Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 › Nazwiska › Obrąpalski

Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744

Obrąpalski

osób 2 · wpisów 4 · lata 1744

Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.

Osób (różnych imion)

Wpisów w księgach

Wystąpień w aktach

Lata

1744

„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.

Osoby

Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.

ObrąpalskiJanGen.4

ojciec Stanisław Obrąpalski

małżonek Teodora Rzewuska

wpisy 1885 1886 1887 1888

ObrąpalskiStanisławGen.2

wpisy 1885 1887

Miejscowości i dobra

Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.

Drohiczynwpisów 1

Drzewa rodzinne

Fragmenty rodzin złożone z pokrewieństw, które akta wymieniają wprost. Jeden fragment to tyle, ile jeden wpis albo grupa wpisów pozwala powiązać bez domysłu — nie całe drzewo rodu, tylko pewny jego kawałek.

Obrąpalscy

Obrąpalscy — potomstwo: Stanisław Obrąpalski

pewność B — 4 akty

Linia złożona z 4 aktów, powiązanych osobami o zapisanej filiacji. Przeważające czynności: zapis długu prostego 1000 złp na rzecz zięcia; kwit z posagu i wyprawy oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych; zapis posagu 3000 złp żonie.

1885 · sygn. 57/158, k. 156v, 12 VIII 1744 1886 · sygn. 57/158, k. 157r, 12 VIII 1744 1887 · sygn. 57/158, k. 157r, 12 VIII 1744 1888 · sygn. 57/158, k. 157r, 12 VIII 1744

Wpisy

Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.

1744rok kancelaryjny

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

12 VIII 1744wpis 1885karta 156vskan 57/158

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

zapis długu prostego 1000 złp na rzecz zięcia (inscriptio simplicis debiti)

strona czynna Józef Rzewuski Magn. · miecznik · Dłużnik

strona bierna Jan Obrąpalski Gen. · Wierzyciel

wartość 1000

osoby we wpisie Józef z Beydów Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej – zapisujący (podpis własnoręczny); Jan Obrąpalski, syn zm. Stanisława Obrąpalskiego, zięć zapisującego – wierzyciel

miejscowości we wpisie —

**[Nagłówek sesji:] Środa po święcie św. Wawrzyńca Męczennika najbliższa Roku Pańskiego 1744.**

Wielmożny (Magn.) **Józef z Beydów Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej**, zdrowy będąc, zeznał, iż on

urodzonemu (Gen.) **Janowi Obrąpalskiemu**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Stanisława Obrąpalskiego** synowi, **zięciowi swemu**, i jego następcom

**sumę tysiąca złotych polskich** — **sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu** — **winien jest i powinien**;

którą to sumę **na wszystkich i każdym z osobna dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza**,

a nadto [przyrzeka], iż tęż sumę **przez siebie samego albo przez następców swoich zapłaci** i **wobec akt [urzędu niniejszego] odniesie (reportabit)**, czemu **się poddał i zobowiązał**;

i to **pod podobnym zakładem tysiąca złotych polskich**, [poddając się] **forum urzędu niniejszego**.

*Podpis własnoręczny: „Josef Rzewuski m.p.”*

uwagi i marginalia **Data sesji zweryfikowana:** św. Wawrzyniec Męczennik = 10 VIII; **10 VIII 1744 = poniedziałek**, środa po nim = **12 VIII 1744** ✔. **Rachunek spójny:** dług **1000 złp**, zakład **„sub simili Vadio Mille Florenos Polon.” = 1000 złp** ✔. **Najwyższy urząd uchwycony w tej partii księgi:** **miecznik ziemi mielnickiej (Ensifer Terrae Mielnicensis)** — ziemia mielnicka należała do województwa podlaskiego, sąsiadującego z ziemią łukowską; siglum **Magn.** (wielmożny) zgodne z rangą urzędu. **Forma nazwiska:** rękopis daje **„Josephus de Beydy Rzewuski”** (Beydo-Rzewuski), a podpis własnoręczny — **„Josef Rzewuski”**; tag PTG do skanu 57-158 brzmi **„Józef Rzewuski Beydo”** ✔. **Stosunek pokrewieństwa nazwany wprost:** Jan Obrąpalski jest **zięciem (gener)** zapisującego. Tagi PTG do tego skanu wymieniają także **„Teodora Rzewuska Obrąpalska”** — co wskazywałoby na córkę Józefa Rzewuskiego jako żonę Jana Obrąpalskiego; **wpis niniejszy jej jednak nie wymienia i związku tego nie przesądzano**. **Sigla rozróżnione zgodnie z rękopisem:** Rzewuski — **Magn.**, Obrąpalscy — **Gen.** **Wpis podpisany własnoręcznie** — w odróżnieniu od większości wpisów drobnoszlacheckich tej karty, których zeznający byli nieświadomi pisma.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta post Festum S. Laurentii Martyris proxima Anno Domini 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

12 VIII 1744wpis 1886karta 157rskan 57/158

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

kwit z posagu i wyprawy oraz zrzeczenie się dóbr ojczystych i macierzystych (quietatio de dote et expeditione cum abrenuntiatione)

strona czynna Teodora Rzewuska Gen. · miecznika · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Teodora Rzewuska Gen. · miecznik · Dłużnik

osoby we wpisie Teodora Rzewuska, córka Józefa Rzewuskiego, miecznika ziemi mielnickiej, i Barbary z Jastrzębskich, żona Jana Obrąpalskiego, w asystencji męża – kwitująca (nieświadoma pisma); Józef z Beydów Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej – ojciec, kwitowany; Jan Obrąpalski – mąż (podpis własnoręczny za siebie i za żonę)

miejscowości we wpisie —

**[Nagłówek działowy księgi:] Protokół inskrypcji czternasty.**

**[Nagłówek sesji:] Pod aktem środy po święcie św. Wawrzyńca Męczennika Roku 1744.**

Urodzona (Gen.) **Teodora Rzewuska**, wielmożnego (Magn.) **Józefa Rzewuskiego, miecznika ziemi mielnickiej**, córka, z wielmożną (Magn.) **Barbarą Jastrzębską** spłodzona, urodzonego (Gen.) zaś **Jana Obrąpalskiego małżonka prawa**, **w asystencji tegoż męża swego**, zdrowa będąc, zeznała, iż

**jej — za posag i wyprawę (pro dote et expeditione) — należycie (idonee) z dóbr ojczystych i macierzystych, ogólnie ze wszystkich, przez ręce wielmożnego (Magn.) rodzica swego, wedle myśli kontraktu przedślubnego (contractus sponsalitius), spisanego między teraźniejszym mężem jej a tymże wielmożnym (Magn.) rodzicem — zadość się stało (est satisfactum)**;

z uwagi na które to zadośćuczynienie **tegoż wielmożnego (Magn.) rodzica swego kwituje**,

a **w ręce jego z dóbr tychże ustępuje i wyrzeka się ich (abdicat et abrenuntiat)**.

*Podpis własnoręczny: „Jan Obrąpalski swoim y żony moiey imieniem”. Małżonka nieświadoma pisma [Consors ignara litterarum].*

uwagi i marginalia **Data sesji zweryfikowana:** św. Wawrzyniec = 10 VIII; **10 VIII 1744 = poniedziałek**, środa po nim = **12 VIII 1744** ✔ — ta sama sesja co wpis 1885. **Ważna cezura dyplomatyczna:** na karcie 157r rozpoczyna się nowy dział księgi, opatrzony wielką kaligrafowaną rubryką **„Protocollo[n] Inscriptionum 14tum”** (Protokół inskrypcji czternasty). Liczbę porządkową odczytano jako **„14tum”**; **nie rozstrzygano**, czy odnosi się ona do kolejnego protokołu w obrębie rocznika, czy do numeracji ciągłej kancelarii. Od tego miejsca kancelaria stosuje formułę datacyjną **„Sub Actu…”** zamiast dotychczasowego samodzielnego nagłówka feryjnego. **Wpis bez sumy** — kwit posagowy nie wymienia kwoty; odsyła do **kontraktu przedślubnego zawartego między mężem a ojcem panny**, co jest normą staropolską (posag umawiali mężczyźni). **Pełny zestaw powinowactw podany wprost:** ojciec — Józef Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej; matka — Barbara Jastrzębska; mąż — Jan Obrąpalski. Wpis 1885 z tej samej sesji nazywa Jana Obrąpalskiego **zięciem** Józefa Rzewuskiego ✔ — oba wpisy potwierdzają się wzajemnie i **razem dowodzą, że Teodora Rzewuska była żoną Jana Obrąpalskiego, a jej ojcem był Józef Beydo-Rzewuski**. **Formuła „abdicat et abrenuntiat”** (ustępuje i wyrzeka się) — klasyczne zrzeczenie się córki wyposażonej z dalszych pretensji do majątku rodzicielskiego; zachowano ją dosłownie. **Sigla rozróżnione:** Rzewuscy (ojciec, matka) — **Magn.**, Teodora i Jan Obrąpalscy — **Gen.** **Podpis męża za siebie i za żonę**, po polsku, przy łacińskim wpisie; żona **nieświadoma pisma**. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-158 („Teodora Rzewuska Obrąpalska”, „Józef Rzewuski Beydo”, „Barbara Jastrzębska Rzewuska”, „Jan Obrąpalski”). ✔

data w brzmieniu kancelarii [nagłówek działowy:] Protocollo[n] Inscriptionum 14tum — Sub Actu Feria Quarta post Festum S. Laurentii Martyris Anno 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

12 VIII 1744wpis 1887karta 157rskan 57/158

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

zapis posagu 3000 złp żonie (inscriptio dotis)

strona czynna Jan Obrąpalski Gen. · Dłużnik

strona bierna Teodora Rzewuska Gen. · miecznika · Strona

wartość 3000

osoby we wpisie Jan Obrąpalski, syn zm. Stanisława Obrąpalskiego – zapisujący (podpis własnoręczny); Teodora Rzewuska, córka Józefa Beydo Rzewuskiego, miecznika ziemi mielnickiej, żona zapisującego – uprawniona

miejscowości we wpisie Drohiczyn (miejsce urzędowego umocnienia kontraktu przedślubnego)

Urodzony (Gen.) **Jan Obrąpalski**, zmarłego urodzonego (Gen.) **Stanisława Obrąpalskiego** syn, zdrowy będąc, zeznał, iż on

urodzonej (Gen.) **Teodorze Rzewuskiej**, wielmożnego (Magn.) **Józefa Beydo Rzewuskiego, miecznika ziemi mielnickiej**, córce, **małżonce swojej prawej**, i jej następcom —

**sumę trzech tysięcy złotych polskich** —

**trzymając się kontraktu przedślubnego (adhaerendo contractui sponsalitio)**, spisanego między wielmożnym (Magn.) **Rzewuskim, rodzicem małżonki jego**, z jednej a nim samym z drugiej strony, **a wobec akt grodzkich drohickich urzędowo umocnionego** —

**sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu, a to z tytułu posagu wziętego po tejże małżonce swojej — winien jest i powinien**;

którą to sumę **na wszystkich i każdym z osobna dobrach swoich zapisuje i zabezpiecza**;

a nadto [przyrzeka], iż tęż sumę **na pierwsze tejże małżonki swojej żądanie zapłaci** i **wobec akt niniejszych albo obcych odniesie**, czemu **się poddał i zobowiązał**;

i to **pod podobnym zakładem trzech tysięcy złotych polskich**, wskazując **urząd niniejszy albo obcy do odpowiadania**.

*Podpis własnoręczny: „Jan Obrąpalski m.p.”*

uwagi i marginalia **Rachunek spójny:** posag **3000 złp**, zakład **„sub simili Vadio Trium Millium Florenos Polon.” = 3000 złp** ✔. **Wpis stanowi drugą część czynności rozpoczętej wpisem 1886**: tam córka kwituje ojca z posagu i wyprawy i zrzeka się dóbr rodzicielskich, tu **mąż zapisuje jej wzięty posag na wszystkich swoich dobrach**. Razem z wpisem 1888 (dożywocie wzajemne) tworzą **komplet trzech czynności majątkowo-małżeńskich zeznanych tej samej środy 12 VIII 1744** — układ w tej księdze rzadki i wart odnotowania. **Kontrakt przedślubny umocniony w grodzie drohickim** (*Castrensi Drohicensi roborato*) — wskazuje na podlaskie związki rodziny Rzewuskich (ziemia mielnicka i drohicka leżały w województwie podlaskim); wyrazu łączącego przed „Castrensi” nie odczytano pewnie, sam fakt umocnienia w Drohiczynie jest jednak czytelny. **Formuła „in vim acceptae post eandem Consortem suam dotis”** — „z tytułu posagu wziętego po tejże małżonce” — jednoznacznie wskazuje, że 3000 złp to **posag wniesiony**, nie oprawa (reformatio); wpis **nie zawiera osobnej oprawy wiana**, co odnotowano. **Sigla rozróżnione:** Obrąpalscy — **Gen.**, Rzewuski — **Magn.** Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-158 („Jan Obrąpalski”, „Stanisław Obrąpalski”, „Teodora Rzewuska Obrąpalska”, „Józef Rzewuski Beydo”). ✔

data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Sub Actu Feria Quarta post Festum S. Laurentii Martyris Anno 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

12 VIII 1744wpis 1888karta 157rskan 57/158

rodzaj sprawy Dożywocie (advitalitas) advitalitas mutua

dożywocie wzajemne małżonków (advitalitas mutua)

strona czynna Jan Obrąpalski Gen. · Strona

osoby we wpisie Jan Obrąpalski i Teodora z Rzewuskich Obrąpalska, małżonkowie

miejscowości we wpisie —

**Ciż sami małżonkowie** [Jan Obrąpalski i Teodora Rzewuska]

**sobie wzajem i jedno drugiemu**

**wszystkich i każdego z osobna dóbr swoich — tak dziedzicznych, jak i zastawnych — rzeczy ruchomych i nieruchomych oraz sum pieniężnych jakichkolwiek, tak teraz posiadanych, jak i potem, z łaski Bożej, posiąść się mających**,

**aż do ostatnich chwil życia swego** —

**[dożywocie] zapisują** *itd. itd.*

uwagi i marginalia **Wpis dołączony bezpośrednio do poprzedniego** formułą **„Idem Conjuges”** (ciż sami małżonkowie) — kancelaria nie powtarza tytulatury ani daty; obowiązuje ta sama sesja **12 VIII 1744** ✔. **Klasyczna advitalitas mutua**: dożywocie wzajemne obejmujące **dobra dziedziczne i zastawne, ruchomości i nieruchomości oraz wszelkie sumy pieniężne, obecne i przyszłe**. Formuła **„post Divina Clementia habendorum”** (które z łaski Bożej potem posiądą) — obejmuje majątek jeszcze nienabyty. **Wpis urwany formułą skróconą** („&c. &c.” w rękopisie): kancelaria nie wypisała dalszych klauzul dożywocia, odsyłając do formularza. **Nie uzupełniano ich domysłem** — przetłumaczono dokładnie to, co zapisano. **Trzeci z trzech wpisów tej samej sesji dotyczących małżeństwa Obrąpalskich** (1886 — kwit posagowy i zrzeczenie się dóbr rodzicielskich; 1887 — zapis posagu 3000 złp; 1888 — dożywocie wzajemne). **Wpis nie podaje żadnej sumy** — dożywocie obejmuje majątek jako całość.

data w brzmieniu kancelarii [pod nagłówkiem:] Sub Actu Feria Quarta post Festum S. Laurentii Martyris Anno 1744to

To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.