Poliński

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwitowanie ze spraw o zajęcie schedy, o ruchomości i zniszczenie budynków oraz z sum i kar zasądzonych dekretem kondescensyjnym; kasacja protestacji, relacji i całego procesu

strona czynna Michał Zaleski Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Jan Poliński Nob. · Wierzyciel (kwitujący)

osoby we wpisie Michał Zaleski i Rozalia Jastrzębska, małżonkowie, oraz Marianna Jastrzębska, panna niezamężna (w asystencji ojczyma Piotra Jastrzębskiego zwanego Grzebień i matki Katarzyny, małżonków Jastrzębskich Grzebieniów), siostry rodzone, córki zm. Marcina Jastrzębskiego zwanego Mikłas – kwitujący; Jan Poliński, plenipotent Walentego i Katarzyny Roguskich, brata i siostry rodzonych – kwitujący w ich imieniu; Maciej Krasuski i Kazimierz Krasuski, syn, z sukcesorami, Władysław i Paweł Krasuscy zwani Lasotowie, tudzież Piotr i Katarzyna, małżonkowie Jastrzębscy zwani Grzebienie, z sukcesorami – kwitowani

miejscowości we wpisie scheda zwana Bliźnińszczyzna [odczyt niepewny]; scheda zwana Ługowizna

uwagi i marginalia Pod wpisem własnoręczny podpis: „Joannes Poliński, plenipotent”; pozostali zeznający nie umieją pisać („ceteri autem ignari litterarum”). Nazwy schedy odczytane niepewnie. Osoby zgodne z tagami do skanu 073.

data w brzmieniu kancelarii [pod datą: Feria Quinta post Diem Misericordiae proxima A.D. 1743]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit ze sprawy o zajęcie drogi publicznej oraz z manifestacji, relacji, kondescensji, dekretu i kar

strona czynna Jan Poliński Gen. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Antoni Krasuski Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Jan Poliński – kwitujący (podpis własnoręczny: Joannes Josephus Petrus Poliński); Antoni Krasuski zwany Lasota – kwitowany

uwagi i marginalia **Sprawa o drogę publiczną** („ratione viae publicae exdivisionis”) — rzadki w tej księdze przedmiot sporu, dotyczący nie własności gruntu, lecz **zawłaszczenia lub przedzielenia drogi publicznej**; sprawa przeszła pełną drogę procesową (manifestacja, relacja woźnego, kondescensja na gruncie, dekret z karami), zanim skończyła się ugodą. Urząd zeznającego zapisany skrótem („V…”) i **nieczytelny** — nie uzupełniano go domysłem. Podpis własnoręczny ujawnia trzy imiona: **Jan Józef Piotr Poliński**, podczas gdy tag PTG do skanu 57-099 podaje tylko „Jan Poliński”. Osoby zgodne z tagami PTG („Jan Poliński”, „Antoni Krasuski Lasota”).

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho ipso die Festi S. Antonii de Padua Confessoris A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zapis sumy i oprawa posagu (inscriptio, dotalitium) inscriptio simplicis debiti; dotalitium et reformatio

Zapis długu dwustu złotych na rzecz szpitala bernardynów łukowskich, z prowizją 7 od sta (inscriptio summae ad pias causas)

strona czynna Jan Józef Poliński Gen. · Dłużnik

osoby we wpisie Jan Józef Pełka Poliński – zapisujący; szpital (xenodochium) konwentu łukowskiego Wielebnych Ojców Bernardynów – na jego rzecz zapis; Franciszek Łaski, subdelegowany do tego aktu – przed nim czynność

miejscowości we wpisie Łuków (konwent i szpital bernardynów)

uwagi i marginalia **Drugi w tej partii wpis na rzecz bernardynów łukowskich** — po nr 2035, gdzie Antoni Popławski darował konwentowi sumę 475 złp na sufragia za duszę. Tutaj adresatem jest jednak nie sam konwent, lecz jego **szpital** (*xenodochium*) — czyli prowadzony przy klasztorze **przytułek dla ubogich i chorych**. Zapis 200 złp **z prowizją siedem od sta** oznacza, że kapitał miał zostać u dłużnika, a szpital otrzymywać **14 złp rocznie** — to typowa forma **wieczystego uposażenia instytucji dobroczynnej**: fundusz nie leży w skarbcu, lecz pracuje na hipotece szlacheckiej. **Stopa procentowa zgodna z normą.** Siedem od sta to stawka, którą kancelaria łukowska stosuje w tym roczniku najczęściej (obok dziesięciu od sta) i która odpowiada dopuszczalnemu w Rzeczypospolitej *census reservativus*. **Czynność przed subdelegatem.** Akt przyjął **urodzony (Gen.) Franciszek Łaski, *ad hunc actum subdelegatus*** — a więc urzędnik wyznaczony do tej jednej czynności. Adnotacja o subdelegacji jest istotna ustrojowo: pokazuje, że **kompetencja do przyjęcia zeznania mogła być delegowana jednorazowo**, i że kancelaria to odnotowywała. **Termin „trzeci”.** Formuła *pro Termino Tertio* wskazuje, że jest to **kolejna prolongata** — dług istniał wcześniej i był już dwukrotnie odraczany. Rękopis nie podaje pierwotnej daty i **niczego tu nie domniemywam**. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-198** ✔: „Jan Józef Pełka Poliński”, „Franciszek Łaski”.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2043–2053:] Feria Tertia post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z akcji urzędowej o trzysta złotych, złożony przez urzędnika ziemskiego (quietatio)

strona czynna Antoni Kazimierz Jastrzębski Magn. · skarbnik podlaski · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Jan Józef Poliński Gen. · Dłużnik

osoby we wpisie Antoni Kazimierz Jastrzębski, skarbnik podlaski, dawniej regent, zastępca (surogat) starosty grodowego łukowskiego – kwitujący; Jan Józef Pełka Poliński, dawniej jego susceptant akt, oraz jego sukcesorzy – kwitowany

uwagi i marginalia **Rozliczenie między zwierzchnikiem a jego urzędnikiem kancelaryjnym.** Kwitowany, **Jan Józef Pełka Poliński**, jest opisany jako *antehac Actorum suorum Susceptans* — **dawniejszy susceptant akt** kwitującego, czyli urzędnik przyjmujący zeznania i wpisy do ksiąg. Wpis dokumentuje więc **rozliczenie finansowe wewnątrz aparatu urzędu grodzkiego** — na sumę **trzystu złotych polskich**. Zestawienie z wpisem bezpośrednio poprzedzającym (nr 2054, gdzie ten sam Pełka Poliński zapisuje 200 złp szpitalowi bernardynów) pokazuje, że **obie czynności należały do jednego porządkowania jego spraw majątkowych** tego dnia. **Powiązanie z nr 2049 — i wynikająca stąd trudność.** Ten sam **Antoni Kazimierz Jastrzębski** pojawia się dwa wpisy wcześniej (nr 2049) jako ojciec **Józefa Szczygielskiego**, przy czym tam jego nazwisko jest **zalane atramentem**, a tytuł odczytałem jako *Tribunus Podlachiae* (wojski podlaski). Obecność tej samej osoby na tej samej karcie **uprawdopodabnia odczyt tagów PTG** („Antoni Kazimierz Jastrzębski”) dla nr 2049 — ale **nie usuwa sprzeczności**: syn nosiłby wtedy inne nazwisko niż ojciec. **Sprzeczności nie wygładzam** i odsyłam do uwag przy nr 2049. **Tytulatura rozstrzygnięta podpisem własnoręcznym.** Pierwszy wiersz wpisu jest gęsto skrócony, ale **na skanie 57-199, pod zakończeniem tego samego wpisu, zeznający podpisał się pełnym tytułem**: *Antonius Casimirus Jastrzębski, **Thesaurarius Podlachiae**, … **Capitanei Castrensis Lucoviensis***. Jest więc **skarbnikiem podlaskim** oraz **zastępcą (surogatem) starosty grodowego łukowskiego** — a zatem człowiekiem **stojącym na czele tego właśnie urzędu**, którego księgę czytamy. Wyjaśnia to i formułę *antehac Regens* (dawniej regent — awansował w obrębie kancelarii), i to, że kwituje **własnego dawnego susceptanta**. **Konsekwencja dla nr 2049.** Ojciec Józefa Szczygielskiego nosi tam tytuł kończący się na *-buni*, czyli **Tribunus (wojski) Podlachiae** — **inny urząd niż skarbnik**. W połączeniu z odmiennym nazwiskiem syna nasuwa to podejrzenie, że **tagi PTG połączyły dwie różne osoby**; rozwinięcie tej hipotezy zapisałem w uwagach do nr 2049. **Nie rozstrzygam jej.** **Siglum M. (Magnificus)** przy Jastrzębskim odróżnia go od G. (Generosus) przy Polińskim — hierarchia zapisana w źródle. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-198** ✔: „Antoni Kazimierz Jastrzębski”, „Jan Józef Pełka Poliński”.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2043–2054:] Feria Tertia post Festum S. Martini Pontificis proxima A.D. 1744to