Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 › Nazwiska › Nowosielski
Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744
osób 22 · wpisów 64 · lata 1743–1744
Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.
„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.
formy zapisu w aktach Nowosielska Nowosielski
przydomki przy tym nazwisku in Nowosielec et Zakrze na Nowosielcu i Zakrzu
Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.
ojciec Kazimierz Nowosielski, Szymon Nowosielski
matka Katarzyna Nowosielska
małżonek Helena Oziębło, Marianna Płochocka, Zofia Tchórzewska
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 505 506 930 938 961 962 1064 1103 1289 1298 1335 1445 1591 1593 1911 2030 2060 2080 2081
ojciec Szymon Nowosielski
małżonek Małgorzata Wierzejska, Zofia de Gozdzkie, Zofia Gozdzka, Zofia Nowosielska
wpisy 186 187 188 544 760 1243 1289 1538 1591 1593 1637 1703 1923 1933 1972 2003
wpisy 498 1733 1734 1735 1736 1746 1747 1748 1749 1750 1837 1870
ojciec Franciszek Nowosielski, Szymon Nowosielski
matka Katarzyna Nowosielska, Zofia Nowosielska
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 237 1034 1445 1538 1591 1593 1703 1704 1933 2003 2080
wpisy 186 188 505 1335 1445 1591 1592 2060 2080
ojciec Szymon Nowosielski
matka Katarzyna Nowosielska
wpisy 1289 1445 1591 1592 1593 2060 2080 2081
ojciec Hieronim Nowosielski
małżonek Wiktoria Oknińska
wpisy 662 751 772 1711 1712 1713 1726
ojciec Marcin Nowosielski, Piotr Nowosielski
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 290 613 708 709 959 1445
ojciec Franciszek Nowosielski, Stefan Nowosielski
matka Zofia Nowosielska
Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.
wpisy 649 708 709 1703 1704
ojciec Franciszek Nowosielski
matka Zofia Nowosielska
wpisy 290 959 1703 1704
wpisy 649 650 708 709
ojciec Franciszek Nowosielski
wpisy 1591 1593 2030
wpisy 662 1726
ojciec Franciszek Nowosielski
matka Zofia Nowosielska
wpisy 1703 1704
ojciec Szymon Nowosielski
małżonek Kazimierz Jastrzębski
wpisy 2080 2081
ojciec Franciszek Nowosielski
matka Zofia Nowosielska
wpisy 1703 1704
małżonek Franciszek Nowosielski
wpisy 1703 1704
małżonek Eleonora Gołaska
wpisy 1853
ojciec Piotr Nowosielski
małżonek Maciej Wysokiński
wpisy 290
wpisy 692
ojciec Franciszek Nowosielski
wpisy 1870
ojciec Franciszek Nowosielski
matka Zofia de Gozdzkie
wpisy 544
wpisy 961
wpisy 708
ojciec Piotr Nowosielski
małżonek Józef Krasuski
wpisy 290
Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.
Fragmenty rodzin złożone z pokrewieństw, które akta wymieniają wprost. Jeden fragment to tyle, ile jeden wpis albo grupa wpisów pozwala powiązać bez domysłu — nie całe drzewo rodu, tylko pewny jego kawałek.
pewność B — 4 akty
Linia złożona z 4 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Odstąpienie od pozwu; Zastaw; Kwit z sumy 105 złp 25 gr ze skryptów ręcznych i dekretu z 1743 r. wraz z karą 3 grzywien; zniesienie skryptów, cesji i rygoru dekretu.
1538 · sygn. 57/081, k. 79v, 23 V 1744 1703 · sygn. 57/118, k. 116v, 30 VI 1744 1704 · sygn. 57/118, k. 117r, 30 VI 1744 1933 · sygn. 57/173, k. 171v, 16 IX 1744
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Cesja sumy 70 złp; Kwit z akcji o pobicie i zadanie ran; kasacja dekretów karnych.
290 · sygn. 56/049, k. 46r, 28 III 1743 959 · sygn. 56/155, k. 152r, 23 X 1743
pewność B — 9 aktów
Linia złożona z 9 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zapis; Zapis dożywocia; Wzajemne skwitowanie ze sprawy o szkody i wycięcie lasu; kasacja kondemnaty.
505 · sygn. 56/080, k. 77r, 13 V 1743 506 · sygn. 56/080, k. 77r, 13 V 1743 1298 · sygn. 57/039, k. 38r, 19 III 1744 1335 · sygn. 57/046, k. 45r, 13 IV 1744 1445 · sygn. 57/066, k. 64v–65r, 4 V 1744 1591 · sygn. 57/091, k. 89v–90r, 5 VI 1744 1592 · sygn. 57/091, k. 90r, 5 VI 1744 1593 · sygn. 57/091, k. 90r, 5 VI 1744 2060 · sygn. 57/199, k. 198r, 19 XI 1744
pewność B — 4 akty
Linia złożona z 4 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zapis; Zapis dożywocia; Zastaw.
186 · sygn. 56/035, k. 31v, 8 III 1743 187 · sygn. 56/035, k. 31v, 8 III 1743 188 · sygn. 56/035, k. 31v, 8 III 1743 760 · sygn. 56/119, k. 116r, 16 VII 1743
pewność B — 12 aktów
Linia złożona z 12 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zwrotna darowizna; uznanie i urzędowe umocnienie skryptu ręcznego; urzędowe umocnienie kontraktu obligatoryjnego.
498 · sygn. 56/079, k. 76r, 9 V 1743 1733 · sygn. 57/125, k. 124r, 1 VII 1744 1734 · sygn. 57/125–126, k. 124r–124v, 1 VII 1744 1735 · sygn. 57/126, k. 124v, 1 VII 1744 1736 · sygn. 57/126, k. 124v–125r, 1 VII 1744 1746 · sygn. 57/128–129, k. 127r–127v, 3 VII 1744 1747 · sygn. 57/129, k. 127v–128r, 3 VII 1744 1748 · sygn. 57/129, k. 128r, 3 VII 1744 1749 · sygn. 57/129, k. 128r, 3 VII 1744 1750 · sygn. 57/129–130, k. 128r–128v, 3 VII 1744 … oraz 2 dalszych aktów (nr 1837, 1870)
pewność A — jeden akt
Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 544). Rodzaj czynności: Urzędowe umocnienie.
pewność B — 4 akty
Linia złożona z 4 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwitacja z 12 złp oraz zapis tejże sumy przez ojca na rzecz syna; Darowizna czterech zagonów roli w Radomyślu Starym; Kwit z dwóch sum.
649 · sygn. 56/103, k. 99v, 21 VI 1743 650 · sygn. 56/103, k. 99v, 21 VI 1743 708 · sygn. 56/112, k. 108v, 3 VII 1743 709 · sygn. 56/112, k. 108v, 3 VII 1743
pewność B — 5 aktów
Linia złożona z 5 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwitacja z 352 złp i całkowita kasacja zapisu; Urzędowe umocnienie; Kwit posagowy córki z sumy 5000 złp i zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych; zatwierdzenie kontraktu ślubnego z 15 VII 1743.
662 · sygn. 56/105, k. 101v, 22 VI 1743 1711 · sygn. 57/119–120, k. 118r–118v, 30 VI 1744 1712 · sygn. 57/120, k. 118v, 30 VI 1744 1713 · sygn. 57/120, k. 118v–119r, 30 VI 1744 1726 · sygn. 57/123, k. 122r, 30 VI 1744
pewność B — 3 akty
Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwit z dwóch sum; Zastaw; Darowizna.
708 · sygn. 56/112, k. 108v, 3 VII 1743 709 · sygn. 56/112, k. 108v, 3 VII 1743 1445 · sygn. 57/066, k. 64v–65r, 4 V 1744
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Cesja sumy 30 złp z zapisu obligacyjnego z 1677 r.; Zapis.
961 · sygn. 56/155–156, k. 152r–152v, 23 X 1743 962 · sygn. 56/156, k. 152v, 23 X 1743
pewność B — 3 akty
Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Cesja sumy 20 złp zabezpieczonej zastawnie, odziedziczonej po bracie poległym [zmarłym] towarzyszu chorągwi pancernej; Darowizna dziesięciu zagonów roli z łąką, spadłych po bezpotomnie zmarłym bracie; darowizna czterech zagonów roli w dwóch miejscach.
1591 · sygn. 57/091, k. 89v–90r, 5 VI 1744 1593 · sygn. 57/091, k. 90r, 5 VI 1744 1923 · sygn. 57/169–170, k. 168r–168v, 11 IX 1744
pewność B — 2 akty
Linia złożona z 2 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwit wdowy z dóbr ojczystych, macierzystych i spadkowych oraz zrzeczenie się ich; Kwit synów z protestacji matki, po ugodzie polubownej.
2080 · sygn. 57/204, k. 202v, 1 XII 1744 2081 · sygn. 57/204, k. 202v–203r, 1 XII 1744
Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inskrypcja) sumy 200 złp na rzecz żony
strona czynna Franciszek Nowosielski Nob. · Dłużnik
strona bierna Małgorzata Wierzejska Nob. · Strona
wartość 200
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski, s. zm. Szymona – zapisujący; Małgorzata Wierzejska, c. Macieja Wierzejskiego, jego żona – na jej rzecz zapis
miejscowości we wpisie —
Urodzony (Nob.) Franciszek Nowosielski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona, zdrowy, zeznał, iż urodzonej (Nob.) Małgorzacie Wierzejskiej, córce urodzonego (Nob.) Macieja Wierzejskiego, małżonce swojej, i jej sukcesorom, winien jest i powinien sumę dwustu złotych polskich sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu; sumę tę na połowie dóbr swoich zapisuje i zabezpiecza, i tęż sumę na pierwsze żądanie małżonki swojej zapłacić oraz przy aktach obecnych złożyć zobowiązuje się. A to pod zakładem dwustu złotych polskich i forum obecnego urzędu.
uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743)
rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua
Zapis dożywocia (advitalitas) na połowie dóbr
strona czynna Franciszek Nowosielski Nob. · Dłużnik
strona bierna Małgorzata Wierzejska Nob. · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski – zapisujący; Małgorzata z Wierzejskich Nowosielska – na jej rzecz zapis
miejscowości we wpisie —
Tenże tejże na połowie dóbr swoich dziedzicznych i zastawnych, tudzież na rzeczach ruchomych i żywym inwentarzu, dożywocie aż do kresu jej życia zapisuje i przyznaje.
uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligacja) gruntu na 20 złp aż do wykupu
strona czynna Maciej Wierzejski Nob. · Zbywca
strona bierna Franciszek Nowosielski Nob. · Nabywca
wartość 20
osoby we wpisie Maciej Wierzejski, s. zm. Szymona Wierzejskiego – zastawiający; Franciszek Nowosielski, s. zm. Szymona – biorący w zastaw; sąsiad: Jan Wielgórski
miejscowości we wpisie wieś Wierzejki; granice królewskie Trzebieszów; płot (ogrodzenie) kamienne
Urodzony (Nob.) Maciej Wierzejski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona Wierzejskiego, zdrowy, zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Franciszkowi Nowosielskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona, i jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne, to jest jeden zagon roli z połową drugiego, zaczynający się od płotu kamiennego i ciągnący ku granicom Jego Królewskiej Mości Trzebieszów, między miedzami urodzonego (Nob.) Jana Wielgórskiego z jednej, a biorącego w zastaw z drugiej strony, puste, w dobrach dziedzicznych wsi Wierzejki leżące, z wszelkim prawem, w sumie dwudziestu złotych polskich, od teraz aż do wykupu, zastawia. Na wwiązanie od zaraz zezwolił i obronę przyrzekł. Pod zakładem dwudziestu złotych polskich i forum obecnym.
uwagi i marginalia Adnotacja: strony nie umieją pisać.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Diem Invocavit quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Invocavit 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donacja) siedliska obsianego oziminą
strona czynna Adam Jastrzębski Nob. · Zbywca
strona bierna Adam Jastrzębski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Adam Jastrzębski, s. zm. Aleksandra – darczyńca; Sebastian Jastrzębski, s. zm. Jana – obdarowany; sąsiedzi: sukcesorowie zm. Jana Kowieskiego, Jan Nowosielski, Jan Borkowski
miejscowości we wpisie wieś Borki; granice kosiorskie i paduskie; droga wiejska
Urodzony (Nob.) Adam Jastrzębski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Aleksandra, zdrowy, zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Sebastianowi Jastrzębskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Jana, i jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest: 1) dwanaście zagonów siedliska, zaczynających się od drogi wiejskiej i ciągnących ku granicom kosiorskim, między miedzami sukcesorów urodzonego (Nob.) Jana Kowieskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Jana Nowosielskiego z drugiej strony; 2) trzy zagony siedliska, zaczynające się od granicy paduskiej i ciągnące ku granicom kosiorskim, między miedzami sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Kowieskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Jana Borkowskiego z drugiej strony, obsiane oziminą – w dobrach dziedzicznych wsi Borki leżące, z wszelkim prawem – daje i daruje; na wwiązanie od zaraz zezwolił i obronę przyrzekł. A to pod karami ziemskimi i forum obecnego urzędu.
uwagi i marginalia Wpisy nr 236 i 237 stanowią wzajemną zamianę sched między Adamem a Sebastianem Jastrzębskimi.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Dominicam Oculi Quadragesimalem Anno Domini 1743 (poniedziałek po niedzieli Oculi 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae
Cesja sumy 70 złp (zapis z 1718 r.)
strona czynna Andrzej Nowosielski Nob. · Strona
strona bierna Jakub Tchórzewski Nob. · Nabywca
wartość 70
osoby we wpisie Andrzej Nowosielski, s. zm. Piotra, w imieniu własnym i sióstr rodzonych: Elżbiety (wdowy po Macieju Wysokińskim) i Marianny (żony Józefa Krasuskiego) Nowosielskich – cedent; Jakub Tchórzewski, syn zm. Macieja – cesjonariusz; zm. Helena Oziębłówna i Stanisław Oziębło; zm. Piotr Nowosielski – wystawca zapisu
miejscowości we wpisie wieś Wysokiny Maciejowice
Urodzony (Nob.) Andrzej Nowosielski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Piotra, zdrowy, zeznał, iż urodzonemu (Nob.) Jakubowi Tchórzewskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja synowi, oraz jego sukcesorom sumę siedemdziesięciu złotych polskich – zapisaną sposobem zastawnym na pewnych dobrach leżących w dobrach dziedzicznych wsi Wysokiny Maciejowice, wobec akt obecnych w poniedziałek w oktawie święta Świętej i Niepodzielnej Trójcy Roku Pańskiego 1718, a obecnie przez tegoż cesjonariusza jemu wypłaconą – ceduje wraz ze wszystkim. Czyni to w imieniu własnym oraz urodzonych (Nob.) Elżbiety, pozostałej wdowy po urodzonym (Nob.) Macieju Wysokińskim, i Marianny, małżonki urodzonego (Nob.) Józefa Krasuskiego, Nowosielskich, sióstr swoich rodzonych, za których ratyfikację ręczy. Na wwiązanie od zaraz zezwala i obronę od siebie i swojej osoby przyrzeka. A to pod zakładem siedemdziesięciu złotych polskich i forum obecnym.
uwagi i marginalia W tekście wymienieni także zm. Helena Oziębłówna i Stanisław Oziębło oraz Marianna Nowosielska. Adnotacja: strony nie umieją pisać. **Rewizja odczytu („olim” zamiast „et”).** Pierwotny przekład czytał wyraz przed imieniem ojca jako „et” i robił z Jakuba **syna** Macieja. W tej kancelarii skrót **„ol.” (olim)** zapisywany jest jako „o” z przekreśloną laską i łudząco przypomina „et”; rozstrzyga przypadek gramatyczny — dopełniacz przy „filio” znaczy **„synowi [kogoś]”**, nie „i synowi”. Kierunek filiacji potwierdza wpisy 951, 961, 962, 1592 i 1593 („Jakub Tchórzewski, syn zm. Macieja”). Wzorzec sprawdzono na rękopisie: wpis 246 (skan 56-043, „Antonio Domaszowski … **Casimiri filio**”) i wpis 302 (skan 56-051, „Stephano Jasienski **ol. N. Pauli filio**”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Dominicam Laetare Quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (czwartek po niedzieli Laetare 1743) [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Zwrotna darowizna (redonatio) placu z zabudowaniami w mieście Łukowie
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Zbywca
strona bierna Franciszek Jezierski Magn. · chorąży · Nabywca
osoby we wpisie Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik i rotmistrz J.K.M. i Rzeczypospolitej – darczyńca (zwracający); Franciszek Jezierski, chorąży ziemi łukowskiej, oraz jego sukcesorzy – obdarowany
miejscowości we wpisie Łuków (grunt miasta J.K.M.)
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście wielmożny (Magn.) Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik i rotmistrz Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, zdrów będąc, zeznał, iż wielmożnemu (Magn.) Franciszkowi Jezierskiemu, chorążemu ziemi łukowskiej, oraz jego sukcesorom, dobra sobie przez tegoż wielmożnego (Magn.) chorążego przed aktami niniejszymi we wtorek po święcie Nawiedzenia Najświętszej Panny Maryi roku Pańskiego 1729 wieczyście rezygnowane, to jest jeden plac z budynkami i wszelkimi zabudowaniami na nim stojącymi, tu na gruncie miasta Jego Królewskiej Mości Łukowa leżący i położony, ze wszystkim — daje i daruje, a raczej zwraca (redonat); wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, a to pod karami ziemskimi, przed forum urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Pod wpisem własnoręczny podpis: „Franciscus Nowosielski mp”. Wtorek po Nawiedzeniu NMP 1729 = 5 VII 1729. Osoby zgodne z tagami do skanu 079.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Quinta post Diem Jubilate proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inskrypcja) 100 złp na rzecz żony, zabezpieczony na schedzie zwanej Urbanowska
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Dłużnik
strona bierna Zofia Tchórzewska Nob. · Wierzyciel
wartość 100
osoby we wpisie Maciej Nowosielski, syn zm. Szymona Nowosielskiego – zapisujący (zeznający zdrów na umyśle, choć słaby na ciele); Zofia Tchórzewska, córka zm. Macieja Tchórzewskiego, prawa małżonka zeznającego, oraz jej sukcesorzy – wierzycielka
miejscowości we wpisie Wierzejki (wieś); scheda zwana Urbanowska
Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzony (Nob.) Maciej Nowosielski, syn zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona, zdrów będąc na umyśle, choć słaby na ciele, zeznał, iż urodzonej (Nob.) Zofii Tchórzewskiej, córce zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja, prawej małżonce swojej, oraz jej sukcesorom, winien jest i powinien sumę stu złotych polskich, sposobem długu pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego. Sumę tę zapisuje i zabezpiecza na schedzie zwanej Urbanowska, w dziedzictwie wsi Wierzejki leżącej i położonej, zobowiązując się, iż ją na pierwsze żądanie tejże małżonki swojej zapłaci i przy aktach niniejszych złoży, a to pod podobnym zakładem stu złotych polskich, przed forum urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Formuła „sanus, licet corpore debilis, mente” – zeznający zdrów na umyśle, choć słaby na ciele. Osoby i wieś Wierzejki zgodne z tagami do skanu 080.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Secunda post Diem Cantate proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua
Zapis dożywocia (advitalitas) na schedzie Urbanowskiej dla żony
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Dłużnik
strona bierna Zofia Tchórzewska Nob. · Strona
osoby we wpisie Maciej Nowosielski – zapisujący; Zofia Tchórzewska, jego małżonka – uprawniona
miejscowości we wpisie Wierzejki (wieś); scheda zwana Urbanowska
Tenże zeznał, iż tejże [małżonce swojej] dożywocie na schedzie swojej zwanej Urbanowska, całej i zupełnej, wraz z budynkami i wszelkimi zabudowaniami, aż do ostatnich chwil jej życia zapisuje i ustępuje.
uwagi i marginalia Adnotacja pisarza: „Ignarus personae litterarum”. Wpis bezpośrednio powiązany z inskrypcją z wpisu nr 505.
data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Secunda post Diem Cantate proxima A.D. 1743]
rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus
Urzędowe umocnienie (roboratio) skryptu ręcznego z 24 maja 1743 r.
strona czynna Franciszek Nowosielski Illustr. · pułkownik · Strona
strona bierna Franciszek Nowosielski Illustr. · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski, pułkownik i rotmistrz J.K.M. i Rzeczypospolitej, oraz Zofia z Gozdzkich, małżonkowie – rodzice; Jan Konstanty Nowosielski, syn – strona pierwsza; Franciszek Rudnicki – strona druga (wierzyciel); Franciszek Staniszewski, podczaszy [odczyt niepewny] – subdelegat
miejscowości we wpisie Łuków (miejsce wystawienia skryptu)
Przed subdelegatem urodzonym (Gen.) Franciszkiem Staniszewskim, podczaszym [odczyt nazwy urzędu niepewny]. — Stawiwszy się osobiście jaśnie wielmożni (Illustr.) Franciszek i Zofia z Gozdzkich, małżonkowie, pułkownik i rotmistrz Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, rodzice, oraz Jan Konstanty, syn, Nowosielscy, z jednej strony, a urodzony (Gen.) Franciszek Rudnicki z drugiej strony — zdrowi będąc, a zwłaszcza małżonka w asystencji tegoż męża swego, zeznali, iż skrypt ręczny pewny, pod datą tegoż skryptu tu w Łukowie dnia dwudziestego czwartego maja roku bieżącego 1743 spisany, na rzecz i osobę urodzonego (Gen.) Franciszka Rudnickiego służący, zakładem w tymże skrypcie zawartym umocniony — we wszystkim zatwierdzają i umacniają i zatwierdzają, a to pod zakładem w tymże skrypcie zawartym, przed forum wszelkim (ubiquinarium).
uwagi i marginalia Pod wpisem własnoręczny podpis: „Franciscus Nowosielski mp”; poniżej podpisu duże przekreślenie. Data skryptu podana w źródle wprost: Łuków, 24 V 1743. Osoby zgodne z tagami do skanu 086; urząd subdelegata odczytany niepewnie.
data w brzmieniu kancelarii Coram Subdelegato N. Francisco Staniszewski, Pocillatore [Latyczowskim – odczyt niepewny]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwitacja z 20 złp i kasacja zapisu
strona czynna Andrzej Radomyski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Andrzej Nowosielski Nob. · Dłużnik
wartość 20
osoby we wpisie Andrzej Radomyski – kwitujący; Andrzej Nowosielski – kwitowany; Michał Gostoski [odczyt niepewny] – subdelegat, przed którym złożono zeznanie
miejscowości we wpisie Radomyśl Stary (Radomyśl Antiqua)
Urodzony (Nob.) Andrzej Radomyski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Andrzeja Nowosielskiego i jego następców z sumy dwudziestu złotych polskich – jemu przez tegoż kwitowanego przed aktami niniejszymi w środę po dniu [nazwa święta nieczytelna] Roku Pańskiego 1736 sposobem obligatoryjnym na dobrach we wsi Radomyśl Stary leżących zapisanej – obecnie z rąk teraźniejszego kwitowanego podniesionej – kwituje, a zapis tenże kasuje.
Przed urodzonym (Nob.) Michałem Gostoskim [nazwisko odczytane niepewnie], podówczas subdelegatem aktowym.
[Podpis:] Andrzej Radomyski
uwagi i marginalia Nazwa święta w dacie zapisu pierwotnego nieczytelna – nie podjęto próby jej odgadnięcia. Nazwisko subdelegata odczytane niepewnie i nieobecne w tagach.
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Feria Sexta in Crastino Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini Anno ejusdem 1743tio
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwitacja z 12 złp oraz zapis tejże sumy przez ojca na rzecz syna
strona czynna Stefan Nowosielski Nob. · Dłużnik
strona bierna Hiacynt Zaleski Nob. · Dłużnik
wartość 12
osoby we wpisie Stefan Nowosielski, w imieniu własnym i syna Wojciecha Nowosielskiego – kwitujący, a następnie dłużnik; Hiacynt (Jacek) Zaleski, syn zm. Floriana Zaleskiego – kwitowany; zm. Florian Zaleski – pierwotny dłużnik; Wojciech Nowosielski – pierwotny i nowy wierzyciel
miejscowości we wpisie Radomyśl Siedliska
Urodzony (Nob.) Stefan Nowosielski, imieniem własnym oraz urodzonego (Nob.) Wojciecha Nowosielskiego, syna swego, za którego pokój warunkuje, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Hiacynta (Jacka) Zaleskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Floriana syna, i jego następców z sumy dwunastu złotych polskich – przez wyżej wspomnianego zmarłego urodzonego (Nob.) Floriana Zaleskiego, ojca teraźniejszego kwitowanego, wspomnianemu urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Nowosielskiemu, synowi jego, na dobrach pewnych, we wsi Radomyśl Siedliska leżących, przed aktami niniejszymi w poniedziałek po niedzieli Reminiscere Wielkiego Postu Roku Pańskiego 1737 [18 marca 1737] sposobem obligatoryjnym zapisanej – obecnie z rąk kwitowanego podniesionej – kwituje, a zapis tenże kasuje.
Nadto tenże urodzony (Nob.) Stefan Nowosielski urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Nowosielskiemu, synowi swemu, tęż sumę dwunastu złotych polskich sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu jest winien i powinien; którą to sumę na wszystkich dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza, i tęż sumę na pierwsze żądanie tegoż wierzyciela swego zapłacić oraz przy aktach niniejszych złożyć się zobowiązuje i obliguje, i to pod podobnym zakładem dwunastu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.
uwagi i marginalia Data zapisu zweryfikowana: niedziela Reminiscere 1737 – 17 III, poniedziałek po niej – 18 III 1737. W drugiej części wpisu ojciec, podniósłszy sumę należną synowi, zabezpiecza ją na własnym majątku. W tekście łacińskim syn określony wyraźnie jako „Nobilis”. Osoby zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Feria Sexta ante Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proxima Anno Domini 1743tio
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna czterech zagonów roli w Radomyślu Starym
strona czynna Franciszek Zaleski Nob. · Zbywca
strona bierna Franciszek Zaleski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Franciszek Zaleski – darczyńca; Hiacynt (Jacek) Zaleski, syn zm. Floriana Zaleskiego – obdarowany; sąsiedzi: Stefan Nowosielski, Andrzej Radomyski
miejscowości we wpisie Radomyśl Stary; przecinka [odczyt niepewny]; przecierady [odczyt niepewny]
Urodzony (Nob.) Franciszek Zaleski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Hiacyntowi (Jackowi) Zaleskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Floriana synowi, i jego następcom dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest cztery zagony roli, poczynające się od [nazwa odczytana niepewnie], ku [nazwa odczytana niepewnie] idące, między miedzami urodzonego (Nob.) Stefana Nowosielskiego z jednej a urodzonego (Nob.) Andrzeja Radomyskiego z drugiej strony, we wsi Radomyśl Stary leżące i położone, ze wszystkim [prawem] daje i daruje; intromisję odtąd na przyszłość dopuszcza i sądowi się poddaje, i to pod szkodami ziemskimi oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
uwagi i marginalia Nazwy punktów granicznych wewnątrz wsi odczytane niepewnie. Osoby zgodne z tagami do skanu 103 (Andrzej Radomyski wymieniony w tagach do skanu 102).
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Feria Sexta ante Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proxima Anno Domini 1743tio
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwitacja z 352 złp i całkowita kasacja zapisu
strona czynna Fabian Mysłowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Antoni Nowosielski Nob. · Dłużnik
wartość 352
osoby we wpisie Fabian Mysłowski – kwitujący; Antoni Nowosielski, syn zm. Hieronima Nowosielskiego – kwitowany
miejscowości we wpisie Domaszownica Wielka
Urodzony (Nob.) Fabian Mysłowski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Antoniego Nowosielskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Hieronima syna, i jego następców z sumy trzystu pięćdziesięciu dwóch złotych polskich – jemu przedtem przez tegoż kwitowanego przed aktami niniejszymi w poniedziałek nazajutrz po święcie świętych Piotra i Pawła Apostołów Roku Pańskiego 1738 [30 czerwca 1738] sposobem obligatoryjnym na dobrach pewnych, w dziedzicznej wsi Domaszownica Wielka leżących, zapisanej – obecnie z rąk teraźniejszego kwitowanego rzeczywiście i skutecznie podniesionej – kwituje, a zapis tenże w całości kasuje.
[Podpis:] Fabianus Mysłowski
uwagi i marginalia Data zweryfikowana i wewnętrznie spójna: śś. Piotr i Paweł 29 VI 1738 przypadali w niedzielę, poniedziałek nazajutrz – 30 VI 1738. W rękopisie pisarz skreślił pierwotne „quinquaginta” i poprawił sumę. Osoby i wieś Domaszownica zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Sabbatho in Vigilia Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae
Cesja sumy 100 złp
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Kazimierz Zaleski Nob. · Nabywca
wartość 100
osoby we wpisie Franciszek in Nowosielec et Zakrze Nowosielski, pułkownik wojsk Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej – cedent; Kazimierz Zaleski, syn zm. Andrzeja Zaleskiego – cesjonariusz; zm. Andrzej Zaleski – pierwotny dłużnik; Andrzej Jastrzębski, chorąży bracławski [odczyt urzędu niepewny] – poprzedni wierzyciel
miejscowości we wpisie Dminin; Grodzisk
Wielmożny (Magn.) Franciszek in Nowosielec et Zakrze Nowosielski, pułkownik wojsk Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Kazimierzowi Zaleskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Andrzeja Zaleskiego synowi, i jego następcom sumę stu złotych polskich –
pierwotnie przez zmarłego urodzonego (Nob.) Andrzeja Zaleskiego sposobem obligatoryjnym na dobrach pewnych, w dziedzicznej wsi Dminin leżących, wielmożnemu (Magn.) Andrzejowi Jastrzębskiemu, chorążemu bracławskiemu [odczyt urzędu niepewny], zapisaną, a przez tegoż wielmożnego (Magn.) Jastrzębskiego – z powodu zbytniej choroby niemogącego stawić się przed aktami niniejszymi – jemu samemu zeznającemu skryptem ręcznym, danym w Grodzisku dnia 20 czerwca Roku Pańskiego 1742, a sposobem oblaty w czwartek w wigilię święta świętych Piotra i Pawła Apostołów tegoż roku [28 czerwca 1742] do akt niniejszych podanym, scedowaną –
wobec rzeczywistego podniesienia tejże sumy, ze wszystkim [prawem] ustępuje i wszystkie [prawa przelewa]; intromisję odtąd na przyszłość dopuszcza i sądowi z rzeczy i z osoby swojej się poddaje, i to pod podobnym zakładem stu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
[Podpis:] Franciscus Nowosielski
uwagi i marginalia Data oblaty zweryfikowana i wewnętrznie spójna: wigilia śś. Piotra i Pawła 28 VI 1742 przypadała w czwartek. Zwraca uwagę powód działania przez skrypt: chory Andrzej Jastrzębski nie mógł osobiście stanąć przed sądem. Osoby i wieś Dminin zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Kwit z dwóch sum (20 i 10 złp) i kasacja zapisów zastawnych
strona czynna Stefan Nowosielski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Stefan Nowosielski Nob. · Dłużnik
wartość 10
osoby we wpisie Stefan Nowosielski, w imieniu własnym i syna Wojciecha – kwitujący; Andrzej Nowosielski, syn zm. Marcina – kwitowany
miejscowości we wpisie Radomyśl Stara
Urodzony (Nob.) Stefan Nowosielski, w imieniu własnym oraz urodzonego (Nob.) Wojciecha Nowosielskiego, syna swojego, za którego ratyfikację ręczy, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Andrzeja Nowosielskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Marcina syna, i jego następców z dwóch sum – pierwszej dwudziestu złotych polskich, zapisanej w poniedziałek po niedzieli Misericordia roku Pańskiego 1740, oraz drugiej dziesięciu złotych polskich, zapisanej w poniedziałek po niedzieli Jubilate roku Pańskiego 1733 – obu na dobrach pewnych w dziedzicznej wsi Radomyśl Stara, wobec akt niniejszych sposobem zastawnym wpisanych, obecnie zaś z rąk tegoż kwitowanego rzeczywiście podniesionych – kwituje, a zapisy te kasuje.
uwagi i marginalia Osoby i wieś Radomyśl Stara zgodne z tagami do skanu 112.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Crastino Festi Visitationis Beatae Virginis Mariae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) zagonów roli na 30 złp – na rzecz syna
strona czynna Stefan Nowosielski Nob. · Zbywca
strona bierna Stefan Nowosielski Nob. · Nabywca
wartość 30
osoby we wpisie Stefan Nowosielski – zastawca; Wojciech Nowosielski, jego syn – zastawnik; Andrzej Nowosielski – od niego podniesiono sumę; Maciej Kopeściański [odczyt niepewny] – sąsiad (miedza)
miejscowości we wpisie Radomyśl Stara
Urodzony (Nob.) Stefan Nowosielski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Nowosielskiemu, synowi swojemu, i jego następcom dobra swoje dziedziczne ojczyste – to jest jeden zagon roli wraz z połową drugiego, zaczynający się od granicy Roguszańskiej [odczyt niepewny], a ciągnący się ku lasowi, między miedzami urodzonego (Nob.) Andrzeja Nowosielskiego z jednej strony a urodzonego (Nob.) Macieja Kopeściańskiego [odczyt nazwiska niepewny] z drugiej; nadto jeden zagon roli, zaczynający się od granicy Chodowskiej, a ciągnący się ku granicy Lubowskiej, między tymi samymi miedzami; nadto jeden zagon roli wraz z połową drugiego podobnej długości, między tymi samymi miedzami – w dziedzicznej wsi Radomyśl Stara leżące i położone, wolne od obciążeń, ze wszystkim [prawem] – w sumie trzydziestu złotych polskich, którą z rąk urodzonego (Nob.) Andrzeja Nowosielskiego w dniu dzisiejszym podniósł, od dziś aż do wykupu zastawia. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod podobnym zakładem trzydziestu złotych polskich oraz pod jurysdykcją tegoż urzędu.
uwagi i marginalia Zapis wewnętrznie zawiły: sumę zastawną wypłacił Andrzej Nowosielski, a dobra zastawiono synowi Wojciechowi. Oddane zgodnie z brzmieniem źródła. Nazwiska i nazwy granic częściowo odczytane niepewnie.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Crastino Festi Visitationis Beatae Virginis Mariae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inskrypcja) sumy 200 złp na rzecz dwóch panien, płatnej po zamążpójściu, z prowizją roczną
strona czynna Antoni Nowosielski Gen. · towarzysz chorągwi pancernej · Dłużnik
strona bierna Marianna Jezierska Gen. · Wierzyciel
wartość 200
osoby we wpisie Antoni Nowosielski, towarzysz chorągwi pancernej Karwickiego [odczyt nazwiska niepewny], pułkownika J.K.M. i Rzeczypospolitej – dłużnik; Marianna i Rozalia Jezierskie, córki zm. Kazimierza Jezierskiego i zm. Zofii ze Szczygielskich – wierzycielki; Antoni Szczygielski – od niego przyjęto sumę
Urodzony (Gen.) Antoni Nowosielski, towarzysz chorągwi pancernej wielmożnego (Magn.) Karwickiego [odczyt nazwiska niepewny], pułkownika Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonym (Gen.) Mariannie i Rozalii Jezierskim, zmarłego urodzonego (Gen.) Kazimierza Jezierskiego ze zmarłą urodzoną (Gen.) Zofią ze Szczygielskich spłodzonym córkom, i ich następcom sumę dwustu złotych polskich – z rąk urodzonego (Nob.) Antoniego Szczygielskiego przyjętą, a wobec akt urzędu niniejszego w piątek w wigilię święta śś. Piotra i Pawła Apostołów roku bieżącego 1743 prezentowaną, tymże wierzycielkom przypadającą – tytułem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu winien jest i powinien; sumę tę na wszystkich i każdym z osobna dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza, zobowiązując się tęż sumę na pierwsze żądanie wierzycielek – po tym, gdy w związek małżeński wstąpią – wypłacić i przy aktach niniejszych złożyć, a prowizję należną od tejże sumy corocznie uiszczać. A to pod podobnym zakładem dwustu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
[Podpis:] Antoni Nowosiel[ski]
uwagi i marginalia Nazwisko matki wierzycielek przyjęte za tagiem PTG („Zofia Szczygielska Jezierska”); w rękopisie trudne do rozstrzygnięcia. Nazwisko pułkownika odczytane niepewnie. Pozostałe osoby zgodne z tagami. Wypłata uzależniona od zamążpójścia – rzadka klauzula posagowa.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae
Cesja sumy 150 złp (z sumy pierwotnej 200 złp) na rzecz przyszłego męża
strona czynna Małgorzata Wierzejska Nob. · Strona
strona bierna Wojciech Oziębło Nob. · Nabywca
wartość 200
osoby we wpisie Małgorzata Wierzejska, córka Macieja Wierzejskiego, wdowa po zm. Franciszku Nowosielskim – cedentka; Wojciech Oziębło, syn zm. Jana, jej przyszły mąż – cesjonariusz
Urodzona (Nob.) Małgorzata Wierzejska, urodzonego (Nob.) Macieja Wierzejskiego córka, pozostała zaś wdowa po zmarłym urodzonym (Nob.) Franciszku Nowosielskim, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonemu (Nob.) Wojciechowi Oziębło, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana synowi, przyszłemu mężowi swojemu, i jego następcom sumę stu pięćdziesięciu złotych polskich – jej przypadającą, a zapisaną przez wyżej wspomnianego zmarłego urodzonego (Nob.) Franciszka Nowosielskiego, męża jej, wobec akt niniejszych w piątek po niedzieli Invocavit najbliższy roku bieżącego 1743, sposobem prostego długu – ze wszystkim [prawem] cedu je i wszelkie [prawa] przelewa, dając i przyznając mu prawo tęż sumę podnieść oraz dobra tejże sumie podległe zająć; a to z sumy pierwotnej dwustu złotych polskich.
uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami (Małgorzata Wierzejska Nowosielska, Maciej Wierzejski, Franciszek Nowosielski, Wojciech Oziębło, Jan Oziębło). Zeznająca niepiśmienna (w źródle: „Ignara litterarum”) – wpis bez podpisu.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia post Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus
Urzędowe umocnienie (roboratio) kontraktu, a raczej intercyzy – zakład 10 000 złp
strona czynna Tomasz Okniński Magn. · Strona
strona bierna Antoni Nowosielski Gen. · Strona
osoby we wpisie Tomasz Okniński, wicewojewoda ziemi liwskiej – strona pierwsza; Antoni Nowosielski – strona druga
miejscowości we wpisie Iganie
Wielmożny (Magn.) Tomasz Okniński, wicewojewoda ziemi liwskiej, z jednej strony, oraz urodzony (Gen.) Antoni Nowosielski z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali, iż pewien kontrakt, a raczej intercyzę, dotyczącą rzeczy i warunków w niej wyrażonych, między sobą zeznającymi w dobrach wsi Iganie dnia 16 lipca roku Pańskiego 1743 spisaną, zakładem dziesięciu tysięcy złotych polskich umocnioną, rękami własnymi zeznających oraz pewnych przyjaciół podpisaną – we wszystkim zatwierdzają (umacniają i zatwierdzają). A to pod podobnym zakładem dziesięciu tysięcy złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.
[Podpisy:] Tomasz Okniński; Antoni Nowosielski
uwagi i marginalia Pierwszy wpis pod nową datą sesji (piątek 19 VII 1743 – zweryfikowane: św. Marii Magdaleny 22 VII 1743 przypadało w poniedziałek). Zakład 10 000 złp należy do najwyższych w całym opracowaniu. Osoby zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ante Festum Sanctae Mariae Magdalenae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Wzajemny kwit z protestacji i pretensji
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Strona
strona bierna Wojciech Wysokiński Nob. · Strona
osoby we wpisie Maciej Nowosielski – strona pierwsza; Wojciech Wysokiński zwany Zagroba – strona druga
Urodzony (Nob.) Maciej Nowosielski z jednej strony i Wojciech Wysokiński zwany Zagroba, obecny z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali, iż oni siebie nawzajem i obopólnie oraz następców swoich z protestacji jakichkolwiek przeciw sobie uczynionych i ze wszystkich oraz każdej z osobna pretensji do dnia dzisiejszego zaszłych – wobec okazanego sobie dostatecznego zadośćuczynienia kwitują, a protestacje kasują.
uwagi i marginalia Przydomek „Zagroba” zgodny z tagiem PTG do skanu 151 („Wojciech Wysokiński Zagroba”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Crastino Festi Sanctae Hedvigis Electae Viduae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z protestacji o rany (z obdukcją) i kasacja protestacji
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Mikołaj Grochowski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Maciej Nowosielski, także w imieniu żony Heleny z Oziębłów – kwitujący; Mikołaj Grochowski – kwitowany
Urodzony (Nob.) Maciej Nowosielski – imieniem swoim oraz urodzonej (Nob.) Heleny z Oziębłów, małżonki swojej, za której ratyhabicję zaręcza – zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Mikołaja Grochowskiego i jego następców z protestacji, wraz z obdukcją ran wobec akt niniejszych przeciw temuż kwitowanemu uczynionej, oraz ze wszystkich i każdej z osobna pretensji do dnia dzisiejszego zaszłych – wobec okazanego zadośćuczynienia kwituje, a protestację tęż kasuje.
uwagi i marginalia Osoby Maciej Nowosielski i Helena Oziębło Nowosielska zgodne z tagami PTG do skanu 152; Mikołaja Grochowskiego tagi nie wymieniają.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ipso die Festi Sancti Lucae Evangelistae Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z akcji o pobicie i zadanie ran; kasacja dekretów karnych
strona czynna Piotr Soszyński Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Andrzej Nowosielski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Piotr Soszyński, syn zm. Macieja – kwitujący; Andrzej Nowosielski, s. zm. Piotra – kwitowany
Urodzony (Nob.) Piotr Soszyński, zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Andrzeja Nowosielskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Piotra syna, oraz jego następców ze sprawy i akcji urzędowej, wytoczonej przed urzędem niniejszym z powodu pobicia go i zadania mu ran, tudzież z protestacji, relacji i dekretów karnych jemu przysądzonych – otrzymawszy dostateczne zadośćuczynienie kwituje, a protestacje, relacje i dekrety jakiekolwiek kasuje.
uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 155. **Rewizja odczytu („olim” zamiast „et”).** Pierwotny przekład czytał wyraz przed imieniem ojca jako „et” i robił z Andrzeja **syna** Piotra. W tej kancelarii skrót **„ol.” (olim)** zapisywany jest jako „o” z przekreśloną laską i łudząco przypomina „et”; rozstrzyga przypadek gramatyczny — dopełniacz przy „filio” znaczy **„synowi [kogoś]”**, nie „i synowi”. Kierunek filiacji potwierdza wpis 290 („Andrzej Nowosielski, s. zm. Piotra”). Wzorzec sprawdzono na rękopisie: wpis 246 (skan 56-043, „Antonio Domaszowski … **Casimiri filio**”) i wpis 302 (skan 56-051, „Stephano Jasienski **ol. N. Pauli filio**”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Festum Sancti Lucae Evangelistae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Cesja sumy 30 złp z zapisu obligacyjnego z 1677 r.
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Zbywca (cedent)
strona bierna Jan Głuchowski Nob. · Nabywca
wartość 30
osoby we wpisie Maciej Nowosielski, syn zm. Kazimierza, i Jakub Tchórzewski, syn zm. Macieja, także w imieniu żon Heleny i Katarzyny z Oziębłów, córek zm. Macieja Oziębły – cedujący; Jan Głuchowski, syn zm. Piotra, i Józef Grochowski, syn zm. Jana – nabywcy; zm. Jan Grochowski zwany Czasny – pierwotny dłużnik
miejscowości we wpisie Grochówka
Urodzeni (Nob.) Maciej, zmarłego urodzonego (Nob.) Kazimierza Nowosielskiego syn – imieniem swoim i urodzonej (Nob.) Heleny z Oziębłów – oraz Jakub Tchórzewski, zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja syn – imieniem swoim i urodzonej (Nob.) Katarzyny z Oziębłów, małżonek swoich, zmarłego zaś urodzonego (Nob.) Macieja Oziębły córek, za których ratyhabicję zaręczają – zdrowi będąc, zeznali, iż oni urodzonym (Nob.) Janowi, zmarłego urodzonego (Nob.) Piotra Głuchowskiego synowi, i Józefowi Grochowskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana synowi, oraz ich następcom sumę trzydziestu złotych polskich – przez zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Grochowskiego zwanego Czasny wspomnianemu zmarłemu urodzonemu (Nob.) Maciejowi Ozięble, teściowi ich, sposobem obligacyjnym na dobrach pewnych we wsi dziedzicznej Grochówka leżących wobec akt niniejszych w sobotę po święcie św. Idziego Opata roku Pańskiego 1677 zapisaną, obecnie zaś przez dzisiejszych zeznających rzeczywiście i skutecznie podniesioną – ze wszystkim ustępują i przelewają. Intromisję wspólną przyzwalają, obronę prawną w rzeczy i osobie swojej przyrzekają, uznając tęż sumę. A to pod zakładem trzydziestu złotych polskich i pod sądem niniejszym.
uwagi i marginalia Najstarszy zapis przywołany w tej partii: 4 IX 1677 – sprzed 66 lat (data zweryfikowana: św. Idziego 1 IX 1677 przypadało w środę, sobota po nim to 4 IX 1677). Osoby i wieś Grochówka zgodne z tagami PTG do skanów 155–156.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Festum Sancti Lucae Evangelistae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis (inscriptio) 30 złp na rzecz żon
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Dłużnik
strona bierna Helena Oziębło Nob. · Wierzyciel
wartość 30
osoby we wpisie Maciej Nowosielski i Jakub Tchórzewski – zapisujący; Helena i Katarzyna z Oziębłów, ich żony – na rzecz których zapis
Urodzeni (Nob.) Maciej, zmarłego Kazimierza Nowosielskiego syn, i Jakub Tchórzewski, urodzonego (Nob.) Macieja syn, zdrowi będąc, zeznali, iż oni – a mianowicie urodzony (Nob.) Maciej Nowosielski urodzonej (Nob.) Helenie, a urodzony (Nob.) Tchórzewski urodzonej (Nob.) Katarzynie z Oziębłów, małżonkom swoim, i ich następcom – sumę trzydziestu złotych polskich, z rąk urodzonych (Nob.) Grochowskiego i Głuchowskiego w dniu dzisiejszego aktu podniesioną, sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu winni są i powinni; którą to sumę na wszystkich dobrach swoich zapisują i zabezpieczają, każdy w części dotyczącej swojej małżonki, a tęż sumę na pierwsze ich żądanie zapłacić i wobec akt niniejszych złożyć się poddają i zobowiązują, a to pod zakładem trzydziestu złotych polskich i pod sądem urzędu niniejszego.
Zeznający niepiśmienni (w źródle: „Ignari scire litteras”) – zamiast podpisów położyli znaki krzyża (+ +).
uwagi i marginalia Rzadko notowany szczegół: w miejscu podpisów pisarz odrysował dwa krzyżyki – znaki własnoręczne obu niepiśmiennych zeznających.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Festum Sancti Lucae Evangelistae proxima Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit siedmiu współpowodów z grzywien i kary z dekretu kondescensyjnego
strona czynna Jan Kowiecki Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Adam Jastrzębski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Jan i Wojciech Kowieccy, Grzegorz i Marcin Borkowscy, Wojciech Borkowski, Jan Nowosielski oraz Wojciech Krasuski – kwitujący; Adam Jastrzębski, syn zm. Aleksandra – kwitowany
miejscowości we wpisie wieś Borki Sokuły [tag PTG: Sokule]
Urodzeni (Nob.) Jan i Wojciech Kowieccy, tudzież Grzegorz i Marcin Borkowscy, a także Wojciech Borkowski, jak również Jan Nowosielski oraz Wojciech Krasuski, zdrowi będąc, zeznali, iż oni urodzonego (Nob.) Adama Jastrzębskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Aleksandra syna, i jego następców – z siedmiu grzywien, tudzież z kary i opłaty (luita) trzech grzywien polskich, dekretem kondescensyjnym wydanym przez urząd niniejszy na gruncie dóbr Borki Sokuły w czwartek, w sam dzień święta Ofiarowania Najświętszej Panny Maryi roku Pańskiego 1743 [21 listopada 1743], między zeznającymi z jednej, a kwitowanym z drugiej strony, a do akt urzędu niniejszego przez oblatę w piątek po święcie św. Andrzeja Apostoła tegoż roku [6 grudnia 1743] podanym, przysądzonych – kwitują, a rygor tegoż dekretu co do wymienionych grzywien kasują.
uwagi i marginalia Obie daty zweryfikowane: Ofiarowanie NMP 21 XI 1743 przypadło w czwartek; piątek po św. Andrzeju (30 XI 1743, sobota) to 6 XII 1743. Nazwa wsi w rękopisie „Borki Sokoły/Sokuły”, tag PTG do skanu 166 podaje „Sokule”. Wszystkie osoby zgodne z tagami.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Immaculatae Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae proxima Anno Domini 1743 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) łąk w dwóch miejscach na rok za 50 złp
strona czynna Antoni Dziewulski Nob. · Zbywca
strona bierna Maciej Płudowski Nob. · Nabywca
wartość 50
osoby we wpisie Antoni Dziewulski, syn zm. Kazimierza – zastawca; Maciej Płudowski, syn zm. Jerzego – zastawnik; sąsiedzi (miedze): Maciej Nowosielski, Franciszek Wierzejski zwany Pieniążek, Franciszek Łaski, Franciszek Wierzejski
miejscowości we wpisie wieś Wierzejki; łąka zwana Grodz; miejsce zwane Kamienny Płot
[Nagłówek sesji:] Sobota nazajutrz po święcie św. Łucji Panny i Męczennicy roku Pańskiego 1743 [14 grudnia 1743].
Urodzony (Nob.) Antoni Dziewulski, zmarłego Kazimierza syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Maciejowi Płudowskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Jerzego synowi, i jego następcom dobra dziedziczne ojczyste, to jest:
1) łąkę zwaną Grodz, na jedenaście kośnych [odczyt niepewny], w większym miejscu, poczynając od płotów, ciągnącą się ku dołowi [odczyt niepewny], między miedzami urodzonego (Nob.) Macieja Nowosielskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Franciszka Wierzejskiego zwanego Pieniążek z drugiej strony; 2) nadto w drugim miejscu – dwie i pół kośnej łąki, poczynając od tegoż dołu, a ciągnące się ku miejscu zwanemu Kamienny Płot, między miedzami urodzonego (Gen.) Franciszka Łaskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Franciszka Wierzejskiego z drugiej strony –
we wsi dziedzicznej Wierzejki położone i leżące, ze wszystkim, w sumie pięćdziesięciu złotych polskich, od dziś na rok, z terminem przypadającym na święto św. Wojciecha Biskupa w roku, da Bóg, przyszłym 1744, a potem z roku na rok i do takiegoż święta, aż do wykupu, zastawia. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod podobnym zakładem pięćdziesięciu złotych polskich i pod sądem niniejszym.
[Zeznający] pisma nieświadomy.
uwagi i marginalia Wpis zaczyna się na k. 166v (skan 170) i kończy na k. 167r. Na lewym marginesie nota kancelaryjna z 1768 r.: „Feria Tertia post Dominicam Oculi Quadragesimalem – intercessit quietatio”, a więc zastaw wykupiono dopiero po dwudziestu pięciu latach – najdłuższy odstęp między zastawem a kwitem odnotowany w tej partii księgi. Miara łąk podana w „kośnych” (areny) – odczyt liczb niepewny. Wszystkie osoby i wieś Wierzejki zgodne z tagami PTG do skanu 170.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho in Crastino Festi Sanctae Luciae Virginis et Martyris Anno Domini 1743
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Cesja sumy 150 złp z zapisu obligacyjnego z 1739 r.
strona czynna Zofia Szaniawska Nob. · Zbywca (cedent)
strona bierna Sebastian Rozwadowski Nob. · Nabywca
wartość 150
osoby we wpisie Zofia Szaniawska, córka zm. Jana Szaniawskiego, wdowa po zm. Tomaszu Gołaskim zwanym Piotrowski – cedująca; Sebastian Rozwadowski i Wojciech Rozwadowski zwany Dobros, jej przyszły mąż – cesjonariusze; Marianna z Płochockich, pierwszego ślubu żona zm. Jana Szaniawskiego, wdowa po zm. Macieju Nowosielskim, matka cedującej, oraz Marcin Szaniawski, jej brat – autorzy zapisu
miejscowości we wpisie wieś Gołaszyn
Urodzona (Nob.) Zofia Szaniawska, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Szaniawskiego córka, a zmarłego urodzonego (Nob.) Tomasza Gołaskiego zwanego Piotrowski małżonka, pozostała wdowa, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonym (Nob.) Sebastianowi Rozwadowskiemu oraz Wojciechowi Rozwadowskiemu zwanemu Dobros, przyszłemu mężowi swemu, i ich następcom sumę stu pięćdziesięciu złotych polskich – jej zapisaną sposobem obligacyjnym przez urodzonych (Nob.) Mariannę z Płochockich (pierwszych ślubów zmarłego urodzonego (Nob.) Jana Szaniawskiego, matkę, po nim zaś pozostałą wdowę po zmarłym urodzonym (Nob.) Macieju Nowosielskim) oraz Marcina Szaniawskiego, syna w pierwszym łożu zrodzonego, brata jej, na pewnych dobrach we wsi dziedzicznej Gołaszyn leżących, przed aktami niniejszymi w środę po święcie Oczyszczenia Najświętszej Panny Maryi roku Pańskiego 1739 [4 lutego 1739] – wraz ze wszystkimi warunkami tegoż zapisu obligacyjnego ustępuje i daje wszelkie prawo; intromisję przyzwala, a to pod podobnym zakładem stu pięćdziesięciu złotych polskich.
[Zeznająca] pisma nieświadoma.
uwagi i marginalia Data zapisu zweryfikowana: Oczyszczenie NMP 2 II 1739 przypadło w poniedziałek, środa po nim to 4 II 1739. Wpis odsłania pełną sytuację rodzinną wdowy: cesja na rzecz przyszłego drugiego męża, sumy pochodzącej od matki i brata. Osoby oraz wieś Gołaszyn zgodne z tagami PTG do skanu 57-008; Marcina Szaniawskiego w tagach nie ma – rozbieżność odnotowana.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Crastino Festi Sanctae Agnetis Virginis et Martyris Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) pięciu zagonów siedliska bratu starszemu
strona czynna Mateusz Wielgórski Nob. · Zbywca
strona bierna Mateusz Wielgórski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Mateusz Wielgórski, syn zm. Jana Wielgórskiego – darczyńca; Szymon Wielgórski, jego starszy brat rodzony – obdarowany; sąsiedzi (miedze): Franciszek Wierzejski, Franciszek Nowosielski
miejscowości we wpisie wieś Wierzejki; droga Zapłotnia; dół czyli miejsce zwane Wykno
Urodzony (Nob.) Mateusz Wielgórski, zmarłego urodzonego (Nob.) Jana [Wielgórskiego] syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Szymonowi Wielgórskiemu, bratu swemu rodzonemu starszemu, i jego następcom dobra swoje dziedziczne, to jest pięć zagonów siedliska, poczynając od drogi Zapłotniej, a ciągnących się ku dołowi, czyli miejscu zwanemu Wykno, między miedzami urodzonego (Nob.) Franciszka Wierzejskiego z jednej, a urodzonego (Nob.) Franciszka Nowosielskiego z drugiej strony, we wsi dziedzicznej Wierzejki położone i leżące, ze wszystkim daje i darowuje. Intromisję od zaraz przyzwala, prawem sądu tego się rządząc, a to pod szkodami ziemskimi. Sąd urzędu niniejszego do odpowiadania.
[Zeznający] pisma nieświadomy.
uwagi i marginalia Franciszka Wierzejskiego i Franciszka Nowosielskiego nie ma w tagach PTG do skanu 57-031 – rozbieżność odnotowana; pozostałe osoby i wieś Wierzejki zgodne z tagami. Nazwa uroczyska „Wykno” zapisana w źródle po polsku obok łacińskiego „fovea”.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Diem Oculi Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Skwitowanie z pretensji o rozliczenie sumy 250 złp między braćmi
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Maciej Nowosielski Nob. · Dłużnik
wartość 250
osoby we wpisie Maciej Nowosielski – kwitujący; Tomasz Nowosielski – kwitowany; Franciszek Nowosielski – zmarły brat
miejscowości we wpisie —
We środę po niedzieli Laetare Wielkiego Postu, Roku Pańskiego 1744.
Urodzony (Nob.) Maciej Nowosielski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Tomasza Nowosielskiego i jego następców kwituje z pewnej pretensji — a to, aby na przyszłość nie podpadał podejrzeniu — z tego względu, że tenże urodzony (Nob.) Tomasz Nowosielski przypadającą nań część niewątpliwej sumy dwustu pięćdziesięciu złotych polskich rzeczywiście do rąk jego oraz zmarłego urodzonego (Nob.) Franciszka Nowosielskiego, również brata, wniósł; a to na mocy skwitowania urzędowego, uczynionego przed aktami niniejszymi we wtorek po Niedzieli Przewodniej Roku Pańskiego 1729.
uwagi i marginalia Rzadka motywacja wpisu podana wprost: skwitowanie zeznano po to, „aby na przyszłość nie podpadał podejrzeniu” (ut subsequenti tempore suspicioni caveat) – czyli dla oczyszczenia dobrego imienia, nie dla samego rozliczenia. Data przywołanego skwitowania przeliczona: wtorek po Niedzieli Przewodniej 1729 = 26 IV 1729 (wtorek) – zgadza się. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-037.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Diem Laetare Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Wzajemne skwitowanie ze sprawy o szkody i wycięcie lasu; kasacja kondemnaty
strona czynna Maciej Płodowski Gen. · Strona
strona bierna Szymon Wierzejski Nob. · Strona
osoby we wpisie Maciej Płodowski – strona pierwsza; Szymon, Franciszek, Wawrzyniec, Michał i Wojciech Wierzejscy zwani Opasowie, Maciej Nowosielski i Stanisław Popławski – strona druga; Grzegorz i Kazimierz Wierzejscy, bracia, oraz Maciej Wierzejski, wuj Popławskiego – w których imieniu także zeznano
miejscowości we wpisie las (przedmiot wyrębu)
Urodzony (Gen.) Maciej Płodowski z jednej, a urodzeni (Nob.) Szymon, Franciszek, Wawrzyniec, Michał i Wojciech, zwani Opasowie, Wierzejscy, tudzież Maciej Nowosielski i Stanisław Popławski z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali i uznali — przy czym urodzony (Nob.) Szymon Wierzejski imieniem własnym oraz urodzonych (Nob.) Grzegorza i Kazimierza Wierzejskich, braci, i swoich pasierbów, a urodzony (Nob.) Popławski imieniem własnym oraz urodzonego (Nob.) Macieja Wierzejskiego, wuja swego, za których zatwierdzenie ręczą — iż oni siebie nawzajem i jeden drugiego oraz swoich następców kwitują, a mianowicie:
urodzony (Gen.) Płodowski — z powództwa i akcji urzędowej, do urzędu niniejszego wytoczonej i wniesionej względem sprawienia szkód, wycięcia lasu i innych krzywd, obszerniej w terminach opisanych, tudzież z kasacji, relacji i z uzyskanej kondemnaty;
rzeczeni zaś urodzeni (Nob.) Wierzejscy wraz z innymi stającymi — tegoż urodzonego (Gen.) Płodowskiego z wszelkich protestacji przeciw niemu uczynionych;
a nadto ze wszystkich i poszczególnych pretensji, jakie mieli do siebie nawzajem aż do dnia dzisiejszego, a to dla zawartej między sobą ugody polubownej i dla uczynionego zaspokojenia; protestacje, relacje i kondemnaty — zachowawszy urodzonemu (Gen.) Płodowskiemu nienaruszone prawo dalszego dochodzenia sprawy wobec innych dziedziców — kasują.
Pozostali pisma nieświadomi.
[Podpis własnoręczny:] Maciey Płodowski, ręką własną
uwagi i marginalia Przedmiot sporu — **wycięcie lasu** (sylvae excisio) — pojawia się w roczniku 1744 po raz pierwszy jako samodzielna podstawa powództwa. Ugoda obejmuje ośmiu stających i trzech nieobecnych, za których poręczono. Tag PTG do skanu 57-039 podaje jednego z uczestników jako „? Popławski” (imienia indeksujący nie odczytał); w rękopisie imię jest poprawiane (skreślono „Laurentius”, nadpisano „Stanislaus”) – przyjęto wersję nadpisaną i odnotowano poprawkę.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Dominicam Laetare Quadragesimalem proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z sumy 25 złp z sumy pierwotnej 40 złp oraz zapis tejże sumy na rzecz żony
strona czynna Antoni Wierzejski Nob. · Dłużnik
strona bierna Maciej Nowosielski Nob. · Dłużnik
wartość 40
osoby we wpisie Antoni Wierzejski zwany Pieniążek, syn zm. Kazimierza Wierzejskiego Pieniążka, działający też w imieniu żony Katarzyny z Oziębłów – kwitujący i zapisujący; Maciej Nowosielski, syn zm. Szymona Nowosielskiego – kwitowany; Józef Nurzyński i Zofia z Wysokińskich Nurzyńska – pierwotni dłużnicy; Katarzyna z Oziębłów Wierzejska, córka zm. Jakuba Oziębły i zm. Marianny – jego żona
miejscowości we wpisie —
W poniedziałek po Niedzieli Przewodniej, 1744.
Urodzony (Nob.) Antoni Wierzejski zwany Pieniążek, zmarłego urodzonego (Nob.) Kazimierza syn, imieniem własnym oraz [Katarzyny], zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba Oziębły ze zmarłą Marianną spłodzonej córki, małżonki swojej, za której zatwierdzenie ręczy, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Macieja Nowosielskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona syna, i jego następców kwituje z sumy dwudziestu pięciu złotych polskich — z sumy pierwotnej czterdziestu złotych polskich, przez urodzonego (Nob.) Józefa Nurzyńskiego i Zofię z Wysokińskich, siostrę małżonki tegoż Nurzyńskiego, tytułem prostego długu przed aktami niniejszymi we czwartek po święcie świętego Franciszka Wyznawcy Roku Pańskiego 1727 zapisanej, a jemu przypadającej — obecnie zaś rzeczywiście odebranej; tenże zapis kasuje.
Nadto sumę dwudziestu pięciu złotych polskich, w sposób wyżej opisany przez niego, zeznającego, odebraną, urodzonej (Nob.) Katarzynie z Oziębłów, małżonce swojej, i jej następcom na dobrach swoich dziedzicznych zapisuje i zabezpiecza; tęż sumę na żądanie małżonki swojej wypłacić i do akt niniejszych złożyć się poddaje i zobowiązuje, a to pod zakładem dwudziestu pięciu złotych polskich. Sąd niniejszy.
[Zeznający] pisma nieświadomy.
uwagi i marginalia Dwie czynności w jednym wpisie: mąż odbiera swoją część starego długu (25 złp z sumy 40 złp z 1727 r.) i tę samą kwotę natychmiast zapisuje żonie na swoich dobrach. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-046 (tag „Marianna ? Oziębło” – imienia matki żony indeksujący nie odczytał w całości).
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Diem Conductus Paschae proxima 1744
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna (donatio) dóbr nabytych na podstawie skryptu ręcznego z 1733 r., z kasacją tego skryptu
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Zbywca
strona bierna Maciej Nowosielski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Maciej i Tomasz Nowosielscy, synowie zm. Szymona Nowosielskiego, bracia rodzeni – darczyńcy; Andrzej Nowosielski – obdarowany; zm. Jan Nowosielski – wystawca skryptu
Urodzeni (Nob.) Maciej i Tomasz Nowosielscy, zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona Nowosielskiego synowie, bracia między sobą rodzeni, zdrowi będąc, zeznali, iż oni urodzonemu (Nob.) Andrzejowi Nowosielskiemu i jego następcom dobra swoje — przez zmarłego urodzonego (Gen.) Jana Nowosielskiego, brata rodzonego, [nabyte] na mocy skryptu pewnego ręcznego, z datą marca 1733 roku spisanego, a do akt urzędu niniejszego w piątek [w dniu] święta św. Jakuba Apostoła tegoż roku podanego — dają, darowują i na powrót darowują, oraz w rzeczywiste posiadanie [wprowadzają]; nadto tenże skrypt kasują.
Pisma nieświadomi.
uwagi i marginalia Jan Nowosielski występuje w rękopisie z siglum **G.** (Generosus), pozostali Nowosielscy z N. – rozróżnienie odczytane wprost ze źródła. Data podania skryptu do akt („feria sexta [in] Festo S. Jacobi Apostoli 1733”) jest wewnętrznie sprzeczna: 25 VII 1733 przypadał w sobotę, a nie w piątek; zgodność dałoby dopiero „feria sexta ante Festum” (24 VII 1733, piątek). Odczyt tego miejsca niepewny, sprzeczności nie usuwano. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-066.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Dominicam Cantate proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Inne czynności varia
Odstąpienie od pozwu (recessus ab actoratu) w sprawie o starostwo łukowskie, z zastrzeżeniem praw przed Trybunałem
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Stanisław Dembowski Magn. · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik wojsk JKM i Rzeczypospolitej, działający też imieniem syna Jana Nowosielskiego, starosty łukowskiego – odstępujący (podpis własnoręczny); Stanisław Dembowski – pozwany
miejscowości we wpisie Nowosielec; Zakrze; starostwo łukowskie; Radom (Trybunał Skarbowy)
Wielmożny (Magn.) Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, **pułkownik wojsk Świętej Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej**, zdrowy będąc, zeznał, iż on — imieniem własnym oraz wielmożnego (Magn.) Jana Nowosielskiego, **starosty łukowskiego**, syna swego, za którego zatwierdzenie ręczy — od pozwu, wydanego na żądanie [sądu] trybunalskiego radomskiego przeciw wielmożnemu (Magn.) Stanisławowi Dembowskiemu w sprawie starostwa łukowskiego, a przed aktami niniejszymi w piątek po Niedzieli Misericordiae roku bieżącego 1744 zeznanego, oraz od samego powództwa odstępuje; zachowując sobie nienaruszone w sądzie trybunalskim [prawo] wszystkich pretensji […] oraz zastrzegając i ustanawiając ostrożność [prawną] bez pozwu — za pośrednictwem niniejszego zeznania.
[Podpis własnoręczny:] Franciscus Nowosielski
uwagi i marginalia **Wpis o randze urzędowej i politycznej, jedyny taki w roczniku 1744:** dotyczy sporu o **starostwo łukowskie**, którego dzierżycielem jest wielmożny Jan Nowosielski, syn zeznającego – Franciszka Nowosielskiego, pułkownika wojsk koronnych, dziedzica na Nowosielcu i Zakrzu (postać znana już z rocznika 1743, gdzie występuje jako Magn.). Odstąpienie od powództwa następuje wobec pozwu wydanego z instancji **Trybunału Skarbowego Radomskiego** (por. wpis 1374). Nazwisko strony przeciwnej odczytano jako Stanisław Dembowski; tagi PTG do skanu 57-081 wymieniają kilku Dembowskich (Feliksa, Franciszka, Jana, Józefa, Wawrzyńca, Szymona Grzebisza), ale nie Stanisława – rozbieżność odnotowana. Data pozwu: piątek po Niedzieli Misericordiae 1744 = 24 IV 1744.
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Exaudi proxima Anno Domini 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Cesja sumy 20 złp zabezpieczonej zastawnie, odziedziczonej po bracie poległym [zmarłym] towarzyszu chorągwi pancernej
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Strona
strona bierna Maciej Nowosielski Nob. · towarzysz chorągwi pancernej · Wierzyciel
wartość 20
osoby we wpisie Maciej i Tomasz Nowosielscy, synowie zm. Szymona Nowosielskiego – cedenci, działający też imieniem małoletnich Ludwika i Macieja Nowosielskich, synów Franciszka Nowosielskiego; zm. Jan Nowosielski, towarzysz chorągwi pancernej pułkownika JKM Garbowieckiego – ich brat, poprzedni wierzyciel; Anna z [Radzikowskich], wdowa po zm. Jakubie Radzikowskim – cesjonariuszka; Stanisław Głuchowski – pierwotny dłużnik; Paweł Grochowski – pierwotny wierzyciel
miejscowości we wpisie wieś Wysokiny Maciejowice
Nagłówek sesji: piątek nazajutrz po święcie Najświętszego Ciała Chrystusa Pana, roku tegoż 1744.
Urodzeni (Nob.) Maciej i Tomasz Nowosielscy, zmarłego Szymona Nowosielskiego synowie, a zmarłego urodzonego (Gen.) Jana Nowosielskiego, towarzysza chorągwi pancernej [Wielmożnego (Magn.)] Garbowieckiego, pułkownika Jego Królewskiej Mości, podobnie zmarłego, bracia rodzeni — imieniem własnym oraz urodzonych (Nob.) Ludwika i Macieja Nowosielskich, małoletnich, urodzonego (Nob.) Franciszka Nowosielskiego synów, bratanków swoich, za których ręczą — zdrowi będąc, zeznali, iż oni urodzoną (Nob.) Annę [z Radzikowskich], po zmarłym urodzonym (Nob.) Jakubie Radzikowskim pozostałą [wdowę], i jej następców […] —
sumę dwudziestu złotych polskich, najpierw i pierwotnie przez urodzonego (Nob.) Stanisława Głuchowskiego urodzonemu (Nob.) Pawłowi Grochowskiemu, sposobem zastawnym, na pewnych dobrach w dziedzictwie wsi Wysokiny Maciejowice leżących, przed aktami niniejszymi, w poniedziałek po Niedzieli Rogationum Roku Pańskiego 1736 zapisaną; następnie zaś przez urodzonego (Nob.) Pawła Grochowskiego zmarłemu urodzonemu (Gen.) Janowi Nowosielskiemu, bratu zeznających, przed tymiż aktami, w poniedziałek po Niedzieli Rogationum Roku Pańskiego 1740 ustąpioną; obecnie zaś przez nich samych rzeczywiście odebraną —
ze wszystkim cedują; wszelkie [prawo] dając i ustępując; na wwiązanie zezwalają i obronę w rzeczy i osobie własnej przyrzekają, a to pod podobnym zakładem dwudziestu złotych polskich […].
uwagi i marginalia **Wpis o dużej wartości dla historii wojskowości i prozopografii:** zmarły Jan Nowosielski występuje jako **towarzysz chorągwi pancernej** (commilito cohortis loricatae) pułkownika Jego Królewskiej Mości **Garbowieckiego** — jedna z nielicznych w tej księdze wzmianek o służbie wojskowej drobnej szlachty łukowskiej. Imię pułkownika w rękopisie nieczytelne; tag PTG do skanu 57-091 podaje je również jako „? Garbowiecki”. Weryfikacja kalendarzowa — obie daty zgodne: (1) zapis pierwotny „Feria Secunda post Dominicam Rogationum 1736” = **7 V 1736** (Wielkanoc 1736 – 1 IV, Rogate – 6 V); (2) cesja „Feria Secunda post Dominicam Rogationum 1740” = **23 V 1740** (Wielkanoc 1740 – 17 IV, Rogate – 22 V). Nagłówek sesji: nazajutrz po Bożym Ciele (4 VI 1744, czwartek), feria sexta = **5 VI 1744**. Wszystkie trzy człony zgodne. Suma niewielka (20 złp), ale przeszła przez trzy ręce w ciągu ośmiu lat — dobry przykład obiegu drobnych wierzytelności zastawnych. Osoby i wieś Wysokiny Maciejowice zgodne z tagami PTG do skanu 57-091.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini A.o eiusdem 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna jednego zagona roli
strona czynna Tomasz Nowosielski Nob. · Zbywca
strona bierna Jakub Tchórzewski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Tomasz Nowosielski, syn zm. Szymona Nowosielskiego – darczyńca; Jakub Tchórzewski zwany Cieszyk, syn zm. Macieja Tchórzewskiego zwanego Cieszyk – obdarowany; Jakub Wysokiński zwany Sułon – sąsiad (miedza)
miejscowości we wpisie wieś Wysokiny Maciejowice; droga Zagumienna; granice Wysokiny Jakusze
Urodzony (Nob.) Tomasz Nowosielski, zmarłego Szymona syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Jakubowi Tchórzewskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja [Cieszyka] synowi, i jego następcom — dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest jeden zagon roli, poczynający się od drogi Zagumiennej, a ciągnący się ku granicom Wysokin Jakuszy, między miedzami tegoż obdarowanego z jednej, a urodzonego (Nob.) Jakuba Wysokińskiego Sułona z drugiej strony, w dziedzictwie wsi Wysokiny Maciejowice leżący — ze wszystkim daje i darowuje; na wwiązanie zezwala i obronę powszechną przyrzeka, a to pod szkodami ziemskimi, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejący pisma („Ignarus literas”).
uwagi i marginalia Drobna darowizna jednego zagona, przylegającego do gruntu już posiadanego przez obdarowanego („inter metas ejusdem donatarii”) — typowe scalanie rozdrobnionych działów w zaścianku. Osoby oraz wsie Wysokiny Maciejowice i Wysokiny Jakusze zgodne z tagami PTG do skanu 57-091 („Tomasz Nowosielski”, „Szymon Nowosielski”, „Jakub Tchórzewski Cieszyk”, „Maciej Tchorzewski Cieszyk”, „Jakub Wysokiński Sułon”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini A.o eiusdem 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
Darowizna dziesięciu zagonów roli z łąką, spadłych po bezpotomnie zmarłym bracie
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Zbywca
strona bierna Maciej Nowosielski Nob. · Osoba wzmiankowana
osoby we wpisie Maciej i Tomasz Nowosielscy, synowie zm. Szymona Nowosielskiego – darczyńcy, także imieniem bratanków Ludwika i Macieja, synów Franciszka Nowosielskiego, małoletnich; zm. Jan Nowosielski – bezpotomnie zmarły brat, spadkodawca; Jakub Tchórzewski zwany Cieszyk, syn zm. Macieja – obdarowany; sąsiedzi: Jan Oziębło, Tomasz Oziębło
miejscowości we wpisie wieś Wysokiny Jakusze; granica Wysokiny Maciejowice; rzeka Krzna
Urodzeni (Nob.) Maciej i Tomasz Nowosielscy, zmarłego urodzonego (Nob.) Szymona synowie, a zmarłego urodzonego (Gen.) Jana Nowosielskiego, podobnie zeszłego, bracia rodzeni — imieniem własnym oraz urodzonych (Nob.) Ludwika i Macieja Nowosielskich, zmarłego urodzonego (Nob.) Franciszka Nowosielskiego synów, bratanków swoich, za których ręczą — zdrowi będąc, zeznali, iż oni urodzonemu (Nob.) Jakubowi Tchórzewskiemu, zmarłego urodzonego (Nob.) Macieja [Cieszyka] synowi, i jego następcom —
dobra swoje, spadłe po wspomnianym zmarłym urodzonym (Gen.) Janie Nowosielskim, **bezpotomnie zmarłym**, na nich prawem [naturalnym] przypadłe, to jest dziesięć zagonów roli, poczynających się od granicy Wysokin Maciejowic ku rzece Krznie [odczyt drugiej nazwy niepewny], wraz z łąką, między miedzami urodzonego (Nob.) Jana Oziębły z jednej, a […] urodzonego (Nob.) Tomasza Oziębły z drugiej strony, w dziedzictwie wsi Wysokiny Jakusze leżące —
ze wszystkim dają i darowują; na wwiązanie zezwalają i obronę powszechną przyrzekają, a nadto zobowiązują się stawić bratanków [gdy lat dojdą, dla zatwierdzenia], a to pod szkodami ziemskimi, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.
[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejący pisma („Ignari litt.”).
uwagi i marginalia Wpis dokumentuje **dziedziczenie po bezpotomnie zmarłym (sterilis)** towarzyszu chorągwi pancernej Janie Nowosielskim (por. wpis 1591) — jego scheda w Wysokinach Jakuszach przechodzi na braci i bratanków, a ci natychmiast darowują ją Tchórzewskiemu. Wpisy 1591–1593 tworzą **spójny zespół likwidacji spadku po Janie Nowosielskim**: najpierw cesja jego wierzytelności 20 złp, potem darowizny gruntów w Wysokinach Maciejowicach i Wysokinach Jakuszach. Rzeka **Krzna** — druga po wpisie 1571 wzmianka tego cieku w opracowaniu; druga nazwa („seu Jakubrowska” [odczyt niepewny]) nieczytelna. Zobowiązanie do stawienia małoletnich bratanków dla zatwierdzenia czynności — jak we wpisie 1575. Osoby i wsie zgodne z tagami PTG do skanu 57-091 („Jam Oziębło” [Jan], „Tomasz Oziębło”, „Wysokiny Jakusze”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini A.o eiusdem 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
Zapis 100 złp posagu żonie, zabezpieczony na sumie zapisanej przez starostę Franciszka Nowosielskiego, pod zakładem 100 złp
strona czynna Jan Kiełpiński Nob. · Dłużnik
strona bierna Anna Stempkowska Nob. · Strona (małżonek)
wartość 100
osoby we wpisie Jan Kiełpiński, syn zm. Andrzeja Kiełpińskiego i zm. Katarzyny z Gójskich – zapisujący; Anna ze Stempkowskich Kiełpińska – żona; Franciszek Nowosielski z Nowosielca i Zakrza, podówczas starosta miejsca niniejszego [łukowski] – dłużnik z zapisu z 1737 r.
Urodzony (Nob.) Jan Kiełpiński, zmarłego urodzonego (Nob.) Andrzeja Kiełpińskiego ze zmarłą urodzoną (Nob.) Katarzyną Gójską spłodzony syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonej (Nob.) Annie Stempkowskiej, małżonce swojej prawej, i jej następcom sumę stu złotych polskich — sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, czystego i prostego długu, a to z tytułu posagu po tejże małżonce przyjętego — winien jest i powinien;
którą to sumę zapisuje i zabezpiecza **na sumie sobie przez wielmożnego (Magn.) Franciszka z Nowosielca i Zakrza Nowosielskiego, podówczas starostę miejsca niniejszego, przed aktami niniejszymi, w środę w wigilię święta św. Piotra w Okowach Roku Pańskiego 1737, sposobem prostego długu zapisanej**.
Sumę zaś tę na pierwsze żądanie małżonki swojej zapłacić i przy aktach niniejszych złożyć się zobowiązuje, a to pod podobnym zakładem stu złotych polskich, co do którego forum urzędu niniejszego albo grodzkiego lubelskiego [wyznacza].
[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejący pisma („Ignarus litt.”).
uwagi i marginalia **Oprawa posagowa zabezpieczona nie na dobrach, lecz na wierzytelności** — rzadka konstrukcja: mąż nie ma nieruchomości, więc podstawą zabezpieczenia posagu żony czyni sumę, którą sam ma do odebrania od starosty. **Franciszek Nowosielski z Nowosielca i Zakrza występuje jako „podówczas starosta miejsca niniejszego”**, tj. starosta łukowski w 1737 r. — cenna wskazówka do listy starostów łukowskich; tag PTG do skanu 57-100 podaje go w formie „Franciszek in Nowosielec et Zakrze Nowosielski”. Weryfikacja kalendarzowa: święto św. Piotra w Okowach przypada 1 VIII, więc wigilia to 31 VII; **31 VII 1737 był istotnie środą**. Zgodne. Klauzula forum obejmuje alternatywnie **urząd grodzki lubelski** — wskazówka, że sprawa mogła mieć związek z Lublinem.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda ipso die Festi SS. Viti et Modesti Martyrum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) trzydziestu dwóch zagonów roli w trzech niwach na rok, za 100 złp, tytułem zaspokojenia (pacificatio) Michała Kossowskiego, pod zakładem 100 złp
strona czynna Mikołaj Nowosielski Gen. · burgrabiego · Zbywca
strona bierna Jan Jaroszewski Gen. · Nabywca
wartość 100
osoby we wpisie Mikołaj Nowosielski, syn zm. Franciszka i Zofii Nowosielskich, działający też imieniem braci rodzonych: Wojciecha Nowosielskiego, burgrabiego grodzkiego mielnickiego, Józefa, Jana Nowosielskiego, chorążego regimentu pieszego koronnego, oraz Piotra – zastawiający; Jan Jaroszewski – biorący w zastaw; sąsiedzi: [pani] Radziewiczowa, sukcesorowie zm. Pawła Paszkowskiego, Antoni Rozwadowski; Michał Kossowski – wierzyciel zaspokajany
miejscowości we wpisie wieś Krasowo Wielkie; miejsce zwane Bielina; droga Zapłotna; droga Bieliczna; granice dóbr Wola Ossowińska; granice Oszczepalskie [odczyt niepewny]; granice dóbr Wola Chomiejowa
Nagłówek sesji: wtorek nazajutrz po święcie świętych Apostołów Piotra i Pawła, Roku Pańskiego 1744.
Urodzony (Gen.) Mikołaj Nowosielski, zmarłych urodzonych (Gen.) Franciszka i Zofii Nowosielskich, małżonków, syn — imieniem własnym oraz urodzonych (Gen.): **Wojciecha, burgrabiego grodzkiego mielnickiego**, Józefa, **Jana, chorążego regimentu pieszego koronnego**, tudzież Piotra Nowosielskich, braci swoich rodzonych, za których ręczy — zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Gen.) Janowi Jaroszewskiemu i jego następcom —
dobra swoje, wszelkim prawom jego podległe, to jest **w trzech niwach**, a mianowicie:
w pierwszej — **sześć zagonów w miejscu zwanym Bielina**, poczynających się od drogi Zapłotnej, a ciągnących się ku granicom dóbr wsi **Wola Ossowińska**, między miedzami [tegoż] z jednej, a JMci [Pani] Radziewiczowej z drugiej strony, [przy] drodze zwanej Bieliczna;
w drugiej niwie — **dziewięć zagonów**, poczynających się od granicy przydatku, a ciągnących się ku granicom Oszczepalskim [odczyt niepewny], między miedzami […] z jednej, a JMci Pani Radziewiczowej z drugiej strony, tudzież sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Pawła Paszkowskiego;
w trzeciej niwie — **siedemnaście zagonów**, poczynających się od drogi [Kolnej], a ciągnących się ku granicom dóbr **Wola Chomiejowa**, między miedzami JMci Pani Radziewiczowej z jednej, a urodzonego (Gen.) Antoniego Rozwadowskiego z drugiej strony —
puste [nieobsiane], ze wszystkim — **w sumie stu złotych polskich, odtąd na cały rok, do święta Narodzenia św. Jana Chrzciciela przypadającego w roku, da Bóg, przyszłym 1745 — a to tytułem zaspokojenia (in pacificationem) urodzonego (Gen.) Michała Kossowskiego** — zastawia; a w razie niewykupienia w tymże terminie — do następnego takiegoż święta Narodzenia [św. Jana], i potem z roku na rok, aż do wykupu.
Na wwiązanie zezwala i obronę powszechną odtąd przyrzeka, a to pod podobnym zakładem stu złotych polskich, co do którego forum urzędu niniejszego. [Dobra] w dziedzictwie wsi **Krasowo Wielkie** leżące.
[Dopisek na marginesie, ręką późniejszą:] 1746; „w sobotę po [Niedzieli] Misericordia”.
uwagi i marginalia Weryfikacja kalendarzowa: święto śś. Piotra i Pawła przypada 29 VI; **29 VI 1744 był poniedziałkiem, więc „nazajutrz”, feria tertia = 30 VI 1744**. Zgodne. **Trzej bracia zeznającego noszą urzędy i stopnie:** Wojciech Nowosielski — **burgrabia grodzki mielnicki**; Jan Nowosielski — **chorąży (vexillifer) regimentu pieszego koronnego**. Jest to kolejna, piąta w opracowaniu wzmianka o służbie wojskowej (por. wpisy 1591, 1618, 1645, 1683) — tym razem w **regimencie pieszym autoramentu cudzoziemskiego**. Cel zastawu wskazany wprost: **„in pacificationem” Michała Kossowskiego**, tj. na zaspokojenie jego roszczenia — wpis 1704 pokazuje, że Kossowski istotnie tego dnia został skwitowany. Toponimia wsi Krasowo Wielkie: niwa **Bielina**, drogi **Zapłotna** i **Bieliczna**, granice **Woli Ossowińskiej**, **Oszczepalskie** [odczyt niepewny] i **Woli Chomiejowej**. Na marginesie **późniejsze dopiski z 1746 r.** — ślad, że zastaw pozostawał w obrocie. Osoby i miejscowości zgodne z tagami PTG do skanu 57-118.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit z sumy 105 złp 25 gr ze skryptów ręcznych i dekretu z 1743 r. wraz z karą 3 grzywien; zniesienie skryptów, cesji i rygoru dekretu
strona czynna Michał Kossowski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Mikołaj Nowosielski Gen. · burgrabia · Dłużnik
wartość 105
osoby we wpisie Michał Kossowski – kwitujący (podpis własnoręczny); Mikołaj, Józef, Wojciech (burgrabia grodzki mielnicki), Jan (chorąży regimentu pieszego) i Piotr Nowosielscy – kwitowani; zm. Zofia Nowosielska – ich matka, współdłużniczka; Zofia z Szaniawskich Zawadzka, stolnikowa [odczyt niepewny], wdowa – pierwotna wierzycielka, która sumę przelała na zeznającego
Urodzony (Gen.) Michał Kossowski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonych (Gen.) Mikołaja Nowosielskiego, Józefa, Wojciecha — burgrabiego grodzkiego mielnickiego — tudzież Jana, chorążego regimentu pieszego, oraz Piotra Nowosielskich, i ich następców —
z sumy **stu pięciu złotych i dwudziestu pięciu groszy polskich**, przez teraźniejszych kwitowanych oraz zmarłą matkę ich, **u Wielmożnej (Magn.) Zofii z Szaniawskich Zawadzkiej, stolnikowej […] [odczyt niepewny], pozostałej wdowy**, skryptami ręcznymi — daty i czynności w nich wyrażonych — zaciągniętej i do zapłacenia zabezpieczonej; jemu zaś, występującemu, przez Wielmożną (Magn.) Zawadzką **przelanej**;
a dekretem urzędu niniejszego, w terminach skargowych czyli na sądach spraw urzędu, **w poniedziałek w wigilię święta św. Jadwigi, roku niedawno ubiegłego 1743**, między nim, występującym, z jednej a kwitowanymi z drugiej strony wydanym — do zapłacenia na dzień wczorajszy nakazanej; tudzież z **kary trzech grzywien polskich**, tymże dekretem przysądzonej —
otrzymawszy od wyżej wypisanych kwitowanych zadośćuczynienie, kwituje; a skrypty i cesję, mocą ich następującą, tudzież więź dekretu, **znosi**.
[Podpis własnoręczny:] Michael Kossowski
uwagi i marginalia Weryfikacja kalendarzowa: „Feria Secunda pridie Festi Sanctae Hedvigis anno prime elapso 1743” — św. Jadwiga przypada 15 X, a **14 X 1743 był poniedziałkiem**. Zgodne (ta sama data co we wpisie 1682). **Termin zapłaty przypadał „na dzień wczorajszy”** (29 VI 1744) — kwit złożono nazajutrz po terminie, a suma została zebrana z zastawu zaciągniętego tegoż dnia (wpis 1703). Zestawienie obu wpisów pokazuje **pełny mechanizm: zastaw gruntu → spłata wierzyciela → kwit**, wszystko w ciągu jednej sesji. Kara 3 grzywien polskich = **4 złp 24 gr**. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-118 („Michał Kossowski”, „Mikołaj/Józef/Wojciech/Jan/Piotr Nowosielski”, „Zofia Nowosielska”, „Zofia Szaniawski Zawadzki”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Urzędowe umocnienie (roboratio) kontraktu zastawnego dóbr Sobole — początek wpisu
strona czynna Antoni Rozwadowski Magn. · chorążyc · Strona
strona bierna Wiktoria Oknińska Magn. · podwojewodziego · Strona
osoby we wpisie Antoni Rozwadowski, chorążyc ziemi łukowskiej, syn Stanisława Rozwadowskiego, chorążego ziemi łukowskiej, dziedzic dóbr wsi Sobole – strona pierwsza; Wiktoria Oknińska, córka zm. Tomasza Oknińskiego, podwojewodziego [odczyt urzędu niepewny], żona Antoniego Nowosielskiego, w asystencji męża jako opiekuna małżeńskiego – strona druga
miejscowości we wpisie wieś Sobole
Wielmożny (Magn.) **Antoni Rozwadowski, chorążyc ziemi łukowskiej**, Wielmożnego (Magn.) **Stanisława Rozwadowskiego, chorążego ziemi łukowskiej**, syn, dziedzic dóbr wsi **Sobole**, z jednej — a **Wiktoria Oknińska**, Wielmożnego (Magn.) zmarłego **Tomasza Oknińskiego, podwojewodziego […]** [odczyt urzędu niepewny], córka, urodzonego (Gen.) **Antoniego Nowosielskiego** małżonka, w asystencji tegoż męża swego, **jako opiekuna małżeńskiego (tutor conjugalis)**, z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali, iż oni
kontrakt pewien **zastawny**, dotyczący pewnych rzeczy i warunków w nim wyrażonych, daty i czynności […].
uwagi i marginalia Dalszy ciąg wpisu przechodzi na skan 57-120. **Stanisław Rozwadowski jako chorąży ziemi łukowskiej** — najwyższy urząd ziemski uchwycony dotąd w tej partii księgi; jego syn Antoni nosi tytuł **chorążyca** (syna chorążego), co kancelaria konsekwentnie odróżnia. Formuła **„tutor conjugalis”** (opiekun małżeński) przy asystencji męża — precyzyjniejsza niż zwykłe „in assistentia mariti”, spotykana w tej księdze rzadko. Osoby i wieś Sobole zgodne z tagami PTG do skanów 57-119 i 57-120 („Antoni Rozwadowski”, „Stanisław Rozwadowski”, „Wiktoria Oknińska Nowosielska”, „Tomasz Okniński”, „Antoni Nowosielski”, „Sobole”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit posagowy córki z sumy 5000 złp i zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych; zatwierdzenie kontraktu ślubnego z 15 VII 1743
strona czynna Wiktoria Oknińska Gen. · podwojewodziego · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Wiktoria Oknińska Gen. · Strona
wartość 5000
osoby we wpisie Wiktoria Oknińska, córka zm. Tomasza Oknińskiego, podwojewodziego ziemi liwskiej, i zm. Marianny z Krasnodębskich, żona Antoniego Nowosielskiego, w asystencji męża jako opiekuna małżeńskiego – kwitująca (podpis własnoręczny); zm. Tomasz Okniński – ojciec
miejscowości we wpisie Iganie; akta grodzkie drohickie
Urodzona (Gen.) **Wiktoria Oknińska**, Wielmożnego (Magn.) **Tomasza Oknińskiego, podwojewodziego ziemi liwskiej**, ze zmarłą Wielmożną (Magn.) **Marianną Krasnodębską** spłodzona córka, urodzonego (Gen.) Antoniego Nowosielskiego małżonka, w asystencji tegoż męża swego, **jako opiekuna małżeńskiego**, zdrowa będąc, zeznała, iż jej
**tytułem posagu i wyprawy słusznej** — z dóbr tak ojczystych, jak i macierzystych — **z sumy pięciu tysięcy złotych polskich, przez wyżej wspomnianego Wielmożnego (Magn.) rodzica przed aktami grodzkimi drohickimi, w poniedziałek [po] święcie Podwyższenia Krzyża Świętego Roku Pańskiego 1726, na rzecz wspomnianej wielmożnej (Magn.) Marianny Krasnodębskiej, małżonki jego, a matki jej [zapisanej]** — tudzież przez zaliczenie sumy w jedno zrachowanej, przez ręce wspomnianego Wielmożnego (Magn.) Tomasza Oknińskiego, rodzica swego, dostatecznie i skutecznie zadośćuczyniono.
Ze względu na to zadośćuczynienie tegoż kwituje, a dóbr ojczystych i macierzystych, z powyższego zapisu wypływających, wyrzeka się i zrzeka;
nadto **kontrakt ślubny, daty i czynności jego dnia 15 lipca Roku Pańskiego 1743 w Iganiu spisany, a w piątek przed świętem św. Marii Magdaleny [tegoż roku] umocniony** — [zatwierdza].
[Podpisy własnoręczne:] Wiktorya z Oknińskich Nowosielska; Antoni Nowosielski
uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** (1) zapis w grodzie drohickim „Feria Secunda in [post] Festo Exaltationis S. Crucis A.D. 1726” — Podwyższenie Krzyża przypada 14 IX; 14 IX 1726 był sobotą, zatem poniedziałek po nim = **16 IX 1726**; (2) kontrakt ślubny z **15 VII 1743** (poniedziałek) spisany **w Iganiu**, umocniony „Feria Sexta ante Festum S. Mariae Magdalenae” = **19 VII 1743** (22 VII 1743 — poniedziałek). Obie zgodne, a odstęp kontrakt → roboracja wynosi cztery dni. **Posag 5000 złp** — jeden z najwyższych w opracowaniu; pochodzi z sumy zapisanej przez ojca matce zeznającej, a więc z oprawy macierzystej. **Tomasz Okniński jako podwojewodzi ziemi liwskiej** — urząd spoza ziemi łukowskiej; akta grodzkie drohickie wskazują na podlaskie powiązania rodziny. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-120 („Wiktoria Oknińska Nowosielska”, „Tomasz Okniński”, „Marianna Krasnodębska Oknińska”, „Antoni Nowosielski”).
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw (obligatio) wsi Sobole z folwarkiem, młynami, karczmami, browarami i poddanymi, na trzy lata za 10 000 złp w monecie bieżącej, pod zakładem 10 000 złp; zobowiązanie do stawienia żony dla zatwierdzenia
strona czynna Antoni Rozwadowski Magn. · chorążyc · Zbywca
strona bierna Wiktoria Oknińska Gen. · podwojewodziego · Nabywca
wartość 10000
osoby we wpisie Antoni Rozwadowski, chorążyc ziemi łukowskiej, syn Stanisława Rozwadowskiego, chorążego ziemi łukowskiej, działający też imieniem żony Petroneli z Jastrzębskich – zastawiający (podpis własnoręczny); Wiktoria z Oknińskich Nowosielska, córka zm. Tomasza Oknińskiego, podwojewodziego ziemi liwskiej, żona Antoniego Nowosielskiego – biorąca w zastaw
miejscowości we wpisie wieś Sobole, w ziemi łukowskiej
Wielmożny (Magn.) **Antoni Rozwadowski, chorążyc ziemi łukowskiej**, Wielmożnego (Magn.) Stanisława Rozwadowskiego, chorążego ziemi łukowskiej, syn — imieniem własnym oraz Wielmożnej (Magn.) **Petroneli Jastrzębskiej**, małżonki swojej, za którą ręczy — zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonej (Gen.) **Wiktorii Oknińskiej**, Wielmożnego (Magn.) Tomasza Oknińskiego, podwojewodziego ziemi liwskiej, córce, urodzonego (Gen.) Antoniego Nowosielskiego małżonce prawej, i wszystkim jej następcom —
**trzymając się kontraktu w dniu dzisiejszym umocnionego** [wpis 1711] — dobra swoje dziedziczne: w siedliskach, budynkach, budowlach jakichkolwiek, ogrodach, sadach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, zagajnikach, rzekach i strumieniach, **stawach, sadzawkach rybnych, młynach i młynarzach, karczmach, karczmarzach, browarach**;
tudzież **z poddanymi, kmieciami, ogrodnikami i komornikami**, ich żonami, dziećmi, bydłem i trzodą, całym sprzętem domowym, robociznami dziennymi, **angariami dziennymi i nocnymi, daninami, powinnościami i wszelkimi obwencjami**, oraz z całym **posłuszeństwem poddańczym, z dawna przez nich zwyczajnie odprawianym**; niemniej z rolami, polami i łąkami przez nich dzierżonymi i posiadanymi — nic sobie ani następcom swoim nie zostawiając i nie wyłączając —
w dziedzictwie wsi **Sobole**, tu, w ziemi łukowskiej, położone i leżące, ze wszystkim — **w sumie dziesięciu tysięcy złotych polskich, w monecie w Królestwie bieżącej, odtąd na trzy lata, do święta Narodzenia św. Jana Chrzciciela przypadającego w roku, da Bóg, przyszłym 1747** — zastawia; a potem z trzechlecia na trzechlecie i na podobny termin.
Na wwiązanie odtąd zezwala i obronę powszechną przyrzeka; nadto zobowiązuje się **stawić małżonkę swoją w przeciągu czterech tygodni dla zatwierdzenia zapisu zastawnego przed aktami urzędu niniejszego** — a to pod podobnym zakładem dziesięciu tysięcy złotych polskich, co do którego forum urzędu niniejszego.
[Podpis własnoręczny:] Antonius Rozwadowski
uwagi i marginalia **Druga co do wielkości transakcja w opracowaniu — zastaw całej wsi Sobole za 10 000 złp** (po 40 000 złp za trzy wsie Karczewskich, wpisy 1695–1696). Wraz z wpisem 1711 (roboracja kontraktu z tegoż dnia) stanowi komplet: umowa prywatna → jej umocnienie → wykonawczy zapis zastawny. **Klauzula monetarna** „currenti in Regno moneta” (w monecie bieżącej w Królestwie) — trzecia w tej partii (por. wpisy 1656 i 1706). **Termin odnawialny „z trzechlecia na trzechlecie”** — konstrukcja rzadsza niż zwykłe „z roku na rok”. **Zobowiązanie do stawienia żony w cztery tygodnie** dla zatwierdzenia zapisu — dobra były zapewne obciążone jej oprawą (por. analogiczne zobowiązania we wpisach 1546, 1557, 1575). Opis substancji dóbr niemal identyczny jak we wpisie 1696 (Karczewscy), z dodatkiem **danin i obwencji** — potwierdza, że kancelaria łukowska dysponowała ustalonym formularzem dla zastawu dóbr folwarcznych.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
zapis sumy posagowej żonie (inscriptio summae dotalis) z wadium
strona czynna Antoni Nowosielski Gen. · Strona
strona bierna Antoni Nowosielski Gen. · Strona
osoby we wpisie Antoni Nowosielski; Hieronim Nowosielski (ojciec, zm.); Wiktoria z Oknińskich Nowosielska (żona); Tomasz Okniński, podwojewodzi (ojciec Wiktorii)
Urodzony (Gen.) **Antoni Nowosielski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Hieronima Nowosielskiego** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonej (Gen.) **Wiktorii Oknińskiej, urodzonego (Gen.) Tomasza Oknińskiego, podwojewodziego ziemi ł[ukowskiej]** [odczyt niepewny] córce, **małżonce swojej**, jako też jej następcom —
**sumę czterech tysięcy złotych polskich, przywiązaną do kontraktu małżeńskiego (contractus nuptialis)**, sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego oraz prostego długu winien jest i powinien;
którą to [sumę] **na wszystkich i poszczególnych dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza**,
a tęż sumę **na pierwsze żądanie tejże małżonki swojej zapłacić i przy niniejszych aktach złożyć poddaje się i zobowiązuje**, i to **pod podobnym wadium czterech tysięcy złotych polskich** [oraz pod rygorem] praw niniejszych.
*[Podpis własnoręczny:] Antoni Nowosielski*
uwagi i marginalia **Najwyższa suma na tej karcie — 4000 złp**, wadium równe sumie głównej (4000 złp). Rachunek spójny. ✔ Określenie **„adhaerendam Contractui Nuptiali”** (z nadpisanym „Contractui”) wskazuje jednoznacznie, że chodzi o **oprawę sumy posagowej** wniesionej przez żonę — nie o zwykły dług. **Urząd ojca żony [odczyt niepewny]:** rękopis daje „Vicepalatini Terrae Luceor…”; na tej samej karcie ten sam pisarz zapisuje ziemię łukowską jako **„Terrae Lucoviensis”** (wpisy 1722–1723), więc forma jest tu **odmienna**. Możliwe odczyty: **łukowskiej** (spodziewana w tej księdze, por. podwojewodzi łukowski we wpisach 1707 i 1714) albo **łuckiej**. **Nie rozstrzygano domysłem.** Siglum obu stron: **Gen.** Wpis **podpisany własnoręcznie** przez zeznającego.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Petri et Pauli Apostolorum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus
uznanie i urzędowe umocnienie skryptu ręcznego (approbatio et roboratio scripti manualis)
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Stanisław Dąbrowski Magn. · podczaszy · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM; Stanisław Dąbrowski, podczaszy ziemi liwskiej, dzierżawca starostwa łukowskiego
miejscowości we wpisie Nowosielec; Zakrze; Łuków (starostwo)
Wielmożny (Magn.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik Jego Królewskiej Mości**, imieniem własnym, zdrowy będąc, zeznał, iż
**skrypt pewien ręczny (scriptum manuale)**, na rzecz wielmożnego (Magn.) **Stanisława Dąbrowskiego, regenta liwskiego** [odczyt: „Regens Livensis"], **dzierżawcy starostwa łukowskiego**, dany —
**z aktu i daty jego tu w Łukowie, dnia pierwszego lipca roku bieżącego 1744 spisany**, **ręką w tymże piśmie położoną utwierdzony** oraz **ręką wielmożnego (Magn.) regenta podpisany** —
**we wszystkim zatwierdza i urzędowo umacnia**;
i to **pod wadium w tymże piśmie położonym i tamże wyrażonym**.
uwagi i marginalia **Wpis dokumentuje wprowadzenie do akt grodzkich prywatnego skryptu dłużnego** („scriptum manuale”) — czynność zwana urzędowym umocnieniem: strona uznaje własnoręczne pismo i poddaje je rygorowi akt grodzkich, przez co skrypt zyskuje moc egzekucyjną. **Data skryptu tożsama z datą sesji** — 1 VII 1744, Łuków; skrypt spisano i tego samego dnia oblatowano. **Wysokości wadium ani sumy wpis nie podaje** — odsyła do treści samego skryptu („sub Vadio in eodem scripto apposito atque ibidem expresso”). **Nie uzupełniano domysłem.** **Urząd Stanisława Dąbrowskiego — odczyt skorygowany:** w tym miejscu rękopis dawał się czytać jako „Regens Livensis”, jednak **wpis 1870 (karta 153v) podaje jego tytulaturę czytelnie: „Vicecolonellus S.R.M. et Reipublicae, Pincerna Terrae Livensis”**, a więc **podpułkownik JKM i Rzeczypospolitej oraz podczaszy ziemi liwskiej**. ✔ **Korektę odnotowano bez usuwania pierwotnego odczytu.** Pewna jest natomiast funkcja **dzierżawcy (tenutariusza) starostwa łukowskiego**. Tytulatura zeznającego zgodna z tagiem PTG („Franciszek in Nowosielec et Zakrze Nowosielski”). ✔ **Colonellus S.R.M.** = pułkownik JKM — ranga wojskowa rzadka w tej księdze. Sigla: obaj **Magn.**
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus
urzędowe umocnienie kontraktu obligatoryjnego (roboratio contractus)
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Fabian Mysłowski Gen. · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM; Fabian Mysłowski
Wielmożny (Magn.) **[Franciszek Nowosielski]** z jednej, a urodzony (Gen.) **Fabian Mysłowski** z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali, iż oni
**kontrakt pewien obligatoryjny**, dotyczący rzeczy i warunków **w tymże kontrakcie wyrażonych**, **z aktu i daty jego dnia 25 czerwca roku bieżącego 1744**, **między sobą, zeznającymi, wzajemnie spisany i sporządzony**, **rękami ich własnymi podpisany** oraz **pod wadium tysiąca siedmiuset dwudziestu złotych polskich utwierdzony** —
**we wszystkich jego warunkach urzędowo umacniają**, i to **pod podobnym wadium tysiąca siedmiuset dwudziestu złotych polskich** [oraz pod rygorem] praw urzędu niniejszego.
*[Podpisy własnoręczne:] **Franciscus Nowosielski**, **Fabianus Mysłowski***
uwagi i marginalia **Wadium kontraktu i wadium umocnienia identyczne — 1720 złp.** Rachunek zgodny również z wpisem 1735, gdzie ta sama suma stanowi kwotę zastawu. ✔ Kontrakt spisano **25 VI 1744**, a oblatowano i umocniono **1 VII 1744** — sześć dni później. **Treści majątkowej kontraktu wpis nie streszcza** — odsyła do samego dokumentu; jej przedmiot ujawnia dopiero wpis następny (1735). **Nie uzupełniano domysłem.** Wpis przechodzi z karty 124r (skan 57-125) na 124v (skan 57-126). Oba podpisy własnoręczne.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
zastaw poddanych z gruntami (obligatio subditorum) na rok, z wadium
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Fabian Mysłowski Gen. · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM; Fabian Mysłowski; pracowici Statek i Krzewieniowa (poddani)
miejscowości we wpisie Domaszewnica
Wielmożny (Magn.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik JKM**, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonemu (Gen.) **Fabianowi Mysłowskiemu** i jego następcom —
dobra swoje dziedziczne, **stosownie do kontraktu w dniu dzisiejszego aktu urzędowo umocnionego**, to jest **pracowitych (Labor.) Statka i Krzewieniową, poddanego i poddaną swoich, w dobrach wsi Domaszewnicy mieszkających** —
**wraz z ich chałupami, rolami, polami, łąkami, lasami, z żonami ich i dziećmi, bydłem i trzodą, robociznami dziennymi, daninami i wszelkimi dochodami**, **z wyłączeniem [obiektu zapisanego jako] „…gihla"** [odczyt niepewny], **dla siebie zeznającego zastrzeżonego**, oraz z innymi do tychże poddanych przyległościami — **z całym ich prawem, panowaniem i własnością** —
**w sumie tysiąca siedmiuset dwudziestu złotych polskich, odtąd na rok, to jest do święta Narodzenia św. Jana Chrzciciela przypadającego w roku 1745 — zastawia (obligat)**, i to **z roku na rok**;
wwiązanie (intromissio) od zaraz **bezpłatnie (gratis)**;
a to **pod podobnym wadium tysiąca siedmiuset dwudziestu złotych polskich** [oraz pod rygorem] praw niniejszych.
*[Podpis własnoręczny:] **Franciscus Nowosielski***
uwagi i marginalia **Wpis ujawnia przedmiot kontraktu z wpisu 1734:** zastaw **dwojga poddanych z ich gospodarstwami** we wsi Domaszewnica za **1720 złp** — suma identyczna z wadium kontraktu. ✔ **Zastaw ludzi wraz z gruntem** (nie samej ziemi) jest w tej księdze formą rzadką i wymownie ilustruje położenie prawne poddanych w połowie XVIII w. Imiona poddanych — **Statek** (poddany) i **Krzewieniowa** (poddana, forma odmężowska, zapewne wdowa) — **tagów PTG do skanu 57-126 nie obejmują**; rozbieżność odnotowana, podstawą rękopis. **Wyłączenie zastrzeżone dla zeznającego [odczyt niepewny]:** wyraz przechodzi przez grzbiet oprawy i czytelny jest jako „…gihla”; możliwa lektura *cegielnia*, **lecz nie rozstrzygano domysłem**. Klauzula **„de anno ad annum”** (z roku na rok) oznacza przedłużanie zastawu bez nowego aktu, a **„Intromissio ex nunc gratis”** — wwiązanie natychmiastowe i bezpłatne. Nazwa wsi zgodna z tagiem PTG („Domaszewnica”). ✔
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwitacja (quietatio) z kasacją zapisów i zstąpieniem z dóbr (condescensio)
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Kazimierz Czerski Gen. · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM; Kazimierz Czerski; Konstanty Obrębski(?) i Teresa z Jezierskich Obrębska(?), małżonkowie
miejscowości we wpisie Jeziery; Świdry Wielkie
Tenże wielmożny (Magn.) zeznający **[Franciszek Nowosielski]**, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonego (Gen.) **Kazimierza Czerskiego — dóbr czyli części we wsiach Jezierach i Świdrach Wielkich (przez tegoż zeznającego na siebie [poprzednio] przeprowadzonych) nabywcy prawa i dziedzica** — oraz jego następców —
**z sumy dwóch tysięcy złotych polskich**,
— **najpierw** przez tegoż urodzonego (Gen.) **Kazimierza Czerskiego, kwitowanego**, wielmożnym (Magn.) **Konstantemu i Teresie z Jezierskich Obrębskim** [odczyt niepewny] **małżonkom**, sposobem obligacji **na dobrach pewnych, czyli częściach i poddanych we wsi Świdrach leżących**, przed niniejszymi aktami **we czwartek przed świętem świętych Apostołów Piotra i Pawła Roku Pańskiego 1732** zapisanej;
— **następnie zaś** przez tychże wielmożnych (Magn.) **Obrębskich małżonków** wspomnianemu wielmożnemu (Magn.) **zeznającemu**, tamże przed niniejszymi aktami **w piątek w wigilię święta Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny Roku Pańskiego 1740**, **z całym i nienaruszonym prawem na powyższe dobra i poddanych się rozciągającym, scedowanej** —
**z powodu uczynionego przez kwitowanego zadośćuczynienia — tak co do sumy kapitałowej dwóch tysięcy złotych polskich, jak i co do pretensji z tytułu posiadania oraz z melioracji dóbr wynikłych, to jest z napraw, z pomocy [udzielonych] poddanym i wszelkich innych pretensji — nic z praw i pretensji względem kwitowanego dla siebie nie zatrzymując, nie zastrzegając ani nie wyłączając** —
**kwituje**; **zapisy powyższe — tak pierwotny, jak i cesyjny — kasuje**, i **z dóbr zstępuje (de Bonis condescendit)**.
*[Podpis własnoręczny:] **Franciscus Nowosielski***
uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty trafione:** • „Feria Quinta ante festum SS. Petri et Pauli Apostolorum proxima 1732” — święto 29 VI 1732 (niedziela); najbliższy czwartek przed = **26 VI 1732** ✔; • „Feria Sexta in Vigilia Festi Visitationis BVM 1740” — wigilia = 1 VII 1740, a to **piątek** ✔. **Wpis domyka łańcuch tytułów do Jezier i Świdrów** rozpoczęty we wpisach 1731–1732 z tej samej sesji: zapis 1732 → cesja 1740 → spłata i zstąpienie z dóbr 1744. **Termin „condescendit de Bonis”** (zstępuje z dóbr) oznacza faktyczne opuszczenie posiadania zastawnego — czynność odrębną od samej kwitacji. Kwitacja obejmuje nie tylko kapitał, ale i **melioracje (praemeliorationes)** oraz **„juvamina subditorum”** — nakłady na poddanych; to rzadkie i cenne świadectwo rozliczeń zastawniczych. **Nazwisko małżonków [odczyt niepewny]:** rękopis „…de Jezierskie Ob[r]ę[b]skiem Conjugibus” — przyjęto **Obrębscy**; **tagi PTG do skanu 57-126 tej pary nie wymieniają** — rozbieżność odnotowana. Wpis przechodzi z karty 124v na 125r (ten sam skan 57-126).
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus
urzędowe umocnienie kontraktu rezygnacyjnego (roboratio contractus resignatorii)
strona czynna Antoni Klembowski Gen. · Strona
strona bierna Antoni Klembowski Gen. · Strona
osoby we wpisie Antoni Klembowski; Kazimierz Klembowski (ojciec, zm.); Prakseda z Laskowskich Klembowska (matka, zm.); Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej
miejscowości we wpisie Dminin; Gołąbki
Urodzony (Gen.) **Antoni Klembowski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Kazimierza Klembowskiego** ze zmarłą urodzoną (Gen.) **Praksedą z Laskowskich** spłodzony syn, z jednej strony;
oraz wielmożny (Magn.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik Świętej Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej**, z drugiej strony —
zdrowi będąc, zeznali, iż oni
**kontrakt rezygnacyjny, względem dóbr Dminin** —
**z aktu i daty jego dnia 30 czerwca w Gołąbkach, roku bieżącego 1744**, **między nimi, zeznającymi, z obu stron spisany i sporządzony**, **rękami ich własnymi podpisany** oraz **[rygorem] szkód ziemskich utwierdzony** —
**we wszystkich tegoż kontraktu [warunkach] urzędowo umacniają**, i to **pod [rygorem] szkód ziemskich** […].
*[Podpisy własnoręczne:] **Antoni Klembowski**, **Franciscus Nowosielski***
uwagi i marginalia **Kontrakt spisano 30 VI 1744 w Gołąbkach, a umocniono w grodzie łukowskim 3 VII 1744** — trzy dni później. **Nazwa dóbr zapisana skrótowo i częściowo przy grzbiecie oprawy** („respectu Bonorum Dminin”); odczyt **Dminin** potwierdzony tagiem PTG do skanu 57-129, gdzie ta nazwa figuruje wprost. ✔ Przedmiot rezygnacji uszczegóławia wpis następny (1747): **części (sortes) dziedziczne ojczyste i macierzyste** Antoniego Klembowskiego. **Wysokości ceny ani wadium wpis nie podaje** — odsyła do treści kontraktu; **nie uzupełniano**. Tytulatura Nowosielskiego pełniejsza niż we wpisach 1733–1736: **„Colonellus Sacrae Regiae Majestatis et Reipublicae”** (pułkownik JKM i Rzeczypospolitej). Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-128 („Antoni Klembowski”, „Kazimierz Klembowski”, „Prakseda Laskowska Klembowska”, „Franciszek in Nowosielec et Zakrze Nowosielski”). ✔ Wpis przechodzi z karty 127r (skan 57-128) na 127v (skan 57-129).
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744 [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Rezygnacja i sprzedaż dóbr (resignatio bonorum) resignatio bonorum
rezygnacja/darowizna dóbr dziedzicznych (resignatio, donatio) z pełną formułą przynależności
strona czynna Antoni Klembowski Gen. · Strona
strona bierna Antoni Klembowski Gen. · Strona
osoby we wpisie Antoni Klembowski; Kazimierz Klembowski (ojciec, zm.); Prakseda z Laskowskich Klembowska (matka, zm.); Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej
miejscowości we wpisie Dminin; Skrzyszew; Klembów
Urodzony (Gen.) **Antoni Klembowski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Kazimierza Klembowskiego** z urodzoną (Gen.) **Praksedą Laskowską** spłodzony [syn], zdrowy będąc, zeznał, iż on
wielmożnemu (Magn.) **Franciszkowi na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielskiemu, pułkownikowi Świętej Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej**, i jego następcom —
**dobra swoje dziedziczne, tak ojczyste, jak i macierzyste, a raczej części (sortes) swoje**,
**ze wszystkim: z budynkami, budowlami jakimikolwiek, ogrodami, sadami, rolami, polami, łąkami, lasami, borami, gajami, dąbrowami, zaroślami, ostępami, jeziorami, bagnami, rzekami i strumieniami, sadzawkami i stawkami rybnymi; tudzież z karczmarzami, browarami, młynami i młynarzami wraz z ich miarami (metretae); dalej z poddanymi, ogrodnikami, komornikami, ich żonami, dziećmi, bydłem i trzodą oraz całym ich sprzętem domowym — tak z obecnie osiadłymi, jak i ze zbiegłymi, z wolnym prawem ich odzyskania (libera eorum repetitio); z robociznami dziennymi, czuwaniami dziennymi i nocnymi, daninami, opłatami i wszelkimi dochodami, oraz z całym posłuszeństwem poddańczym, przez nich od dawna zwyczajowo świadczonym; nadto z rolami, polami i łąkami przez nich samych trzymanymi i posiadanymi** —
**nic sobie ani następcom swoim nie zachowując i nie wyłączając**,
**tak daleko i w takim obwodzie, jak dobra te od dawna w swoich miedzach i granicach stały i stoją**,
**w dziedzicznych wsiach Dmininie, Skrzyszewie oraz Klembowie** położone,
**z całym tychże dóbr prawem, panowaniem, własnością i bliskością** —
**na wieczność i dziedzictwo daje i daruje**;
do **wwiązania (intromissio)** od zaraz [się zobowiązuje], zrzekając się praw ogólnych, i to **pod [rygorem] szkód ziemskich** [oraz pod rygorem] praw […].
*[Podpis własnoręczny:] **Antoni Klembowski***
uwagi i marginalia **Wpis wykonuje kontrakt rezygnacyjny umocniony we wpisie 1746** (spisany 30 VI 1744 w Gołąbkach). Formalnie użyto formuły **darowizny** („dat, donat”), mimo że akt poprzedzający nazywa czynność **rezygnacją** (*contractus resignatorius*) — **rozbieżność odnotowana, nie wygładzana**; **ceny źródło w tym miejscu nie podaje** i **nie uzupełniano jej domysłem**. **Nazwy wsi potwierdzone tagami PTG do skanu 57-129** („Dminin”, „Skrzyszów”/Skrzyszew); **Klembów** — wieś gniazdowa rodziny, znana z wcześniejszych wpisów (m.in. 1717). ✔ **Najbardziej rozbudowana formuła przynależności w dotychczas opracowanym materiale.** Obejmuje elementy nieobecne we wcześniejszych wpisach: **karczmarzy, browary, młyny i młynarzy z ich miarami (metretae)**, a przede wszystkim **poddanych zbiegłych z wolnym prawem ich odzyskania („cum libera eorum repetitione”)** — bezpośrednie świadectwo praktyki przymusowego zwrotu zbiegów. Zwrot **„seu potius Sortes suas”** („a raczej części swoje”) to autokorekta kancelarii: pisarz doprecyzował, że przedmiotem są **działy (sortes)**, nie całe wsie. Sigla: Klembowski — **Gen.**, Nowosielski — **Magn.**
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744 [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae
cesja sum, zysków i pretensji wraz z prawem procesowym (cessio summarum et actionum)
strona czynna Antoni Klembowski Gen. · Strona
strona bierna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
osoby we wpisie Antoni Klembowski; Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej; Klembowscy — bracia stryjeczni zeznającego
miejscowości we wpisie Zebrak(?)
**Tenże zeznający [Antoni Klembowski]** temuż [wielmożnemu (Magn.) Nowosielskiemu] —
**ze wszelkich sum, tak w Zebraku** [odczyt niepewny] **, jak i gdzie indziej wszędzie zabezpieczonych**,
jako też **z akcji [procesowych] przeciw urodzonym (Gen.) Klembowskim, braciom swoim stryjecznym, przez siebie wytoczonych i wniesionych**,
nadto **z zysków, nadwyżek (lucra, perlucra) oraz ze wszelkich pretensji, z odłogów (desolationes) i z budynków wobec nich posiadanych i skierowanych, i przeciw komukolwiek wytoczonych** —
**z powodu uczynionego mu zadośćuczynienia**, **z całym i nienaruszonym prawem sobie do powyższego służącym — ustępuje (cedit)**;
i **ustępując oraz przekazując wszystko, daje [nabywcy] moc: sumy i zyski podnosić, z podniesionych kwitować, a o nie oraz o wszelkie pretensje prawem zwyczajnym dochodzić** — **przed sądem i urzędem Królestwa** ich poszukując.
*[Podpis własnoręczny:] **Antoni Klembowski***
uwagi i marginalia **Typowa cesja czynna (cessio actionum)** dopełniająca rezygnację dóbr z wpisu 1747: wraz z dobrami nabywca przejmuje **wszystkie wierzytelności i toczące się sprawy**, w tym **spory z braćmi stryjecznymi Klembowskimi**. **Nazwa miejscowości, gdzie zabezpieczone są sumy — [odczyt niepewny]** („tam in Zebrak…”); **tagi PTG do skanu 57-129 jej nie wymieniają** — rozbieżność odnotowana, **nie identyfikowano domysłem**. **Imion braci stryjecznych źródło nie podaje** — wyłącznie „GG. Klembowskim fratribus patruelibus”. **Nie uzupełniano.** Zwrot **„lucra, perlucra”** (zyski i nadwyżki) oraz **„desolationes”** (odłogi, spustoszenia) wskazują, że przedmiotem pretensji były także **straty w substancji dóbr**. Wyrażenie zamykające **„judicio et Officio Regni repetendo”** — dochodzenie przed sądem i urzędem Królestwa, tj. cesja obejmuje pełną legitymację procesową.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744 [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus
urzędowe umocnienie skryptu ręcznego (roboratio scripti manualis)
strona czynna Antoni Klembowski Gen. · Strona
strona bierna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
osoby we wpisie Antoni Klembowski; Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej
miejscowości we wpisie Gołąbki
**Tenże zeznający, urodzony (Gen.) Antoni Klembowski**, z jednej strony, oraz wielmożny (Magn.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej**, z drugiej strony — zdrowi będąc, zeznali, iż oni
**skrypt pewien ręczny (scriptum manuale), sobie wzajemnie z obu stron dany**,
**z aktu jego w Gołąbkach, dnia 1 lipca roku bieżącego [1744], spisany**, **rękami ich własnych, zeznających, podpisany**, **[rygorem] szkód ziemskich utwierdzony**,
**~~we wszystkim~~ — względem pewnych rzeczy i warunków w tymże piśmie zapisanych — sporządzony**,
**we wszystkim urzędowo umacniają**, i to **pod [rygorem] szkód ziemskich, przy prawach obu stron [pozostających]** [odczyt niepewny].
*[Podpisy własnoręczne:] **Franciszek Nowosielski**, **Antoni Klembowski***
uwagi i marginalia **Trzeci akt tej samej transakcji w jednym dniu** (po 1746 — umocnieniu kontraktu rezygnacyjnego z 30 VI, i po 1747–1748 — rezygnacji dóbr i cesji praw). Skrypt ręczny spisano w **Gołąbkach 1 VII 1744**, a więc **nazajutrz po kontrakcie rezygnacyjnym** z tego samego miejsca. **Treści skryptu wpis nie streszcza** — odsyła do „pewnych rzeczy i warunków w tymże piśmie zapisanych”. **Nie uzupełniano domysłem.** Skreślenie kancelaryjne: pisarz napisał „in omnibus”, po czym je wykreślił i wpisał „respectu certarum rerum et conditionum”, a formułę „in omnibus” powtórzył dopiero przy czasowniku *roborant*. **Formuła zamykająca [odczyt niepewny]:** powtarzana na tej karcie („Jurium utrinque manentium” lub podobnie) — oddana jako „przy prawach obu stron pozostających”; **odczyt nie jest pewny i nie był poprawiany domysłem**.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744 [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Inne czynności varia
zapis reszty ceny na dobrach (inscriptio debiti) z prowizją 10 %, z wadium
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Antoni Klembowski Gen. · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej; Antoni Klembowski
miejscowości we wpisie Dminin
Wielmożny (Magn.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej**, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonemu (Gen.) **Antoniemu Klembowskiemu** i jego następcom —
**sumę tysiąca złotych polskich, z tejże pozostałej [części] ceny (restans pretium), kontraktem rezygnacyjnym zabezpieczoną**, sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego oraz prostego długu winien jest i powinien;
którą to [sumę] **na dobrach Dmininie, przez siebie nabytych, zapisuje i zabezpiecza**,
a tęż sumę **odtąd i na święto Narodzenia św. Jana Chrzciciela przypadające w nadchodzącym roku 1745, wraz z prowizją płaconą po dziesięć od stu, zapłacić i przy niniejszych aktach złożyć poddaje się i zobowiązuje**,
i to **pod podobnym wadium tysiąca złotych polskich** [oraz pod rygorem] praw niniejszych.
*[Podpis własnoręczny:] **Franciscus Nowosielski***
uwagi i marginalia **Wpis domyka serię czynności z 3 VII 1744 (wpisy 1746–1750) i po raz pierwszy ujawnia element ceny:** 1000 złp stanowi **resztę ceny (restans pretium)** za części Klembowskiego w Dmininie, Skrzyszewie i Klembowie, rezygnowane we wpisie 1747 formułą darowizny. **Potwierdza to odpłatny charakter tamtej „darowizny” — rozbieżność odnotowana już przy wpisie 1747.** **Pełnej ceny źródło nadal nie podaje** (mowa tylko o reszcie) — **nie uzupełniano domysłem**. **Stopa „per decem a centum” = 10 % — piąte potwierdzenie w tej księdze.** Rachunek: 10 % od 1000 złp = **100 złp prowizji rocznej**; wadium równe sumie głównej. ✔ Zabezpieczenie **na Dmininie, „per se acquisitis”** (przez siebie nabytych) — czyli na tych samych dobrach, które zeznający właśnie nabył od wierzyciela. Skreślenie kancelaryjne: powtórzone „Bonis Bonis”. Termin: **24 VI 1745.**
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744 [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio
zapis długu na dobrach (inscriptio debiti) z prowizją, z wadium
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Teresa Zwolska Gen. · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej; Teresa ze Zwolskich Szczygielska; Andrzej Szczygielski (jej mąż); Antoni Jezierski, wicesgerent grodzki lubelski
miejscowości we wpisie Jeleniec
Wielmożny (Magn.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej**, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonej (Gen.) **Teresie Zwolskiej, urodzonego (Gen.) Andrzeja Szczygielskiego** [małżonce], i jej następcom —
**sumę ośmiuset złotych polskich, z rąk wielmożnego (Magn.) Antoniego Jezierskiego, wicesgerenta grodzkiego lubelskiego, z dóbr Jeleńca przyjętą**,
sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego oraz prostego długu winien jest i powinien;
którą to [sumę] **na wszystkich i poszczególnych dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza**,
a tęż sumę **odtąd i na nazajutrz po święcie Narodzenia św. Jana Chrzciciela, przypadające — da Bóg — w nadchodzącym roku 1745, wraz z prowizją, zapłacić i przy niniejszych aktach złożyć poddaje się i zobowiązuje**,
i to **pod podobnym wadium ośmiuset złotych polskich**, dla którego **[właściwy jest] sąd niniejszy**.
*[Podpis własnoręczny:] **Franciscus Nowosielski***
uwagi i marginalia **Wpis stanowi dalszy ciąg transakcji z 1836:** ta sama suma **800 złp**, którą Teresa ze Zwolskich Szczygielska odebrała od Antoniego Jezierskiego z dóbr **Jeleniec**, zostaje jej natychmiast **zapisana przez Franciszka Nowosielskiego** — który tym samym przejmuje dług. Rachunek zgodny: suma główna = wadium = **800 złp** w obu wpisach. ✔ Termin: **25 VI 1745** (nazajutrz po Narodzeniu św. Jana Chrzciciela); **stopy prowizji źródło nie podaje** — **nie uzupełniano domysłem**. Franciszek Nowosielski występował już we wpisach 1733–1736 i 1746–1750 (transakcje z Klembowskim i Mysłowskim) — **ta sama osoba, dobrze poświadczona w tej księdze**. ✔ Wieś **Jeleniec** — pierwsze wystąpienie w opracowywanym materiale; **tagi PTG do skanu 57-149 jej nie wymieniają** — rozbieżność odnotowana.
data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
kwitacja (quietatio) i kasacja zapisu
strona czynna Eleonora Gołaska Nob. · Strona
strona bierna Eleonora Gołaska Nob. · Strona
osoby we wpisie Eleonora z Gołaskich, 1v. Szaniawska, 2v. Nowosielska; Kazimierz Gołaski (ojciec, zm.); Wojciech Szaniawski (I mąż, zm.); Aleksander Nowosielski (II mąż); Andrzej, Teresa i Marianna Szaniawscy (dzieci małoletnie); Jakub Gołaski Napora i Andrzej Gołaski (kwitowani); Leonard Gołaski (pierwotny dłużnik)
miejscowości we wpisie Gołaszyn
Szlachetna (Nob.) **Eleonora Gołaska**, zmarłego szlachetnego (Nob.) **Kazimierza** córka, pierwszego [małżeństwa] zmarłego szlachetnego (Nob.) **Wojciecha Szaniawskiego**, a drugiego, obecnego małżeństwa, szlachetnego (Nob.) **Aleksandra Nowosielskiego** małżonka, w asystencji tegoż męża swego, zdrowa będąc, [zeznała] — imieniem własnym oraz szlachetnych (Nob.) **Andrzeja, Teresy i Marianny Szaniawskich, dzieci swoich małoletnich, w pierwszym łożu spłodzonych**, za które **ręczy** — iż ona
szlachetnych (Nob.) **Jakuba rzeczonego Napora** i **Andrzeja — Gołaskich** — oraz ich następców —
**z sumy osiemnastu złotych polskich**, przez szlachetnego (Nob.) **Leonarda Gołaskiego** zmarłemu szlachetnemu (Nob.) **Wojciechowi Szaniawskiemu, ówczesnemu pierwszemu mężowi jej**, sposobem obligatoryjnym **na dobrach pewnych, w dziedzicznej wsi Gołaszynie leżących**, przed niniejszymi aktami **w poniedziałek po Niedzieli Palmowej najbliższy [Roku Pańskiego] 1737** zapisanej,
a **obecnie przez kwitowanych — jako wieczystych nabywców prawa do tychże dóbr od wspomnianego szlachetnego (Nob.) Leonarda Gołaskiego — jej oraz wspomnianym szlachetnym (Nob.) Szaniawskim zapłaconej** —
**kwituje**, a zapis tenże **kasuje**.
*[Podpis własnoręczny:] **Jakub Gołaski m[anu] p[ropria]***
uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** Wielkanoc 1737 = 21 IV; Niedziela Palmowa = **14 IV 1737**; poniedziałek po niej = **15 IV 1737** ✔. **Kolejny przypadek liczebnika rozłącznego: „Octo decem” = 18 złp** (por. wpisy 1725, 1739, 1757). **Dwa małżeństwa zeznającej** — 1v. Szaniawska, 2v. Nowosielska — zgodne z tagiem PTG do skanu 57-152 („Eleonora Gołaska pv Szaniawska sv Nowosielska”). ✔ **Poręczenie za troje dzieci małoletnich z pierwszego łoża** (Andrzej, Teresa, Marianna Szaniawscy) — wszystkie w tagach. ✔ Przydomek **Napora** zgodny z tagiem PTG („Jakub Gołaski Napora”). ✔ Wieś **Gołaszyn** — również w tagach. ✔ **Podpisał się kwitowany (Jakub Gołaski), nie zeznająca** — kancelaria nie odnotowała, czy Eleonora umiała pisać; **nie uzupełniano domysłem**.
data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda in Crastino Festi Divae Annae Matris [Beatissimae Virginis Mariae], die 27 Julii 1744 [(pod tą samą datą)]
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
zapis kompromisarski (compromissum) — wybór superarbitra, ze zjazdem do klasztoru bernardynów w Łukowie
strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona
strona bierna Franciszek Nowosielski Magn. · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM i Rzeczypospolitej; Jan Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, kapitan (syn); Stanisław Dąbrowski, podpułkownik JKM i Rzeczypospolitej, podczaszy ziemi liwskiej; Karol Podoski, komornik różański(?) (superarbiter)
miejscowości we wpisie Łuków — klasztor OO. Bernardynów; Lublin (Trybunał Koronny)
**[Nagłówek sesji:] Sobota, w sam dzień święta św. Piotra w Okowach Roku Pańskiego 1744.**
Wielmożni (Magn.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, pułkownik Świętej Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej**, imieniem własnym oraz wielmożnego (Magn.) **Jana na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielskiego, kapitana, syna swego** — a nadto tych, którzy w sprawie braterskiej, to jest **manifestacje i dekrety, tak łącznie, jak i z osobna wnosili** — z jednej strony;
oraz wielmożny (Magn.) **Stanisław Dąbrowski, podpułkownik Świętej Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, podczaszy ziemi liwskiej**, z drugiej strony —
zdrowi będąc, każdy z osobna zeznali, iż oni
**celem złożenia wytoczonych między sobą akcji oraz rozstrzygnięcia wszelkich pretensji — wynikłych tak z mocy kontraktu, jak i z posiadania, ze sprawy prawa i faktu, jakimkolwiek sposobem i tytułem, przez każdą stronę drugiej stronie wytoczonych, tak dotychczasowych, jak i tych, które miałyby nastąpić** —
**na sędziego najwyższego i arbitra obierają, zapisują, ustanawiają i uroczyście proszą jaśnie wielmożnego (Illustr.) Karola Podoskiego, komornika różańskiego** [odczyt nazwy urzędu niepewny];
a temuż wielmożnemu (Magn.) superarbitrowi — **wraz z wielmożnymi (Magn.) arbitrami, po dwóch z każdej strony wyznaczonymi** — nakazują **zjazd (condescensio) na dzień poniedziałku po niedzieli Judica Wielkiego Postu, przypadający — da Bóg — w nadchodzącym roku 1745, na grunt dóbr miasta Łukowa oraz do klasztoru wielebnych (Ven.) w Chrystusie ojców Bernardynów tamże położonego**;
i dają [im] **pełną możność oraz wszelaką i nieograniczoną władzę: sprawy między stronami wyliczone i wyżej opisane — po uprzednich, jeśli będzie potrzeba, dochodzeniach (inquisitiones) i śledztwach — rozstrzygać; wszelkie transakcje między sobą [zawarte] oraz sprawę wynikłą z dekretu Trybunału Koronnego lubelskiego rozpoznawać, wyjaśniać i rozwiązywać; zapłatę sum — komu i od kogo się należy — nakazywać; karę na przewiniających nakładać; i to, co jest prawem i sprawiedliwością, [orzekać], niczego w rzeczy samej nie pozostawiając; wedle potrzeby sprawy wyrokować i rozstrzygać** —
**a cokolwiek przez wspomnianego jaśnie wielmożnego (Illustr.) superarbitra wraz z wielmożnymi (Magn.) arbitrami zdziałane, dokonane i rozstrzygnięte będzie, za ważne i przyjemne poczytają oraz wyrok przyjmą**.
I to **pod [rygorem] szkód ziemskich, dla których [właściwy jest] sąd jakikolwiek**.
*[Podpisy własnoręczne:] **Franciscus Nowosielski**, **Stanislaus Dąbrowski***
uwagi i marginalia **Data sesji zweryfikowana:** św. Piotr w Okowach = **1 VIII 1744**, a to **sobota** ✔. **Data zjazdu zweryfikowana:** Wielkanoc 1745 = 18 IV; niedziela Judica = 18 IV − 14 dni = **4 IV 1745 (niedziela)**; poniedziałek po niej = **5 IV 1745** ✔. **Trzeci w tym opracowaniu zapis kompromisarski** (po 1740 i 1862) — i jedyny, w którym **miejscem zjazdu ma być klasztor OO. Bernardynów w Łukowie**. Świadectwo praktyki odbywania sądów polubownych w domach zakonnych jako miejscu neutralnym. **Wpis rozstrzyga urzędy Stanisława Dąbrowskiego**, czytane niepewnie we wpisie 1733: jest on **podpułkownikiem JKM i Rzeczypospolitej oraz podczaszym ziemi liwskiej („Pincerna Terrae Livensis”)** — a nie „regentem liwskim”, jak brzmiał tamten niepewny odczyt. **Korektę odnotowano również przy wpisie 1733.** ✔ **Marginalium późniejszej ręki: „Nihil”** — adnotacja unieważniająca albo stwierdzająca bezskuteczność zapisu. **Siódma tego rodzaju adnotacja w opracowywanym materiale**; zapisano jako obserwację kodykologiczną, **treści nie rozwijano domysłem**. **Nazwisko i urząd superarbitra [odczyt częściowo niepewny]:** „Illustrem Magnificum Carolum Podoski, Camerarium Rosanensem” — komornik różański(?). **Tag PTG do skanu 57-155 podaje „Karol Podolski”**; rękopis daje raczej **Podoski**. **Rozbieżność odnotowana, form nie ujednolicano.** Spór dotyczył m.in. **sprawy wynikłej z dekretu Trybunału Koronnego w Lublinie** — kolejne odwołanie do Trybunału w tej księdze (por. wpisy 1754, 1772, 1773, 1787, 1826).
data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Petri in Vinculis A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
darowizna sześciu zagonów roli w dwóch miejscach (donatio)
strona czynna Wojciech Uziębło Nob. · Zbywca
strona bierna Marcin Grochowski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Wojciech Uziębło, syn zm. Aleksandra Uziębły – darczyńca (nieświadomy pisma); Marcin Grochowski, syn zm. Jana Grochowskiego zwanego Hamin – obdarowany; sąsiedzi miedz: Maciej Nowosielski, Jakub Wysokiński, Jakub Tchórzewski, Józef Tchórzewski
miejscowości we wpisie Wysokiny Maciejowice
Urodzony (Nob.) **Wojciech Uziębło**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Aleksandra Uziębły** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on
urodzonemu (Nob.) **Marcinowi Grochowskiemu**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Jana Grochowskiego zwanego Hamin** synowi, i jego następcom —
**dobra swoje dziedziczne, to jest:**
**pięć zagonów roli**, poczynając **od granicy […]skiej** [nazwa czytana niepewnie], ciągnących się **ku granicom Szczeglacz[ań]skim** [odczyt niepewny], **między miedzami** urodzonego (Nob.) **Macieja Nowosielskiego** z jednej a urodzonego (Nob.) **Jakuba Wysokińskiego** z drugiej strony;
**tudzież jeden zagon roli podobnej szerokości**, **między miedzami** urodzonego (Nob.) **Jakuba Tchórzewskiego** z jednej a urodzonego (Nob.) **Józefa Tchórzewskiego** z drugiej strony —
**w dziedzicznej wsi Wysokinach Maciejowicach leżące**, ze wszystkim —
**daje i darowuje**;
**wwiązanie od zaraz (ex nunc)**, początkiem prawa powszechnego;
i to **pod [rygorem] szkód ziemskich**, [poddając się] **sądowi niniejszemu**.
*Nieświadomy pisma [ignarus litterarum].*
uwagi i marginalia **Wpis nie podaje sumy** — czysta darowizna **6 zagonów** (5 + 1) ✔. **Wszystkie osoby i wieś w komplecie zgodne z tagami PTG do skanu 57-163** („Wojciech Uziębło”, „Aleksander Uziębło”, „Marcin Grochowski”, „Jan Grochowski”, „Maciej Nowosielski”, „Jakub Wysokiński”, „Jakub Tchórzewski”, „Józef Tchórzewski”, „Wysokiny Maciejowice”). ✔ **Przydomka „Hamin” przy Janie Grochowskim tagi nie podają** — rozbieżność odnotowana, przydomek zachowano. **Nazw obu granic nie odczytano pewnie** („[…]skie” i „Szczeglaczańskie”) — **luk nie uzupełniano domysłem**. **Trzecia wieś z członem odróżniającym w rodzie Wysokińskich:** po Wysokinach Jakuszach i Wysokinach Tęczkach (wpis 1882) pojawiają się tu **Wysokiny Maciejowice** — potwierdzenie rozdrobnienia osadnictwa drobnoszlacheckiego w tej okolicy. **Rewizja odczytu („olim” zamiast „et”).** Pierwotny przekład czytał wyraz przed imieniem ojca jako „et” i robił z Marcina **syna** Jana. W tej kancelarii skrót **„ol.” (olim)** zapisywany jest jako „o” z przekreśloną laską i łudząco przypomina „et”; rozstrzyga przypadek gramatyczny — dopełniacz przy „filio” znaczy **„synowi [kogoś]”**, nie „i synowi”. Kierunek filiacji potwierdza wpis 998, gdzie Marcin Grochowski występuje jako syn zm. Jana Grochowskiego (tam z przydomkiem czytanym „Szamin”). Wzorzec sprawdzono na rękopisie: wpis 246 (skan 56-043, „Antonio Domaszowski … **Casimiri filio**”) i wpis 302 (skan 56-051, „Stephano Jasienski **ol. N. Pauli filio**”).
data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Feria Quarta in Crastino Festi Nativitatis BVM A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua
darowizna czterech zagonów roli w dwóch miejscach (donatio)
strona czynna Antoni Wysokiński Gen. · Zbywca
strona bierna Wacław Grochowski Gen. · Nabywca
osoby we wpisie Antoni Wysokiński i Wojciech Wysokiński zwani Sułon, synowie zm. Jana [odczyt imienia ojca niepewny] – darczyńcy (nieświadomi pisma); Wacław Grochowski, syn Stanisława Grochowskiego zwanego Humin – obdarowany; sąsiedzi miedz: Józef Szaniawski, Remigiusz Wysokiński Sułon, sukcesorowie zm. Franciszka Nowosielskiego, Wawrzyniec Radzikowski
miejscowości we wpisie Wysokiny Maciejowice (droga Zagumienna, granice Kleckie [odczyt niepewny])
Urodzeni (Gen.) **Antoni Wysokiński** i **Wojciech Wysokiński zwani Sułon**, zmarłego urodzonego (Nob./Gen.) **Jana** [odczyt imienia ojca niepewny] synowie, zdrowi będąc, zeznali, iż oni
urodzonemu (Gen.) **Wacławowi Grochowskiemu**, urodzonego (Gen.) **Stanisława Grochowskiego zwanego Humin** synowi, i jego następcom —
**dobra swoje dziedziczne, to jest:**
**dwa zagony roli**, poczynając **od drogi Zagumiennej**, ciągnące się **ku granicom Kleckim** [odczyt nazwy niepewny], **między miedzami** urodzonego (Gen.) **Józefa Szaniawskiego** z jednej a urodzonego (Gen.) **Remigiusza Wysokińskiego [Sułona]** z drugiej strony;
**tudzież dwa zagony roli podobnej długości**, **między miedzami sukcesorów zmarłego urodzonego (Gen.) Franciszka Nowosielskiego** z jednej a urodzonego (Gen.) **Wawrzyńca Radzikowskiego** z drugiej strony —
**w dziedzicznej wsi Wysokinach Maciejowicach położone i leżące**, ze wszystkim —
**daje i darowuje**;
**wwiązanie za powszechnym początkiem prawa**;
i to **pod [rygorem] szkód ziemskich**, [poddając się] **sądowi niniejszemu**.
*Zeznający nieświadomy pisma [ignarus litterarum Recognoscens].*
uwagi i marginalia **Wpis nie podaje sumy** — czysta darowizna **4 zagonów** (2 + 2) ✔. **Wpis rozciąga się na dwa skany** — 57/169 (karta 168r) i 57/170 (karta 168v). **Droga „Zagumienna”** (za gumnami) — kolejna po „Zapłotnej” polska nazwa topograficzna w łacińskim tekście; obie oznaczają drogę biegnącą na tyłach zabudowań. **Wieś Wysokiny Maciejowice** — trzecie wystąpienie (por. wpis 1911); **przydomek „Sułon”** przy Wysokińskich rozróżnia tę gałąź od Jakuszów, Tęczków, Mąków, Nadołów i Misiewiczów spotykanych wcześniej. **Rozbieżności z tagami PTG do skanu 57-170 — odnotowane:** tagi wymieniają „Stanisław Grochowski”, „Józef Szaniawski”, „Franciszek Nowosielski”, „Remigiusz Wysokiński Sułon” i „Wysokiny Maciejowice” ✔, **nie wymieniają natomiast obdarowanego Wacława Grochowskiego ani sąsiada Wawrzyńca Radzikowskiego** (podają innych Radzikowskich: Karola, Kazimierza, Piotra, Kacpra, Józefa). Odczyty „Venceslaus” i „Laurentius” są w rękopisie wyraźne. **Imienia ojca darczyńców nie odczytano pewnie**; **nazwy granic „Kleckie” również** — **luk nie uzupełniano domysłem**. Siglum przed imieniem ojca stoi na końcu wiersza, w zagięciu przy grzbiecie oprawy (skan 57-169) — odczyt niemożliwy, pozostawiono skrót łączny „Nob./Gen.”.
data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Feria Sexta post Festum Nativitatis BVM proxima A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus
urzędowe umocnienie kontraktu, zeznane przed subdelegatem (roboratio contractus coram subdelegato)
strona czynna Franciszek Nowosielski Illustr. · starosta · Strona
strona bierna Michał Karczewski Gen. · towarzysz chorągwi pancernej · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski z Nowosielca i Zakrza, podkomorzy lubelski, ojciec, oraz Jan Nowosielski, starosta ziemi łukowskiej, syn – strona pierwsza (podpisy własnoręczne); Michał Karczewski, towarzysz chorągwi pancernej Rudzińskiego, kasztelana czernihowskiego – strona druga (podpis własnoręczny); Franciszek Staniszewski, subdelegat do tego aktu (podpis własnoręczny)
miejscowości we wpisie Grezówka [odczyt nazwy niepewny]
**[Nagłówek sesji:] Środa po święcie Podwyższenia Krzyża Świętego najbliższa Roku Pańskiego 1744.**
**Przed urodzonym (Gen.) Franciszkiem Staniszewskim, do tego aktu subdelegowanym**,
jaśnie wielmożni (Illustr.) **Franciszek [Nowosielski] w Nowosielcu i Zakrzu, podkomorzy lubelski, ojciec**, oraz **Jan [Nowosielski], starosta łukowski, syn — Nowosielscy**, z jednej,
oraz urodzony (Gen.) **Michał Karczewski, towarzysz chorągwi pancernej** jaśnie wielmożnego (Illustr.) **Rudzińskiego, kasztelana czernihowskiego**, z drugiej strony,
zdrowi będąc, zeznali i zeznają, iż oni
**kontrakt — co do pewnych rzeczy i warunków w nim wyrażonych — spisany i sporządzony między nimi, stronami, w Grezówce** [odczyt nazwy niepewny] **dnia dzisiejszego, to jest dnia 16 września roku bieżącego, rękami ich, zeznających, własnymi podpisany, a zakładem dwóch tysięcy pięciuset złotych polskich umocniony** —
**we wszystkim zatwierdzają i urzędownie umacniają**;
i to **pod podobnym zakładem dwóch tysięcy pięciuset złotych polskich**, dla którego **forum wszędobylskie (forum ubiquinarium)**.
*Podpisy własnoręczne: „Franciscus Nowosielski, Succamerarius Lublinensis”; „Franciscus Staniszewski, a Loci … Capitaneo Subdelegatus”; „Joannes Nowosielski, Capitaneus Terrae Lucoviensis”; „Michał Karczewski”.*
uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa:** Podwyższenie Krzyża Świętego = 14 IX; **14 IX 1744 = poniedziałek**, środa po nim = **16 IX 1744** ✔ — a kontrakt spisano **tego samego dnia** („die hodierna, nempe die 16ta Septembris”), co kancelaria wyraźnie odnotowuje. **Zbieżność daty kontraktu i daty jego umocnienia jest w tej księdze rzadka** i świadczy o czynności przygotowanej z góry. **Rachunek spójny:** zakład kontraktu **2500 złp** i zakład umocnienia **2500 złp** ✔. **WPIS O NAJWYŻSZEJ RANDZE URZĘDOWEJ W CAŁYM DOTYCHCZASOWYM OPRACOWANIU.** Występują w nim: • **Jan Nowosielski, starosta ziemi łukowskiej (Capitaneus Terrae Lucoviensis)** — **zwierzchnik tego właśnie urzędu grodzkiego**, który księgę prowadzi; podpisał się własnoręcznie pełnym tytułem; • jego ojciec **Franciszek Nowosielski z Nowosielca i Zakrza, podkomorzy lubelski (Succamerarius Lublinensis)**; • **Franciszek Staniszewski, subdelegat** — ponieważ starosta jest tu **stroną**, czynności nie mógł przyjąć on sam ani jego zwykły urząd; kancelaria wyznaczyła więc **subdelegata do tego jednego aktu** (*ad hunc actum subdelegatus*). Jest to **wzorcowy przykład wyłączenia sędziego we własnej sprawie** w praktyce staropolskiej i najcenniejszy element ustrojowy tego wpisu. **„Forum ubiquinarium”** (forum wszędobylskie — właściwość każdego sądu, gdziekolwiek) — klauzula spotykana wyłącznie przy stronach najwyższej rangi; w tej księdze **po raz pierwszy**. **Tożsamość kasztelana czernihowskiego Rudzińskiego pozostaje nieustalona** — rękopis konsekwentnie pomija jego imię (por. wpisy 1931 i 1932), podobnie jak tagi PTG („? Rudziński”). **Nie uzupełniano.** **Nazwiska rodowego przy pierwszych dwóch osobach rękopis nie powtarza w tekście** (podaje je dopiero podpis i predykat „in Nowosielec et Zakrze”); tag PTG do skanu 57-173 brzmi **„Franciszek in Nowosielec et Zakrze Nowosielski”** ✔ i potwierdza odczyt. Osoby zgodne z tagami PTG („Franciszek in Nowosielec et Zakrze Nowosielski”, „Jan Nowosielski”, „Michał Karczewski”, „Franciszek Staniszewski”). ✔
data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Festum Exaltationis S. Crucis proxima A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Protestacja, manifestacja, relacja protestatio; manifestatio; relatio
zatwierdzenie relacji z doręczenia pozwów (Relationes Citationum … approbat)
strona czynna Franciszek Nowosielski Illustr. · Strona
strona bierna Zofia Gozdzka Illustr. · Strona (małżonek)
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, podkomorzy województwa lubelskiego – zeznający, także w imieniu żony; Zofia z Gozdzkich Nowosielska – małżonka, za której zatwierdzenie mąż ręczy; konwent drohicki Braci Mniejszych Konwentualnych św. Franciszka – strona pozwana; Suchodolski, Jankowski [odczyt nazwiska niepewny] i Lipiński – pozwani wraz z konwentem
miejscowości we wpisie Nowosielec i Zakrze (predykat majątkowy); Drohiczyn (konwent franciszkanów konwentualnych; akta grodzkie drohickie); Łuków (akta grodzkie niniejsze)
Jaśnie wielmożny (Illustr.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, podkomorzy województwa lubelskiego**, imieniem własnym oraz **jaśnie wielmożnej (Illustr.) Zofii z Gozdzkich, małżonki swojej** — **za której zatwierdzenie [tej czynności] ręczy i pokój zapewnia** — zdrowy będąc, zeznał, iż on
**relacje z doręczenia pozwów**,
wydanych **o skasowanie pewnego [roszczenia — wyraz w rękopisie skrócony, odczyt niepewny]**, podniesionego przeciwko niemu, jaśnie wielmożnemu (Illustr.) komparentowi, **ze strony konwentu drohickiego Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych św. Franciszka**,
a skierowanych **przeciw temuż konwentowi oraz urodzonym (Gen.) Suchodolskiemu, Jankowskiemu [odczyt nazwiska niepewny] i Lipińskiemu**,
**z instancji jego samego, jaśnie wielmożnego (Illustr.) komparenta**, oraz **za jego wiadomością, rozkazem i poleceniem dokonanych** [w tym miejscu rękopis ma wyraz przekreślony, nieodczytany],
**przed aktami grodzkimi tak niniejszymi [łukowskimi], jak i drohickimi** — **zarówno osobiste, jak i ogólne (Personales quam Generales)**, w tychże relacjach wyszczególnione —
**zeznane w poniedziałek przed świętem św. Jadwigi Roku Pańskiego bieżącego 1744 [12 października 1744]** —
**zatwierdza** [i pozostałe formuły kancelaryjne].
uwagi i marginalia **Data zweryfikowana dwukrotnie:** wpis należy do sesji **czwartkowej, w sam dzień święta św. Jadwigi**, tj. **15 X 1744** (15 X 1744 = czwartek ✔); relacje, które zeznający zatwierdza, zeznano **w poniedziałek przed tym świętem**, tj. **12 X 1744** (poniedziałek ✔) — a więc trzy dni wcześniej, w sesji, z której pochodzą wpisy nr 1960–1962. **Czynność nietypowa dla tej księgi.** Nie jest to ani zapis majątkowy, ani kwitacja, lecz **zatwierdzenie relacji woźnego z doręczenia pozwów** — czynność czysto procesowa, wniesiona do serii inskrypcji dla zabezpieczenia dowodu doręczenia. Kancelaria rozróżnia przy tym **relacje osobiste (Personales)** i **ogólne (Generales)**, czyli doręczenie do rąk własnych i doręczenie w dobrach; oba rodzaje odnotowano w tych samych relacjach. **Podwójna oblata:** relacje zeznano **równolegle w dwóch urzędach grodzkich — łukowskim i drohickim** — bo pozwany konwent leży w Drohiczynie (ziemia drohicka, województwo podlaskie), a powód działa przed grodem łukowskim. To rzadki w tym roczniku ślad procedury międzyurzędowej. **Wyraz określający przedmiot sporu zapisano skrótem** („cujusdam pr̃…”) i **odczyt jest niepewny**; kontekst („pro Cassatione”) wskazuje na roszczenie lub pretensję konwentu. Rozstrzyga natomiast **końcówka imiesłowu „oborti” (dopełniacz rodzaju męskiego lub nijakiego)**: gdyby skrócony wyraz brzmiał *praetensio* (rodzaj żeński), imiesłów musiałby mieć postać *obortae*. Skrót kryje więc rzeczownik **męski albo nijaki** — luki nie uzupełniano. **Skreślenie w rękopisie:** przed „ejus scitu, jussu et mandato” pisarz przekreślił jeden wyraz, zamazany do nieczytelności — **nie odczytano**. **Tytulatura:** rękopis stosuje skrót **„Ill. M.”**, rozwijany jako *Illustris ac Magnificus* — właściwy dla podkomorzego ziemskiego; w dalszym ciągu wpisu ten sam skrót powraca w formule **„I. M. Comparentem”**. W bazie ujednolicono go do siglum **Illustr.** („jaśnie wielmożny”), bo osobnej pozycji „Illustr. et Magn.” wykaz siglów nie przewiduje; pełna forma źródłowa odnotowana tutaj. **Rozbieżność z tagami PTG:** tagi do skanu 57-182 wymieniają „Franciszek in Nowosielec et Zakrze Nowosielski” oraz „Zofia Gozdzka Nowosielska” ✔, **nie ujmują natomiast trzech pozwanych — Suchodolskiego, Jankowskiego i Lipińskiego — ani konwentu drohickiego**. Rozbieżność odnotowana, tagów nie korygowano. Nazwisko odczytane jako **Jankowski** rozdziela złamanie wiersza („Janko-|wski”), a majuskuła jest w tej ręce dwuznaczna (J / S), więc możliwa jest też lekcja **Sankowski** — **[odczyt niepewny]**. **Epitet świętej:** w nagłówkach obu sesji tej karty oraz w datacji relacji pisarz konsekwentnie pisze **„S. Hedvigis Electae”**. Epitet ten nie należy do zwykłej tytulatury św. Jadwigi Śląskiej (zazwyczaj *Ducissae* albo *Viduae*); odczyt liter jest jednak pewny i powtarza się trzykrotnie na tej karcie, dlatego zapisano go tak, jak w źródle, bez prób poprawiania. Datacji to nie zmienia — dzień określa zwrot „ipso die Festi”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w sesji:] Feria Quinta ipso die Festi S. Hedvigis Electae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
zatwierdzenie relacji z doręczenia pozwu o kasację kondemnat (approbatio relationis citationis)
strona czynna Franciszek Nowosielski Illustr. · Strona
strona bierna Franciszek Nowosielski Illustr. · starosta miej · Strona
osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, podkomorzy województwa lubelskiego – zeznający, także w imieniu brata; Jan Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, starosta miejscowy [łukowski], poseł ziemi łukowskiej na sejm generalny grodzieński – w którego imieniu zeznaje brat
miejscowości we wpisie Nowosielec i Zakrze (predykat majątkowy); Lublin (Trybunał Koronny); Kamieniec Podolski (akta grodzkie); Grodno (sejm generalny); Łuków (starostwo, akta grodzkie)
Jaśnie wielmożny (Illustr.) **Franciszek na Nowosielcu i Zakrzu Nowosielski, podkomorzy województwa lubelskiego**, zdrowy będąc, zeznał, iż on
**imieniem własnym oraz jaśnie wielmożnego (Illustr.) Jana, na tychże Nowosielcu i Zakrzu Nowosielskiego, brata swojego, starosty miejscowego** [tj. łukowskiego], **z ziemi łukowskiej na sejm generalny grodzieński obranego posła** — **za którego pokój zapewnia** —
**relację z doręczenia pozwu** — **wydanego o skasowanie pewnych kondemnat, zapadłych przeciw nim jako pozwanym** [dalszy ciąg wyliczenia stron w rękopisie skrócony i częściowo nieczytelny — zob. uwagi] — **przed sądy trybunalskie koronne lubelskie**,
**wniesioną do akt grodzkich kamienieckich podolskich w sobotę w wigilię święta św. Bartłomieja Apostoła roku bieżącego** [zob. uwagi co do dnia tygodnia] **i tamże zeznaną** —
**zatwierdza** [i pozostałe formuły kancelaryjne].
*[Dopisek pisarza na marginesie, wstawiony znakiem #:] „za wiadomością i z polecenia jego samego, jaśnie wielmożnego (Illustr.) zeznającego”.*
uwagi i marginalia **Wpis o znaczeniu politycznym — utrwala urzędy i mandat poselski.** Rękopis określa **Jana Nowosielskiego** jako **„Loci praesentis Capitaneus”** (starostę miejscowego, czyli **łukowskiego**) oraz **„ex Terra Lucoviensi pro Comitiis Generalibus Grodnensibus electus Nuntius”** — **posła ziemi łukowskiej obranego na sejm generalny w Grodnie**. Oba określenia odczytane pewnie (zob. zbliżenia). **Data wpisu tłumaczy konstrukcję aktu.** Sesja odbyła się **29 X 1744**, a więc **w czasie trwania sejmu grodzieńskiego 1744 r.** Brat-poseł był wówczas poza ziemią łukowską, dlatego czynności dokonuje za niego **Franciszek, podkomorzy lubelski**, z formułą „pro quo pacem cavet” (ręcząc za jego zatwierdzenie). Jest to **wniosek z zestawienia daty z mandatem poselskim**, a nie treść zapisu — odnotowany jako interpretacja. **Drugi wpis Franciszka Nowosielskiego w tym roczniku** — pierwszy to nr 1972 (15 X 1744), gdzie zatwierdzał relacje pozwów przeciw konwentowi drohickiemu, działając imieniem własnym i żony Zofii z Gozdzkich. Oba wpisy mają tę samą konstrukcję: **magnat wnosi do grodu łukowskiego relacje z doręczenia pozwów w sprawach toczących się gdzie indziej**. **Sprawa toczy się przed trzema urzędami naraz:** kondemnaty zapadły przed **Trybunałem Koronnym w Lublinie**, relację z doręczenia pozwu zeznano przed **aktami grodzkimi kamienieckimi podolskimi**, a zatwierdzenie wnosi się do **grodu łukowskiego**. Taki trójkąt — Lublin, Kamieniec Podolski, Łuków — jest w tym roczniku wyjątkowy i pokazuje zasięg spraw majątkowych rodziny Nowosielskich. **Rozbieżność datacyjna odnotowana, nie usunięta.** Rękopis podaje „**Sabbatho in Vigilia Festi S. Bartholomaei Apostoli Anno praesenti**”. Św. Bartłomiej (24 VIII) w 1744 r. wypadł w **poniedziałek**, więc wigilia (23 VIII) była **niedzielą**, a nie sobotą; najbliższa sobota to **22 VIII 1744**. Sprzeczności nie rozstrzygnięto — możliwe, że pisarz użył „vigilia” w znaczeniu szerszym („w przeddzień świątecznej niedzieli”) albo pomylił ferię. Podano obie informacje. **Środkowa partia wpisu — wyliczenie pozwanych i osób trzecich („Capitaneis … et aliis”) — jest w rękopisie mocno skrócona, poprawiana i częściowo zatarta.** Nazwisk z tej partii **nie odczytano** i nie wpisano do bazy; oznaczono lukę. Tagi PTG do skanu 57-188 wymieniają wyłącznie obu Nowosielskich ✔, co potwierdza, że pozostałe osoby nie zostały w tej partii wymienione z imienia. **Tytulatura:** rękopis stosuje skrót **„Ill. M.” (Illustris ac Magnificus)**, ujednolicony w bazie do siglum **Illustr.**, tak jak we wpisie nr 1972.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2002:] Feria Quinta in C^no Festi SS. Simonis et Judae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit zbiorowy z akcji o szkody w zbożach, łąkach i lasach (quietatio de damnis in segetibus, pratis ac sylvis)
strona czynna Maciej Płodowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Benedykt Wierzejski Nob. · Strona
osoby we wpisie Maciej Płodowski, s. zm. Jerzego Płodowskiego – kwitujący; Benedykt Wierzejski zwany Pieniążek, Kazimierz, Józef, Stanisław, Marcin i Urban Wierzejscy; Ludwik i Maciej Nowosielscy, synowie zm. Nowosielskiego; Szymon Wielgórski – niektórzy dziedzice i posesorzy dóbr wsi Wierzejki – oraz ich sukcesorzy – kwitowani
miejscowości we wpisie Wierzejki (wieś)
Urodzony (Nob.) **Maciej Płodowski**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Jerzego Płodowskiego** syn, zdrów będąc, **zeznał**, iż on
urodzonych (Nob.) **Benedykta zwanego Pieniążek, Kazimierza, Józefa,** *[jeden człon nieodczytany]*, **Marcina i Urbana Wierzejskich**, ~~Wojciecha~~, **tudzież Ludwika i Macieja Nowosielskich, zmarłego urodzonego (Nob.) Nowosielskiego synów, oraz Szymona Wielgórskiego — niektórych dziedziców i posesorów dóbr wsi Wierzejki** — a także ich sukcesorów —
**ze sprawy i akcji urzędowej, wytoczonej i wniesionej do urzędu niniejszego przez niego, kwitującego, względem szkód wyrządzonych mu, zeznającemu, przez obecnie kwitowanych w zbożach, łąkach i lasach** (*damnorum in segetibus et pratis ac sylvis causatorum*) **oraz zadania innych krzywd**,
**tudzież z protestacji, relacji, kondemnaty i całego procesu, jako też ze wszystkich i każdej z osobna pretensji, do tychże kwitowanych mianych i do dnia dzisiejszego zaszłych** —
**dla uczynionego jemu, zeznającemu, dostatecznego zadośćuczynienia — kwituje**;
**protestacje, relacje, kondemnaty i cały proces kasuje**.
Podpis własnoręczny: **Maciej Płodowski**.
uwagi i marginalia **Podpis rozstrzyga imię — i koryguje tagi.** Rękopis podaje zeznającego jako *N. Mathias Płodowski*, a pod wpisem widnieje **własnoręczny podpis po polsku: „Maciej Płodowski”**. Forma mianownikowa *Mathias* oraz **własnoręczny podpis** dają razem dowód rozstrzygający: chodzi o **Macieja**, nie Mateusza. **Tagi PTG do skanu 57-194 podają „Mateusz Płodowski” — jest to omyłka indeksu**, odnotowana tu jawnie. Przypomnienie zasady: w tej księdze *Mathias* = Maciej, *Matthaeus* = Mateusz; **rozróżnialne są mianownik, biernik, celownik i ablatyw**, a dopiero dopełniacz (*Mathiae* / *Mathaei*) bywa dwuznaczny. **Spór sąsiedzki o szkody polne.** Przedmiotem umorzonej akcji są **szkody w zbożach, łąkach i lasach** — czyli wypas, wjazd, wyrąb i tratowanie. Pozwanych jest **dziewięciu**, opisanych zbiorczo jako *nonnulli haeredes et Possessores Bonorum villae Wierzeyki* („niektórzy dziedzice i posesorzy dóbr wsi Wierzejki”). Taki układ — jeden poszkodowany przeciwko całej gromadzie współdziedziców sąsiedniej wsi — jest **typowy dla konfliktów granicznych między wsiami drobnoszlacheckimi**, gdzie szkoda powstaje przy zbiorowym korzystaniu z pastwisk i lasu. **Sprawa doszła do kondemnaty** (*Condemnatione*), a więc pozwani nie stawili się w terminie; kwit umarza ją wraz z całym procesem. **Odczyty niepewne — wyliczone jawnie:** jeden człon w wyliczeniu Wierzejskich (między *Josephum* a *Martinum*) czytam jako *Stanislaum* z dodatkiem odczytywanym „Suchmiki”, ale **nie rozstrzygam**; tagi PTG notują w tej grupie „Stanisława Wierzejskiego”, co przemawia za tą lekcją. Imienia ojca Nowosielskich **nie odczytuję**. W wyliczeniu **jedno imię (Wojciech) zostało skreślone** — zachowuję je w przekładzie jako skreślenie. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-194** ✔ (poza wskazaną wyżej omyłką co do imienia Płodowskiego): „Jerzy Płodowski”, „Benedykt Wierzejski Pieniążek”, „Józef / Kazimierz / Marcin / Stanisław / Urban Wierzejski”, „Ludwik Nowosielski”, „Maciej Nowosielski”, „Szymon Wielgórski”, „Wierzejki”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2020–2029:] Feria Quinta in C^no [in Crastino] Festi S. Martini Pontificis A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)
Zastaw poddanego wraz z rodziną, dobytkiem i gruntami, aż do wykupu (obligatio subditi ad exemptionem)
strona czynna Tomasz Nowosielski Nob. · Zbywca
strona bierna Tomasz Nowosielski Nob. · Nabywca
osoby we wpisie Tomasz Nowosielski, s. zm. Szymona Nowosielskiego – zastawiający; Maciej Nowosielski, brat jego rodzony, oraz jego sukcesorzy – biorący w zastaw; Antoni Turski, poddany – przedmiot zastawu
miejscowości we wpisie Wysokiny Maciejowice (wieś dziedziczna)
Urodzony (Nob.) **Tomasz Nowosielski**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Szymona Nowosielskiego** syn, zdrów będąc, **zeznał**, iż on
urodzonemu (Nob.) **Maciejowi Nowosielskiemu, bratu swemu rodzonemu**, oraz jego sukcesorom —
**dobra swoje** ~~dziedziczne~~ **, to jest pracowitego (Labor.) Antoniego Turskiego** [odczyt nazwiska niepewny] **wraz z jego żoną, dziećmi, bydłem i wszelkim dobytkiem oraz całym sprzętem domowym**,
**tudzież z rolami, polami i łąkami przez niego dzierżonymi i posiadanymi**, **we wsi dziedzicznej Wysokiny Maciejowice mieszkającego**,
**z całym posłuszeństwem poddańczym, dniami i robociznami zwykle przezeń odprawianymi, oraz z całą własnością tegoż poddanego** —
**w sumie stu ośmiu złotych polskich**, **odtąd aż do wykupu** (*hinc ad exemptionem*) — **zastawia**.
**Wwiązanie od zaraz, prawa powszechnego, a to pod podobnym zakładem stu ośmiu złotych polskich**. Adnotacja: **pisma nieświadomi**.
uwagi i marginalia **Trzeci w tej partii wpis, którego przedmiotem jest człowiek — i pierwszy, w którym poddany zostaje *zastawiony*, a nie darowany.** W nr 2037 i 2044 chodziło o darowiznę (*dat, donat*); tutaj kancelaria stosuje formułę **obligatoryjną**: poddany **Antoni Turski** wraz z rodziną, inwentarzem i użytkowanymi przez siebie gruntami przechodzi w dzierżenie brata zastawiającego **za 108 złp**, **odtąd aż do wykupu** (*hinc ad exemptionem*). Chłop pełni więc tu funkcję **zabezpieczenia kredytu** — wierzyciel czerpie z jego robocizn i danin, dopóki suma nie zostanie zwrócona. Oddaję to wiernie, bez łagodzenia; taka jest wymowa źródła. **Formuła *hinc ad exemptionem*** — „odtąd aż do wykupu”, bez oznaczenia terminu — czyni z zastawu zobowiązanie **bezterminowe**, wygasające dopiero przez spłatę. Różni się to od zastawów gruntowych z tej samej partii, gdzie kancelaria podaje trzyletni termin z klauzulą przedłużenia (nr 2022, 2028, 2031, 2048, 2050). **Zakres świadczeń wyliczony wprost:** *omnis obedientia subditalis*, **dni i robocizny** zwykle odrabiane, oraz **cała własność poddanego** (*omnis ejusque subditi proprietas*). Wpis jest przez to jednym z najbardziej szczegółowych opisów **treści poddaństwa** w tym roczniku. **Rzecz między braćmi rodzonymi** — zastawiający i biorący w zastaw to *fratres germani*, synowie zmarłego Szymona Nowosielskiego. Transakcja porządkuje więc majątek **wewnątrz jednej rodziny**. **Datacja zweryfikowana:** *Feria Quinta ipso die Festi S. Elisabethae Reginae* — św. Elżbieta 19 XI 1744 wypadała w **czwartek**, a *feria quinta* = czwartek ✔. Zbieżność ferii ze świętem **stałym** czyni tę datację pewną. Jest to **nowa sesja**, dwa dni po sesji z nr 2043–2059. **Odczyt nazwiska poddanego niepewny** — czytam *Turski*, zgodnie z tagiem PTG **„Antoni Turski?”** (opatrzonym przez indeksujących znakiem zapytania). **Siglum L. (Laboriosus)** zapisane w rękopisie wprost, jak w nr 2044. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-199** ✔: „Tomasz Nowosielski”, „Szymon Nowosielki” [tak w tagach], „Maciej Nowosielski”, „Antoni Turski?”, „Wysokiny Maciejowice”.
data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta ipso die Festi S. Elisabethae Reginae A.D. 1744to
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis
Kwit wdowy z dóbr ojczystych, macierzystych i spadkowych oraz zrzeczenie się ich (quietatio et abrenuntiatio)
strona czynna Katarzyna Nowosielska Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Katarzyna Nowosielska Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Katarzyna Nowosielska, c. zm. Szymona Nowosielskiego, wdowa po zm. Kazimierzu Jastrzębskim (z ostatniego małżeństwa) – kwitująca; Maciej i Tomasz Nowosielscy, jej synowie, oraz ich sukcesorzy – kwitowani; zm. Jan Nowosielski, ich brat rodzony – po nim spadek
Urodzona (Nob.) **Katarzyna Nowosielska**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Szymona Nowosielskiego** córka, a zmarłego urodzonego (Nob.) **Kazimierza Jastrzębskiego, z ostatniego małżeństwa, małżonka pozostała wdowa**, zdrowa będąc, **zeznała**, iż
**co do dóbr ojczystych, macierzystych i spadkowych — prawnie jej po zmarłym urodzonym (Gen.) Janie Nowosielskim, niżej wypisanych kwitowanych bracie rodzonym, przypadających — stało się jej zadość przez ręce urodzonych (Nob.) Macieja i Tomasza Nowosielskich**;
**a względem tegoż zadośćuczynienia — tychże oraz ich sukcesorów — kwituje**,
**i dóbr tych wszystkich w ogólności się wyrzeka** (*abrenuntiat*).
uwagi i marginalia **Rozliczenie po bezpotomnym bracie.** Przedmiotem jest schedа przypadająca po **zmarłym Janie Nowosielskim**, bracie rodzonym kwitowanych. Wypłacili ją **Maciej i Tomasz Nowosielscy**, a odebrała **Katarzyna** — po czym zrzekła się dalszych praw. Konstrukcja jest ta sama, co w kwitach córek z ojcowizny (nr 2039, 2042, 2073), ale tytułem nie jest tu posag, lecz **udział spadkowy po rodzeństwie**.\n\n**Pokrewieństwo rozstrzygnięte wpisem następnym.** Niniejszy wpis nie mówi, kim Katarzyna jest dla kwitowanych; wyjaśnia to dopiero **nr 2081**, gdzie Maciej i Tomasz Nowosielscy nazywają ją ***matrem suam*** — **matką swoją**. Rodzina wygląda więc tak: **Katarzyna, córka Szymona Nowosielskiego**, z pierwszego małżeństwa z Nowosielskim miała synów **Macieja, Tomasza i Jana** (tego ostatniego już nieżyjącego), a z ostatniego małżeństwa, z **Kazimierzem Jastrzębskim**, syna **Jana Jastrzębskiego**. **Odczyt oparty na zestawieniu dwóch sąsiednich wpisów, nie na domyśle.**\n\n**Uwaga do zwrotu *fratrum suorum germanorum*** w tym wpisie: odnosi się on do **zmarłego Jana Nowosielskiego**, nie do zeznającej — Maciej i Tomasz byli **jego** braćmi rodzonymi, a **jej** synami. Bez wpisu nr 2081 zwrot ten prowadziłby do błędnej rekonstrukcji rodziny; **odnotowuję to jako ostrzeżenie metodyczne**.\n\n**Siglum Gen. przy zmarłym Janie** wobec **Nob.** przy pozostałych — różnica zapisana w źródle, **nie ujednolicam jej**.\n\n**Datacja zweryfikowana:** *Feria Tertia in Crastino Festi S. Andreae Apostoli* — św. Andrzej 30 XI 1744 wypadał w poniedziałek, nazajutrz to **wtorek 1 XII 1744** ✔. **Nowa sesja** i zarazem **pierwszy wpis grudniowy** w tym roczniku.\n\n**Zgodność z tagami PTG do skanu 57-204** ✔: „Katarzyna Nowosielska Jastrzębska”, „Szymon Nowosielski”, „Jan Nowosielski”, „Maciej Nowosielski”, „Tomasz Nowosielski”, „Kazimierz Jastrzębski”.
data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi S. Andreae Apostoli A.D. 1744
Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.
rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri
Kwit synów z protestacji matki, po ugodzie polubownej (quietatio ex protestatione)
strona czynna Maciej Nowosielski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)
strona bierna Maciej Nowosielski Nob. · Dłużnik
osoby we wpisie Maciej i Tomasz Nowosielscy, bracia rodzeni – kwitujący; Katarzyna Nowosielska, ich matka, wdowa po zm. Kazimierzu Jastrzębskim, oraz Jan Jastrzębski, jej syn z ostatniego małżeństwa – kwitowani
Urodzeni (Nob.) **Maciej i Tomasz Nowosielscy, bracia między sobą rodzeni**, zdrowi będąc, **zeznali**, iż oni
urodzoną (Nob.) **Katarzynę Nowosielską, zmarłego urodzonego (Nob.) Kazimierza Jastrzębskiego z ostatniego małżeństwa małżonkę pozostałą wdowę, matkę swoją**, tudzież **Jana Jastrzębskiego, w ostatnim małżeństwie spłodzonego syna** —
**z pewnej protestacji, przed aktami niniejszymi we czwartek w wigilię święta Wszystkich Świętych roku ubiegłego 1743, z racji pewnych pretensji przeciwko nim, kwitującym, uczynionej**,
**dla zawartej między sobą ugody polubownej i uczynionego zadośćuczynienia, tudzież ze wszystkich i każdej z osobna pretensji do dnia dzisiejszego zaszłych** — **kwitują**;
**tęż protestację kasują**.
uwagi i marginalia **Klucz genealogiczny do wpisu poprzedniego.** Dopiero tutaj kancelaria nazywa Katarzynę ***matrem suam*** — **matką** Macieja i Tomasza Nowosielskich — i wymienia jej **syna z ostatniego małżeństwa, Jana Jastrzębskiego**. Zestawienie obu wpisów daje pełny obraz rodziny **dwóch małżeństw**: dzieci z pierwszego noszą nazwisko **Nowosielscy**, z drugiego — **Jastrzębscy**, a matka występuje pod nazwiskiem panieńskim z dodatkiem po ostatnim mężu.\n\n**Spór matki z synami zakończony ugodą.** Protestacja wniesiona przez Katarzynę **rok wcześniej** (31 X 1743) dotyczyła „pewnych pretensji” — zapewne tych samych dóbr po zmarłym Janie Nowosielskim, które rozliczono we wpisie nr 2080. Obie czynności spisano **tego samego dnia**: najpierw matka pokwitowała odbiór schedy, potem synowie umorzyli jej protestację. **Konflikt majątkowy między pokoleniami zamknięty w dwóch aktach.**\n\n**Datacja protestacji zweryfikowana:** *Feria Quinta in Vigilia Festi Omnium Sanctorum in Anno praeterito 1743* — Wszystkich Świętych 1 XI 1743 wypadało w piątek, wigilia to **czwartek 31 X 1743** ✔; określenie *anno praeterito* („roku ubiegłego”) zgadza się z perspektywą grudnia 1744 ✔✔.\n\n**Wpis przechodzi z karty na kartę** — zaczyna się w lewej kolumnie skanu 57-204 (k. 202v), kończy w prawej (k. 203r).\n\n**Zgodność z tagami PTG do skanu 57-204** ✔: „Maciej Nowosielski”, „Tomasz Nowosielski”, „Katarzyna Nowosielska Jastrzębska”, „Kazimierz Jastrzębski”, „Jan Jastrzębski”.
data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2080:] Feria Tertia in Crastino Festi S. Andreae Apostoli A.D. 1744
To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.