Przejdź do treści
Szukajmy tego, co łączy, unikajmy tego, co dzieli

Strona głównaKsięgi grodzkie / Stare źródłaKsięgi grodzkie łukowskie 1743–1744NazwiskaWyczółkowska

Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744

Wyczółkowska

osób 1 · wpisów 8 · lata 1743–1744

Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.

Osób (różnych imion)
1
Wpisów w księgach
8
Wystąpień w aktach
8
Lata
1743–1744

„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.

Osoby

Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.

WyczółkowskaEwaNob.8

małżonek Hiacynt Sobiczewski, Hiacynt Sobiczowski

wpisy 211 212 219 511 813 944 1596 2019

Miejscowości i dobra

Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.

Wpisy

Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.

1743rok kancelaryjny

15 III 1743wpis 211karta 35vskan 56/039

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

Cesja grzywien i kar (łącznie 65 grzywien) zasądzonych dekretami

strona czynna Ewa Wyczółkowska Nob. · Strona

strona bierna Józef Rzewuski Magn. · miecznik · Nabywca

wartość 104

osoby we wpisie Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po zm. Hiacyncie Sobiczewskim – cedentka; Józef Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej – cesjonariusz; Sobiczowscy – strona przeciwna w procesie

miejscowości we wpisie urząd grodzki łukowski

Urodzona (Nob.) Ewa z Wyczółkowskich, pozostała wdowa po zmarłym urodzonym (Nob.) Hiacyncie Sobiczewskim, zdrowa, zeznała, iż Wielmożnemu (Magn.) Józefowi Rzewuskiemu, miecznikowi ziemi mielnickiej, i jego sukcesorom ceduje i ustępuje wszystkie grzywny i kary, jakiekolwiek, w sumie czyniące sześćdziesiąt pięć grzywien polskich, zasądzone dekretami – a zwłaszcza ostatnim, wydanym w terminach skargowych (sądach spraw) obecnego urzędu w poniedziałek po święcie Wniebowzięcia Najchwalebniejszej Panny Marii roku ubiegłego 1742, między nią z jednej a urodzonymi (Nob.) Sobiczowskimi z drugiej strony – a to z powodu wystarczającego zadośćuczynienia uczynionego jej przez ręce Wielmożnego (Magn.) cesjonariusza. Ceduje wraz z całym i nienaruszonym prawem swoim do powyższego służącym oraz z kondemnatą uzyskaną w terminie zawitym; dając moc wspomnianych grzywien dochodzić, naciskać na wykonanie przekroczenia ostatniego dekretu, dochodzone odbierać, z odbioru kwitować i zwyczajną drogą prawa dalej postępować.

uwagi i marginalia Adnotacja: zeznająca nie umie pisać.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Reminiscere 1743)

15 III 1743wpis 212karta 36rskan 56/039

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z sumy 54 złp i kasacja zapisu zastawnego

strona czynna Józef Rzewuski Magn. · miecznik · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Ewa Wyczółkowska Nob. · Dłużnik

wartość 54

osoby we wpisie Józef Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej – kwitujący; Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po zm. Hiacyncie Sobiczowskim – kwitowana

miejscowości we wpisie wieś Sobicze

Wielmożny (Magn.) Józef Rzewuski, miecznik ziemi mielnickiej, zdrowy, zeznał, iż urodzoną (Nob.) Ewę z Wyczółkowskich, pozostałą wdowę po zmarłym urodzonym (Nob.) Hiacyncie Sobiczowskim, i jej sukcesorów kwituje z sumy pięćdziesięciu czterech złotych polskich, zapisanej mu przez tęż kwitowaną sposobem zastawnym na pewnych dobrach leżących w dobrach dziedzicznych wsi Sobicze, wobec akt obecnych w czwartek po święcie św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty Roku Pańskiego 1741 – a to z powodu rzeczywistej zapłaty tejże sumy; i tenże zapis kasuje.

uwagi i marginalia Pod wpisem podpis: „Józef Rzewuski”.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima Anno Domini 1743 (piątek po niedzieli Reminiscere 1743) [(pod tą samą datą)]

16 III 1743wpis 219karta 37rskan 56/040

rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus

Urzędowe umocnienie (roboratio) skryptu ręcznego pod zakładem 65 grzywien

strona czynna Ewa Wyczółkowska Nob. · Strona

strona bierna Józef Rzewuski Magn. · miecznik mielnicki · Strona

wartość 104

osoby we wpisie Ewa z Wyczółkowskich Sobiczowska, wdowa – zeznająca; Józef Rzewuski, miecznik mielnicki – na jego rzecz skrypt

miejscowości we wpisie

Urodzona (Nob.) Ewa z Wyczółkowskich Sobiczowska, pozostała wdowa, zdrowa, zeznała, iż pewien skrypt ręczny, służący na rzecz i osobę Wielmożnego (Magn.) Józefa Rzewuskiego, miecznika mielnickiego, przez nią samą dnia 16 marca roku bieżącego 1743 spisany i wydany, zakładem sześćdziesięciu pięciu grzywien polskich warowany – we wszystkim zatwierdza (umacnia i zatwierdza). A to pod zakładem sześćdziesięciu pięciu grzywien polskich i forum obecnym.

uwagi i marginalia Adnotacja: zeznająca nie umie pisać.

data w brzmieniu kancelarii Protocollon Inscriptionum 4tum. Sabbatho post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proximo Anno Domini 1743 (czwarty protokół inskrypcji; sobota po niedzieli Reminiscere 1743) [(pod tą samą datą)]

13 V 1743wpis 511karta 78rskan 56/081

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna dziesięciu zagonów roli z łąką

strona czynna Ewa Wyczółkowska Nob. · Zbywca

strona bierna Hiacynt Sobiczewski Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po zm. Hiacyncie Sobiczewskim – darczyni; Mateusz Sobiczewski, syn zm. Bartłomieja Sobiczewskiego zwanego Abramek, oraz jego sukcesorzy – obdarowany; Wojciech Sobiczewski i Franciszek Sobiczewski – sąsiedzi miedzą

miejscowości we wpisie Sobicze (wieś); droga wiejska; granica Prochenska J.K.M. [odczyt niepewny]

Przed aktami niniejszymi grodzkimi łukowskimi stawiwszy się osobiście urodzona (Nob.) Ewa z Wyczółkowskich, pozostała wdowa po zmarłym urodzonym (Nob.) Hiacyncie Sobiczewskim, zdrowa będąc, zeznała, iż urodzonemu (Nob.) Mateuszowi Sobiczewskiemu, synowi zmarłego urodzonego (Nob.) Bartłomieja zwanego Abramek, oraz jego sukcesorom, dobra swoje dziedziczne macierzyste, to jest dziesięć zagonów roli, poczynających się od drogi wiejskiej a ku granicy Prochenskiej [odczyt niepewny] Jego Królewskiej Mości się ciągnących, wraz z łąką, między miedzami urodzonego (Nob.) Wojciecha Sobiczewskiego z jednej a urodzonego (Nob.) Franciszka Sobiczewskiego z drugiej strony, w dziedzictwie wsi Sobicze leżących i położonych, ze wszystkim — daje i daruje; wwiązanie odtąd, prawa cywilnego, a to pod karami ziemskimi, przed forum urzędu niniejszego.

uwagi i marginalia Adnotacja pisarza: „Ignarus personae litterarum”. Przydomek „Abramek” i osoby zgodne z tagami do skanu 081.

data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Secunda post Diem Cantate proxima A.D. 1743]

29 VII 1743wpis 813karta 126vskan 56/130

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Kwit z 90 złp i kasacja zapisu obligacyjnego z 1741 r.

strona czynna Jan Tarkowski Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Ewa Wyczółkowska Nob. · Dłużnik

wartość 90

osoby we wpisie Jan Tarkowski – kwitujący; Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po zm. Hiacyncie Sobiczowskim – kwitowana

miejscowości we wpisie Sobicze

Urodzony (Nob.) Jan Tarkowski, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzoną (Nob.) Ewę z Wyczółkowskich, po zmarłym urodzonym (Nob.) Hiacyncie Sobiczowskim pozostałą wdowę, i jej następców z sumy dziewięćdziesięciu złotych polskich, jemu przypadającej, a przez tęż urodzoną (Nob.) Sobiczowską sposobem obligacyjnym na dobrach pewnych we wsi dziedzicznej Sobicze leżących wobec akt niniejszych w poniedziałek w sam dzień święta św. Jadwigi roku Pańskiego 1741 zapisanej, obecnie zaś przez niego z rąk kwitowanej podniesionej – kwituje, a zapis tenże obligacyjny kasuje.

Zeznający niepiśmienny (w źródle: „Ignarus litterarum”) – wpis bez podpisu.

uwagi i marginalia Nazwa wsi Sobicze zapisana w tym wpisie czytelnie – potwierdza odczyt z wpisu 808. Data zapisu z 1741 r. tylko częściowo weryfikowalna: święto św. Jadwigi obchodzono 15, 16 lub 17 października zależnie od kalendarza; w 1741 r. w poniedziałek wypadł 16 X. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 130.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Festum Divae Annae Matris Deiparae Virginis Mariae proxima Anno Domini 1743

18 X 1743wpis 944karta 149r–149vskan 56/152–153

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis (inscriptio) 120 złp z prowizją, płatny na św. Łukasza 1744

strona czynna Ewa Wyczółkowska Nob. · Dłużnik

strona bierna Katarzyna Popławska Nob. · Wierzyciel

wartość 120

osoby we wpisie Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po zm. Hiacyncie Sobiczowskim – zapisująca; Katarzyna z Popławskich, żona Walentego Pióry – wierzycielka; Jan Franciszek Jezierski, pisarz grodzki łukowski – od którego sumę odebrano

Urodzona (Nob.) Ewa z Wyczółkowskich, po zmarłym urodzonym (Nob.) Hiacyncie Sobiczowskim pozostała wdowa, zdrowa będąc, zeznała, iż ona urodzonej (Nob.) Katarzynie z Popławskich, urodzonego (Nob.) Walentego Pióry małżonce, i jej następcom sumę stu dwudziestu złotych polskich sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu winna jest i powinna; którą to sumę na wszystkich dobrach swoich dziedzicznych i zastawnych zapisuje i zabezpiecza; a tęż sumę stu dwudziestu złotych polskich wraz z prowizją należną tejże wierzycielce na święto św. Łukasza Ewangelisty przypadające w nadchodzącym, da Bóg, roku 1744 zapłacić i wobec akt niniejszych złożyć się poddaje i zobowiązuje, a to pod zakładem stu dwudziestu złotych polskich i pod sądem urzędu niniejszego. [Suma] podniesiona z rąk wielmożnego (Magn.) Jezierskiego, pisarza grodzkiego łukowskiego.

Zeznająca niepiśmienna (w źródle: „Ignara scire litteras”) – wpis bez podpisu.

uwagi i marginalia Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po Hiacyncie Sobiczowskim, występuje także we wpisie nr 813. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 153. Wpis domyka łańcuch: pieniądze zapłacone przez Jezierskiego za dobra Katarzyny Pióro (nr 942–943) wracają do obiegu jako nowa pożyczka.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta ipso die Festi Sancti Lucae Evangelistae Anno Domini 1743

1744rok kancelaryjny

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

5 VI 1744wpis 1596karta 91rskan 57/092

rodzaj sprawy Cesja sumy (cessio summae) cessio summae

Cesja praw do grzywien przysądzonych dekretem z 1706 r. za krzywdy i „taksę rany”

strona czynna Adam Sobiczowski Nob. · Strona

strona bierna Adam Sobiczowski Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Adam Sobiczowski, syn zm. Jakuba Sobiczowskiego zwanego Maćkowicz – cedent; [Mateusz Sobiczowski] – cesjonariusz (wnuk cedenta wg zapisu); zm. Jakub Sobiczowski i Marianna z Popławskich Sobiczewska, małżonkowie – rodzice cedenta, na rzecz których zapadł dekret; Hiacynt Sobiczewski i Ewa z Wyczółkowskich Sobiczewska, małżonkowie – strona przeciwna w dekrecie

Tenże zeznający temuż [obdarowanemu] — wszelkie i zupełne prawo swoje, to jest do grzywien dekretem urzędu niniejszego, w terminach skargowych czyli na sądach spraw urzędu, w poniedziałek po Niedzieli Wstępnej (Invocavit) Wielkiego Postu Roku Pańskiego 1706, między zmarłymi urodzonymi (Nob.) Jakubem i Marianną z Popławskich, małżonkami Sobiczewskimi, rodzicami jego, zeznającego, a dziadami cesjonariusza, z jednej — a urodzonymi (Nob.) Hiacyntem i Ewą z Wyczółkowskich, małżonkami również Sobiczewskimi, z drugiej strony — przysądzonych, a przez tychże małżonków Sobiczewskich wspomnianym rodzicom jego, zeznającego, tak za dolegliwości, jak i za taksę rany (taxa vulneris) oraz zniewagi [należnych] —

wraz ze wszystkimi tegoż dekretu i procesu warunkami, ceduje; wszelkie [prawo] dając, tudzież [prawo] grzywny te odebrać, z odebranych kwitować, oraz o nie prawnie działać i drogą zwyczajną ich dochodzić.

[Dopisek kancelaryjny:] Nieumiejący pisma („Ignarus litt.”).

uwagi i marginalia **Cesja roszczenia sprzed trzydziestu ośmiu lat** — dekret zapadł w 1706 r., a prawo do zasądzonych grzywien przechodzi w 1744 r. na wnuka pierwotnych wierzycieli. Świadczy to o **wieloletniej trwałości roszczeń** zapisanych w księgach grodzkich i o traktowaniu ich jak zbywalnego składnika majątku. **„Taxa vulneris” (taksa rany)** — ustawowa kwota nawiązki za zranienie szlachcica, obok „molestiae” (dolegliwości procesowych) i „injuriae” (zniewag). Rzadko spotykana w tej księdze nazwa świadczenia. Weryfikacja kalendarzowa: „Feria Secunda post Dominicam Invocavit Quadragesimalem proxima A.D. 1706” — Wielkanoc 1706 przypadła 4 IV, Niedziela Invocavit (I niedziela Wielkiego Postu) 21 II 1706, poniedziałek po niej = **22 II 1706**. Zgodne. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 57-092 („Marianna Popławska Sobiczewska”, „Ewa Wyczółkowska Sobiczewska”, „Jakub Sobiczowski Maćkowicz”, „Adam Sobiczowski Maćkowicz”). Rękopis zapisuje nazwisko raz jako „Sobiczowski”, raz „Sobiczewski” — wariantów nie ujednolicano.

data w brzmieniu kancelarii Feria Sexta in Crastino Festi Sanctissimi Corporis Christi Domini A.o eiusdem 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

9 XI 1744wpis 2019karta 190v–191rskan 57/192

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

Zastaw sześciu zagonów roli (obligatio agri)

strona czynna Ewa Wyczółkowska Nob. · Zbywca

strona bierna Jan Tarkowski Nob. · Nabywca

osoby we wpisie Ewa Wyczółkowska, wdowa po zm. Hiacyncie Sobiczewskim – zastawiająca; Jan Tarkowski oraz jego sukcesorzy – biorący w zastaw; Maciej Sobiczewski zwany Mackowicz i Marcin Sobiczewski zwany Mackowicz – sąsiedzi miedzowi

miejscowości we wpisie Sobicze (wieś dziedziczna); pole przy drodze zagumiennej

Urodzona (Nob.) **Ewa Wyczółkowska**, zmarłego urodzonego (Nob.) **Hiacynta Sobiczewskiego** małżonka pozostała wdowa, zdrowa będąc, **zeznała**, iż ona

urodzonemu (Nob.) **Janowi Tarkowskiemu** oraz jego sukcesorom —

**dobra dziedziczne, to jest sześć zagonów roli, na polu ciągnącym się od drogi zagumiennej ku granicom** *[nazwa nieodczytana]*, **czyli między miedzami urodzonego (Nob.) Macieja Mackowicza z jednej a urodzonego (Nob.) Marcina, także Mackowicza, Sobiczewskich z drugiej strony**,

**we wsi dziedzicznej Sobicze leżące, ugorem stojące** (*vacua*), **ze wszystkim** [co do nich należy] —

**w sumie pięćdziesięciu złotych polskich**, **odtąd aż do roku i terminu święta św. Marcina Biskupa przypadającego w roku 1745** — **zastawia**.

**Wwiązanie od zaraz, prawa powszechnego, a to pod podobnym zakładem pięćdziesięciu złotych polskich**, przed forum urzędu niniejszego. Adnotacja: **pisma nieświadoma** (*ignara litterarum*).

uwagi i marginalia **Zastaw wdowi na jednorocznym terminie.** Ewa z Wyczółkowskich, wdowa po Hiacyncie Sobiczewskim, oddaje w zastaw **sześć zagonów** (*sex sulcos*) roli za **50 złotych polskich** na **rok** — do św. Marcina 1745. Krótki, jednoroczny termin i niewielka suma są typowe dla zastawów drobnoszlacheckich zawieranych na bieżące potrzeby, a nie dla trwałego wyzbycia się gruntu. **Opis gruntu jest wyjątkowo dokładny topograficznie** i pozwala go dziś zlokalizować w obrębie wsi: pole ciągnie się **od drogi zagumiennej** (*a via Zagumienna* — droga biegnąca za gumnami, czyli za stodołami, na tyłach siedlisk) **ku granicom**, a sam zagon leży **między miedzami dwóch sąsiadów**: Macieja i Marcina Mackowiczów Sobiczewskich. Określenie *vacua* oznacza, że rola w chwili zastawu **stała odłogiem, nieobsiana** — przeciwieństwo formuły *semine hyemali inseminatum* (obsiane oziminą), którą kancelaria stosuje, gdy zastaw obejmuje zasiew. **Wyraz nieodczytany.** Nazwa własna po *ad granities* (odczyt zaczyna się od majuskuły, ok. 5–6 liter, kończy na *-ów*) **nie została rozwiązana** — nie uzupełniam jej domysłem. Tagi PTG do skanu 57-192 notują dla tej karty dwie miejscowości: **Sobicze** i **Mikłusy**; Sobicze pojawiają się w tekście wprost, więc nieodczytany wyraz mógłby wskazywać granicę drugiej z nich, ale **dowodu na to nie ma**. **Na marginesie lewym** przy tym wpisie widnieje liczba odczytywana jako **1750** (możliwe też 1730); jest to zapis **innej ręki niż tekst wpisu** i pozostaje nierozwiązany. **Kobieta jako samodzielna strona.** Wdowa działa **bez asystencji** — nie potrzebuje jej, gdyż nie pozostaje pod władzą męża; to regularna praktyka staropolska, odróżniająca wdowę od mężatki (por. nr 2015, gdzie mężatki występują *in assistentia maritorum*). Kancelaria odnotowuje natomiast, że **pisać nie umie** (*ignara litterarum*) — w odróżnieniu od trzech poprzednich wpisów tej samej sesji, podpisanych własnoręcznie. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-192** ✔: „Ewa Wyczółkowska Sobiczewska”, „Hiacynt Sobiczewski”, „Jan Tarkowski”, „Maciej Sobiczewski Mackowicz”, „Marcin Sobiczewski Mackowicz”, „Sobicze”.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2016–2018:] Feria Secunda ante Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to

To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.