Przejdź do treści
Szukajmy tego, co łączy, unikajmy tego, co dzieli

Strona głównaKsięgi grodzkie / Stare źródłaKsięgi grodzkie łukowskie 1743–1744NazwiskaCzerski

Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744

Czerski

osób 13 · wpisów 34 · lata 1743–1744

Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.

Osób (różnych imion)
13
Wpisów w księgach
34
Wystąpień w aktach
56
Lata
1743–1744

„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.

formy zapisu w aktach Czerska Czerski

przydomki przy tym nazwisku z Czerska

Osoby

Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.

CzerskiKazimierzGen.Nob.16

ojciec Jan Czerski, Marcin Czerski

matka Helena Świderska

małżonek Barbara Lesiecka, Marianna Napora Jarosław

Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.

wpisy 133 589 591 744 781 1105 1129 1648 1649 1650 1731 1732 1736 1767 1768 1835

CzerskiJanGen.Nob.12

małżonek Helena Świderska, Teresa Matynka

wpisy 622 866 883 898 1105 1130 1235 1649 1731 1767 1993 1997

CzerskiStanisławGen.Nob.9

ojciec Jan Czerski, Kazimierz Czerski

matka Barbara Lesiecka

Ta pozycja na pewno łączy kilka osób: akta wymieniają przy tym imieniu 2 różnych rodziców tego samego stopnia, a jeden człowiek ma jednego ojca i jedną matkę. Rozdzielenia ich kartoteka nie daje — trzeba iść do wpisów niżej.

wpisy 866 898 1091 1092 1105 1129 1235 1236 1993

CzerskiAdamGen.Nob.4

ojciec Jan Czerski

wpisy 622 883 898 1997

CzerskiJózefNob.3

ojciec Zygmunt Czerski

małżonek Elżbieta Izdebska

wpisy 1465 1466 1467

CzerskiMarcinNob.2

małżonek Agnieszka Jasińska

wpisy 589 744

CzerskiMichałNob.2

ojciec Jan Czerski

wpisy 1934 1993

CzerskaRozaliaGen.2

ojciec Kazimierz Czerski

matka Barbara Lesiecka

małżonek Jan Żeliński

wpisy 1105 1130

CzerskiAndrzejNob.1

małżonek Barbara Domaszewska

wpisy 370

CzerskiAntoniNob.1

wpisy 1625

CzerskiKazimierz«z Czerska»Gen.1

wpisy 162

CzerskaMariannaNob.1

małżonek Stanisław Iwanowski

wpisy 1467

CzerskaZofiaNob.1

ojciec Andrzej Czerski

matka Barbara Domaszewska

małżonek Andrzej Gołaski

wpisy 370

CzerskiZygmuntNob.1

wpisy 1465

Miejscowości i dobra

Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.

Drzewa rodzinne

Fragmenty rodzin złożone z pokrewieństw, które akta wymieniają wprost. Jeden fragment to tyle, ile jeden wpis albo grupa wpisów pozwala powiązać bez domysłu — nie całe drzewo rodu, tylko pewny jego kawałek.

Czerscy

Czerscy — potomstwo: Jan Czerski (wpis 622)

pewność B — 13 aktów

Linia złożona z 13 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zapis długu 200 złp i przyłączenie go do wcześniejszej sumy 500 złp; Kwit z prawa dożywocia i kasacja zapisu dożywotniego na 4000 złp; Kwit ze 100 złp i kasacja zapisu obligacyjnego oraz cesji z 1732 r..

Adam Czerski wpis 622, 883, 898, 1997 Kazimierz Czerski ⚭ Marianna Napora Jarosław matka: Helena Świderska wpis 781, 1648, 1649, 1650 Jan Czerski ⚭ Helena Świderska wpis 622, 883, 898, 1649

622 · sygn. 56/098–099, k. 95r–95v, 14 VI 1743   781 · sygn. 56/123, k. 119v, 23 VII 1743   883 · sygn. 56/142, k. 138v, 9 IX 1743   898 · sygn. 56/144–145, k. 141r–141v, 16 IX 1743   1648 · sygn. 57/102–103, k. 101r–101v, 16 VI 1744   1649 · sygn. 57/103, k. 102r, 16 VI 1744   1650 · sygn. 57/103, k. 102r, 16 VI 1744   1731 · sygn. 57/125, k. 123v–124r, 1 VII 1744   1732 · sygn. 57/125, k. 124r, 1 VII 1744   1736 · sygn. 57/126, k. 124v–125r, 1 VII 1744   … oraz 3 dalszych aktów (nr 1767, 1768, 1997)

Czerscy — potomstwo: Jan Czerski (wpis 866)

pewność B — 4 akty

Linia złożona z 4 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwit z 30 złp 12 gr i kasacja zapisu obligacyjnego z 1729 r.; Skwitowanie ze sprawy o najście i zniesławienie oraz z grzywien; kasacja dekretów; Kwit z sumy 44 złp 24 gr oraz ze sprawy o najście i rany; kasacja zapisu i dekretów.

Michał Czerski wpis 1993 Stanisław Czerski wpis 866, 1235, 1236, 1993 Jan Czerski wpis 866, 1235, 1993

866 · sygn. 56/139, k. 135v, 26 VIII 1743   1235 · sygn. 57/030, k. 29r, 7 III 1744   1236 · sygn. 57/030, k. 29r, 7 III 1744   1993 · sygn. 57/186–187, k. 185r–185v, 19 X 1744

Czerscy — potomstwo: Kazimierz Czerski

pewność B — 3 akty

Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Kwit ze sprawy o wydanie dokumentów majątkowych; Zatwierdzenie; Zapis przedślubny 500 złp na schedzie po ciotecznej siostrze.

Rozalia Czerska ⚭ Jan Żeliński matka: Barbara Lesiecka wpis 1105, 1130 Stanisław Czerski matka: Barbara Lesiecka wpis 1105, 1129 Kazimierz Czerski ⚭ Barbara Lesiecka wpis 1105, 1129

1105 · sygn. 57/008, k. 7r, 23 I 1744   1129 · sygn. 57/013, k. 11v, 1 II 1744   1130 · sygn. 57/013, k. 11v–12r, 1 II 1744

Czerscy — potomstwo: Andrzej Czerski

pewność A — jeden akt

Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 370). Rodzaj czynności: Zastaw.

Zofia Czerska ⚭ Andrzej Gołaski matka: Barbara Domaszewska wpis 370 Andrzej Czerski ⚭ Barbara Domaszewska wpis 370

370 · sygn. 56/062, k. 58v, 11 IV 1743

Czerscy — potomstwo: Marcin Czerski

pewność A — jeden akt

Cała struktura pochodzi z jednego aktu (wpis 589). Rodzaj czynności: Kwitacja z 16 złp i kasacja zapisu.

Kazimierz Czerski wpis 589 Marcin Czerski wpis 589

589 · sygn. 56/093, k. 90r, 7 VI 1743

Czerscy — potomstwo: Zygmunt Czerski

pewność B — 3 akty

Linia złożona z 3 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: Zatwierdzenie; Kwit z manifestacji o nieważność darowizny i jej kasacja; Kwit z 40 złp sumy zastawnej oraz z kary 14 grzywien z dekretu kondescensyjnego, z kasacją zapisów.

Józef Czerski ⚭ Elżbieta Izdebska wpis 1465, 1466, 1467 Zygmunt Czerski wpis 1465

1465 · sygn. 57/070, k. 69r, 9 V 1744   1466 · sygn. 57/070, k. 69r, 9 V 1744   1467 · sygn. 57/071, k. 69v, 9 V 1744

Wpisy

Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.

1743rok kancelaryjny

14 II 1743wpis 133karta 20rskan 56/023

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Wzajemne kwitowanie ze spraw o gwałty – wpis niedokończony w księdze

strona czynna Kazimierz Czerski Gen. · Strona

strona bierna Krzysztof Strus Gen. · Strona

osoby we wpisie Kazimierz Czerski – strona pierwsza; Krzysztof Strus – strona druga; wzmiankowany Michał Gołaski, wicegerent łukowski [odczyt niepewny]

miejscowości we wpisie urząd grodzki łukowski

Urodzony (Gen.) Kazimierz Czerski z jednej strony, a Krzysztof Strus z drugiej strony, zdrowi, zeznali, iż wzajemnie i nawzajem siebie oraz swoich sukcesorów ze spraw i akcji, wzajemnie sobie do obecnego urzędu [wniesionych] – tudzież przed Michałem Gołaskim, wicegerentem łukowskim [odczyt niepewny] – z tytułu pewnych gwałtów… [tekst wpisu urywa się; pisarz go nie dokończył].

uwagi i marginalia Wpis w księdze pozostał niedokończony – bezpośrednio po nim następuje nagłówek z nową datą.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta ipso die Festi S. Valentini Martyris Anno Domini 1743 (czwartek, w sam dzień święta św. Walentego Męczennika 1743) [(pod tą samą datą)]

2 III 1743wpis 162karta 26v–27rskan 56/030

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 18 złp; kasacja dekretu i procesu, z zastrzeżeniem praw wobec innych posesorów

strona czynna Kazimierz Czerski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Antoni Miastkowski Gen. · Dłużnik

wartość 18

osoby we wpisie Kazimierz z Czerska Czerski – kwitujący; Antoni, Michał, Józef i Florian Miastkowscy, siostrzeńcy, oraz Anna Miastkowska, panna, ciotka – kwitowani; Aleksander Świderski i Dorota z Krasuskich Świderska, małżonkowie – kwitowani

miejscowości we wpisie grunty zwane Miastkowszczyzna

Urodzony (Gen.) Kazimierz Czerski, zdrowy, zeznał, iż urodzonych (Gen.) Antoniego, Michała, Józefa i Floriana, siostrzeńców, oraz Annę, pannę, ciotkę, Miastkowskich, tudzież urodzonych (Nob.) Aleksandra i Dorotę z Krasuskich Świderskich, małżonków, oraz ich sukcesorów kwituje ze sprawy i akcji wytoczonej i wniesionej do obecnego urzędu o sumę osiemnastu złotych polskich – to jest z pozwów, ich relacji, z kondemnaty i dekretów w tej sprawie zapadłych i uzyskanych oraz z całego procesu, w zakresie dotyczącym osób wspomnianych urodzonych (Gen.) Miastkowskich i Świderskich – a to dlatego, że uczynili mu wystarczające zadośćuczynienie. Dekret wydany w tej sprawie w terminach skargowych (sądach spraw) w poniedziałek po święcie Wniebowzięcia NMP Roku Pańskiego 1742 oraz cały proces kasuje, zachowując i zastrzegając sobie prawa wobec innych posesorów gruntów Miastkowszczyzna.

uwagi i marginalia Pod wpisem podpis: „Casimirus de Czersk Czerski”.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post diem Cinerum proximo Anno Domini 1743 (sobota po Popielcu 1743) [(pod tą samą datą)]

11 IV 1743wpis 370karta 58vskan 56/062

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligacja) siedmiu zagonów roli w sumie 30 złp na trzy lata

strona czynna Zofia Czerska Nob. · Zbywca

strona bierna Stanisław Kalicki Nob. · Nabywca

wartość 30

osoby we wpisie Zofia Czerska, córka zm. Andrzeja Czerskiego i Barbary Domaszewskiej, wdowa po zm. Andrzeju Gołaskim – zastawiająca; Stanisław Kalicki, syn Marcina Kalickiego, oraz jego sukcesorzy – biorący w zastaw; Józef Izdebski i Franciszek Izdebski – sąsiedzi miedzą

miejscowości we wpisie Czersk [odczyt niepewny] (wieś); granica wsi Kierzków [odczyt niepewny]; granice Ryszewskie [odczyt niepewny]

Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzona (Nob.) Zofia Czerska, córka zmarłego urodzonego (Nob.) Andrzeja Czerskiego, spłodzona z urodzoną (Nob.) Barbarą Domaszewską, a pozostała wdowa po zmarłym urodzonym (Nob.) Andrzeju Gołaskim, zdrowa będąc na ciele i umyśle, zeznała, iż urodzonemu (Nob.) Stanisławowi Kalickiemu, synowi urodzonego (Nob.) Marcina Kalickiego, oraz jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne ojczyste, to jest siedem zagonów roli, poczynające się od granicy wsi Kierzków [odczyt niepewny] a ku granicom Ryszewskim [odczyt niepewny] się ciągnące, między miedzami urodzonego (Nob.) Józefa Izdebskiego z jednej a urodzonego (Nob.) Franciszka Izdebskiego z drugiej strony, w dziedzictwie wsi Czersk [odczyt niepewny] leżące i położone, próżne (nieobsiane), ze wszystkim — w sumie trzydziestu złotych polskich, odtąd na trzy lata, to jest do święta św. Wojciecha Biskupa przypadającego w roku 1746, zastawia i obliguje, a potem z trzechlecia na trzechlecie, i w posiadanie odtąd wprowadza, zrzekając się wszelkiego prawa swego, a to pod zakładem trzydziestu złotych polskich, przed forum urzędu niniejszego.

uwagi i marginalia Adnotacja pisarza: „Ignara personae litterarum”. Osoby w pełni zgodne z tagami do skanu 062 (Zofia Czerska Gołaska, Andrzej Czerski, Barbara Domaszewska Czerska, Andrzej Gołaski, Marcin i Stanisław Kaliccy, Józef i Franciszek Izdebscy). Nazwy topograficzne odczytane niepewnie.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta Magna A.D. 1743tio (Wielki Czwartek 1743)

7 VI 1743wpis 589karta 90rskan 56/093

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwitacja z 16 złp i kasacja zapisu

strona czynna Wojciech Modrzewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Kazimierz Czerski Nob. · Dłużnik

wartość 16

osoby we wpisie Wojciech Modrzewski – kwitujący; Kazimierz Czerski, syn Marcina Czerskiego – kwitowany; Marcin Czerski – ojciec kwitowanego, pierwotny dłużnik

miejscowości we wpisie Iwanów Przywary

Urodzony (Nob.) Wojciech Modrzewski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Kazimierza Czerskiego, urodzonego (Nob.) Marcina syna, i jego następców z sumy szesnastu złotych polskich – jemu samemu zeznającemu przez wspomnianego urodzonego (Nob.) Marcina Czerskiego, ojca teraźniejszego kwitowanego, sposobem obligatoryjnym na dobrach pewnych, w dziedzicznej wsi Iwanów Przywary leżących, przed aktami niniejszymi w poniedziałek po święcie Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny Roku Pańskiego 1725 [10 grudnia 1725] zapisanej – przyznając, że z rąk teraźniejszego kwitowanego została podniesiona, kwituje, a zapis ten kasuje.

Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.

uwagi i marginalia Data zapisu zweryfikowana: Niepokalane Poczęcie 8 XII 1725 przypadało w sobotę, poniedziałek po nim – 10 XII 1725. Nazwa wsi Iwanów Przywary zgodna z tagiem.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Festa Solennia Sacri Pentecostes proxima A.D. 1743tio

7 VI 1743wpis 591karta 90vskan 56/094

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwitacja z akcji urzędowej o 12 złp podatku, kasacja dekretu i kondemnaty

strona czynna Kazimierz Czerski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Zofia Miastkowska Gen. · Dłużnik

wartość 12

osoby we wpisie Kazimierz Czerski – kwitujący; Zofia z Miastkowskich Płochocka, matka, oraz Karol Płochocki i Agnieszka Płochocka, żona Piotra Szczygielskiego, syn i córka – kwitowani

miejscowości we wpisie

Urodzony (Gen.) Kazimierz Czerski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonych (Gen.) Zofię z Miastkowskich Płochocką, matkę, oraz Karola i Agnieszkę Płochockich – urodzonego (Gen.) Piotra Szczygielskiego małżonkę – syna i córkę, tudzież ich następców, ze sprawy i akcji urzędowej, do niniejszego przypadku wytoczonej i wniesionej z tytułu sumy dwunastu złotych polskich, przypadającej do zapłacenia w poczet kontrybucji, tudzież z dekretu urzędu niniejszego w tejże sprawie wydanego i z kondemnaty uzyskanej na terminie succubitorium przez tenże dekret wyznaczonym – wobec uczynionego mu z części teraźniejszych kwitowanych dostatecznego zadośćuczynienia – kwituje, a dekret ten i kondemnatę oraz cały w całości proces kasuje.

[Podpis:] Kazimierz Czerski, ręką własną

uwagi i marginalia Sprawa dotyczyła zaległej kontrybucji (podatku) w wysokości 12 złp. Wpis własnoręcznie podpisany przez zeznającego. Wszystkie osoby zgodne z tagami.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Festa Solennia Sacri Pentecostes proxima A.D. 1743tio

14 VI 1743wpis 622karta 95r–95vskan 56/098–099

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis długu 200 złp i przyłączenie go do wcześniejszej sumy 500 złp (razem 700 złp)

strona czynna Jan Szaniawski Nob. · Dłużnik

strona bierna Maciej Rola Nob. · Wierzyciel

wartość 700

osoby we wpisie Jan Szaniawski zwany Gołos, syn zm. Tomasza Szaniawskiego Gołosa – dłużnik; Maciej Rola, syn Kazimierza Roli – wierzyciel; Adam Czerski, syn Jana Czerskiego – dłużnik sumy wcześniejszej

miejscowości we wpisie Zakrzew

Urodzony (Nob.) Jan Szaniawski, zmarłego urodzonego (Nob.) Tomasza zwanego Gołos syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Nob.) Maciejowi Roli, urodzonego (Nob.) Kazimierza synowi, i jego następcom sumę dwustu złotych polskich sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu jest winien i powinien;

którą to sumę do wcześniejszej sumy pięciuset złotych polskich – przez urodzonego (Nob.) Adama Czerskiego, urodzonego (Nob.) Jana Czerskiego syna, sposobem obligatoryjnym na dobrach pewnych, we wsi Zakrzew leżących, przed aktami niniejszymi we wtorek przed świętem św. Marii Magdaleny Roku Pańskiego 1734 [20 lipca 1734], a druga [część] przed tymiż aktami we wtorek po święcie św. Piotra w Okowach tegoż roku [3 sierpnia 1734] zapisanej i do zapłaty zabezpieczonej, a następnie przez tegoż Adama Czerskiego i jego wierzytelność przed tymiż aktami w środę po niedzieli Exaudi Roku Pańskiego 1738 [21 maja 1738] [przelanej] – dopisuje, przyłącza i kojarzy, tak iż tworzy sumę łącznie siedmiuset złotych polskich;

w której to sumie łącznie złożonej wierzyciel dobra pierwotnym zapisem objęte trzymać, mieć i posiadać będzie aż do rzeczywistej wypłaty rzeczonej sumy siedmiuset złotych polskich; intromisję odtąd na przyszłość dopuszcza i sądowi się poddaje, i to pod podobnym zakładem siedmiuset złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.

[Podpis:] Joannes Szaniawski

uwagi i marginalia Wpis rozpoczyna się na k. 95r (skan 098), kończy na k. 95v (skan 099) – połączony. Trzy daty zweryfikowane: św. Maria Magdalena 22 VII 1734 – czwartek, wtorek przed nią 20 VII; św. Piotr w Okowach 1 VIII 1734 – niedziela, wtorek po nim 3 VIII; niedziela Exaudi 1738 – 18 V, środa po niej 21 V. Konstrukcja prawna: dopisanie nowej sumy do zapisu wcześniejszego („adscribit, adjungit et associat”). Wieś Zakrzew zgodna z tagiem do skanu 099.

data w brzmieniu kancelarii pod datą sesji: Feria Sexta in Crastino Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini Anno ejusdem 1743tio

15 VII 1743wpis 744karta 113vskan 56/117

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z sumy 15 złp zapisanej sposobem zastawnym

strona czynna Jan Tchórzewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Kazimierz Czerski Nob. · Dłużnik

wartość 15

osoby we wpisie Jan Tchórzewski – kwitujący; Kazimierz Czerski – kwitowany; zm. Agnieszka Jasińska, wdowa po zm. Marcinie Czerskim – pierwotna dłużniczka

miejscowości we wpisie Życki [odczyt niepewny]

Urodzony (Nob.) Jan Tchórzewski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Kazimierza Czerskiego i jego następców z sumy piętnastu złotych polskich – należnej mu, a zapisanej przez zmarłą urodzoną (Nob.) Agnieszkę Jasińską, pozostałą wdowę po zmarłym urodzonym (Nob.) Marcinie Czerskim, sposobem zastawnym na dobrach pewnych leżących w dziedzicznej wsi Życki [odczyt niepewny], wobec akt niniejszych w piątek przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela roku Pańskiego 1736, obecnie zaś przez zeznającego podniesionej – kwituje. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną, tak co do rzeczy, jak i co do osoby swojej, przyrzeka, a to pod podobnym zakładem piętnastu złotych polskich oraz pod jurysdykcją urzędu niniejszego.

uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami (Jan Tchórzewski, Kazimierz Czerski, Marcin Czerski, Agnieszka Jasińska Czerska). Nazwa wsi odczytana niepewnie – nie występuje wśród tagów. Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda [post Festum Sanctae Margarethae Virginis et Martyris] Anno Domini 1743

23 VII 1743wpis 781karta 119vskan 56/123

rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua

Kwit z prawa dożywocia i kasacja zapisu dożywotniego na 4000 złp

strona czynna Wojciech Napora Jarosław Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Kazimierz Czerski Gen. · Dłużnik

wartość 4000

osoby we wpisie Wojciech Napora Jarosław, syn zm. Jana – kwitujący; Kazimierz Czerski, jego zięć – kwitowany; Marianna Czerska, córka kwitującego, żona Kazimierza Czerskiego; zm. Anna Miechowicka, córka zm. Aleksandra Miechowickiego i zm. Felicjanny Trojanowskiej, żona ojca [odczyt relacji niepewny] – strona pierwotnego zapisu

miejscowości we wpisie Germanicha [odczyt nazwy niepewny], Trojanówka [odczyt niepewny]

Urodzony (Gen.) Wojciech Napora Jarosław, zmarłego urodzonego (Gen.) Jana syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzoną (Gen.) Mariannę, urodzonego (Gen.) Kazimierza Czerskiego małżonkę, a córkę swoją, z zapisu dożywotniego uczynionego wobec akt grodzkich łukowskich przez zmarłą urodzoną (Gen.) Annę z Miechowickich – zmarłego urodzonego (Gen.) Aleksandra Miechowickiego ze zmarłą urodzoną (Gen.) Felicjanną Trojanowską spłodzoną córkę, prawną małżonkę rodzica jego – wzajemnie i obopólnie z nim samym zeznanego i zapisanego, na sumie czterech tysięcy złotych polskich na dobrach dziedzicznych Germanicha [i] Trojanówka [odczyt nazw niepewny] osiadłej, dla zawartej między nimi przyjacielskiej ugody i dla zaspokojenia go z tegoż prawa dożywotniego przez tegoż Kazimierza Czerskiego, zięcia swego, kwituje, a zapis ów dożywotni kasuje.

[Podpis własnoręczny:] Woyciech Napora Jarosław

uwagi i marginalia Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 123 (Marianna Czerska Napora Jarosław, Kazimierz Czerski, Jan Napora Jarosław, Anna Miechowicka, Aleksander Miechowicki, Felicjanna Trojanowska Miechowicka). Nazwy dóbr („Germanicha”, „Trojanówka”) w tagach nie występują, a w rękopisie są trudne – oznaczono jako niepewne. Zwrot „sui Parentis Consortem legitimam” odnosi Annę z Miechowickich do rodzica zeznającego (najpewniej matka lub macocha Wojciecha) – relacja odczytana z formuły, nie z jawnego wskazania.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi Sanctae Mariae Magdalenae Anno Domini 1743

26 VIII 1743wpis 866karta 135vskan 56/139

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z 30 złp 12 gr i kasacja zapisu obligacyjnego z 1729 r.

strona czynna Zofia Miastkowska Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Stanisław Czerski Gen. · Dłużnik

wartość 30

osoby we wpisie Zofia Miastkowska, wdowa po zm. Kazimierzu Płochockim – kwitująca; Stanisław Czerski, syn Jana – kwitowany

miejscowości we wpisie Czerśl

Urodzona (Gen.) Zofia Miastkowska, po zmarłym urodzonym (Gen.) Kazimierzu Płochockim pozostała wdowa, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonego (Gen.) Stanisława Czerskiego, urodzonego (Gen.) Jana syna, i jego następców z sumy trzydziestu złotych i dwunastu groszy polskich – tytułem grzywien dekretem przysądzonych jej przypadającej, a przez tegoż kwitowanego wobec akt niniejszych w poniedziałek po święcie św. Marcina Biskupa roku Pańskiego 1729 na dobrach pewnych we wsi Czerśl leżących sposobem obligacyjnym zapisanej, obecnie zaś z rąk tegoż kwitowanego podniesionej – kwituje, a zapis tenże kasuje.

Zeznająca niepiśmienna (w źródle: „Ignara scribendi litterarum”) – wpis bez podpisu.

uwagi i marginalia Data zweryfikowana: św. Marcina 11 XI 1729 przypadało w piątek, poniedziałek po nim to 14 XI 1729. Osoby i wieś Czerśl zgodne z tagami PTG do skanu 139.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Sancti Bartholomaei Apostoli proxima Anno Domini 1743

9 IX 1743wpis 883karta 138vskan 56/142

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit ze 100 złp i kasacja zapisu obligacyjnego oraz cesji z 1732 r.

strona czynna Adam Czerski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Piotr Szczygielski Nob. · Dłużnik

wartość 100

osoby we wpisie Adam Czerski, syn Jana Czerskiego – kwitujący; Piotr Szczygielski, syn zm. Jakuba – kwitowany

miejscowości we wpisie Kierszków [odczyt nazwy niepewny]

Urodzony (Gen.) Adam Czerski, urodzonego (Gen.) Jana syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Piotra Szczygielskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba syna, i jego następców z sumy stu złotych polskich – najpierw i pierwotnie przez zmarłego urodzonego (Nob.) Jakuba Szczygielskiego, rodzica kwitowanego, sposobem obligacyjnym na dobrach pewnych we wsi dziedzicznej Kierszków [odczyt nazwy niepewny] leżących urodzonemu (Gen.) Janowi Czerskiemu, rodzicowi zeznającego, wobec akt niniejszych zapisanej, następnie zaś przez tegoż rodzica na rzecz syna wobec tychże akt w poniedziałek po Popielcu roku 1732 ustąpionej i scedowanej – wobec rzeczywistej wypłaty rzeczonej sumy kwituje, a zapis obligacyjny i cesję w części odpowiadającej tej sumie kasuje.

[Podpis własnoręczny:] Adamus Czerski manu propria

uwagi i marginalia Data zweryfikowana: Popielec w 1732 r. przypadał 27 II, poniedziałek po nim to 3 III 1732. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 142; nazwa wsi w tagach nie występuje i odczytano ją z wahaniem.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda in Crastino Festi Nativitatis Beatissimae Virginis Mariae Anno Domini 1743

16 IX 1743wpis 898karta 141r–141vskan 56/144–145

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna (donatio) sześciu zagonów roli

strona czynna Paweł Ryszkowski Nob. · Zbywca

strona bierna Adam Czerski Gen. · Nabywca

osoby we wpisie Paweł i Michał Ryszkowscy oraz Jadwiga z Ryszkowskich, żona Wojciecha Krasuskiego – darczyńcy; Adam Czerski, syn Jana – obdarowany; Stanisław Czerski – sąsiad graniczny

miejscowości we wpisie Czerśl, granice kierszkowskie, granice ryszkowskie

Urodzeni (Nob.) Paweł i Michał Ryszkowscy, tudzież Jadwiga z Ryszkowskich, urodzonego (Nob.) Wojciecha Krasuskiego małżonka, zdrowi będąc, zeznali – każde z nich w swoim interesie, mężatka w asystencji męża i braci swoich – iż oni urodzonemu (Gen.) Adamowi Czerskiemu, urodzonego (Gen.) Jana synowi, i jego prawnym następcom dobra swoje, jakimkolwiek tytułem prawa im służące, to jest sześć zagonów roli, poczynając od granic kierszkowskich ku granicom ryszkowskim się ciągnących, między miedzami dzisiejszego obdarowanego z jednej, a urodzonego (Nob.) Stanisława Czerskiego z drugiej strony, we wsi dziedzicznej Czerśl położone i leżące, ze wszystkim dają i darowują. Intromisję od zaraz przyzwalają i obronę prawną przyrzekają, a to pod szkodami ziemskimi i pod sądem urzędu niniejszego.

[Podpisy własnoręczne:] Paweł Ryszkowski; Mi. Ryszkowski; Woyciech Krasuski

uwagi i marginalia Osoby i wieś Czerśl zgodne z tagami PTG do skanu 144. Zwraca uwagę forma asystencji mężatki: obok męża asystują jej bracia rodzeni.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Exaltationis Sanctae Crucis proxima Anno Domini 1743

1744rok kancelaryjny

13 I 1744wpis 1091karta 4rskan 57/005

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) roli nad rzeką Bielną na rok za 44 złp 24 gr

strona czynna Stanisław Czerski Gen. · Zbywca

strona bierna Marcin Kalicki Gen. · Nabywca

wartość 44

osoby we wpisie Stanisław Czerski – zastawca; Marcin Kalicki – zastawnik; sąsiedzi (miedze): Antoni Miastkowski, Kazimierz Płochocki

miejscowości we wpisie wieś Czerśl; rzeka Bielna; granice łuchowskie [odczyt niepewny]

Urodzony (Gen.) Stanisław Czerski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonemu (Gen.) Marcinowi Kalickiemu i jego następcom dobra swoje dziedziczne, to jest [pole] o kilku zagonach [liczba – odczyt niepewny], poczynając od rzeki Bielnej ku granicom łuchowskim [odczyt niepewny], między miedzami urodzonych (Gen.) Antoniego Miastkowskiego z jednej, a Kazimierza Płochockiego z drugiej strony, we wsi dziedzicznej Czerśl leżące, próżne, ze wszystkim, w sumie czterdziestu czterech złotych polskich i dwudziestu czterech groszy, od dziś na rok, z terminem przypadającym na święto świętych Trzech Króli roku Pańskiego 1745, zastawia. Intromisję od zaraz przyzwala i obronę prawną przyrzeka, a to pod podobnym zakładem czterdziestu czterech złotych polskich i dwudziestu czterech groszy, dla którego wskazuje sąd niniejszy.

uwagi i marginalia Wpis wprowadza do opracowania nową okolicę – Czerśl nad rzeką Bielną – oraz rodziny Czerskich, Kalickich, Miastkowskich i Płochockich, wszystkie z siglem Generosus. Osoby i wieś zgodne z tagami PTG do skanu 57-005.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Sanctorum Trium Regum proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

13 I 1744wpis 1092karta 4rskan 57/005

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z podwójnej kary czternastu grzywien zasądzonych dekretem

strona czynna Marcin Kalicki Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Stanisław Czerski Gen. · Dłużnik

osoby we wpisie Marcin Kalicki – kwitujący; Stanisław Czerski – kwitowany

miejscowości we wpisie urząd grodzki łukowski

Urodzony (Gen.) Marcin Kalicki, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Gen.) Stanisława Czerskiego i jego następców – z podwójnej kary czternastu grzywien polskich, dekretem urzędu niniejszego w terminach skarg czyli sądach spraw urzędu, w poniedziałek po święcie Wniebowzięcia Najchwalebniejszej Panny Maryi roku właśnie minionego 1743 [19 sierpnia 1743], między zeznającym jako powodem z jednej, a tymże kwitowanym z drugiej strony wydanym, przysądzonej – wobec uczynionego mu w tych grzywnach pełnego zadośćuczynienia kwituje, a rygor tegoż dekretu kasuje.

[Zeznający] pisma nieświadomy.

uwagi i marginalia Wpis następuje bezpośrednio po zastawie między tymi samymi osobami (1091): tego samego dnia Czerski oddaje Kalickiemu grunt w zastaw i zostaje przez niego skwitowany z kar sądowych – prawdopodobnie jedno rozliczenie rozpisane na dwa akty.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Sanctorum Trium Regum proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

23 I 1744wpis 1105karta 7rskan 57/008

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit ze sprawy o wydanie dokumentów majątkowych (munimenta) pozostałych po zmarłej

strona czynna Stanisław Czerski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Jan Żeliński Gen. · Dłużnik

osoby we wpisie Stanisław Czerski, syn zm. Kazimierza Czerskiego i zm. Barbary z Lesieckich, imieniem własnym i siostry rodzonej Rozalii Czerskiej, panny – kwitujący; Jan Żeliński i jego żona [imię – odczyt niepewny], córka zm. Teresy z Matynków [odczyt niepewny] i zm. Jana Czerskiego, stryja zeznającego – kwitowani

miejscowości we wpisie urząd grodzki łukowski

Urodzony (Gen.) Stanisław Czerski, zmarłego urodzonego (Gen.) Kazimierza Czerskiego ze zmarłą urodzoną (Gen.) Barbarą z Lesieckich spłodzony syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on, imieniem własnym oraz urodzonej (Gen.) Rozalii Czerskiej, siostry swojej rodzonej, panny niezamężnej, za którą ręczy, urodzonego (Gen.) Jana Żelińskiego wraz z małżonką – córką zmarłej urodzonej (Gen.) Teresy z Matynków [odczyt niepewny] i zmarłego urodzonego (Gen.) Jana Czerskiego, stryja zeznającego – jako brata ciotecznego i następcę, oraz jego następców:

ze sprawy i akcji urzędowej wytoczonej do urzędu niniejszego z tytułu bardzo licznych dokumentów i papierów (munimenta et documenta) dotyczących substancji Czerskich, pozostawionych przez zmarłą urodzoną (Gen.) Teresę z Matynków Czerską u kwitowanych w chwili jej śmierci, wytoczonej tak przez tegoż kwitowanego, jak i przez samą stronę oraz urodzoną (Gen.) Czerską, ciotkę, tudzież z manifestacji, relacji, kondemnat i ich egzekucji, z dekretów oraz z całego i zupełnego procesu –

wobec wydania mu przez kwitowanych tychże dokumentów i uczynionego zadośćuczynienia kwituje, a manifestacje, relacje, kondemnaty i jakiekolwiek dekrety w tej sprawie zapadłe oraz cały proces kasuje.

[Zeznający] pisma nieświadomy.

uwagi i marginalia Rzadki przedmiot sporu: nie grunt ani suma, lecz **dokumenty majątkowe rodziny** („munimenta et documenta ad substantiam Czerscianam spectantia”) pozostawione u krewnych w chwili śmierci ich posiadaczki. Sprawę zamyka fizyczne wydanie papierów (extraditio). Układ pokrewieństw zapisany bardzo skrótowo – [odczyt niepewny] co do szczegółów; osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-008.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta post Festum Sanctae Agnetis Virginis et Martyris proxima Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

1 II 1744wpis 1129karta 11vskan 57/013

rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus

Zatwierdzenie (roboratio) kontraktu przedślubnego (contractus sponsalitius)

strona czynna Jan Żeliński Gen. · Strona

strona bierna Stanisław Czerski Gen. · Strona

osoby we wpisie Jan Żeliński, syn zm. Stanisława Żelińskiego i zm. Antoniny z Borkowskich – strona pierwsza; Stanisław Czerski, syn zm. Kazimierza Czerskiego i zm. Barbary z Lesieckich – strona druga

miejscowości we wpisie Łuków

[Nagłówek sesji:] Sobota w wigilię święta Oczyszczenia Najświętszej Panny Maryi roku Pańskiego 1744 [1 lutego 1744].

Urodzeni (Gen.) Jan Żeliński, zmarłego urodzonego (Gen.) Stanisława Żelińskiego ze zmarłą urodzoną (Gen.) Antoniną z Borkowskich spłodzony syn, z jednej, a Stanisław Czerski, zmarłego urodzonego (Gen.) Kazimierza Czerskiego ze zmarłą urodzoną (Gen.) Barbarą z Lesieckich spłodzony syn, z drugiej strony, zdrowi będąc, zeznali, iż oni kontrakt przedślubny (contractus sponsalitius), sporządzony i spisany między sobą pod aktem i datą tu w Łukowie dnia 30 stycznia roku bieżącego 1744, dotyczący pewnych rzeczy i warunków w nim wyrażonych, rękami własnymi zeznających i pewnych [przyjaciół] podpisany, obwarowaniami w nim zawartymi utwierdzony – we wszystkim zatwierdzają; a to pod szkodami ziemskimi, dla których wskazują sąd urzędu niniejszego.

[Podpis własnoręczny:] Jan Żeliński; drugi pisma nieświadomy.

uwagi i marginalia Kontrakt dotyczy małżeństwa Jana Żelińskiego z Rozalią Czerską, siostrą drugiej strony (por. wpis 1130). Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-013 („Antonina Borkowska Żelińska”, „Barbara Lesiecka Czerska”, „Rozalia Czerska Żelińska”).

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho in Vigilia Festi Purificationis Beatissimae Virginis Mariae Anno Domini 1744

1 II 1744wpis 1130karta 11v–12rskan 57/013

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis przedślubny 500 złp na schedzie po ciotecznej siostrze

strona czynna Jan Żeliński Gen. · Dłużnik

strona bierna Rozalia Czerska Gen. · Strona

wartość 500

osoby we wpisie Jan Żeliński, syn zm. Stanisława – zapisujący; Rozalia Czerska, córka zm. Kazimierza Czerskiego, panna, jego przyszła małżonka – na której rzecz zapis; zm. Teresa Matynkówna, wdowa po zm. Janie Czerskim, siostra cioteczna zapisującego – po której scheda

miejscowości we wpisie scheda po Teresie z Matynków Czerskiej

Urodzony (Gen.) Jan Żeliński, zmarłego urodzonego (Gen.) Stanisława Żelińskiego syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonej (Gen.) Rozalii Czerskiej, zmarłego urodzonego (Gen.) Kazimierza Czerskiego córce, pannie niezamężnej, przyszłej małżonce swojej, i jej następcom sumę pięciuset złotych polskich sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu winien jest i dłużny pozostaje; którą to sumę na schedzie, jakakolwiek po zmarłej urodzonej (Gen.) Teresie Matynkównie, małżonce zmarłego urodzonego (Gen.) Jana Czerskiego, pozostałej wdowie, siostrze jego ciotecznej, jemu przypada, zapisuje i zabezpiecza; zobowiązując się wypłacić ją na pierwsze żądanie przyszłej małżonki swojej i przy aktach niniejszych złożyć; a to pod podobnym zakładem pięciuset złotych polskich, dla którego wskazuje sąd niniejszy.

[Podpis własnoręczny:] Jan Żeliński

uwagi i marginalia Najwyższy zapis przedślubny tej partii rocznika 1744 (500 złp) i zarazem klucz do wpisu 1105: Teresa z Matynków Czerska była **siostrą cioteczną Jana Żelińskiego**, a nie jego żoną – stąd jego udział w schedzie i w sporze o dokumenty rodziny Czerskich.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho in Vigilia Festi Purificationis Beatissimae Virginis Mariae Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

7 III 1744wpis 1235karta 29rskan 57/030

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Skwitowanie ze sprawy o najście i zniesławienie oraz z grzywien; kasacja dekretów

strona czynna Stanisław Czerski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Marcin Kalicki Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Stanisław Czerski, syn Jana Czerskiego – kwitujący; Marcin Kalicki – kwitowany

miejscowości we wpisie

Urodzony (Nob.) Stanisław Czerski, urodzonego (Nob.) Jana [Czerskiego] syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Marcina Kalickiego i jego następców kwituje z powództwa i akcji urzędowej, do urzędu niniejszego wytoczonej względem najścia na niego i zniesławienia, tudzież z dekretów w tej sprawie wydanych i z grzywien wszelkich tymiż dekretami zasądzonych, oraz ze wszystkich i poszczególnych pretensji trwających aż do dnia dzisiejszego, a to dla zawartej między sobą ugody; protestacje, relacje i dekrety jakiekolwiek kasuje.

[Podpis własnoręczny:] Stanisław Czerski

uwagi i marginalia Sprawa obejmowała **diffamatio** (zniesławienie) obok najścia – ten typ pretensji pojawia się w tej partii po raz drugi (por. wpis 1218 o obrazie czci). Wpis 1236 zawiera skwitowanie w drugą stronę. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-030.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Diem Reminiscere Quadragesimalem proximo Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

7 III 1744wpis 1236karta 29rskan 57/030

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 44 złp 24 gr oraz ze sprawy o najście i rany; kasacja zapisu i dekretów

strona czynna Marcin Kalicki Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Stanisław Czerski Gen. · Dłużnik

wartość 44

osoby we wpisie Marcin Kalicki – kwitujący; Stanisław Czerski, syn Jana Czerskiego – kwitowany

miejscowości we wpisie

Urodzony (Nob.) Marcin Kalicki, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Gen.) Stanisława Czerskiego, urodzonego (Gen.) Jana syna, i jego prawych następców kwituje z sumy czterdziestu czterech złotych i dwudziestu czterech groszy polskich — jemu przez tegoż kwitowanego sposobem zastawnym przed aktami niniejszymi w poniedziałek po święcie […] roku 1744 zapisanej — jako też z powództwa i akcji urzędowej, do urzędu niniejszego wytoczonej i wniesionej względem wzajemnego najścia i zadania ran, oraz z dekretów w tej mierze wydanych i z grzywien tymiż dekretami objętych, otrzymawszy w niektórych punktach zaspokojenie; pretensje, zapis wyżej o długu odnotowany i dekrety jakiekolwiek kasuje.

uwagi i marginalia Kwit odwrotny do wpisu 1235: obie strony rozliczają się tego samego dnia. Kwota podana z groszami (44 złp 24 gr) – drugi taki zapis w tej partii (por. 1171: 72 złp 24 gr). Nazwa święta w dacie przywołanego zapisu urwana przy grzbiecie oprawy – nie uzupełniano jej ani nie przeliczano. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-030.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Diem Reminiscere Quadragesimalem proximo Anno Domini 1744 [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

9 V 1744wpis 1465karta 69rskan 57/070

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Zatwierdzenie (approbatio) darowizny dokonanej przez siostrę i szwagra, dla uwolnienia się od obowiązku stawiennictwa

strona czynna Jan Izdebski Nob. · Strona

strona bierna Józef Czerski Nob. · Zbywca

osoby we wpisie Jan Izdebski, syn zm. Wojciecha Izdebskiego zwanego Strzelczyk – zatwierdzający; Józef Czerski, syn zm. Zygmunta Czerskiego, i Elżbieta z Izdebskich Czerska, siostra rodzona zatwierdzającego – darczyńcy; Wawrzyniec Rzążewski – obdarowany

Urodzony (Nob.) Jan Izdebski, zmarłego urodzonego (Nob.) Wojciecha zwanego Strzelczyk syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on — uwalniając się od ciężaru stawiennictwa co do zatwierdzenia zapisu darowizny, uczynionego aktem z czwartku przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela Roku Pańskiego 1742 przez urodzonych (Nob.) Józefa Czerskiego, zmarłego urodzonego (Nob.) Zygmunta syna, i Elżbietę z Izdebskich, siostrę jego rodzoną, wzajemnie małżonków, na rzecz urodzonego (Nob.) Wawrzyńca Rzążewskiego przed aktami niniejszymi — tegoż urodzonego (Nob.) Józefa Czerskiego, wspomnianej siostry swojej męża, [oraz] wspomniany zapis darowizny wyżej co do aktu odnotowany zatwierdza, potwierdza i ratyfikuje, oraz chce i oświadcza, aby miał moc obowiązującą, za pośrednictwem niniejszego [zeznania].

uwagi i marginalia Data zapisu darowizny zweryfikowana i zgodna: czwartek przed Narodzeniem św. Jana Chrzciciela (24 VI) w 1742 r. to 21 VI 1742. Wpis obrazuje instytucję **approbatio** – zatwierdzenia cudzej czynności przez krewnego, który mógłby ją podważyć; zeznający czyni to, „uwalniając się od ciężaru stawiennictwa”. Osoby i przydomek Strzelczyk zgodne z tagami PTG do skanu 57-070; ta sama gałąź Izdebskich Strzelczyków występuje we wpisie 1403.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Cantate proxima Anno Domini 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

9 V 1744wpis 1466karta 69rskan 57/070

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Kwit z manifestacji o nieważność darowizny i jej kasacja

strona czynna Józef Czerski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Wawrzyniec Rzążewski Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Józef Czerski – kwitujący; Wawrzyniec Rzążewski – kwitowany

Urodzony (Nob.) Józef Czerski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Wawrzyńca Rzążewskiego i jego następców — z manifestacji pewnej, o nieważności i nieskuteczności darowizny, uczynionej przez niego, zeznającego, i małżonkę jego przed aktami niniejszymi w środę przed świętem św. Walentego Męczennika Roku Pańskiego 1743 — z racji danego mu zadośćuczynienia kwituje, a manifestację tęż kasuje, itd.

uwagi i marginalia Data manifestacji zweryfikowana i zgodna: środa przed świętem św. Walentego (14 II) w 1743 r. to 13 II 1743. Wpisy 1465 i 1466 zamykają wieloletni spór o darowiznę z 1742 r.: najpierw szwagier zatwierdza akt, potem darczyńca kasuje własną manifestację o jego nieważności.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Cantate proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

9 V 1744wpis 1467karta 69vskan 57/071

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z 40 złp sumy zastawnej oraz z kary 14 grzywien z dekretu kondescensyjnego, z kasacją zapisów

strona czynna Wawrzyniec Rzążewski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Józef Czerski Nob. · Dłużnik

wartość 40

osoby we wpisie Wawrzyniec Rzążewski – kwitujący; Józef Czerski – kwitowany; Marianna Czerska, żona zm. Stanisława Iwanowskiego – pierwotna wierzycielka; Joanna Iwanowska, jej córka, żona Antoniego Modrzewskiego – nabywczyni cesji z 1726 r.

miejscowości we wpisie wieś Iwanów Przywary

Urodzony (Nob.) Wawrzyniec Rzążewski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonego (Nob.) Józefa Czerskiego i jego następców kwituje z sumy czterdziestu złotych polskich, rozciągniętej na pewnych dobrach we wsi Iwanów, z sumy pierwotnej sześćdziesięciu złotych polskich — najpierw i pierwotnie przez tegoż kwitowanego urodzonej (Nob.) Mariannie Czerskiej, zmarłego urodzonego (Nob.) Stanisława Iwanowskiego małżonce, sposobem zastawnym na pewnych dobrach we wsi dziedzicznej Iwanów Przywary, przed aktami niniejszymi w [czwartek] przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela zapisanej; następnie przez tęż urodzoną (Nob.) Mariannę Czerską Iwanowską urodzonej (Nob.) Joannie Iwanowskiej, córce swojej, urodzonego (Nob.) Antoniego Modrzewskiego małżonce, przed tymiż aktami w sam dzień święta Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny roku 1726 scedowanej; wreszcie przez tęż urodzoną (Nob.) Iwanowską, czyli Modrzewską, jemu, działającemu, przed tymiż aktami w piątek przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela roku 1742 przelanej; a obecnie przez niego, działającego, odebranej.

Nadto z kary prostej czternastu grzywien polskich, dekretem kondescensyjnym urzędu niniejszego, wydanym na gruncie dóbr wsi Iwanów Przywary w środę po Niedzieli Przewodniej roku bieżącego, w sprawie między nim, działającym, z jednej a tymże kwitowanym z drugiej strony zasądzonej, do akt urzędu niniejszego przez oblatę podanej, a przez tegoż kwitowanego jemu wypłaconej; tudzież z protestacji, relacji i całego procesu, ze wszystkich dekretów i innych pretensji, tak co do samego urodzonego (Nob.) Czerskiego, jak i co do małżonki jego — z racji [zadośćuczynienia] i mocy przywołanego dekretu kondescensyjnego — kwituje, a protestacje, relacje, dekrety oraz zapisy kasuje, itd.

uwagi i marginalia **Rozbieżność z tagami PTG:** tagi do skanu 57-071 podają „Marianna Czerska pv Iwanowska sv Modrzewska”, a więc czynią Modrzewską samą Mariannę; rękopis czyta się jednoznacznie „N. Joannae Iwanowska filiae suae, N. Antonii Modrzewski Consorti” – żoną Antoniego Modrzewskiego jest córka Joanna, nie matka Marianna. Odczyt sprawdzono w powiększeniu; rozbieżność odnotowana, żadnej z lekcji nie wygładzano. Daty zweryfikowane: Nawiedzenie NMP (2 VII) w 1726 r. przypadało we wtorek; piątek przed Narodzeniem św. Jana Chrzciciela 1742 to 22 VI 1742; środa po Niedzieli Przewodniej 1744 to 15 IV 1744. Wieś Iwanów Przywary zgodna z tagami.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Dominicam Cantate proxima Anno Domini 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

13 VI 1744wpis 1625karta 96vskan 57/098

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw (obligatio) czterdziestu dziewięciu zagonów roli aż do wykupu, tytułem wyposażenia ciotki, za 500 złp, pod zakładem 500 złp

strona czynna Antoni Miastkowski Gen. · Zbywca

strona bierna Antoni Miastkowski Gen. · Nabywca

wartość 500

osoby we wpisie Antoni Miastkowski i ks. Adam Miastkowski (Adm. Rev.), synowie [zm. Adama], działający też imieniem braci rodzonych Michała, Józefa i Floriana Miastkowskich – zastawiający; Zofia z Miastkowskich Płochocka, wdowa po Kazimierzu Płochockim, ich ciotka – biorąca w zastaw; sąsiedzi: Jakub Czaplinski [brak w tagach PTG], Józef Izdebski, sukcesorowie zm. Antoniego Czerskiego

miejscowości we wpisie wieś Rzążew Kornica; granice Turowskie [odczyt niepewny]; granice Kierzkowskie i Ryszkowskie [odczyty niepewne]; pole zwane Zimkowskie [odczyt niepewny]; rzeka

Urodzony (Gen.) Antoni Miastkowski i Wielebny (Adm. Rev.) Adam Miastkowski, synowie [zmarłego Adama], imieniem własnym oraz urodzonych (Gen.) Michała, Józefa i Floriana Miastkowskich, braci swoich rodzonych, za których ręczą, zdrowi będąc, zeznali, iż oni urodzonej (Gen.) Zofii Miastkowskiej, urodzonego (Gen.) Kazimierza Płochockiego małżonce, [po nim] pozostałej, ciotce swojej, i jej następcom — dobra swoje dziedziczne, to jest:

po pierwsze, osiemnaście zagonów roli, poczynających się od granic Turowskich [odczyt niepewny], a ciągnących się ku rzece zwanej […], między miedzami sukcesorów [i] urodzonego (Gen.) Jakuba Czaplińskiego z jednej, a schedy swojej z drugiej strony; nadto dwa zagony roli podobnej długości, między tymiż miedzami;

po wtóre, w drugiej niwie, jedenaście zagonów roli zwanych Zimkowskie [odczyt niepewny], poczynających się od granic Turowickich [odczyt niepewny], a ciągnących się ku rzece, między tymiż miedzami z obu stron;

po trzecie, w trzeciej niwie, osiemnaście zagonów roli, poczynających się od granic Kierzkowskich [odczyt niepewny], a ciągnących się ku granicom Ryszkowskim [odczyt niepewny], między miedzami urodzonego (Nob.) Józefa Izdebskiego z jednej, a sukcesorów zmarłego urodzonego (Nob.) Antoniego Czerskiego z drugiej strony —

w dziedzictwie wsi Rzążew Kornica leżące, puste [nieobsiane], ze wszystkim — w sumie pięciuset złotych polskich, **tytułem wyposażenia (exdotatio) tejże urodzonej (Gen.) z Miastkowskich Płochockiej, ciotki swojej**, odtąd aż do wykupu, zastawiają; na wwiązanie zezwalają i obronę powszechną odtąd przyrzekają, a to pod podobnym zakładem pięciuset złotych polskich, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.

uwagi i marginalia **Wyposażenie ciotki (exdotatio amitae) zabezpieczone zastawem 49 zagonów roli za 500 złp** — konstrukcja rzadka: bratankowie nie wypłacają sumy, lecz oddają grunt w zastaw aż do wykupu, co czyni ciotkę faktyczną posiadaczką aż do spłaty. Wśród zeznających **ksiądz Adam Miastkowski (Admodum Reverendus)** działający wspólnie z braćmi świeckimi — przykład udziału duchownego w rodzinnym rozporządzeniu majątkiem. Nazwy granic i niw odczytane niepewnie (rękopis w tym miejscu blady, wyrazy wchodzą w grzbiet); **nie uzupełniano ich domysłem**. Rozbieżność z tagami PTG (skan 57-098): tagi **nie wymieniają Jakuba Czaplińskiego** ani Józefa Izdebskiego; pozostałe osoby oraz wieś Rzążew Kornica zgodne.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua Confessoris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

16 VI 1744wpis 1648karta 101r–101vskan 57/102–103

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 4000 złp z kontraktu ślubnego (posag Felicjanny z Trojanowskich Miechowickiej), z sumy pierwotnej 7500 złp; kasacja kontraktów, dekretów, procesów i ugód

strona czynna Marianna Napora Jarosław Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Felicjanna Trojanowska Gen. · podstoli · Dłużnik

wartość 7500

osoby we wpisie Marianna Jarosławówna (Napora Jarosław), córka Wojciecha Napory Jarosława i zm. Anny z Miechowickich (córki zm. Aleksandra Miechowickiego i Felicjanny z Trojanowskich), żona Kazimierza Czerskiego, w asystencji męża – kwitująca; Marcin Trojanowski z Trojanowa, podstoli ziemi stężyckiej, syn zm. Feliksa Trojanowskiego, pułkownika JKM – kwitowany; zm. Jan, Konstanty, Remigian i Józef Trojanowscy, synowie Bernarda Trojanowskiego – wystawcy kontraktu ślubnego; zm. Aleksander Miechowicki – mąż Felicjanny z Trojanowskich; zm. Jan Trojanowski, wojski stężycki – ojciec Feliksa

miejscowości we wpisie dobra Trojanów; Radom; Jarczów; Rudzice [odczyt niepewny]; akta grodzkie stężyckie; akta grodzkie radomskie

Urodzona (Gen.) Marianna Jarosławówna, urodzonego (Gen.) Wojciecha Napory Jarosława ze zmarłą urodzoną (Gen.) Anną Miechowicką — zmarłego urodzonego (Gen.) Aleksandra Miechowickiego i Felicjanny z Trojanowskich, małżonków, córką — spłodzona córka, a urodzonego (Gen.) Kazimierza Czerskiego małżonka prawa, w asystencji tegoż urodzonego (Gen.) męża swego, zdrowa będąc, zeznała, iż ona Wielmożnego (Magn.) Marcina z Trojanowa Trojanowskiego, podstolego ziemi stężyckiej, zmarłego Wielmożnego (Magn.) Feliksa z tegoż Trojanowa Trojanowskiego, pułkownika Jego Królewskiej Mości, syna, i jego następców —

z sumy czterech tysięcy złotych polskich, pierwotnie **kontraktem ślubnym (contractus sponsalitius)** — między zmarłymi urodzonymi (Gen.) Janem, Konstantym, Remigianem i Józefem Trojanowskimi, synami Bernarda Trojanowskiego, braćmi między sobą rodzonymi, z jednej, a wyżej wspomnianym zmarłym urodzonym (Gen.) Aleksandrem Miechowickim, mężem wspomnianej zmarłej urodzonej (Gen.) Felicjanny z Trojanowskich, z drugiej strony — **daty i czynności jego w dobrach Trojanów dnia 19 stycznia roku 16[…]** [ostatnia cyfra roku nieczytelna], spisanym, rękami kontrahentów podpisanym, a do akt urzędu grodzkiego **stężyckiego** przez oblatę wniesionym — tytułem posagu i wyprawy słusznej, po tejże urodzonej (Gen.) Felicjannie Trojanowskiej, czyli Miechowickiej, przypadającej, do zapłacenia zabezpieczonej;

a to z sumy pierwotnej **siedmiu tysięcy pięciuset złotych**, kontraktem pewnym zastawnym — między zmarłym Wielmożnym (Magn.) **Janem Trojanowskim, wojskim stężyckim**, rodzicem wyżej wspomnianego zmarłego Wielmożnego (Magn.) Feliksa Trojanowskiego, a dziadem Wielmożnego (Magn.) kwitowanego, z jednej, a wspomnianym zmarłym urodzonym (Gen.) Aleksandrem Miechowickim, działającym imieniem własnym i pupilów swoich, z drugiej strony — **daty i czynności jego w Radomiu dnia 19 [lipca] roku 1695** spisanym, rękami kontrahentów podpisanym, a przed **aktami grodzkimi radomskimi we wtorek przed świętem św. Marii Magdaleny tegoż roku umocnionym**; do akt zaś urzędu stężyckiego **we wtorek po święcie św. Marcina Roku Pańskiego 1736 przez oblatę wniesionym**; tudzież zapisem zastawnym przed aktami grodzkimi radomskimi, tąż samą czynnością co i roboracja, tegoż roku do zapłacenia zabezpieczonym i **w dobra Jarczów, Rudzice [odczyt niepewny] i Poteszy [odczyt niepewny] wniesionym**;

tudzież z dekretów jakichkolwiek i z procesu, tak grodzkiego, jak i trybunalskiego, w tej sprawie prowadzonego —

otrzymawszy w tym wszystkim, **przez wyliczenie jej tejże sumy czterech tysięcy złotych polskich wraz z prowizją**, dostateczne zadośćuczynienie — kwituje; a kontrakty powyższe, dekrety, procesy i ugody, co do wypłaconej sumy, kasuje.

[Dopisek kancelaryjny:] Małżonka nieumiejąca pisma; w rzeczy tej położyła znak krzyża ✝. [Podpis własnoręczny:] Kazimierz Czerski

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — obie czytelne daty zgodne:** roboracja w Radomiu „Feria Tertia ante Festum S. Mariae Magdalenae A.o eodem [1695]” — święto przypada 22 VII, a 22 VII 1695 był piątkiem, zatem wtorek przed nim = **19 VII 1695**; jest to **ten sam dzień, którego datę nosi sam kontrakt** („die 19 [Julii] 1695 w Radomiu”) — zapis i jego umocnienie nastąpiły więc tego samego dnia, co jest w pełni spójne. Oblata w grodzie stężyckim „Feria Tertia post Festum S. Martini A.D. 1736” = **13 XI 1736** (11 XI 1736 — niedziela). Zgodne. **Ostatnia cyfra roku kontraktu ślubnego (16..) jest nieczytelna** — nie rekonstruowano jej. **Rachunek:** kwitowane 4000 złp stanowi część sumy pierwotnej **7500 złp**; reszta (3500 złp) nie jest przedmiotem tego wpisu. **Ustalenie prozopograficzne o znaczeniu dla całej grupy wpisów Trojanowskich:** wpis podaje wprost, że **ojcem Feliksa Trojanowskiego (pułkownika JKM), a dziadem Marcina, był Jan Trojanowski, wojski stężycki**; wcześniej (wpisy 1554–1559) linii tej nie dało się odtworzyć. Potwierdza to również korektę urzędu: Trojanowscy byli urzędnikami **ziemi stężyckiej**, nie czerskiej. Wpis odsłania **cztery pokolenia powinowactwa z Trojanowskimi**: Felicjanna z Trojanowskich wyszła za Aleksandra Miechowickiego, ich córka Anna za Wojciecha Naporę Jarosława, a ich córka Marianna za Kazimierza Czerskiego — i to ona kwituje Marcina Trojanowskiego. Sumy Trojanowskich rozchodziły się więc po liniach żeńskich przez trzy małżeństwa. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-102 („Marianna Napora Jarosław Czerska”, „Wojciech Napora Jarosław”, „Anna Miechowicka Napora Jarosław”, „Aleksander Miechowicki”, „Felicjana Trojanowska Miechowicka”, „Kazimierz Czerski”, „Marcin in Trojanów Trojanowski”).

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Viti et Modesti Martyrum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

16 VI 1744wpis 1649karta 102rskan 57/103

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis 4000 złp żonie na dobrach Jeziory i Świdry, pod zakładem 4000 złp

strona czynna Kazimierz Czerski Gen. · Dłużnik

strona bierna Marianna Napora Jarosław Gen. · Strona (małżonek)

wartość 4000

osoby we wpisie Kazimierz Czerski z Czerska na Jeziorach i Świdrach, syn Jana Czerskiego i zm. Heleny ze Świderskich – zapisujący (podpis własnoręczny); Marianna Jarosławówna (Napora Jarosław) Czerska – żona

miejscowości we wpisie dobra Jeziory i Świdry; dobra Sermanicha [odczyt niepewny], Rudzice i Sitelazy [odczyt niepewny]

Urodzony (Gen.) Kazimierz Czerski, urodzonego (Gen.) Jana Czerskiego ze zmarłą urodzoną (Gen.) Heleną Świderską spłodzony syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonej (Gen.) Mariannie Jarosławównie, małżonce swojej, i jej następcom

sumę czterech tysięcy złotych polskich — **z rąk Wielmożnego (Magn.) Marcina Trojanowskiego, podstolego ziemi stężyckiej, odebraną, a z dóbr Sermanicha [odczyt niepewny], Rudzice i Sitelazy [odczyt niepewny] wyprowadzoną** — sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, czystego i prostego długu winien jest i powinien; którą to sumę na wszystkich i pojedynczych swoich **Jeziorach i Świdrach**, w tychże [dobrach] położonych schedach, zapisuje i zabezpiecza.

Sumę zaś tę na pierwsze żądanie tejże małżonki swojej zapłacić i przy aktach niniejszych złożyć się poddaje i zobowiązuje, a to pod podobnym zakładem czterech tysięcy złotych polskich, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.

[Podpis własnoręczny:] Casimirus de Czersk in Jeziory et Świdry Czerski

uwagi i marginalia Wpis stanowi bezpośrednie następstwo wpisu 1648: suma odebrana rano od Trojanowskiego zostaje tego samego dnia zapisana żonie i osadzona na dobrach męża. Ten sam mechanizm co w parze wpisów 1646–1647 (Mysłowscy) — **pieniądz nie opuszczał kancelarii, zmieniał się tylko wierzyciel i zabezpieczenie**. **Podpis własnoręczny zawiera pełną tytulaturę majątkową**: „Casimirus de Czersk in Jeziory et Świdry Czerski” — cenne dla identyfikacji gałęzi rodu. Nazwy dóbr, z których suma została „wyprowadzona”, odczytane niepewnie. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-103 („Kazimierz Czerski”, „Jan Czerski”, „Helena Świderska Czerska”, „Marianna Napora Jarosław Czerska”, „Marcin Trojanowski”).

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Viti et Modesti Martyrum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

16 VI 1744wpis 1650karta 102rskan 57/103

rodzaj sprawy Inne czynności varia

Zapis dodatkowych 500 złp żonie i połączenie ich z sumą 4000 złp w jedną sumę 4500 złp, pod zakładem 4500 złp

strona czynna Kazimierz Czerski Gen. · Dłużnik

strona bierna Kazimierz Czerski Gen. · Strona (małżonek)

wartość 4500

osoby we wpisie Kazimierz Czerski – zapisujący (podpis własnoręczny); Marianna Jarosławówna Czerska – żona

miejscowości we wpisie dobra Świdry i Jeziory

Tenże zeznający, zdrowy będąc, zeznał, iż on tejże małżonce swojej i jej następcom sumę pięciuset złotych polskich — sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, czystego i prostego długu — winien jest i powinien;

którą to sumę **do poprzedniej sumy czterech tysięcy złotych polskich, z rąk Wielmożnego (Magn.) Trojanowskiego, podstolego stężyckiego, w dniu aktu dzisiejszego odebranej, przypisuje, przyłącza i kojarzy, tak aby uczyniła sumę łącznie złączoną czterech tysięcy pięciuset złotych polskich**;

i tę sumę łącznie złączoną w dobrach swoich **Świdry i Jeziory** oraz w schedach w nich [położonych] zapisuje i zabezpiecza. Sumę zaś tę na pierwsze żądanie małżonki swojej zapłacić i przy aktach niniejszych złożyć się poddaje i zobowiązuje, a to pod zakładem sumy łącznie złączonej — czterech tysięcy pięciuset złotych polskich.

[Podpis własnoręczny:] Czerski

uwagi i marginalia **Rachunek zgadza się dokładnie:** 4000 złp (wpis 1649) + 500 złp = **4500 złp**, i taką też wysokość ma zakład. Kancelaria użyła precyzyjnej formuły „adscribit, adjungit et associat… ita ut efficiat summa simul juncta” — przypisuje, przyłącza i kojarzy, tak by powstała jedna suma złączona. Jest to **jedyny w tej partii księgi przykład formalnego scalenia dwóch sum w jedną wierzytelność** z jednym zakładem — technika ułatwiająca późniejsze dochodzenie całości jednym pozwem. Wpisy 1648–1650 tworzą razem zamknięty ciąg: kwit z 4000 złp odebranych od Trojanowskiego, zapis tej sumy żonie, wreszcie powiększenie jej o 500 złp i scalenie.

data w brzmieniu kancelarii Feria Tertia in Crastino Festi SS. Viti et Modesti Martyrum A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

1 VII 1744wpis 1731karta 123v–124rskan 57/125

rodzaj sprawy Rezygnacja i sprzedaż dóbr (resignatio bonorum) resignatio bonorum

darowizna / rezygnacja części dziedzicznych (donatio, resignatio Sortium)

strona czynna Anna Świderska Gen. · Strona

strona bierna Anna Świderska Gen. · Strona

osoby we wpisie Anna ze Świderskich Zarzecka; Krzysztof Świderski (ojciec, zm.); Anna z Gołąbek Jezierska Świderska (matka); Stanisław Świderski (brat rodzony, zm. bezpotomnie); Kazimierz Czerski (obdarowany); Jan Czerski (jego ojciec); Franciszek Zarzecki (mąż zeznającej); Stefan Zarzecki

miejscowości we wpisie Jeziery; Świdry

Urodzona (Gen.) **Anna ze Świderskich**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Krzysztofa Świderskiego** z urodzoną (Gen.) **Anną z Gołąbek Jezierską** spłodzona córka —

zmarłego urodzonego (Gen.) **Stanisława Świderskiego, niedawno bezpotomnie zeszłego (steriliter vita functi)**, tegoż urodzonego (Gen.) **Krzysztofa Świderskiego** z tąż urodzoną (Gen.) **Anną z Gołąbek Jezierską** zrodzonego syna, **siostra rodzona i następczyni bezpośrednia (successrix immediata)** —

zdrowa będąc, zeznała, iż ona

urodzonemu (Gen.) **Kazimierzowi Czerskiemu**, urodzonego (Gen.) **Jana Czerskiego** synowi, i jego następcom —

dobra swoje, **całe i nienaruszone części (sortes)**, **na nią wobec innych współnastępców po zejściu wspomnianego zmarłego urodzonego (Gen.) Stanisława Świderskiego, brata jej, przypadające i prawem naturalnym spadłe**,

**ze wszystkim: z placami, budynkami, budowlami jakimikolwiek, ogrodami, sadami, rolami, polami, łąkami, lasami, borami, gajami, zaroślami, ostępami, jeziorami, bagnami, rzekami i strumieniami; tudzież z poddanymi, czeladzią, ogrodnikami, komornikami, ich żonami, dziećmi, bydłem i trzodą, całym ich sprzętem domowym, robociznami dziennymi, daninami, opłatami i wszelkimi dochodami; jako też z chałupami, rolami i łąkami przez nich trzymanymi i posiadanymi, oraz z innymi do tychże części przyległościami i przynależnościami — nic sobie ani następcom swoim nie zachowując i nie wyłączając** —

**w dziedzicznych wsiach Jezierach i Świdrach** leżące —

**daje i daruje**;

do **wwiązania (intromissio)** od zaraz [się zobowiązuje], zrzekając się praw ogólnych, i to **pod [rygorem] szkód ziemskich** [oraz pod rygorem] praw urzędu niniejszego.

*[Podpisy krzyżykami:] urodzonego (Gen.) **Franciszka Zarzeckiego małżonka**, w asystencji tegoż męża swego, oraz **Stefan Zarzecki** — nieświadomi pisma, krzyżyki kładą.*

uwagi i marginalia **Wpis kluczowy dla genealogii Świderskich:** określenie **„steriliter vita functi”** (zeszły bezpotomnie) wraz z **„successrix immediata”** dokumentuje przejście części dziedzicznych po bezpotomnym bracie na siostrę rodzoną — klasyczny przypadek **sukcesji naturalnej** w prawie ziemskim. **Rozbieżność z tagami PTG odnotowana:** tag PTG do skanu 57-125 podaje **„Anna Świderska Czerska”**, natomiast rękopis w podpisie tego wpisu i w całym wpisie 1732 określa ją jednoznacznie jako **małżonkę urodzonego Franciszka Zarzeckiego** („Gen. Francisci Zarecki Consors”; „Gen. Annae de Świderska Consorti suae”). **Rozbieżności nie wygładzano**; w wykazie osób przyjęto relację małżeńską z rękopisu, formę nazwiska męża — **Zarzecki** — za tagiem PTG (rękopis pisze „Zarecki”). **Charakter prawny czynności — rozbieżność wewnętrzna źródła:** wpis niniejszy używa formuły **darowizny** („dat, donat”), lecz **wpis 1732, spisany tego samego dnia, ujawnia cenę: 436 złp odebrane od Kazimierza Czerskiego „pro pretio Bonorum seu Sortium … resignatarum”**. Czynność była więc w istocie **sprzedażą ubraną w formę rezygnacji/darowizny** — praktyka typowa dla omijania prawa bliższości. **Odnotowano jawnie.** Rozbudowana formuła przynależności (**cum omni jure**) jest w tej księdze rzadko notowana w tak pełnym brzmieniu — obejmuje również **poddanych z rodzinami, inwentarzem i powinnościami**, co świadczy, że sorty w Jezierach i Świdrach były dobrami kmiecymi, nie tylko zagonami drobnoszlacheckimi. Nazwy wsi zgodne z tagami PTG („Jeziery”, „Świdry”). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

1 VII 1744wpis 1732karta 124rskan 57/125

rodzaj sprawy Inne czynności varia

zapis żonie ceny sprzedanych dóbr (inscriptio debiti) z wadium

strona czynna Franciszek Zarzecki Gen. · Strona

strona bierna Anna Świderska Gen. · Strona

osoby we wpisie Franciszek Zarzecki; Anna ze Świderskich Zarzecka (żona); Kazimierz Czerski (nabywca dóbr)

miejscowości we wpisie Jeziery; Świdry

Urodzony (Gen.) **Franciszek Zarzecki**, zdrowy będąc, zeznał, iż on

urodzonej (Gen.) **Annie ze Świderskich, małżonce swojej**, i jej następcom —

**sumę czterystu trzydziestu sześciu złotych polskich**, **z rąk urodzonego (Gen.) Kazimierza Czerskiego — tytułem ceny dóbr czyli części we wsiach Jezierach i Świdrach leżących, w dniu dzisiejszego aktu przez tęż małżonkę zeznającego zrezygnowanych — odebraną**,

sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego oraz prostego długu winien jest i powinien;

którą to [sumę] **na wszystkich i poszczególnych dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza**,

a tęż sumę **na pierwsze żądanie tejże małżonki swojej zapłacić i przy niniejszych aktach złożyć poddaje się i zobowiązuje**,

i to **pod podobnym wadium czterystu trzydziestu sześciu złotych polskich** [oraz pod rygorem] praw niniejszych.

*Nieświadomy pisma [ignarus litterarum].*

uwagi i marginalia **Wpis ujawnia rzeczywistą cenę transakcji z wpisu 1731: 436 złp** — mimo że tam użyto formuły darowizny („dat, donat”). **Rozbieżność odnotowana, nie wygładzana.** **Rachunek zgodny:** suma główna = wadium = **436 złp**; liczebnik „Quadringentorum ~~Florenorum~~ Triginta sex Florenos Polon.” zapisany z jednym skreśleniem. ✔ Mechanizm prawny: cena za dobra żony trafia do rąk męża, który **zapisuje ją żonie z powrotem na swoich dobrach** — standardowe zabezpieczenie majątku odrębnego żony w prawie ziemskim. Nazwisko „Zarzecki” przyjęto za tagiem PTG; rękopis pisze konsekwentnie **„Zarecki”** — rozbieżność odnotowana.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

1 VII 1744wpis 1736karta 124v–125rskan 57/126

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwitacja (quietatio) z kasacją zapisów i zstąpieniem z dóbr (condescensio)

strona czynna Franciszek Nowosielski Magn. · pułkownik · Strona

strona bierna Kazimierz Czerski Gen. · Strona

osoby we wpisie Franciszek Nowosielski na Nowosielcu i Zakrzu, pułkownik JKM; Kazimierz Czerski; Konstanty Obrębski(?) i Teresa z Jezierskich Obrębska(?), małżonkowie

miejscowości we wpisie Jeziery; Świdry Wielkie

Tenże wielmożny (Magn.) zeznający **[Franciszek Nowosielski]**, zdrowy będąc, zeznał, iż on

urodzonego (Gen.) **Kazimierza Czerskiego — dóbr czyli części we wsiach Jezierach i Świdrach Wielkich (przez tegoż zeznającego na siebie [poprzednio] przeprowadzonych) nabywcy prawa i dziedzica** — oraz jego następców —

**z sumy dwóch tysięcy złotych polskich**,

— **najpierw** przez tegoż urodzonego (Gen.) **Kazimierza Czerskiego, kwitowanego**, wielmożnym (Magn.) **Konstantemu i Teresie z Jezierskich Obrębskim** [odczyt niepewny] **małżonkom**, sposobem obligacji **na dobrach pewnych, czyli częściach i poddanych we wsi Świdrach leżących**, przed niniejszymi aktami **we czwartek przed świętem świętych Apostołów Piotra i Pawła Roku Pańskiego 1732** zapisanej;

— **następnie zaś** przez tychże wielmożnych (Magn.) **Obrębskich małżonków** wspomnianemu wielmożnemu (Magn.) **zeznającemu**, tamże przed niniejszymi aktami **w piątek w wigilię święta Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny Roku Pańskiego 1740**, **z całym i nienaruszonym prawem na powyższe dobra i poddanych się rozciągającym, scedowanej** —

**z powodu uczynionego przez kwitowanego zadośćuczynienia — tak co do sumy kapitałowej dwóch tysięcy złotych polskich, jak i co do pretensji z tytułu posiadania oraz z melioracji dóbr wynikłych, to jest z napraw, z pomocy [udzielonych] poddanym i wszelkich innych pretensji — nic z praw i pretensji względem kwitowanego dla siebie nie zatrzymując, nie zastrzegając ani nie wyłączając** —

**kwituje**; **zapisy powyższe — tak pierwotny, jak i cesyjny — kasuje**, i **z dóbr zstępuje (de Bonis condescendit)**.

*[Podpis własnoręczny:] **Franciscus Nowosielski***

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — obie daty trafione:** • „Feria Quinta ante festum SS. Petri et Pauli Apostolorum proxima 1732” — święto 29 VI 1732 (niedziela); najbliższy czwartek przed = **26 VI 1732** ✔; • „Feria Sexta in Vigilia Festi Visitationis BVM 1740” — wigilia = 1 VII 1740, a to **piątek** ✔. **Wpis domyka łańcuch tytułów do Jezier i Świdrów** rozpoczęty we wpisach 1731–1732 z tej samej sesji: zapis 1732 → cesja 1740 → spłata i zstąpienie z dóbr 1744. **Termin „condescendit de Bonis”** (zstępuje z dóbr) oznacza faktyczne opuszczenie posiadania zastawnego — czynność odrębną od samej kwitacji. Kwitacja obejmuje nie tylko kapitał, ale i **melioracje (praemeliorationes)** oraz **„juvamina subditorum”** — nakłady na poddanych; to rzadkie i cenne świadectwo rozliczeń zastawniczych. **Nazwisko małżonków [odczyt niepewny]:** rękopis „…de Jezierskie Ob[r]ę[b]skiem Conjugibus” — przyjęto **Obrębscy**; **tagi PTG do skanu 57-126 tej pary nie wymieniają** — rozbieżność odnotowana. Wpis przechodzi z karty 124v na 125r (ten sam skan 57-126).

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta in Vigilia Festi Visitationis Beatissimae Virginis Mariae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

6 VII 1744wpis 1767karta 132rskan 57/133

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

darowizna części spadkowych (donatio Sortium) po zmarłym bezpotomnie wuju

strona czynna Wojciech Zaleski Nob. · Strona

strona bierna Wojciech Zaleski Nob. · Strona

osoby we wpisie Wojciech Zaleski i Marianna z Zaleskich Ostojska (rodzeństwo); Tomasz Zaleski (ojciec, zm.); Konstancja ze Świderskich Zaleska (matka, zm.); Maciej Ostojski (mąż Marianny); Stanisław Świderski (wuj, zm. bezpotomnie); Kazimierz Czerski (obdarowany); Jan Czerski (jego ojciec); Helena ze Świderskich Czerska (jego matka, zm.)

miejscowości we wpisie Jeziery; Świdry

Szlachetni (Nob.) **Wojciech** oraz **Marianna, szlachetnego (Nob.) Macieja Ostojskiego małżonka — Zalescy**, zmarłego szlachetnego (Nob.) **Tomasza Zaleskiego** syn i córka, a ze zmarłej szlachetnej (Nob.) **Konstancji Świderskiej**, [siostry rodzonej zmarłego bezpotomnie] — spłodzeni,

zdrowi będąc, zeznali — a każdy z nich w swoim interesie, zwłaszcza wspomniana małżonka, w asystencji tegoż męża swego — iż oni

urodzonemu (Gen.) **Kazimierzowi Czerskiemu**, urodzonego (Gen.) **Jana Czerskiego** ze zmarłą urodzoną (Gen.) **Heleną Świderską** spłodzonemu synowi, i jego następcom —

**dobra swoje, czyli części (sortes), pozostałe po zmarłym bezpotomnie urodzonym (Gen.) Stanisławie Świderskim, wuju swoim (avunculus), a na nich prawem naturalnej sukcesji spadłe i im wobec innych współnastępców przypadające**,

**z placami, budynkami, budowlami jakimikolwiek, ogrodami, sadami, rolami, polami, łąkami, lasami, borami, gajami, dąbrowami, zaroślami, ostępami, jeziorami, bagnami, rzekami i strumieniami; tudzież z poddanymi, kmieciami, ogrodnikami, komornikami, ich żonami, dziećmi, bydłem i trzodą, całym ich sprzętem domowym, robociznami dziennymi, daninami, opłatami i wszelkimi dochodami, oraz z całym posłuszeństwem poddańczym, od dawna przez nich zwyczajowo świadczonym; nadto z chałupami, rolami, polami i łąkami przez nich samych trzymanymi i posiadanymi, oraz z innymi do tychże części przyległościami i przynależnościami** —

**nic sobie ani następcom swoim nie zachowując i nie wyłączając** —

**w dziedzicznych wsiach Jezierach i Świdrach** leżące, ze wszystkim —

**dają i darują**;

do **wwiązania (intromissio)** od zaraz, [zrzekając się] praw ogólnych, i to **pod [rygorem] szkód ziemskich** [oraz pod rygorem] praw niniejszych.

*Nieświadomi pisma, krzyżyki kładą: † † †*

uwagi i marginalia **Wpis domyka obraz sukcesji po Stanisławie Świderskim, zmarłym bezpotomnie, rozpoczęty wpisami 1731–1732 i 1736 z sesji 1 VII 1744.** Zestawienie tych wpisów daje rekonstrukcję rodzeństwa Świderskich (dzieci Krzysztofa Świderskiego i Anny z Gołąbek Jezierskiej): • **Stanisław** — zmarły bezpotomnie, po nim sukcesja; • **Anna** — 1v.(?) żona Franciszka Zarzeckiego, „successrix immediata” (wpis 1731); • **Konstancja** — żona Tomasza Zaleskiego, matka Wojciecha i Marianny (wpis niniejszy); • **Helena** — żona Jana Czerskiego, matka Kazimierza Czerskiego (wpis niniejszy). **Wszystkie części zbiegają się w ręku Kazimierza Czerskiego** — nabywcy z wpisów 1731 i 1736. **Terminologia pokrewieństwa źródła zachowana:** Stanisław Świderski jest dla Zaleskich **„avunculus”** (brat matki), co potwierdza, że Konstancja była jego siostrą rodzoną. ✔ Wsie **Jeziery i Świdry** — te same, co we wpisach 1731, 1732 i 1736. ✔ **Trzy krzyżyki (†††) zamiast podpisów** — troje zeznających (Wojciech Zaleski, Marianna Ostojska i asystujący jej mąż Maciej Ostojski) nieświadomych pisma. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-133 („Wojciech Zaleski”, „Marianna Zaleska Ostojska”, „Maciej Ostojski”, „Tomasz Zaleski”, „Konstancja Świderska Zaleska”, „Stanisław Świderski”, „Helena Świderska Czerska”, „Jan Czerski”, „Kazimierz Czerski”). ✔ **Sigla zróżnicowane:** Zalescy i Ostojski — **Nob.**, Czerscy i Świderscy — **Gen.**; zachowano bez ujednolicania.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Visitationis Beatissimae Virginis Mariae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

6 VII 1744wpis 1768karta 132vskan 57/134

rodzaj sprawy Inne czynności varia

zapis żonie ceny zrezygnowanych części (inscriptio debiti) z wadium

strona czynna Maciej Ostojski Nob. · Strona

strona bierna Maciej Ostojski Nob. · Strona

osoby we wpisie Maciej Ostojski; Kazimierz Ostojski (ojciec); Marianna z Zaleskich Ostojska (żona); Kazimierz Czerski (nabywca części)

miejscowości we wpisie Jeziery; Świdry

Szlachetny (Nob.) **Maciej Ostojski**, szlachetnego (Nob.) **Kazimierza** syn, zdrowy będąc, [zeznał], iż on

szlachetnej (Nob.) **Mariannie Zaleskiej, małżonce swojej miłej**, i jej następcom —

**sumę trzystu złotych polskich, z rąk urodzonego (Gen.) Kazimierza Czerskiego — tytułem ceny części (sortes), w dniu dzisiejszego aktu przez tęż małżonkę jego zrezygnowanych — przyjętą**,

sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego oraz prostego długu winien jest i powinien;

którą to [sumę] **na wszystkich i poszczególnych dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza**,

a tęż sumę **na pierwsze żądanie małżonki swojej zapłacić i przy niniejszych aktach złożyć poddaje się i zobowiązuje**,

i to **pod podobnym wadium trzystu złotych polskich** [oraz pod rygorem praw niniejszych].

uwagi i marginalia **Wpis ujawnia cenę transakcji z wpisu 1767: 300 złp** — mimo że tam użyto formuły darowizny („dant, donant”). **Ten sam mechanizm co przy wpisach 1731/1732** (tam 436 złp): czynność odpłatna ubrana w formę darowizny/rezygnacji, a cena ujawniona dopiero w następującym po niej zapisie męża na rzecz żony. **Rozbieżność odnotowana przy obu wpisach.** Rachunek zgodny: suma główna = wadium = **300 złp**. ✔ **Zabezpieczenie na całości dóbr** („in omnibus et singulis Bonis suis”), nie na połowie — inaczej niż we wpisach 1741, 1745 i 1763. Zwrot **„Consorti suae dilectae”** (małżonce swojej miłej) — w tej księdze rzadki, formularz zwykle poprzestaje na „Consorti suae”. **Suma 300 złp dotyczy wyłącznie części Marianny**; źródło **nie podaje**, ile Kazimierz Czerski zapłacił jej bratu Wojciechowi Zaleskiemu, współdarczyńcy z wpisu 1767. **Nie uzupełniano domysłem.** Imię ojca zeznającego (**Kazimierz Ostojski**) zgodne z tagiem PTG do skanu 57-134. ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Visitationis Beatissimae Virginis Mariae proxima A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

24 VII 1744wpis 1835karta 147rskan 57/148

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

cesja sumy (cessio summae) z wadium

strona czynna Maciej Iwanowski Nob. · Strona

strona bierna Kazimierz Czerski Nob. · Strona

osoby we wpisie Maciej Iwanowski; Kazimierz Czerski (cesjonariusz)

miejscowości we wpisie Iwanów Przywary

Szlachetny (Nob.) **Maciej Iwanowski**, zdrowy będąc, zeznał, iż on

szlachetnemu (Nob.) **Kazimierzowi Czerskiemu** i jego następcom —

**sumę siedemnastu złotych polskich**, **na dobrach pewnych, w dziedzicznej wsi Iwanowie Przywarach leżących**, sposobem obligatoryjnym, przed niniejszymi aktami **w sam dzień święta Ofiarowania Najświętszej Marii Panny Roku Pańskiego 1726** zapisaną,

a **obecnie przez niego samego odebraną** —

**z całym prawem ustępuje (cedit)**;

wraz z **wwiązaniem (intromissio) od zaraz oraz prawem rzeczowym i osobistym swoim**;

i to **pod podobnym wadium siedemnastu złotych polskich** [oraz pod rygorem] praw niniejszych.

uwagi i marginalia **Liczebnik zapisany rozłącznie: „Septem decem” = 17** — kolejny przypadek tej praktyki (por. „octo decem” = 18 we wpisach 1725, 1739, 1757 oraz „sexdecem” = 16 we wpisie 1772). Rachunek zgodny: suma cedowana = wadium = **17 złp**. ✔ **Ofiarowanie NMP = 21 XI 1726**; formuła podaje tylko „in ipso Festo”, bez pewnego określenia dnia tygodnia, więc **weryfikacji kalendarzowej nie przeprowadzono**. Wieś **Iwanów Przywary** zgodna z tagiem PTG do skanów 57-147 i 57-148. ✔ Zeznający — ten sam Maciej Iwanowski, co we wpisie 1829. ✔ **Imienia ojca zeznającego wpis nie powtarza** (podano je we wpisie 1829: Jan Iwanowski) — **nie uzupełniano go w treści przekładu**.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Vigilia Festi S. Jacobi Apostoli A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

23 IX 1744wpis 1934karta 172rskan 57/173

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwit z zaległej kontrybucji subsidium charitativum, kosztów i kary, z kasacją dekretu i manifestacji (quietatio ex decreto)

strona czynna Wojciech Zaleski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Andrzej Terlecki Magn. · podczaszy bełski · Strona

osoby we wpisie Wojciech Zaleski, plenipotent – kwitujący (podpis własnoręczny); Andrzej Terlecki, podczaszy bełski, towarzysz chorągwi pancernej księcia Lubomirskiego, podstolego koronnego, w imieniu własnym i całej chorągwi – mocodawca; Marcin Kalicki i Michał Czerski, dziedzice i posesorowie dóbr wsi Krzesk [odczyt nazwy niepewny] – kwitowani

miejscowości we wpisie Krzesk [odczyt nazwy niepewny]; Liw (urząd grodzki burgrabski)

**[Nagłówek sesji:] Środa po święcie św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty najbliższa [Roku Pańskiego 1744].**

Urodzony (Gen.) **Wojciech Zaleski**, zdrowy będąc, zeznał, iż on —

**mocą szczególnej plenipotencji, jemu wobec akt niniejszych w środę po święcie świętych Piotra i Pawła Apostołów najbliższą roku bieżącego przez wielmożnego (Magn.) Andrzeja Terleckiego, podczaszego bełskiego, towarzysza chorągwi pancernej jaśnie oświeconego księcia Lubomirskiego, podstolego koronnego, imieniem własnym i całej tejże chorągwi uczynionej i zeznanej** —

**imieniem wielmożnego (Magn.) Terleckiego**

urodzonych (Nob.) **Marcina Kalickiego i Michała Czerskiego** oraz ich następców —

**z sum niżej opisanych, to jest:**

**pierwszej — z tytułu zatrzymanej kontrybucji subsidium charitativum, przypadającej z sort przez wspomnianych kwitowanych posiadanych — razem i łącznie stu czterdziestu ośmiu złotych i dwudziestu czterech groszy polskich**;

**drugiej — z kosztów, w tejże [sprawie] wyrażonych, przez wyżej wymienionego wielmożnego (Magn.) Terleckiego wyłożonych — siedemdziesięciu złotych polskich**;

**tudzież z kary prostej trzech grzywien polskich** —

**dekretem kondescensyjnym, wydanym na gruncie dóbr wsi Krzeska** [odczyt nazwy niepewny] **w poniedziałek po święcie Narodzenia św. Jana Chrzciciela najbliższy roku bieżącego rozpoczętym, a nazajutrz kontynuowanym**, między wspomnianym wielmożnym (Magn.) Terleckim i jego chorągwią, powodem, z jednej a **dziedzicami i posesorami dóbr wsi Krzeska, teraźniejszymi kwitowanymi**, z drugiej strony, **przez urząd grodzki burgrabski liwski wydanym — przysądzonych**, a **każdemu z kwitowanych z osobna, z osoby jego, do zapłacenia nakazanych**;

tudzież **z manifestacji wraz z publikacją, uczynionej w dniu wczorajszego aktu z powodu niewypłacenia rzeczonej sumy, dotyczącej osoby wspomnianego Czerskiego, przez samego zeznającego przeciwko niemu** —

**za uczynione mu przez obu kwitowanych w powyższym zadośćuczynienie i rzeczywistą wypłatę rzeczonych sum oraz kary prostej — kwituje**,

a **rygor rzeczonego dekretu, manifestację wraz z publikacją i cały proces kasuje**.

*Podpis własnoręczny: „Albertus Zaleski”.*

uwagi i marginalia **Weryfikacja kalendarzowa — trzy daty trafione:** • św. Mateusz Apostoł i Ewangelista = 21 IX; **21 IX 1744 = poniedziałek**, środa po nim = **23 IX 1744** ✔ (nowa sesja); • święci Piotr i Paweł = 29 VI; **29 VI 1744 = poniedziałek**, środa po nim = **1 VII 1744** ✔ (data plenipotencji); • Narodzenie św. Jana Chrzciciela = 24 VI; **24 VI 1744 = środa**, poniedziałek po nim = **29 VI 1744** ✔ (dekret kondescensyjny, kontynuowany nazajutrz, tj. **30 VI 1744**). **Chronologia wewnętrznie spójna:** dekret 29–30 VI → plenipotencja 1 VII → manifestacja „w dniu wczorajszego aktu”, tj. **22 IX 1744** → kwit **23 IX 1744** ✔. **Wpis skarbowy — w tej księdze rzadkość.** Przedmiotem sprawy jest **zaległa kontrybucja „subsidium charitativum”** — nadzwyczajny podatek uchwalany przez duchowieństwo i szlachtę na potrzeby wojska — **przypadająca z sort posiadanych przez kwitowanych**. Egzekucję prowadzi **chorągiew pancerna**, której towarzysz występuje jako powód: jest to bezpośrednie świadectwo **egzekwowania podatków wojskowych przez samo wojsko** (tzw. wybieranie hiberny/subsidium przez chorągwie). **Kwoty rozdzielone i podane z dokładnością do groszy:** **148 złp 24 gr** zaległej kontrybucji + **70 złp** kosztów + **kara prosta 3 grzywien polskich** (= 4,8 złp wg przelicznika 1 grzywna = 1,6 złp). **Sumy łącznej kancelaria nie podaje — nie obliczano jej za nią.** **Dekret wydał urząd grodzki burgrabski liwski**, a kwit składany jest w grodzie łukowskim — kolejne świadectwo ścisłych związków obu kancelarii (por. wpisy 1912 i 1919). **Zwierzchnik chorągwi: „Illustrissimus Dux Lubomirski, Subdapifer Regni”** — książę Lubomirski, **podstoli koronny**; **imienia rękopis nie podaje i nie uzupełniano go domysłem**. To druga w tej partii księgi chorągiew pancerna (por. chorągiew Rudzińskiego, kasztelana czernihowskiego, wpisy 1931–1933). **Nazwy wsi („Krzesk”) nie odczytano pewnie**; **tagi PTG do skanu 57-173 nie wymieniają żadnej miejscowości** — rozbieżność odnotowana. Osoby zgodne z tagami PTG („Wojciech Zaleski”, „Andrzej Terlecki”, „Marcin Kalicki”, „Michał Czerski”). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Festum S. Matthaei Apostoli et Evangelistae proxima [A.D. 1744to]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

19 X 1744wpis 1993karta 185r–185vskan 57/186–187

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

zastaw dwudziestu jeden zagonów roli za trzy czerwone złote węgierskie (54 złp) na trzy lata (obligatio)

strona czynna Michał Czerski Nob. · Zbywca

strona bierna Wojciech Zaleski Nob. · Strona

wartość 54

osoby we wpisie Michał Czerski, syn Jana Czerskiego – zastawiający; Wojciech Zaleski i Tomasz Zaleski – zastawnicy; sąsiedzi (miedze): Stanisław Czerski, brat rodzony zastawiającego, Świderski oraz sukcesorowie zmarłego [Czerskiego – odczyt przydomka niepewny]

miejscowości we wpisie wieś Czersk [odczyt nazwy niepewny]; granice [nazwy – odczyty niepewne]

Urodzony (Nob.) **Michał Czerski**, urodzonego (Nob.) **Jana Czerskiego** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on

urodzonym (Nob.) **Wojciechowi Zaleskiemu i Tomaszowi Zaleskiemu** oraz ich następcom

**dobra swoje dziedziczne, to jest:**

**po pierwsze — dziesięć zagonów roli** [z przymiarkiem], poczynając od **granicy** [nazwa — odczyt niepewny], a ciągnących się **ku granicom** [nazwa — odczyt niepewny], między miedzami urodzonego (Nob.) **Stanisława Czerskiego** z jednej, a zeznającego z drugiej strony;

**nadto pięć zagonów roli**, poczynających się i ciągnących podobnie, między miedzami urodzonego (Nob.) **Świderskiego** z jednej, a tegoż urodzonego (Nob.) **Stanisława Czerskiego, brata swego rodzonego**, z drugiej strony;

**nadto sześć zagonów roli**, poczynając od **granicy** [nazwa — odczyt niepewny], a ciągnących się **ku granicom** [nazwa — odczyt niepewny], między miedzami tegoż urodzonego (Nob.) **Świderskiego** z jednej, a **sukcesorów zmarłego** [imię i przydomek — odczyt niepewny] **Czerskiego** z drugiej strony —

**w obu tych miejscach próżne** [tj. nieobsiane] —

**we wsi dziedzicznej Czersk** [odczyt nazwy niepewny] **leżące, ze wszystkim** [co do nich należy] —

**w sumie trzech czerwonych złotych węgierskich**, **odtąd na trzy lata, z terminem przypadającym na święto św. Łukasza Ewangelisty w roku 1747** — **zastawia i przyrzeka**.

**Podobnie intromisję od zaraz** [przyzwala] **i obronę prawną powszechną** [przyrzeka], **a to pod podobnym zakładem trzech czerwonych złotych węgierskich**, **co do którego sąd niniejszy** [obiera].

*[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejący pisma („Ignarus litt.”).*

uwagi i marginalia **Suma podana w czerwonych złotych węgierskich — rzadkość w tym roczniku przy tak drobnej transakcji.** Rękopis dwukrotnie pisze „**Trium Aureos Hungaricalium**” (raz jako suma zastawna, raz jako zakład), więc odczyt liczebnika jest pewny. Przy stałym w tej księdze przeliczniku **1 czerwony złoty węgierski = 18 złp** daje to **54 złp**. **Kontrola ekonomiczna potwierdza odczyt:** 10 + 5 + 6 = **21 zagonów** za 54 złp, czyli **ok. 2,6 złp za zagon** — praktycznie tyle samo, co w zastawie Rzążewskiego z tej samej sesji (nr 1987: 172 zagony za 468 złp = ok. 2,7 złp za zagon). Zgodność dwóch niezależnych wpisów uwiarygodnia zarówno liczbę zagonów, jak i wysokość sumy. **Termin trzyletni zgodny:** wpis z 19 X 1744 + 3 lata, wykup na **święto św. Łukasza Ewangelisty (18 X) w roku 1747** ✔ — arytmetyka poprawna, tak jak w nr 1987. **Grunt określony jako „vacua” (próżny)** w obu miejscach — czyli w chwili zastawu nieobsiany. Kancelaria odnotowuje to, bo przesądza o tym, komu przypadnie najbliższy zbiór. **Nazwy własne w tym wpisie są w znacznej części nieczytelne.** Dolna partia kolumny prawej skanu 57-186 jest wyblakła i miejscami zatarta; nazwy granic, nazwa wsi oraz nazwisko jednego z sąsiadów **nie zostały odczytane z pewnością** i oznaczono je w tekście. Tagi PTG do skanu 57-186 podają jako jedyną nazwę miejscową **„Dziewule”**, odnoszącą się do wpisów 1989–1992 — nazwy wsi z tego wpisu **nie zawierają**, więc nie ma zewnętrznej kontroli odczytu. **Luk nie uzupełniano.** **Nazwisko sąsiada odczytane dzięki regule „Su = świ”.** Zapis „**Sunderski**” to w tej ręce **Świderski**: dwuznak *Su* oddaje polskie *świ* (ta sama zasada, która wcześniej pozwoliła odczytać „Susercz̄ewski” jako Świerczowski i „villa Suercze” jako Świercze). Potwierdza to wpis nr 1996 z sąsiedniej karty, gdzie ta sama forma („N. Alberti Sunderski”) występuje wśród Wysokińskich, a tagi PTG do skanu 57-187 notują **„Dorota Krasuska Świderska”**. **Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-186** („Michał Czerski”, „Jan Czerski”, „Stanisław Czerski”, „Wojciech Zaleski”, „Tomasz Zaleski”) ✔. **Świderskiego tagi do tego skanu nie notują** — rozbieżność odnotowana. **Wpis przechodzi z karty na kartę** — kończy się u góry kolumny lewej skanu 57-187 (k. 185v).

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1981–1992:] Feria Secunda in C^no Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

22 X 1744wpis 1997karta 186rskan 57/187

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

zastaw ośmiu zagonów roli za 50 złp na jeden rok (obligatio)

strona czynna Adam Czerski Gen. · Zbywca

strona bierna Paweł Ryszkowski Nob. · Strona

wartość 50

osoby we wpisie Adam Czerski, syn Jana Czerskiego – zastawiający; Paweł Ryszkowski i Piotr, syn jego – zastawnicy; sąsiedzi (miedze): Dorota z Krasuskich Świderska oraz sukcesorowie zm. Felicjany Olszewskiej

miejscowości we wpisie wieś dziedziczna Czersk [odczyt nazwy niepewny]; granice Kierzkowskie [odczyt niepewny]

Urodzony (Gen.) **Adam Czerski**, urodzonego (Gen.) **Jana** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on

urodzonemu (Nob.) **Pawłowi Ryszkowskiemu i urodzonemu (Nob.) Piotrowi, synowi jego**, oraz ich następcom

**dobra swoje dziedziczne, to jest osiem zagonów roli**, poczynając od **granicy Kierzkowskiej** [odczyt nazwy niepewny], a ciągnących się **ku granicom Kierzkowskim**, między miedzami urodzonej (Nob.) **Doroty z Krasuskich Świderskiej** z jednej, a **sukcesorów zmarłej urodzonej (Nob.) Felicjany Olszewskiej** z drugiej strony,

**próżne** [tj. nieobsiane],

**we wsi dziedzicznej Czersk** [odczyt nazwy niepewny] **leżące** —

**w sumie pięćdziesięciu złotych polskich (50 złp)**, **odtąd na jeden rok, z terminem przypadającym na święto św. Łukasza Ewangelisty w roku 1745** — **zastawia i przyrzeka**.

**Podobnie intromisję od zaraz** [przyzwala] **i obronę prawną powszechną** [przyrzeka], **a to pod podobnym zakładem pięćdziesięciu złotych polskich (50 złp)**, **pod sądem niniejszym**.

*[Podpis własnoręczny pod wpisem:] **Adam Czerski, ręką** [własną].*

uwagi i marginalia **Rachunek spójny:** suma zastawna **50 złp**, zakład w tej samej wysokości ✔. **Termin roczny — nietypowy w tym roczniku.** Zdecydowana większość zastawów zawierana jest **na trzy lata**; tutaj „hinc ad **Annum**”, z wykupem na **święto św. Łukasza Ewangelisty (18 X) w roku 1745**, czyli równo rok po wpisie ✔. Krótki termin i wysoka cena jednostkowa (8 zagonów za 50 złp = **6,25 złp za zagon**, ponad dwukrotnie drożej niż w nr 1987 i 1993) wskazują raczej na **doraźną pożyczkę pod zastaw**, a nie na trwałe przeniesienie posiadania. **Potwierdzenie reguły „Su = świ”:** wśród sąsiadów występuje **„N. Dorothea de Krasuskie Świderska”**, a tagi PTG do skanu 57-187 notują **„Dorota Krasuska Świderska”** ✔. Zapis nazwiska jest tu czytelny i **potwierdza odczyt „Sunderski” = Świderski** we wpisach 1993 i 1996. **Nazwa wsi „Czersk” powtarza się** — ten sam zapis wystąpił we wpisie nr 1993, również przy Czerskich. Odczyt jest więc **wewnętrznie spójny**, ale **nie ma potwierdzenia w tagach PTG** (tagi do skanów 57-186 i 57-187 nie zawierają tej nazwy), dlatego pozostawiono go jako niepewny. **Rozróżnienie stanowe zachowane:** Czerscy występują tu jako **G. (Generosi)**, Ryszkowscy jako **N. (Nobiles)**. Warto zestawić to z wpisem nr 1993 z sąsiedniej karty, gdzie **ci sami Czerscy noszą siglum N.** — kancelaria jest w tej partii niekonsekwentna, co odnotowano zgodnie z zasadą „zapisuj jak w źródle, per wpis”. **Podpis własnoręczny: Adam Czerski** — z formułą „manu” [propria]; to jedyny podpis na tej karcie. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-187** („Adam Czerski”, „Jan Czerski”, „Paweł Ryszkowski”, „Piotr Ryszkowski”, „Dorota Krasuska Świderska”, „Felicjana Olszewska”) ✔ — komplet osób.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1996:] Feria Quinta post [Festum] S. Lucae Evangelistae proxima A.D. 1744to

To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.