Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 › Nazwiska › Ogrodziński

Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744

Ogrodziński

osób 2 · wpisów 5 · lata 1743–1744

Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.

Osób (różnych imion)

Wpisów w księgach

Wystąpień w aktach

Lata

1743–1744

„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.

Osoby

Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.

OgrodzińskiPiotr AntoniGen.3

małżonek Rozalia Grotowska

wpisy 815 816 1788

OgrodzińskiPiotrGen.2

małżonek Rozalia Grotowska

wpisy 1627 1787

Miejscowości i dobra

Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.

Domanicewpisów 1
Domaszewnicawpisów 1
Olszewnicawpisów 1

Wpisy

Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.

1743rok kancelaryjny

31 VII 1743wpis 815karta 127rskan 56/130

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z 12 000 złp (z sumy pierwotnej 18 000 złp) i kasacja kontraktu z 1739 r.

strona czynna Rozalia Grotowska Gen. · podczaszym inflanckim · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Stanisław Rzewuski Magn. · stolnik · Dłużnik

wartość 18000

osoby we wpisie Rozalia Grotowska, wdowa po zm. Michale Grotowskim, podczaszym inflanckim, obecnie żona Piotra Antoniego Ogrodzińskiego, rotmistrza wojsk koronnych (zeznawała w asystencji męża) – kwitująca, także w imieniu dzieci z pierwszego małżeństwa: Józefa, Justyny, Elżbiety i Marianny Grotowskich; Stanisław Rzewuski, stolnik ziemi łukowskiej – kwitowany

miejscowości we wpisie Olszewnica [odczyt nazwy niepewny] – miejsce zawarcia kontraktu 1739

Urodzona (Gen.) Rozalia Grotowska, po zmarłym urodzonym (Gen.) Michale Grotowskim, podczaszym inflanckim, [pozostała wdowa], w powtórne małżeństwo wstąpiwszy z urodzonym (Gen.) Piotrem Antonim, dwojga imion, Ogrodzińskim, rotmistrzem wojsk [Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej], jego małżonka, w asystencji tegoż męża swojego, zdrowa będąc, zeznała, iż ona – imieniem swoim oraz urodzonych (Gen.) Józefa, syna, i Justyny, Elżbiety oraz Marianny, córek Grotowskich, w pierwszym łożu zrodzonych, za których ratyhabicję zaręcza – wielmożnego (Magn.) Stanisława Rzewuskiego, stolnika ziemi łukowskiej, i jego następców z sumy dwunastu tysięcy złotych polskich, z sumy pierwotnej osiemnastu tysięcy złotych polskich, kontraktem pewnym między nimi – jej, imieniem własnym i sierot swoich, z jednej, a tymże wielmożnym (Magn.) kwitowanym, natenczas podczaszym łukowskim, z drugiej strony – w dobrach Olszewnica [odczyt nazwy niepewny] dnia szóstego lipca roku Pańskiego 1739 sporządzonym i spisanym, rękami podpisanym, a wobec akt niniejszych we wtorek w sam dzień święta św. Idziego Opata tegoż roku umocnionym urzędownie, zapisanej i do wypłaty zabezpieczonej, jej z prawa dożywotniego przypadającej, tudzież z prowizji od niej narosłej – wobec rzeczywistej wypłaty rzeczonej sumy dwunastu tysięcy złotych polskich kapitalnej wraz z prowizją, na dzień dzisiejszy przypadającej, przez wspomnianego wielmożnego (Magn.) Stanisława Rzewuskiego, stolnika ziemi łukowskiej, jej uczynionej – kwituje, a kontrakt tenże wraz z jego urzędowym umocnieniem (roboratio) w całości kasuje.

[Podpisy własnoręczne:] Rozalia Ogrodzińska; Piotr Ogrodzinski

uwagi i marginalia Data sesji zweryfikowana: 31 VII 1743 istotnie przypadał w środę (wigilia św. Piotra w Okowach). Data urzędowego umocnienia (roboratio) kontraktu również: 1 IX 1739 (św. Idziego) przypadał we wtorek. Wszystkie osoby zgodne z tagami PTG do skanu 130. Nazwa dóbr, w których spisano kontrakt, odczytana z wahaniem. Wcześniejszy urząd Stanisława Rzewuskiego („pro tunc Pocillator”) rozstrzygnięto na podstawie konsensu królewskiego wpisanego pod nr 817, gdzie nazwany jest podczaszym łukowskim; w 1743 r. jest już stolnikiem łukowskim. To najwyższa suma w tej partii – 12 000 złp kapitału.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta pridie Festi Sancti Petri in Vinculis Anno Domini 1743

31 VII 1743wpis 816karta 127r–127vskan 56/130–131

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis (inscriptio) 12 000 złp z prowizją 10% na rzecz dzieci Grotowskich

strona czynna Józef Ostroróg Magn. · podczaszy czernihowski · Dłużnik

strona bierna Józef Grotowski Gen. · podczaszego inflanckiego · Wierzyciel

wartość 12000

osoby we wpisie Józef hrabia Ostroróg, podczaszy czernihowski – zapisujący; Józef, Justyna, Elżbieta i Marianna Grotowscy, dzieci zm. Michała Grotowskiego, podczaszego inflanckiego, i Rozalii, obecnie Ogrodzińskiej – wierzyciele; Stanisław Rzewuski, stolnik łukowski – od którego sumę odebrano

Wielmożny (Magn.) Józef hrabia Ostroróg, podczaszy ziemi czernihowskiej, zdrowy będąc, zeznał, iż on urodzonym (Gen.) Józefowi, synowi, oraz Justynie, Elżbiecie i Mariannie, córkom Grotowskim – zmarłego urodzonego (Gen.) Michała Grotowskiego, podczaszego inflanckiego, z urodzoną (Gen.) Rozalią, również z Grotowskich, [obecnie] małżonką urodzonego (Gen.) Piotra Antoniego Ogrodzińskiego, rotmistrza wojsk Jego Królewskiej Mości i Rzeczypospolitej, w pierwszym łożu zrodzonym – i ich następcom sumę dwunastu tysięcy złotych polskich, w czerwonych złotych węgierskich licząc każdy po osiemnaście złotych polskich, z rąk wielmożnego (Magn.) Stanisława Rzewuskiego, stolnika ziemi łukowskiej, dnia dzisiejszego podniesioną, sposobem pewnego, prawdziwego, słusznego, płynnego i prostego długu, czyli pieniędzy pożyczonych, winien jest i powinien; którą to sumę na wszystkich i każdych z osobna dobrach swoich zapisuje i lokuje, a tęż sumę dwunastu tysięcy złotych polskich wraz z prowizją po dziesięć od stu – nie bacząc na klęski i nieprzyjacielskie czasy – (z której to prowizji za rok bieżący wypłaconej przez wielmożną (Magn.) Rozalię Ogrodzińską, jako panią prawa dożywotniego, na ręce męża jej się kwituje) – na święto Narodzenia św. Jana Chrzciciela w nadchodzącym, da Bóg, roku 1744 zapłacić i wobec akt grodzkich czernihowskich złożyć albo na dobrach czystych i wolnych ulokować się poddaje i zobowiązuje, a to pod zakładem dwunastu tysięcy złotych polskich i pod sądem urzędu grodzkiego czernihowskiego.

[Podpis własnoręczny:] Josephus Ostrorog

Co do prowizji odebranej, imieniem swoim i małżonki: [podpis własnoręczny:] P. A. Ogrodzinski

uwagi i marginalia Wpis stanowi drugą stronę operacji z pozycji poprzedniej: kapitał wypłacony przez Stanisława Rzewuskiego zostaje tego samego dnia ulokowany u Józefa Ostroroga na 10% rocznie. Klauzula „non obstante calamitate et hostilitate temporum” (bez względu na klęski i czasy nieprzyjacielskie) zabezpiecza wierzycieli na wypadek wojny. Osoby zgodne z tagami PTG do skanu 130.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quarta pridie Festi Sancti Petri in Vinculis Anno Domini 1743

1744rok kancelaryjny

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

13 VI 1744wpis 1627karta 97rskan 57/098

rodzaj sprawy Darowizna dóbr i osób (donatio) donatio perpetua

Darowizna całej schedy ojczystej w dwóch wsiach — z poddanymi (kmieciami), inwentarzem i powinnościami — na rzecz brata rodzonego, miecznika ziemi łukowskiej

strona czynna Marianna Klembowska Gen. · Zbywca

strona bierna Marianna Klembowska Gen. · miecznik · Nabywca

osoby we wpisie Marianna z Klembowskich Dembowska, córka zm. Wojciecha Klembowskiego, żona Macieja Dembowskiego, wobec nieobecności męża działająca w asystencji Piotra Ogrodzińskiego – darczyni; Roch Klembowski, miecznik ziemi łukowskiej, jej brat rodzony – obdarowany

miejscowości we wpisie wsie Turów i Jarki, w województwie lubelskim, a w obecnej ziemi łukowskiej

Urodzona (Gen.) Marianna Klembowska, zmarłego urodzonego (Gen.) Wojciecha Klembowskiego córka, a urodzonego (Gen.) Macieja Dembowskiego małżonka — z powodu nieobecności tegoż męża swego, zajętego sporami i innymi sprawami, w asystencji urodzonego (Gen.) Piotra Ogrodzińskiego, przyjaciela — zdrowa będąc, zeznała, iż ona Wielmożnemu (Magn.) [Gen.] Rochowi Klembowskiemu, **miecznikowi ziemi łukowskiej, bratu swemu rodzonemu**, i wszystkim jego następcom —

dobra swoje dziedziczne ojczyste, jej wobec innych współdziedziców przypadające: w siedliskach, budynkach, budowlach jakichkolwiek, ogrodach, sadach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, gajach, zagajnikach, zaroślach, chrustach, jeziorach, moczarach, rzekach i strumieniach, sadzawkach i stawkach rybnych;

tudzież **z poddanymi i kmieciami** — tak zbiegłymi, z wolnym prawem ich odzyskania, jak i obecnie osiadłymi — z ich żonami, dziećmi, bydłem i trzodą, z całą ich majętnością i sprzętem domowym; niemniej z rolami, polami i łąkami przez nich dzierżonymi i posiadanymi, oraz z całym **posłuszeństwem poddańczym**; a także ze wszystkim innym do tychże dóbr przychodzącym i przynależnym, nic sobie ani następcom swoim nie zostawiając —

w dziedzictwach wsi **Turów i Jarki**, w województwie [lubelskim], a w obecnej ziemi łukowskiej położonych i leżących — ze wszystkim daje i darowuje; na wwiązanie odtąd zezwala i obronę powszechną przyrzeka, a to pod szkodami ziemskimi, z poddaniem się forum urzędu niniejszego.

[Dopisek kancelaryjny:] Zeznająca nieumiejąca pisma; położyła znak krzyża ✝. [Podpis:] Piotr Ogrodzieński, jako asystujący.

uwagi i marginalia **Pierwsza w tej partii darowizna dóbr o charakterze folwarcznym, z poddanymi.** Formularz wylicza nie tylko grunty, ale **kmieci (cmethones) i poddanych (subditi)** — osiadłych i zbiegłych, z zastrzeżeniem wolnego prawa ich odzyskania — wraz z żonami, dziećmi, bydłem, sprzętem domowym i „całym posłuszeństwem poddańczym”. To najpełniejszy w opracowaniu opis substancji majątku szlacheckiego z ludnością poddaną. **Roch Klembowski występuje jako miecznik ziemi łukowskiej (Ensifer Terrae Lucoviensis)** — kolejny po Adamie Łaskim (podwojewodzim) i Józefie Jasińskim (regencie akt) urzędnik uchwycony w tej partii księgi. Cenny szczegół dyplomatyczny: zeznająca, nieumiejąca pisma, **własnoręcznie położyła znak krzyża**, a akt podpisał asystujący jej Piotr Ogrodziński — w tej księdze pierwszy tak wyraźnie odnotowany przypadek signum crucis. Mąż zeznającej był nieobecny („in contentionibus et in aliis omnibus existentis”), dlatego zamiast asystencji małżeńskiej wystąpiła asystencja „przyjaciela”. Osoby oraz wsie Turów i Jarki zgodne z tagami PTG do skanu 57-098 („Marianna Klembowska Dembowska”, „Wojciech Klembowski”, „Maciej Dembowski”, „Roch Klembowski”, „Piotr Ogrodziński”, „Turów”, „Jarki”).

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua Confessoris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

9 VII 1744wpis 1787karta 136v–137rskan 57/138

rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus

urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio contractus)

strona czynna Anna Rozwadowska Magn. · podczaszyna lubelska · Strona

strona bierna Jerzy Szaniawski Magn. · podczaszy lubelski · Strona

osoby we wpisie Anna z Rozwadowskich Szaniawska, podczaszyna lubelska; Jerzy Szaniawski, podczaszy lubelski (mąż); Antoni Szaniawski (asystent); Piotr Ogrodziński; Rozalia z Grotowskich Ogrodzińska (żona)

miejscowości we wpisie Domanice(?)

Wielmożna (Magn.) **Anna Rozwadowska**, wielmożnego (Magn.) **[Jerzego] Szaniawskiego** małżonka — imieniem własnym, z powodu nieobecności [męża] — z jednej strony;

oraz urodzony (Gen.) **Piotr Ogrodziński**, imieniem własnym i urodzonej (Gen.) **Rozalii z Grotowskich, małżonki swojej**, za którą **ręczy**, z drugiej strony —

zdrowi będąc, zeznali, iż oni

**kontrakt pewien**, **z aktu i daty jego w dobrach Doma[nicach]** [odczyt niepewny], **dnia 24 czerwca roku bieżącego 1744, spisany**,

**wadium dziewięciu tysięcy złotych polskich utwierdzony**, **rękami ich własnych, zeznających, oraz tych, za których poręczono, podpisany** —

**we wszystkim urzędowo umacniają**;

i to **pod podobnym wadium dziewięciu tysięcy złotych polskich, [pod jurysdykcją] urzędu niniejszego albo sądu Trybunału Koronnego lubelskiego, a w czasie bezkrólewia — sądu kapturowego ziemi łukowskiej**.

*[Podpisy własnoręczne:] **Piotr Ogrodzinski**, **Anna Szaniawska**, **Antonius Szaniawski, assistens***

uwagi i marginalia **Klauzula jurysdykcyjna wyjątkowa i najbardziej rozbudowana w tym opracowaniu:** obok urzędu grodzkiego łukowskiego i **Trybunału Koronnego w Lublinie** wymienia **sąd kapturowy ziemi łukowskiej na czas bezkrólewia („sub tempus Interregni Terrae Lucoviensis Capturalis”)**. Strony zabezpieczyły więc wykonalność kontraktu również na wypadek śmierci króla i zawieszenia sądów zwyczajnych — cenne świadectwo praktyki prawnej doby saskiej. **Wadium 9000 złp** (kontraktu i umocnienia — identyczne). ✔ **Data kontraktu — 24 VI 1744** (dzień kalendarzowy, bez formuły świątecznej; była to środa); oblata i umocnienie **9 VII 1744**. **Nazwa dóbr, w których spisano kontrakt [odczyt niepewny]** — „in Bonis Doma…”; **tagi PTG do skanu 57-138 wsi nie wymieniają** (poza „Dziewule”, należącymi do innych wpisów). Kontekst wpisu następnego (1788) wskazuje na **Domaszewnicę**, ale **identyfikacji nie przyjęto za pewną**. **Nieobecność męża** (Jerzego Szaniawskiego, podczaszego lubelskiego) zastąpiono **asystencją Antoniego Szaniawskiego**, który podpisał się jako *assistens*. Osoby zgodne z tagami PTG („Anna Rozwadowska”, „Anna Rozwadowska Szaniawska”, „Antoni Szaniawski”, „Piotr Ogrodziński”, „Rozalia Grotowska Ogrodzińska”). ✔

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi S. Kiliani Martyris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

9 VII 1744wpis 1788karta 137rskan 57/138

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

kwitacja wzajemnych pretensji z dzierżawy (quietatio) z kasacją skryptów

strona czynna Piotr Antoni Ogrodziński Gen. · Strona

strona bierna Rozalia Grotowska Gen. · Strona

osoby we wpisie Piotr Antoni Ogrodziński; Rozalia z Grotowskich Ogrodzińska (żona); Jerzy Szaniawski i Anna z Rozwadowskich Szaniawska, podczaszowie lubelscy; Józef Fiedorowicz Starobiński (plenipotent Szaniawskich); Stanisław Szaniawski, wojski lubelski (zm.)

miejscowości we wpisie Domaszewnica

Urodzony (Gen.) **Piotr Antoni, dwojga imion, Ogrodziński**, imieniem własnym oraz urodzonej (Gen.) **Rozalii z Grotowskich, małżonki swojej**, za którą **ręczy**, zdrowy będąc, zeznał, iż on

wielmożnych (Magn.) **Jerzego Szaniawskiego i Annę z Rozwadowskich, małżonków, podczaszych lubelskich**, jako też urodzonego (Gen.) **Józefa Fiedorowicza Starobińskiego, tychże wielmożnych (Magn.) Szaniawskich szczególnego plenipotenta**, oraz ich następców —

**ze wszystkich i poszczególnych pretensji, wynikłych z tytułu posesji dóbr Domaszewnicy — na mocy trzyletniego kontraktu dzierżawnego (contractus arendatorius triennalis), zawartego między tymiż wielmożnymi (Magn.) kwitowanymi z jednej a nim, zeznającym, i małżonką jego z drugiej strony w roku 1741 — a wobec kwitowanych przezeń posiadanych**;

jako też **z wszelkich skryptów, zwłaszcza danych przez zmarłego wielmożnego (Magn.) Stanisława Szaniawskiego, wojskiego lubelskiego, a na rzecz jego, zeznającego, służących, do dnia dzisiejszego powstałych** —

**z powodu uczynionego mu zadośćuczynienia — kwituje**;

a **wszelkie skrypty, na rzecz jego służące, przez wspomnianego zmarłego wielmożnego (Magn.) Szaniawskiego, wojskiego lubelskiego, dane — kasuje**.

*[Podpis własnoręczny:] **Piotr Ogrodzinski***

uwagi i marginalia **Wpis ujawnia treść kontraktu umocnionego wpisem 1787:** chodzi o rozliczenie **trzyletniej dzierżawy (arendy) dóbr Domaszewnica**, zawartej w 1741 r.; nowy kontrakt z 24 VI 1744 zastępuje wygasły. Wieś **Domaszewnica** znana z wpisu 1735 (zastaw poddanych przez Franciszka Nowosielskiego) — potwierdza, że dobra te były przedmiotem intensywnego obrotu. **Urzędy Szaniawskich rozróżnione:** Jerzy Szaniawski — **podczaszy lubelski (Pincerna Lublinensis)**; zmarły Stanisław Szaniawski — **wojski lubelski (Tribunus Lublinensis)** (por. wpis 1761, gdzie występuje ten sam urząd). **Sigli i urzędów nie ujednolicano.** **Określenie „binominis” (dwojga imion)** przy Piotrze Antonim Ogrodzińskim — rzadka formuła kancelaryjna. Tag PTG podaje trzy imiona („Piotr Antoni Dionizy Ogrodziński”); **rękopis w tym miejscu wymienia dwa** — rozbieżność odnotowana. Plenipotent **Józef Fiedorowicz Starobiński** zgodny z tagiem PTG (tam z pytajnikiem: „Józef Fiedorowicz Starobiński?”); tagi podają też warianty „Józef Fedorowicz”, „Józef Fiedorowcz” — **przyjęto formę rękopisu**. **Wysokości czynszu dzierżawnego ani rozliczonych kwot źródło nie podaje** — **nie uzupełniano domysłem**.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi S. Kiliani Martyris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.