumy zastawnej 50 złp
strona czynna Maciej Ługowski Nob. · Zbywca (cedent)
strona bierna Maciej Ługowski Nob. · Nabywca
wartość 50
osoby we wpisie […] Ługowski, syn zm. Macieja Ługowskiego – cedujący; […] Ługowski, syn zm. Piotra Ługowskiego zwanego Szuchnik, oraz Maciej Ługowski – nabywcy cesji; Ignacy Dąbrowski – pierwotny zapisujący sumę
miejscowości we wpisie wieś Izdebki
Urodzony (Nob.) […] Ługowski, zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) […] Ługowskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Piotra zwanego Szuchnik synowi, i urodzonemu (Nob.) Maciejowi Ługowskiemu oraz ich następcom sumę pięćdziesięciu złotych polskich — jemu, działającemu, przez urodzonego (Gen.) Ignacego Dąbrowskiego sposobem zastawnym na pewnych dobrach we wsi dziedzicznej Izdebki leżących, przed aktami niniejszymi w poniedziałek [przed] dniem świętego Marcina Biskupa Roku Pańskiego 1740 zapisaną, a obecnie przez niego, działającego, odebraną — ze wszystkim ustępuje; wszystkie zaś prawa przelewa. Intromisję od zaraz przyzwala, prawem [pospolitym się rządząc], z rzeczy i osoby działającego, a to pod podobnym zakładem pięćdziesięciu pięciu złotych polskich. Sąd niniejszy.
[Zeznający] pisma nieświadomy.
uwagi i marginalia **Rozbieżność liczbowa w źródle:** suma cedowana wynosi pięćdziesiąt złotych, a zakład (vadium) pięćdziesiąt pięć – zapisano obie liczby tak, jak w rękopisie, bez uzgadniania (por. podobną rozbieżność we wpisie 1338). Imiona obu Ługowskich urwane przy grzbiecie oprawy. Ignacy Dąbrowski występuje też we wpisie 1160 jako zastawiający grunt w Ługach Wielkich.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Diem Misericordiae proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) całej schedy ojczystej we wsi Zakrzew za 200 złp na trzy lata, z obowiązkiem wykupu wcześniejszego zastawu 100 złp
strona czynna Jan Zakrzewski Gen. · Zbywca
strona bierna Jan Feierwarz Gen. · Nabywca
wartość 200
osoby we wpisie Jan Zakrzewski, syn zm. Jana Zakrzewskiego – zastawiający; Jan Feierwarz [odczyt nazwiska niepewny], dowódca piechoty nadwornej jaśnie oświeconych książąt Czartoryskich, wojewody ruskiego – biorący w zastaw; Maciej Rola i Józef Dąbrowski – wcześniejsi zastawnicy sumy 100 złp
miejscowości we wpisie wieś Zakrzew
Urodzony (Gen.) Jan Zakrzewski, zmarłego urodzonego (Gen.) również Jana Zakrzewskiego syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Gen.) Janowi Feierwarzowi [odczyt nazwiska niepewny], dowódcy piechoty nadwornej jaśnie oświeconych książąt Czartoryskich, wojewody ruskiego, i jego następcom dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest całą i zupełną schedę swoją w siedliskach, budynkach, [zabudowaniach], ogrodach, sadach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, zaroślach, chrustach, zasiekach, jeziorach, błotach, strumieniach, rzekach i innych do tych dóbr przyległościach i przynależnościach, nic sobie ani swoim następcom nie zostawiając — we wsi dziedzicznej Zakrzew leżącą, wolną [od obciążeń], poza kontraktem zastawnym zawartym między nim z jednej a urodzonymi (Nob.) Maciejem Rolą i Józefem Dąbrowskim z drugiej strony, a więc poza sumą stu złotych polskich u tychże Roli i Dąbrowskiego zostawioną, którą obecny zastawnik z własnego mienia wykupić będzie powinien — ze wszystkim, w sumie dwustu złotych polskich, odtąd na trzy lata, to jest do święta św. Wojciecha Biskupa przypadającego w roku 1746, zastawia, a po tym [terminie z roku na rok]. Intromisję od zaraz [przyzwala] prawem powszechnym, a to pod podobnym zakładem dwustu złotych polskich. Sąd niniejszy.
[Zeznający] pisma nieświadomy, znak krzyża zamiast podpisu kładzie.
uwagi i marginalia Jedyny w tej partii księgi wpis, w którym stroną jest oficer wojsk nadwornych magnackich: „praefectus militum pedestrium curialium Illustrissimorum Ducum Czartoryskich Palatini Russiae”, a więc dowódca piechoty nadwornej książąt Czartoryskich, wojewody ruskiego (August Aleksander Czartoryski, wojewoda ruski od 1731 r.). Nazwiska dowódcy nie odczytano pewnie („Feierwarz / Zeierwarz”); tagi PTG do skanu 57-062 również pozostawiają je nierozwiązane („Jan ?”, „? Czartoryski”), co potwierdza trudność odczytu. Wieś Zakrzew zgodna z tagami. Konstrukcja rzadka: zastaw obciążony obowiązkiem wykupienia przez zastawnika wcześniejszego zastawu 100 złp — realna wartość transakcji to 300 złp.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Dominicam Jubilate proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Urzędowe umocnienie (roboratio) kontraktu zastawnego dóbr Kopina i Karczówek, spisanego w Łukowie 26 VI 1744, pod zakładem 40 000 złp
strona czynna Michał Karczewski Magn. · łowczowie · Strona
strona bierna Stanisław Dąbrowski Magn. · cześnik liwski · Strona
osoby we wpisie Michał Karczewski i Teresa z Załuskich Karczewska, małżonkowie, łowczowie ziemi czerskiej (żona w asystencji męża) – strona pierwsza; Stanisław Dąbrowski, cześnik liwski – strona druga; wszyscy podpisani własnoręcznie
miejscowości we wpisie Łuków; dobra Kopina i Karczówek [odczyt niepewny], w ziemi łukowskiej
Wielmożni (Magn.) **Michał Karczewski i Teresa z Załuskich, małżonkowie, łowczowie ziemi czerskiej**, z jednej, a **Stanisław Dąbrowski, cześnik liwski**, z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali — a małżonka w asystencji tegoż męża swego zeznała — iż oni
kontrakt pewien **zastawny (obligatorius)**, dotyczący dóbr **Kopina i Karczówek** [odczyt niepewny], tu, w ziemi łukowskiej, leżących, **daty jego w Łukowie, i to dnia dzisiejszego, to jest 26 miesiąca czerwca roku bieżącego 1744**, między nimi, zeznającymi, spisany, obustronnie podpisany, **pod zakładem czterdziestu tysięcy złotych polskich** sporządzony —
we wszystkim [zatwierdzają] i, wraz z warunkami w tymże oryginalnym kontrakcie zawartymi, przez siebie, zeznających, uznanym — umacniają; a to pod podobnym zakładem **czterdziestu tysięcy złotych polskich**, co do którego forum urzędu niniejszego [obierają].
[Podpisy własnoręczne:] Michał Karczewski m.p.; Teresa Karczewska; Stanisław Dąbrowski m.p.
uwagi i marginalia **Największy zakład (vadium) w całym opracowaniu — 40 000 złotych polskich.** Dotychczasowy rekord (7200 złp, wpis 1615) zostaje przekroczony ponad pięciokrotnie. Wskazuje to na kontrakt zastawny obejmujący cały klucz dóbr, nie zaś pojedyncze grunty. Kontrakt spisano **w Łukowie tego samego dnia** i natychmiast umocniono w grodzie — najkrótszy możliwy obieg dokumentu. **Michał Karczewski i Teresa z Załuskich występują wspólnie jako łowczowie ziemi czerskiej** (tytuł żony pochodny od urzędu męża); **Stanisław Dąbrowski — cześnik liwski**. Karczewscy z ziemi czerskiej pojawiają się w tej księdze po raz drugi (por. wpisy 1554–1555, dotyczące kasztelanów liwskich Karczewskich). Nazwa drugich dóbr odczytana niepewnie („Karczówek”); tagi PTG do skanów 57-115 i 57-116 nie zawierają tych nazw. Osoby zgodne z tagami PTG („Michał Karczewski”, „Teresa Załuska Karczewska”, „Stanisław Dąbrowski”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) trzech wsi — Kujawy, Kopina i Karczówek — z folwarkami, młynami, karczmami, browarami i poddanymi, na trzy lata za 40 000 złp, pod zakładem 40 000 złp
strona czynna Michał Karczewski Magn. · łowczowie · Zbywca
strona bierna Stanisław Dąbrowski Magn. · cześnik · Nabywca
wartość 40000
osoby we wpisie Michał Karczewski i Teresa z Załuskich Karczewska, łowczowie ziemi czerskiej (żona w asystencji męża) – zastawiający (podpisy własnoręczne); Stanisław Dąbrowski, cześnik ziemi liwskiej – biorący w zastaw
miejscowości we wpisie wsie Kujawy [odczyt niepewny], Kopina i Karczówek [odczyt niepewny]
Wielmożni (Magn.) **Michał Karczewski i Teresa z Załuskich, małżonkowie, łowczowie ziemi czerskiej**, zdrowi będąc, zeznali — a każde z nich, zwłaszcza Wielmożna (Magn.) małżonka w asystencji Wielmożnego (Magn.) męża swego, zeznało — iż oni Wielmożnemu (Magn.) **Stanisławowi Dąbrowskiemu, cześnikowi ziemi liwskiej**, i jego następcom
dobra swoje — Wielmożnej (Magn.) małżonki dziedziczne, Wielmożnego (Magn.) zaś męża prawami jego posiadane — to jest: w siedliskach, budynkach, budowlach jakichkolwiek, ogrodach, sadach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, zagajnikach, zaroślach, chrustach, jeziorach, moczarach, rzekach i strumieniach, **stawach i sadzawkach rybnych, młynach i młynarzach**, miarach [zbożowych], **karczmach, karczmarzach i browarach**;
tudzież **z poddanymi, kmieciami, ogrodnikami (hortulani) i komornikami (inquilini)**, wraz z ich żonami, dziećmi, bydłem i trzodą, z całą ich majętnością i sprzętem domowym; niemniej z rolami, polami i łąkami przez nich dzierżonymi i posiadanymi, oraz z pozostałymi robociznami, **powinnościami [angarie] dziennymi i nocnymi**, i całym **posłuszeństwem poddańczym**, tak jak z dawna były i istnieją —
w dziedzictwach wsi **Kujawy [odczyt niepewny], Kopina i Karczówek [odczyt niepewny]** położone i leżące, ze wszystkim —
**w sumie czterdziestu tysięcy złotych polskich, odtąd na trzy lata, do święta Narodzenia św. Jana Chrzciciela przypadającego w roku przyszłym 1747, zastawiają**; na wwiązanie odtąd zezwalają i obronę powszechną przyrzekają, a to pod podobnym zakładem czterdziestu tysięcy złotych polskich, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
[Podpisy własnoręczne:] M. Karczewski m.p.; Teresa Karczewska
uwagi i marginalia **Największa transakcja majątkowa w całym opracowaniu: zastaw trzech wsi za 40 000 złotych polskich na trzy lata.** Wpis stanowi wykonanie kontraktu umocnionego w tym samym dniu (wpis 1695). **Najpełniejszy w opracowaniu opis substancji dóbr folwarcznych:** obok gruntów wyliczono **stawy i sadzawki rybne, młyny wraz z młynarzami, karczmy z karczmarzami i browary**, a z ludności — **poddanych, kmieci, ogrodników i komorników** z rodzinami, inwentarzem i sprzętem, wraz z robociznami, **angariami dziennymi i nocnymi** oraz „całym posłuszeństwem poddańczym… jak z dawna”. Dla badań nad gospodarką folwarczną ziemi łukowskiej jest to materiał pierwszorzędny (por. mniej rozbudowany wpis 1627). **Rozróżnienie tytułów prawnych małżonków:** dobra są **dziedziczne po żonie**, mąż ma do nich jedynie prawa nabyte — dlatego to ona jest właściwą zastawczynią, działającą w asystencji męża. Nazwy dwóch z trzech wsi odczytane niepewnie; tagi PTG do skanów 57-115 i 57-116 nie zawierają żadnej z nich.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna półtora zagona roli macierzystej
strona czynna Marianna Cichowska Nob. · Zbywca
strona bierna Piotr Domański Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Marianna Cichowska, córka Jana Cichowskiego i zm. Krystyny z Dąbrowskich, 1v. żona zm. Stanisława Tchórzewskiego, 2v. żona Łukasza Klembowskiego, w asystencji męża – darczyni; Piotr Domański i Wojciech, syn – obdarowani
miejscowości we wpisie wieś Paszki Wielkie; rzeka Białka; miejsce zwane Dąb [odczyt niepewny]
Urodzona (Nob.) Marianna Cichowska, urodzonego (Gen.) Jana Cichowskiego ze zmarłą urodzoną (Gen.) Krystyną Dąbrowską spłodzona córka — pierwszego małżeństwa zmarłego urodzonego (Gen.) Stanisława Tchórzewskiego, drugiego zaś, obecnego, urodzonego (Nob.) **Łukasza Klembowskiego** małżonka — w asystencji tegoż męża swego, zeznała, iż ona urodzonym (Nob.) Piotrowi Domańskiemu i Wojciechowi, synowi, i jego następcom —
dobra swoje dziedziczne **macierzyste**, to jest jeden zagon roli z połową drugiego, poczynający się od **rzeki Białki**, a ciągnący się ku miejscu zwanemu **Dąb** [odczyt niepewny], między miedzami tegoż obdarowanego z obu stron, w dziedzictwie wsi **Paszki Wielkie** leżący — ze wszystkim daje i darowuje; na wwiązanie odtąd zezwala i obronę powszechną przyrzeka, a to pod szkodami [ziemskimi], z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejąca pisma („Ignara litt.”).
uwagi i marginalia Rzeka **Białka** — dopływ Krzny w okolicach Łukowa; kolejna po Krznie (wpisy 1571, 1593) i Samicy (wpis 1567) nazwa wodna w tej partii. Osoby i wieś Paszki Wielkie zgodne z tagami PTG do skanu 57-119 („Marianna Cichowska Tchórzewska Klembowska”, „Jan Cichowski”, „Krystyna Dąbrowska Cichowska”, „Stanisław Tchórzewski”, „Łukasz Klembowski”, „Piotr Domański”, „Wojciech Domański”, „Paszki Wielkie”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus
uznanie i urzędowe umocnienie skryptu ręcznego (approbatio et roboratio scripti manualis)
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Stanisław Dąbrowski Magn. · podczaszy · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM; Stanisław Dąbrowski, podczaszy ziemi liwskiej, dzierżawca starostwa łukowskiego
miejscowości we wpisie Nowosielec; Zakrze; Łuków (starostwo)
Wielmożny (Magn.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik Jego Królewskiej Mości**, imieniem własnym, zdrowy będąc, zeznał, iż
**skrypt pewien ręczny (scriptum manuale)**, na rzecz wielmożnego (Magn.) **Stanisława Dąbrowskiego, regenta liwskiego** [odczyt: „Regens Livensis"], **dzierżawcy starostwa łukowskiego**, dany —
**z aktu i daty jego tu w Łukowie, dnia pierwszego lipca roku bieżącego 1744 spisany**, **ręką w tymże piśmie położoną utwierdzony** oraz **ręką wielmożnego (Magn.) regenta podpisany** —
**we wszystkim zatwierdza i urzędowo umacnia**;
i to **pod wadium w tymże piśmie położonym i tamże wyrażonym**.
uwagi i marginalia **Wpis dokumentuje wprowadzenie do akt grodzkich prywatnego skryptu dłużnego** („scriptum manuale”) — czynność zwana urzędowym umocnieniem: strona uznaje własnoręczne pismo i poddaje je rygorowi akt grodzkich, przez co skrypt zyskuje moc egzekucyjną. **Data skryptu tożsama z datą sesji** — 1 VII 1744, Łuków; skrypt spisano i tego samego dnia oblatowano. **Wysokości wadium ani sumy wpis nie podaje** — odsyła do treści samego skryptu („sub Vadio in eodem scripto apposito atque ibidem expresso”). **Nie uzupełniano domysłem.** **Urząd Stanisława Dąbrowskiego — odczyt skorygowany:** w tym miejscu rękopis dawał się czytać jako „Regens Livensis”, jednak **wpis 1870 (karta 153v) podaje jego tytulaturę czytelnie: „Vicecolonellus S.R.M. et Reipublicae, Pincerna Terrae Livensis”**, a więc **podpułkownik JKM i Rzeczypospolitej oraz podczaszy ziemi liwskiej**. ✔ **Korektę odnotowano bez usuwania pierwotnego odczytu.** Pewna jest natomiast funkcja **dzierżawcy (tenutariusza) starostwa łukowskiego**. Tytulatura zeznającego zgodna z tagiem PTG („Franciszek in Nowosielec et Zakrze Nowosielski”). ✔ **Colonellus S.R.M.** = pułkownik JKM — ranga wojskowa rzadka w tej księdze. Sigla: obaj **Magn.**
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwitacja (quietatio) z kasacją kontraktu i zstąpieniem z dóbr
strona bierna Józef Dąbrowski Nob. · Strona
osoby we wpisie Maciej […] (nazwisko nieczytelne); Józef Dąbrowski; Jan Zakrzewski
Szlachetni (Nob.) **Maciej […]** [nazwisko nieczytelne] oraz **Józef Dąbrowski** [dopisany nad wierszem], zdrowi będąc, zeznali, iż oni
**z sumy stu złotych polskich**, im, zeznającym, przez niżej wymienionego kwitowanego **sposobem obligatoryjnym** — **kontraktem pewnym, między nimi, zeznającymi, z jednej a tymże kwitowanym z drugiej strony spisanym, a przed niniejszymi aktami urzędowo umocnionym** — zapisanej,
a **obecnie przez nich samych, zeznających, w wystarczającej mierze odebranej** —
**już od zaraz i skutecznie szlachetnego (Nob.) Jana Zakrzewskiego kwitują**; **kontrakt tenże wraz z jego umocnieniem kasują** i **z dóbr zstępują (de Bonis condescendunt)**.
*Nieświadomi pisma [ignari litterarum].*
uwagi i marginalia **Wpis silnie poprawiany przez pisarza** — kilka skreśleń i dopisek nad wierszem („et Josephus Dąbrowski”); **odczyt niektórych partii pozostaje niepewny i nie był wygładzany**. **Nazwisko pierwszego zeznającego nieczytelne** — w rękopisie po imieniu „Mathias” następuje wyraz, którego nie da się rozstrzygnąć; **tag PTG do skanu 57-130 podaje w tym miejscu również „Maciej ?”**, co potwierdza nieczytelność w samym źródle. ✔ **Nie uzupełniano domysłem.** **Daty umocnienia kontraktu wpis nie precyzuje** (odsyła ogólnie do akt niniejszych) — **nie uzupełniano**. Czynność obejmuje — obok kwitacji — **kasację kontraktu i zstąpienie z dóbr (condescensio)**, a więc pełne rozwiązanie stosunku zastawnego.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744 [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
zapis kompromisarski (compromissum) — wybór superarbitra, ze zjazdem do klasztoru bernardynów w Łukowie
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Franciszek Nowosielski Magn. · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej; Jan Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, kapitan (syn); Stanisław Dąbrowski, podpułkownik JKM i Rzeczypospolitej, podczaszy ziemi liwskiej; Karol Podoski, komornik różański(?) (superarbiter)
miejscowości we wpisie Łuków — klasztor OO. Bernardynów; Lublin (Trybunał Koronny)
**[Nagłówek sesji:] Sobota, w sam dzień święta św. Piotra w Okowach Roku Pańskiego 1744.**
Wielmożni (Magn.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik Świętej Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej**, imieniem własnym oraz wielmożnego (Magn.) **Jana na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielskiego, kapitana, syna swego** — a nadto tych, którzy w sprawie braterskiej, to jest **manifestacje i dekrety, tak łącznie, jak i z osobna wnosili** — z jednej strony;
oraz wielmożny (Magn.) **Stanisław Dąbrowski, podpułkownik Świętej Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, podczaszy ziemi liwskiej**, z drugiej strony —
zdrowi będąc, każdy z osobna zeznali, iż oni
**celem złożenia wytoczonych między sobą akcji oraz rozstrzygnięcia wszelkich pretensji — wynikłych tak z mocy kontraktu, jak i z posiadania, ze sprawy prawa i faktu, jakimkolwiek sposobem i tytułem, przez każdą stronę drugiej stronie wytoczonych, tak dotychczasowych, jak i tych, które miałyby nastąpić** —
**na sędziego najwyższego i arbitra obierają, zapisują, ustanawiają i uroczyście proszą jaśnie wielmożnego (Illustr.) Karola Podoskiego, komornika różańskiego** [odczyt nazwy urzędu niepewny];
a temuż wielmożnemu (Magn.) superarbitrowi — **wraz z wielmożnymi (Magn.) arbitrami, po dwóch z każdej strony wyznaczonymi** — nakazują **zjazd (condescensio) na dzień poniedziałku po niedzieli Judica Wielkiego Postu, przypadający — da Bóg — w nadchodzącym roku 1745, na grunt dóbr miasta Łukowa oraz do klasztoru wielebnych (Ven.) w Chrystusie ojców Bernardynów tamże położonego**;
i dają [im] **pełną możność oraz wszelaką i nieograniczoną władzę: sprawy między stronami wyliczone i wyżej opisane — po uprzednich, jeśli będzie potrzeba, dochodzeniach (inquisitiones) i śledztwach — rozstrzygać; wszelkie transakcje między sobą [zawarte] oraz sprawę wynikłą z dekretu Trybunału Koronnego lubelskiego rozpoznawać, wyjaśniać i rozwiązywać; zapłatę sum — komu i od kogo się należy — nakazywać; karę na przewiniających nakładać; i to, co jest prawem i sprawiedliwością, [orzekać], niczego w rzeczy samej nie pozostawiając; wedle potrzeby sprawy wyrokować i rozstrzygać** —
**a cokolwiek przez wspomnianego jaśnie wielmożnego (Illustr.) superarbitra wraz z wielmożnymi (Magn.) arbitrami zdziałane, dokonane i rozstrzygnięte będzie, za ważne i przyjemne poczytają oraz wyrok przyjmą**.
I to **pod [rygorem] szkód ziemskich, dla których [właściwy jest] sąd jakikolwiek**.
*[Podpisy własnoręczne:] **Franciscus Nowosielski**, **Stanislaus Dąbrowski***
uwagi i marginalia **Data sesji zweryfikowana:** św. Piotr w Okowach = **1 VIII 1744**, a to **sobota** ✔. **Data zjazdu zweryfikowana:** Wielkanoc 1745 = 18 IV; niedziela Judica = 18 IV − 14 dni = **4 IV 1745 (niedziela)**; poniedziałek po niej = **5 IV 1745** ✔. **Trzeci w tym opracowaniu zapis kompromisarski** (po 1740 i 1862) — i jedyny, w którym **miejscem zjazdu ma być klasztor OO. Bernardynów w Łukowie**. Świadectwo praktyki odbywania sądów polubownych w domach zakonnych jako miejscu neutralnym. **Wpis rozstrzyga urzędy Stanisława Dąbrowskiego**, czytane niepewnie we wpisie 1733: jest on **podpułkownikiem JKM i Rzeczypospolitej oraz podczaszym ziemi liwskiej („Pincerna Terrae Livensis”)** — a nie „regentem liwskim”, jak brzmiał tamten niepewny odczyt. **Korektę odnotowano również przy wpisie 1733.** ✔ **Marginalium późniejszej ręki: „Nihil”** — adnotacja unieważniająca albo stwierdzająca bezskuteczność zapisu. **Siódma tego rodzaju adnotacja w opracowywanym materiale**; zapisano jako obserwację kodykologiczną, **treści nie rozwijano domysłem**. **Nazwisko i urząd superarbitra [odczyt częściowo niepewny]:** „Illustrem Magnificum Carolum Podoski, Camerarium Rosanensem” — komornik różański(?). **Tag PTG do skanu 57-155 podaje „Karol Podolski”**; rękopis daje raczej **Podoski**. **Rozbieżność odnotowana, form nie ujednolicano.** Spór dotyczył m.in. **sprawy wynikłej z dekretu Trybunału Koronnego w Lublinie** — kolejne odwołanie do Trybunału w tej księdze (por. wpisy 1754, 1772, 1773, 1787, 1826).
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Petri in Vinculis A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwit z trzech sum (razem 170 złp) z cesją oryginalnych zapisów (quietatio cum cessione inscriptionum)
strona czynna Jakub Dąbrowski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Dłużnik
wartość 170
osoby we wpisie Jakub Dąbrowski, wicenotariusz [ziemski i] grodzki liwski, syn zm. Michała Dąbrowskiego, wnuk zm. Felicjana Dąbrowskiego – kwitujący; Stanisław Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej – kwitowany; Stefan Maścibrodzki – pierwotny zapisujący; podpis pod wpisem: Karol Dymkowski, wicenotariusz liwski
miejscowości we wpisie Niedźwiedzie [odczyt nazwy niepewny]; Liw (akta grodzkie)
Urodzony (Gen.) **Jakub Dąbrowski, wicenotariusz [ziemski i] grodzki liwski** [dopisek międzywierszowy odczytany częściowo], zmarłego urodzonego (Gen.) **Michała Dąbrowskiego** syn, niegdyś urodzonego (Gen.) **Felicjana Dąbrowskiego wnuk**, zdrowy będąc, zeznał, iż on
wielmożnego (Magn.) **Stanisława Rzewuskiego, stolnika ziemi łukowskiej**, i jego następców —
**z sum niżej opisanych, to jest:**
**pierwszej — sześćdziesięciu złotych polskich**, zmarłemu urodzonemu (Gen.) **Felicjanowi Dąbrowskiemu, dziadowi zeznającego**, przez urodzonego (Gen.) **Stefana Maścibrodzkiego sposobem obligatoryjnym zapisanej** — wobec akt niniejszych **w poniedziałek […] Białej Niedzieli (Conductus Paschae)** [rok nieczytelny];
**drugiej zaś — osiemdziesięciu złotych polskich**, przez tegoż urodzonego (Gen.) **Stefana Maścibrodzkiego** temuż zmarłemu urodzonemu (Gen.) **Felicjanowi Dąbrowskiemu**, również sposobem obligatoryjnym, **na dobrach pewnych, w dziedzicznej wsi Niedźwiedziach** [odczyt nazwy niepewny] **leżących**, **wobec akt grodzkich liwskich zapisanej**;
**trzeciej — trzydziestu złotych polskich**, z osobnego **skryptu ręcznego (membranum manuale)**, spisanego w styczniu [dzień i rok nieczytelne], przez tegoż urodzonego (Gen.) **Stefana Maścibrodzkiego** temuż zmarłemu **Felicjanowi** do zapłacenia zabezpieczonej i **na tychże dobrach wskazanej** —
**odebrawszy dostateczne zadośćuczynienie — kwituje**;
nadto **wszystkie oryginalne zapisy i skrypty [kwitowanemu] ustępuje**,
a **wwiązanie od zaraz** [dalsze człony formularza czytane częściowo];
i to **pod podobnym zakładem sumy razem złączonej — stu siedemdziesięciu złotych polskich**, **wskazując urząd grodzki liwski do odpowiadania**.
*Podpis: „Carolus Dymkowski, Vicenotarius Livensis mp.”*
uwagi i marginalia **Rachunek jawny i w pełni zgodny:** 60 złp + 80 złp + **30 złp** (liczebnik trzeciej sumy dopisany na marginesie ze znakiem wstawki „#”, odczytany jako *Triginta*) = **„Summa simul juncta Centum Septuaginta Florenos Polon.” = 170 złp** ✔. Suma łączna podana przez kancelarię **potwierdza odczyt marginalnego liczebnika** — nie trzeba go było uzupełniać domysłem. **Zakład równy sumie łącznej (170 złp)** — konsekwentna praktyka „sub simili Vadio”. **Trzy pokolenia rodziny podane wprost:** Felicjan Dąbrowski (dziad) → Michał Dąbrowski (ojciec) → Jakub Dąbrowski (zeznający). Tagi PTG do skanu 57-164 wymieniają **Felicjana** i **Michała Dąbrowskich** ✔, ale **nie Jakuba** (podają natomiast „Karol Dąbrowski”) — **rozbieżność odnotowana; odczyt „Jacobus” w rękopisie jest wyraźny**. **Podpis nie należy do zeznającego:** pod wpisem widnieje **„Carolus Dymkowski, Vicenotarius Livensis mp.”** — a więc urzędnika kancelarii liwskiej, nie Jakuba Dąbrowskiego. **Faktu tego nie wygładzano**; tag PTG „Karol Dymkowski” ✔. **Urzędy:** **stolnik ziemi łukowskiej (Dapifer Terrae Lucoviensis)** — Stanisław Rzewuski; **wicenotariusz liwski** — zarówno zeznający, jak i podpisany. Urząd wicenotariusza ziemskiego i grodzkiego liwskiego pojawia się w tym opracowaniu po raz drugi (por. Wawrzyniec Radzikowski we wpisie 1896). **Datacji dwóch pierwszych zapisów nie odczytano w całości** — pierwszy odsyła do poniedziałku w okolicy **Białej Niedzieli (Conductus Paschae)**, rok jest nieczytelny; przy trzecim skrypcie czytelny jest tylko miesiąc (styczeń). **Nie uzupełniano ich domysłem.** **Nazwa wsi („Niedźwiedzie”) czytana niepewnie**; tagi PTG do skanu 57-164 wymieniają jedynie **Paskudy** — rozbieżność odnotowana.
data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Feria Quarta in Crastino Festi Nativitatis BVM A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
kompromis na superarbitra i arbitrów (compromissum in superarbitrum)
strona czynna Andrzej Wierzbowski Perillustr. et Adm. Rev. · prepozyt płoński · Strona
strona bierna Feliks Dąbrowski Gen. · Strona
osoby we wpisie Andrzej z Wielkiego Chrząstowa Wierzbowski, kantor warszawski, prepozyt płoński – strona pierwsza; Feliks Dąbrowski – strona druga; Józef Kajetan hrabia Ostroróg, cześnik ziemi czerskiej – obrany superarbiter
miejscowości we wpisie Zwola [odczyt nazwy niepewny]
Przewielebny (Adm. Rev.) i wielce czcigodny (Perillustr. et Adm. Rev.) **Andrzej z Wielkiego Chrząstowa Wierzbowski, kantor warszawski, prepozyt płoński**, z jednej, oraz urodzony (Gen.) **Feliks Dąbrowski** z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali, iż oni
**celem uśmierzenia i ostatecznego rozstrzygnięcia spraw, jakie między sobą mają, z jakiegokolwiek źródła powstałych**,
**na sędziego najwyższego i superarbitra obierają wielmożnego (Magn.) Józefa Kajetana hrabiego Ostroroga, cześnika ziemi czerskiej**;
który to wielmożny (Magn.) superarbiter — **na dzień i czas przez siebie wyznaczony**, **wraz z urodzonymi (Gen.) arbitrami, po dwóch z każdej strony obranymi** — **ma zjechać (condescendere) do dóbr wsi Zwola** [odczyt nazwy niepewny],
a tam **z dokumentów, terminów i manifestacji przez obie strony zniesionych — o wszelkie pretensje obu stron się wypyta, prawa stron rozpozna, zlikwiduje i rozstrzygnie; zapłatę sum, komu i od kogo będzie się należeć, nakaże; o spustoszenie (desolatio) albo naprawę dóbr się dopyta i wynagrodzenie, komu i od kogo wypadnie, zarządzi; wszystkie zaś i poszczególne gwałty między stronami zaszłe, jeśliby się okazały, po uprzednich dochodzeniach (inquisitiones) rozpozna** —
**niczego w rzeczy samej nie zostawiając, w całości i zupełnie rozezna, rozstrzygnie i umiarkuje**;
**której to decyzji obie strony winny będą się poddać i na niej poprzestać, a wyrok znieść obowiązane będą** —
a to **pod szkodami ziemskimi**, dla których **forum urzędu niniejszego wyznacza się**.
*[Podpisy własnoręczne:] Andreas de Magna Chrząstów Wierzbowski, kantor i prepozyt; Felix Dąbrowski*
uwagi i marginalia **Wpis typu compromissum** — najbogatszy w tej partii roczniku formularz sądu polubownego: strony oddają całość wzajemnych pretensji jednemu superarbitrowi wspieranemu przez **czterech arbitrów (po dwóch z każdej strony)**, wyliczając jego uprawnienia punkt po punkcie (rozpoznanie praw, likwidacja, nakaz zapłaty, dochodzenie o spustoszenie i naprawę dóbr, rozpoznanie gwałtów po uprzednich inkwizycjach). **Sigla odczytane wprost:** superarbiter **M. (Magnificus)**, arbitrzy **GG. (Generosi)**, Feliks Dąbrowski **G. (Generosus)**; duchowny kontrahent nosi tytuł **Perillustris et Admodum Reverendus** — najwyższy w tej księdze stopień tytulatury duchownej. **Skład stron nietypowy:** po jednej stronie **duchowny wysokiej rangi** (kantor kapituły warszawskiej i prepozyt płoński), po drugiej szlachcic — spór dotyczy zapewne dóbr beneficjalnych; **treści sporu kancelaria nie streściła**, a formuła „ex quovis fonte emergentes” (z jakiegokolwiek źródła powstałych) świadczy o zamiarze objęcia kompromisem wszystkiego naraz. **Nazwy dóbr, do których ma nastąpić zjazd, nie odczytano pewnie** („Zwola”) — **luki nie uzupełniano**; nie potwierdzają jej też tagi PTG do skanu 57-176. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-176 („Andrzej de Magna Chrząstów Wierzbowski”, „Feliks Dąbrowski”, „Józef Kajetan Ostroróg”) ✔.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1943–1945:] Feria Quarta in Crastino Festi S. Michaelis Archangeli A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwitacja urzędu z sumy złożonej w sekwestrze (quietatio Officii de sequestro)
strona czynna Stanisław Dąbrowski Magn. · cześnik · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Wojciech Synka Spect. · Strona
osoby we wpisie Stanisław Dąbrowski, cześnik ziemi inflanckiej, dzierżawca starostwa łukowskiego – kwitujący; Wojciech Synka, mieszczanin – składający sumę w sekwestrze; urząd grodzki starościński łukowski – kwitowany
miejscowości we wpisie Łuków
Wielmożny (Magn.) **Stanisław Dąbrowski, cześnik ziemi inflanckiej, dzierżawca (tenutarius) starostwa łukowskiego** [odczyt tytułu dzierżawcy niepewny], zdrowy będąc, zeznał, iż on
**urząd niniejszy grodzki starościński łukowski** —
**z tytułu zwróconego mu jednego czerwonego złotego, czyli węgierskiego (unus aureus nummus seu hungaricalis)**, przez wielce sławetnego (Spect.) **Wojciecha Synkę** **w sekwestr urzędu niniejszego** złożonego — **na poczet należności przypadającej od wina, przez tegoż wielce sławetnego (Spect.) Synkę w czasie jarmarków tutejszych niedawno odbytych** [nazwa jarmarku – odczyt niepewny] **sprzedanego** —
**wobec akt niniejszych w piątek po dniu św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty roku bieżącego [25 września 1744] zostawionego i złożonego**,
a **obecnie rzeczywiście przez teraźniejszego wielmożnego (Magn.) […], jako [zarządzającego] starostwem, z urzędu niniejszego odebranego** —
**kwituje**, **uwalnia** oraz **wolnym i rozgrzeszonym czyni na wieki i na zawsze**.
*[Podpis własnoręczny:] Stanislaus Dąbrowski*
uwagi i marginalia **Data zweryfikowana:** św. Mateusz Apostoł i Ewangelista przypada 21 IX; w 1744 r. 21 IX był poniedziałkiem (por. wpis 1940: „Feria Quarta post Festum S. Matthaei” = środa 23 IX), zatem „Feria Sexta post Diem S. Matthaei” = **piątek 25 IX 1744** ✔. **Wpis wyjątkowy dla tej księgi:** kwitowanym jest **sam urząd grodzki**, nie osoba prywatna — chodzi o rozliczenie **sekwestru sądowego**: czerwony złoty złożony w depozycie urzędu tytułem należności od wina sprzedanego na jarmarku został zwrócony dzierżawcy starostwa, który zrzeka się dalszych roszczeń „perpetuo et in aevum”. **Nowe siglum w opracowaniu: Spect. = Spectabilis** („wielce sławetny”) — stopień tytulatury mieszczańskiej **wyższy od Famatus**, przysługujący rajcom i zamożnym kupcom. Wojciech Synka jest pierwszą osobą tak tytułowaną w tym roczniku; skrót dopisano do legendy oznaczeń stanowych. **Jednostka pieniężna:** „aureus nummus seu hungaricalis” — **czerwony złoty węgierski**, w tej księdze liczony konsekwentnie **po 18 złp**. **Luki:** nazwa jarmarku („Nundinae … hic”) oraz imię i nazwisko urzędnika, który wydał depozyt, **wchodzą w zagięcie przy grzbiecie oprawy** — **nie uzupełniano ich domysłem**. Tytuł „Tenutarius Capitaneatus Lucoviensis” odczytany z zastrzeżeniem.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1943–1946:] Feria Quarta in Crastino Festi S. Michaelis Archangeli A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna dwudziestu sześciu zagonów roli (donatio agri)
strona czynna Ignacy Dąbrowski Gen. · Zbywca
strona bierna Piotr Ługowski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Ignacy Dąbrowski, s. zm. Wojciecha Dąbrowskiego – darczyńca; Piotr Ługowski, s. zm. Antoniego Ługowskiego zwanego Ławczyk, oraz jego sukcesorzy – obdarowany; Jan Ługowski – sąsiad miedzowy
miejscowości we wpisie Ługi Rętki (wieś dziedziczna); granice Borków Świercz; droga wiejska; miejsca zwane Zielona Droga i Gliny
Urodzony (Gen.) **Ignacy Dąbrowski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Wojciecha Dąbrowskiego** syn, zdrów będąc, **zeznał**, iż on
urodzonemu (Nob.) **Piotrowi Ługowskiemu**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Antoniego zwanego Ławczyk** synowi, oraz jego sukcesorom —
**dobra swoje dziedziczne i nabyte, to jest:**
**siedem zagonów roli, poczynające się od drogi wiejskiej, czyli od placów** *bremiaszowskich* [odczyt niepewny], **i ciągnące ku granicom Borków Świercz, między miedzami urodzonego (Nob.) Jana Ługowskiego z jednej a obdarowanego z drugiej strony**;
**tudzież dwanaście zagonów roli w miejscu zwanym Zielona Droga, ciągnących ku tymże granicom, między tymiż miedzami**;
**tudzież w miejscu zwanym Gliny siedem zagonów roli, poczynających się i ciągnących podobnie, między tymiż miedzami** —
**we wsi dziedzicznej Ługi Rętki leżące, ze wszystkim** [co do nich należy] — **daje i darowuje**.
**Wwiązanie, ewikcja, prawa powszechnego, a to pod szkodami ziemskimi**, przed forum urzędu niniejszego.
Podpis własnoręczny: **Ignacy Dąbrowski**.
uwagi i marginalia **Darowizna, nie zastaw — i to duża.** Trzy działki liczą razem **26 zagonów** (7 + 12 + 7) i przechodzą **bez sumy**, formułą *dat, donat*. Dla porównania: w tej samej sesji Tomasz Krasuski zastawia cztery zagony za 10 złp (nr 2031). Rozmiar darowizny i brak zapłaty każą przypuszczać **tło rodzinne albo świadczenie wzajemne poza aktem** — wpis go jednak **nie ujawnia** i niczego tu nie domniemywam. **Trzy nazwy terenowe zapisane po polsku** w łacińskim tekście: *Zieloney Drogi*, *Gliny* i — najciekawsza — *a via Villana seu* **[…] *Areis*** („od drogi wiejskiej, czyli od placów …”). Człon przymiotnikowy przy *Areis* odczytuję jako *bremiaszowskich*, **ale go nie rozstrzygam**. *Area* oznacza tu **plac siedliskowy**, a więc grunt liczy się od zabudowań wsi ku granicy sąsiedniej — i tą granicą są **Borki Świercze**. **Wieś ustalona z korpusu.** Człon nazwy wsi odczytywany na skanie jako „Neski” to **Rętki**: forma *Ługi Rętki* występuje w tym opracowaniu już dziewięciokrotnie, obok *Ługi Gołacze* i *Ługi Wielkie*. Odczyt potwierdzony **przez porównanie z korpusem**, nie zgadnięty. **Sigla rozróżnione:** Dąbrowscy noszą siglum **G. (Generosus)**, Ługowscy — **N. (Nobilis)**. Różnica konsekwentna w całym wpisie. **Podpis własnoręczny** darczyńcy. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-194** ✔: „Ignacy Dąbrowski”, „Wojciech Dąbrowski”, „Piotr Ługowski Ławczyk”, „Antoni Ługowski Ławczyk”, „Jan Ługowski”, „Borki Świercze”. **Nazwy „Ługi Rętki” tagi do tego skanu nie notują** — rozbieżność odnotowana.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2031:] Feria Sexta post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw dwudziestu trzech zagonów roli za sto złotych (obligatio agri)
strona czynna Ignacy Dąbrowski Gen. · Zbywca
strona bierna Józef Ługowski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Ignacy Dąbrowski (ten sam zeznający, co w nr 2032) – zastawiający; Józef Ługowski, s. zm. Jana Ługowskiego, oraz jego sukcesorzy – biorący w zastaw
miejscowości we wpisie Ługi Rętki [wieś domyślna z wpisu poprzedniego]; drzewo zwane „Pyra”; „holodium” czyli źródło [odczyt niepewny]
**Tenże zeznający** [Ignacy Dąbrowski], zdrów będąc, **zeznał**, iż on
urodzonemu (Nob.) **Józefowi Ługowskiemu**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Jana** synowi, oraz jego sukcesorom —
**dobra swoje dziedziczne, to jest dwadzieścia trzy zagony roli, poczynające się** ~~od drogi~~ **od drzewa zwanego** *Pyra* [grusza] **i ciągnące ku** *holodium*, **czyli ku źródłu** [odczyt niepewny], **między miedzami tegoż biorącego w zastaw z jednej a drogą z drugiej strony** —
**ugorem stojące** (*vacua*), **ze wszystkim** [co do nich należy] —
**w sumie stu złotych polskich**, **odtąd do roku i terminu święta św. Marcina Biskupa przypadającego w roku 1745, a potem podobnie** (*et post similiter*) — **zastawia**.
**Wwiązanie od zaraz, prawa powszechnego, a to pod podobnym zakładem stu złotych polskich**, przed forum urzędu niniejszego. Adnotacja: **pisma nieświadomi**.
uwagi i marginalia **Drugi tego dnia akt Ignacego Dąbrowskiego — i klucz do zrozumienia pierwszego.** Zestawione razem, nr 2032 i 2033 pokazują **wyjście Dąbrowskiego z Ługów Rętek**: 26 zagonów **darowuje** Piotrowi Ługowskiemu Ławczykowi, a 23 zagony **zastawia za 100 złp** Józefowi Ługowskiemu. Łącznie **49 zagonów** przechodzi w ręce dwóch Ługowskich w ciągu jednej sesji. Taki układ — darowizna obok zastawu, ten sam dzień, ta sama wieś, dwaj nabywcy z jednego rodu — jest w tej księdze rzadki i wart osobnej uwagi przy badaniu przepływu własności. **Wartość odniesienia.** 100 złp za 23 zagony daje ok. **4,3 złp na zagon** — niemal dokładnie tyle, co w nr 2022 (16 złp za 4 zagony, czyli 4 złp), i o połowę mniej niż w nr 2019 (Sobicze, ok. 8,3 złp). Spójność dwóch niezależnych wpisów z tej samej okolicy uprawdopodabnia rząd wielkości, ale **na wniosek o cenach ziemi to wciąż za mało danych**. **Granice wyznaczone przez drzewo i wodę.** Grunt biegnie **od drzewa zwanego *Pyra*** (łac. *pirus* — grusza; polna grusza jako znak graniczny to motyw typowy dla miedz mazowiecko-podlaskich) **ku *holodium*, czyli źródłu** — drugiego wyrazu **nie rozstrzygam**, choć następujące po nim *seu Fontis* („czyli źródła”) wskazuje na obiekt wodny. **Nota marginalna** przy tym wpisie, ręką inną niż tekst: liczba odczytywana jako **1746**. Podobne noty z datami towarzyszą wpisom nr 2019 (**1750**) i 2025 (**1757**). Wszystkie trzy stoją przy **zastawach** — co pozwala przypuszczać, że są to **adnotacje o wykupie albo o przedłużeniu**, dopisywane w roku dokonania czynności. **Przypuszczenia nie podnoszę do rangi ustalenia** — treści not nie da się odczytać. **Wpis przechodzi z karty na kartę** — kończy się w lewej kolumnie skanu 57-195 (k. 193v), gdzie podano rok terminu (**1745**). **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-194** ✔: „Józef Ługowski”, „Jan Ługowski”, „Ignacy Dąbrowski”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2031–2032:] Feria Sexta post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit pisarza miejskiego z akcji o wymuszenie i pobicie przeciw podpułkownikowi (quietatio)
strona czynna Bartłomiej Szulc Fam. · pisarz · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Stanisław Dąbrowski Magn. · cześnik · Dłużnik
osoby we wpisie Bartłomiej Szulc, pisarz miasta J.K.M. Łukowa – kwitujący; Stanisław Dąbrowski, cześnik ziemi liwskiej, podpułkownik J.K.M. i Rzeczypospolitej, [urzędnik] starostwa łukowskiego, oraz jego sukcesorzy – kwitowany
miejscowości we wpisie Łuków (miasto królewskie; sądy skargowe grodzkie)
**Sławetny (Fam.) (F.) Bartłomiej Szulc, pisarz miasta Jego Królewskiej Mości Łukowa**, zdrów będąc, **zeznał**, iż on
Wielmożnego (Magn.) (M.) **Stanisława Dąbrowskiego, cześnika ziemi liwskiej, podpułkownika Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej,** *[urząd przy starostwie łukowskim — odczyt niepewny]*, **oraz jego sukcesorów** —
**ze sprawy i akcji urzędowej, przez niego, zeznającego, przeciwko temuż Wielmożnemu (Magn.) kwitowanemu do urzędu niniejszego wytoczonej i wniesionej — a to względem wymuszenia** (*concussio*) **i pobicia** (*convulneratio*) **jego samego**,
**a doprowadzonej aż do dekretu ostatecznego, wraz z inkwizycją, w terminach skargowych grodzkich łukowskich w poniedziałek po niedzieli Reminiscere Wielkiego Postu roku Pańskiego 1744 — między nim, zeznającym powodem, z jednej a tymże Wielmożnym (Magn.) kwitowanym, pozwanym, z drugiej strony wydanym i wykonanym** —
**tudzież z protestacji, z obdukcji ran, z relacji woźnego, z dekretów jakichkolwiek, z kar i grzywien zapłaconych a jemu przysądzonych, jako też z rygoru nałożonego we wspomnianym dekrecie na Wielmożnego (Magn.) kwitowanego względem uszkodzenia** [ciała] — **do odsiedzenia**,
**oraz ze wszystkich i każdej z osobna pretensji, do dnia dzisiejszego zaszłych** —
**dla uczynionego mu we wszystkim powyższym dostatecznego i rzeczywistego zadośćuczynienia — kwituje**;
**protestacje wraz z obdukcją ran, relacje urzędowo uczynione, wszelkie dekrety w tej sprawie z jego powództwa wydane oraz cały i zupełny proces — kasuje**.
Podpis: **Bartłomiej Szulc, pisarz miejski**.
uwagi i marginalia **Mieszczanin przeciwko podpułkownikowi — i wygrywa.** Zeznający, **Bartłomiej Szulc**, jest **pisarzem miasta królewskiego Łukowa** i nosi siglum **F. (Famatus — sławetny)**, właściwe mieszczaństwu. Pozwanym był **Stanisław Dąbrowski**, człowiek o trzech tytułach naraz: **cześnik ziemi liwskiej** (urząd ziemski), **podpułkownik J.K.M. i Rzeczypospolitej** (wojsko) oraz urzędnik starostwa łukowskiego. Sprawa o **wymuszenie i pobicie** przeszła pełną drogę procesową — **inkwizycję i dekret ostateczny** — i zakończyła się dopiero teraz pokwitowaniem. Jest to w tej partii **jedyny wpis, w którym mieszczanin występuje jako powód przeciw osobie ze stanu szlacheckiego o randze wyższej**, i tym cenniejszy dla obrazu praktyki sądowej.\n\n**Datacja obu momentów zweryfikowana rachubą:** sesja — *Feria Secunda ante Festum S. Catharinae V. et M. proxima*: św. Katarzyna 25 XI 1744 wypadała w środę, najbliższy poniedziałek przed nią to **23 XI 1744** ✔; dekret — *Feria Secunda post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima A.D. 1744*: Reminiscere 1744 = 1 III (niedziela), najbliższy poniedziałek po = **2 III 1744** ✔. Między wyrokiem a pokwitowaniem upłynęło zatem **niecałe dziewięć miesięcy**.\n\n**Terminologia procesowa.** *Termini Querelarum Castrenses* — **sądy skargowe (spraw) grodzkie**, odrębne od sądów potocznych; *inquisitio* — postępowanie dowodowe ze świadkami; *decretum ultimarium* — **wyrok ostateczny**, po którym pozostaje już tylko egzekucja albo ugoda. Kancelaria odnotowuje wszystkie trzy etapy.\n\n**Odczyt niepewny:** trzeci tytuł Dąbrowskiego (*…Capitaneatus Lucoviensis*) — czytam człon poprzedzający jako *Scrutator*, ale **nie rozstrzygam**; chodzi o jakąś funkcję przy starostwie łukowskim.\n\n**Rygor wieżowy zdjęty dopiero kwitem.** Poza grzywnami dekret nakładał na pozwanego **rygor osobisty względem uszkodzenia ciała — do odsiedzenia** (*ad exemptendum injunctum*). Dopiero niniejsze pokwitowanie go kasuje. Zestawienie z nr 2041, gdzie małżonkowie Borkowscy **odbywali już siedzenie wieżowe**, pokazuje, że **kara ta była w tym sądzie realnie wykonywana**, a nie tylko zapisywana. **Wpis przechodzi ze skanu na skan** — zaczyna się w prawej kolumnie skanu 57-201 (k. 200r), kończy w lewej kolumnie skanu 57-202 (k. 200v), podpisem pisarza miejskiego. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-201** ✔: „Bartłomiej Szulc”, „Stanisław Dąbrowski”.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ante Festum S. Catharinae Virginis et Martyris proxima A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit pasierba z manifestacji ojcowskich wobec macochy (quietatio)
strona czynna Franciszek Borkowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Teresa Waśniewska Gen. · Dłużnik
osoby we wpisie Franciszek Borkowski, s. zm. Jakuba Borkowskiego i zm. Marianny z Dąbrowskich – kwitujący; Teresa z Waśniewskich, 1° v. żona zm. Jakuba Borkowskiego (ojca zeznającego), 2° v. obecnie żona Michała Kośmińskiego, macocha zeznającego – kwitowana
Urodzony (Nob.) **Franciszek Borkowski**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Jakuba Borkowskiego** syn, **a ze zmarłą urodzoną (Gen.) Marianną z Dąbrowskich spłodzony syn**, zdrowy będąc, **zeznał**, iż on
urodzoną (Gen.) **Teresę z Waśniewskich** — **z pierwszego małżeństwa zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba Borkowskiego, rodzica swego, z drugiego zaś, obecnego, urodzonego (Gen.) Michała Kośmińskiego małżonkę**, **macochę swoją (novercam suam)** — oraz jej następców
**z manifestacji jakichkolwiek, przez rzeczonego zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba Borkowskiego, rodzica jego, uczynionych**, **tudzież ze spraw wniesionych do akt** *[opis częściowo zniszczony]* **oraz ze wszystkich pretensji** —
**dla uczynionego mu wystarczającego zadośćuczynienia** — **kwituje**; **manifestacje** *[te]* **kasuje** &c.
uwagi i marginalia **Pasierb kwituje macochę — pełna, trójstopniowa filiacja.** Wpis nazywa wszystkie trzy relacje wprost: zeznający jest synem **Jakuba Borkowskiego** i **Marianny z Dąbrowskich**; **Teresa z Waśniewskich** była **drugą żoną jego ojca**, a obecnie jest żoną **Michała Kośmińskiego**; wobec zeznającego określona jest terminem ***noverca*** — **macocha**. Taki komplet danych (dwie żony ojca, dwa małżeństwa macochy, termin pokrewieństwa) należy w tej księdze do najlepszych źródeł genealogicznych. **Termin *noverca*** pojawia się w tym opracowaniu po raz pierwszy; dopisuję go do słownika pokrewieństw obok *filiaster*, *patruus*, *amita*, *avunculus*, *patrueles*, *frater amitalis*, *frater germanus*, *frater uterinus*. **Przedmiotem kwitu są manifestacje ojca** — a więc formalne oświadczenia protestacyjne, które zmarły Jakub Borkowski wnosił do akt; syn zrzeka się wynikających z nich roszczeń wobec macochy. **Tag PTG „Teresa Waśniewska?” ze znakiem zapytania** — rękopis potwierdza formę *de Waśniewskie* ✔; niepewność PTG dotyczyła zapewne właśnie tej formy. **Wpis przechodzi z karty na kartę** — dalszy ciąg w pierwszych wierszach k. 211v (skan 57/214), których prawa część jest zniszczona ubytkiem papieru; formuła kwitacyjna odczytana tylko częściowo. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-213 pełna** ✔: „Franciszek Borkowski”, „Jakub Borkowski”, „Marianna Dąbrowska”, „Teresa Waśniewska?”, „Michał Kośmiński”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2126:] Feria Quinta pridie Festi Circumcisionis Christi Anno eiusdem 1744to
To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.