Strona główna › Księgi grodzkie / Stare źródła › Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744 › Nazwiska › Morsztyn

Księgi grodzkie łukowskie 1743–1744

Morsztyn

osób 1 · wpisów 3 · lata 1744

Drogi czytelniku, pamiętaj, że to opracowanie AI, może zawierać błędy, traktuj poglądowo i weryfikuj we własnym zakresie.

Osób (różnych imion)

Wpisów w księgach

Wystąpień w aktach

Lata

1744

„Osób (różnych imion)” znaczy: różnych połączeń imienia z przydomkiem, a nie osób dowiedzionych. Dwaj imiennicy z jednej rodziny zlewają się w tej rachubie w jedną pozycję i akta nie dają czym ich rozdzielić. Wpis wymieniający kilka rodzin stoi przy każdej z nich — bo księga wymienia je razem, a rozdzielać ich nie wolno.

Osoby

Postacie tego nazwiska w aktach, z liczbą wpisów i z pokrewieństwami, które księga odnotowuje wprost.

MorsztynIzabelaIllustr.3

małżonek Kazimierz Czartoryski

wpisy 1683 1684 1702

Miejscowości i dobra

Miejscowości, przy których akta wymieniają to nazwisko — z liczbą wpisów.

Radomwpisów 2

Wpisy

Wszystkie wpisy, w których akta wymieniają to nazwisko. Przy każdym: data kancelaryjna w przekładzie, karta księgi, rodzaj czynności, zarys sprawy oraz osoby i miejscowości wymienione we wpisie.

1744rok kancelaryjny

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

25 VI 1744wpis 1683karta 111r–111vskan 57/112–113

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit trzech chorągwi pancernych z sum przysądzonych dekretem Trybunału Skarbowego Koronnego w Radomiu (16 V 1744), wraz z karą 14 grzywien; kasacja rygoru dekretu

strona czynna Andrzej Olszewski Magn. · stolnik czernihowski · Strona

strona bierna Andrzej Terlecki Magn. · cześnik bełski · Strona

wartość 22

osoby we wpisie Andrzej Olszewski, stolnik czernihowski, towarzysz chorągwi pancernej JO Księcia Czartoryskiego, łowczego koronnego; Andrzej Terlecki, cześnik bełski, towarzysz chorągwi pancernej JO Księcia Lubomirskiego, stolnika koronnego; Antoni Szpakowski, cześnik drohicki, towarzysz chorągwi pancernej JW. Wielopolskiego, cześnika wielkiego koronnego — deputaci i pełnomocnicy

Nagłówek sesji: czwartek nazajutrz po święcie Narodzenia św. Jana Chrzciciela, Roku Pańskiego 1744.

Wielmożni (Magn.) **Andrzej Olszewski, stolnik czernihowski, [towarzysz] chorągwi pancernej Jaśnie Oświeconego Księcia Czartoryskiego, łowczego koronnego**; tudzież **Andrzej Terlecki, cześnik bełski, [towarzysz] chorągwi pancernej Jaśnie Oświeconego Księcia Lubomirskiego, stolnika koronnego**; oraz **Antoni Szpakowski, cześnik drohicki, [towarzysz] chorągwi pancernej Jaśnie Wielmożnego (Illustr.) Wielopolskiego, cześnika wielkiego koronnego** — **towarzysze (commilitones), deputaci i pełnomocnicy** własnym imieniem i imieniem wspomnianych chorągwi, za które ręczą — zdrowi będąc, zeznali, iż oni

**Jaśnie Oświeconą Izabelę z Morsztynów, po zmarłym Jaśnie Oświeconym Kazimierzu, księciu na Klewaniu i Żukowie Czartoryskim, kasztelanie wileńskim, pozostałą małżonkę [wdowę], a po tymże Jaśnie Oświeconym mężu swoim aktualną panią i posesorkę traktu dóbr siedleckich** — i jej następców —

z sum niżej opisanych, a mianowicie: Wielmożnemu (Magn.) **Ostrorogowi** — pierwszej: **tysiąc sto siedem złotych, pięć groszy i sześć denarów polskich**; drugiej: **trzydzieści sześć złotych i dziesięć groszy polskich**; Wielmożnemu (Magn.) zaś **Terleckiemu** — **czterysta dziesięć złotych i dwa grosze polskie** rachowanych; niemniej Wielmożnemu (Magn.) **Szpakowskiemu** — **tysiąc złotych polskich**;

[sum] im, zeznającym, **dekretem Sądu Trybunału Skarbowego Koronnego Radomskiego, w sobotę po Niedzieli Rogationum roku bieżącego 1744**, między Jaśnie Oświeconą kwitowaną z jednej, a nimi, występującymi, chorągwiami ich i innymi z drugiej strony, wydanym; a **do akt urzędu niniejszego w poniedziałek przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela tegoż roku przez oblatę wniesionym** — przysądzonych;

a przez Jaśnie Oświeconą kwitowaną na dzień aktu dzisiejszego do zapłacenia nakazanych, i według osnowy tegoż dekretu — każdej chorągwi, wraz z **karą [„poena luita”] czternastu grzywien polskich** — wyliczonych, a przez nich, zeznających, z rąk tejże Jaśnie Oświeconej kwitowanej rzeczywiście odebranych —

kwitują; a rygor tegoż dekretu, co do odebranych sum i kar, [kasują].

[Podpisy własnoręczne:] Andrzey Olszewski m.p.; Andrzey Terlecki m.p.; Antoni Szpakowski

uwagi i marginalia **Wpis wojskowy o najwyższej randze w całym opracowaniu.** Występują trzej **towarzysze chorągwi pancernych** trzech magnackich rot: **księcia Czartoryskiego (łowczego koronnego), księcia Lubomirskiego (stolnika koronnego) i Wielopolskiego (cześnika wielkiego koronnego)**, działający jako **deputaci i pełnomocnicy** — zapewne całych chorągwi, w sprawie hiberny, leż zimowych albo zaległego żołdu. To czwarta i najobszerniejsza wzmianka o wojsku komputowym w tej partii księgi (por. wpisy 1591, 1618, 1645). Każdy z nich nosi nadto urząd tytularny: **stolnik czernihowski, cześnik bełski, cześnik drohicki**. Weryfikacja kalendarzowa: **25 VI 1744 (nazajutrz po św. Janie Chrzcicielu) przypadał w czwartek** — formuła „Feria Quinta in Crastino” zgadza się dokładnie. **Wpis o randze ponadregionalnej.** Dotyczy roszczeń trzech chorągwi pancernych wobec **Jaśnie Oświeconej Izabeli z Morsztynów Czartoryskiej**, wdowy po **Kazimierzu księciu Czartoryskim na Klewaniu i Żukowie, kasztelanie wileńskim** (zm. 1741), i aktualnej posesorki **traktu dóbr siedleckich**. Podstawą jest **dekret Sądu Trybunału Skarbowego Koronnego w Radomiu** — instancji rozstrzygającej sprawy żołdu i hiberny — z **16 V 1744**, wniesiony do grodu łukowskiego przez oblatę **22 VI 1744** i wykonany **25 VI 1744**. **Rachunek sum:** Ostroróg 1107 zł 5 gr 6 den. + 36 zł 10 gr; Terlecki 410 zł 2 gr; Szpakowski 1000 zł. Razem **2553 zł 17 gr 6 den.**, nie licząc kary 14 grzywien polskich (= 22 zł 12 gr) przypadającej każdej chorągwi. Weryfikacja kalendarzowa: dekret „Sabbatho post Dominicam Rogationum pro Anno praesenti 1744” = **16 V 1744** (Rogate 10 V 1744); oblata „Feria Secunda ante Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae” = **22 VI 1744** — ta sama data, którą nosi nagłówek sesji z wpisu 1664. Obie zgodne. Jest to **jedyny w opracowaniu wpis dotyczący rozliczeń wojska komputowego z dobrami magnackimi**, a zarazem jedyny powołujący Trybunał Skarbowy Koronny. Osoby zgodne z tagami PTG do skanów 57-112 i 57-113 („Andrzej Olszewski”, „Andrzej Terlecki”, „Antoni Szpakowski”, „Izabela Morsztyn Czartoryska”, „Kazimierz Czartoryski”, „Józef Ostroróg”).

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae A.D. 1744to

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

25 VI 1744wpis 1684karta 112rskan 57/113

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit z sumy 87 złp 6 gr przysądzonej dekretem Trybunału Skarbowego Koronnego w Radomiu, wraz z karą 14 grzywien; kasacja rygoru dekretu

strona czynna Andrzej Olszewski Magn. · stolnik czernihowski · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Józef Ostroróg Magn. · cześnik czerski · Dłużnik

wartość 87

osoby we wpisie Andrzej Olszewski, stolnik czernihowski – kwitujący (podpis własnoręczny); Józef hrabia Ostroróg, cześnik czerski [odczyt urzędu niepewny] – kwitowany; Izabela z Morsztynów Czartoryska, kasztelanowa wileńska – strona dekretu

miejscowości we wpisie Radom

Wielmożny (Magn.) Andrzej Olszewski, stolnik czernihowski, zdrowy będąc, zeznał, iż on Wielmożnego (Magn.) **Józefa hrabiego Ostroroga, cześnika czerskiego** [odczyt urzędu niepewny], i jego następców —

z sumy **osiemdziesięciu siedmiu złotych i sześciu groszy polskich**, dekretem Sądu Trybunału Skarbowego Koronnego Radomskiego, **w sobotę po Niedzieli Rogationum roku bieżącego 1744**, między Jaśnie Oświeconą Księżną Czartoryską, kasztelanową wileńską, z jednej, a nim, występującym, chorągwią jego i innymi chorągwiami oraz Wielmożnym (Magn.) kwitowanym i innymi z drugiej strony, wydanym; a do akt urzędu niniejszego, w poniedziałek przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela tegoż roku, przez oblatę wniesionym — przysądzonej;

a na dzień dzisiejszy, przed aktami niniejszymi, przez Wielmożnego (Magn.) kwitowanego jemu, występującemu, wraz z **karą [„poena luita”] czternastu grzywien polskich**, tymże dekretem nakazanych, według osnowy tegoż dekretu rzeczywiście i skutecznie wypłaconej —

kwituje; a dekret, co do odebranej sumy, wraz z jego rygorem, kasuje.

[Podpis własnoręczny:] Andrzey Olszewski m.p.

uwagi i marginalia Wpis stanowi rozliczenie wewnątrz grupy wierzycieli z wpisu 1683: **Olszewski kwituje Ostroroga** z części sumy przysądzonej tym samym dekretem Trybunału Skarbowego Koronnego — najwyraźniej Ostroróg odebrał całość i rozdzielał ją między pozostałych. Kara „poena luita” czternastu grzywien polskich = **22 złp 12 gr** — ta sama, którą wymienia wpis 1683. Urząd Józefa Ostroroga („Pocillator Czern[ensis]”) odczytany niepewnie — może oznaczać cześnika czerskiego albo czernihowskiego.

data w brzmieniu kancelarii Feria Quinta in Crastino Festi Nativitatis S. Joannis Baptistae A.D. 1744to [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

27 VI 1744wpis 1702karta 115v–116rskan 57/117

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit chorągwi pancernej ks. Czartoryskiego z dwóch sum po 24 zł 6 gr 12 den. z tenut Wiśniew i Domanice, przysądzonych dekretem Trybunału Skarbowego Koronnego w Radomiu, wraz z karą 14 grzywien; kasacja manifestacji i publikacji kary banicji

strona czynna Andrzej Olszewski Magn. · stolnik czernihowski · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Dymitr Jabłonowski Illustr. · starostowie · Dłużnik

wartość 24

osoby we wpisie Andrzej Olszewski, stolnik czernihowski, towarzysz oraz deputat i pełnomocnik chorągwi pancernej ks. Czartoryskiego, łowczego koronnego – kwitujący (podpis własnoręczny), działający imieniem całej chorągwi; Dymitr i Katarzyna Jabłonowscy, książęta Świętego Cesarstwa Rzymskiego, starostowie [odczyt niepewny], posesorowie tenut Wiśniew i Domanice – kwitowani; Izabela z Morsztynów Czartoryska, kasztelanowa wileńska – strona dekretu

miejscowości we wpisie tenuty Wiśniew i Domanice; Radom

Nagłówek sesji: sobota po święcie Narodzenia św. Jana Chrzciciela, Roku Pańskiego 1744.

Wielmożny (Magn.) **Andrzej Olszewski, stolnik czernihowski, towarzysz chorągwi pancernej Jaśnie Oświeconego Księcia Czartoryskiego, łowczego koronnego, deputat i pełnomocnik**, imieniem własnym oraz całej tejże chorągwi, za którą ręczy, zdrowy będąc, zeznał, iż on

Jaśnie Oświeconych **Dymitra i Katarzynę […] Jabłonowskich, małżonków, książąt Świętego Cesarstwa Rzymskiego, starostów […] [odczyt niepewny]**, i ich następców —

z sum niżej opisanych, a mianowicie: **pierwszej — dwadzieścia cztery złote, sześć groszy i dwanaście denarów polskich, z tenuty [starostwa] […] pochodzącej; drugiej — podobnie dwadzieścia cztery złote polskie, sześć groszy i dwanaście denarów, z tenuty Domanice pochodzącej**;

[sum] dekretem Sądu Trybunału Skarbowego Koronnego Radomskiego, **w sobotę po Niedzieli Rogationum roku bieżącego 1744**, między Jaśnie Oświeconą Księżną Czartoryską, kasztelanową wileńską, z jednej, a nim, zeznającym, i innymi z drugiej strony wydanym, a do akt urzędu niniejszego, w poniedziałek przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela tegoż roku, przez oblatę wniesionym — **wraz z karą [„poena luita”] czternastu grzywien polskich** przysądzonych; a przez posesorów wspomnianych tenut **Wiśniew i Domanice** jemu, występującemu, i chorągwi jego do zapłacenia nakazanych;

z uwagi na rzeczywistą wypłatę powyższych sum oraz kary czternastu grzywien polskich, dokonaną przez ręce Jaśnie Oświeconego […], tudzież na zadośćuczynienie za powyższą publikację — kwituje;

a rzeczony dekret, co do sum wypłaconych i kary, tudzież wyżej opisaną **manifestację wraz z następującą po niej publikacją** — kasuje;

niemniej [kwituje] z manifestacji, złożonej przed aktami niniejszymi **w [czwartek] w samo święto Narodzenia św. Jana Chrzciciela, niedawno minione**, z powodu niezapłacenia powyższych sum w terminie wyznaczonym, przez niego, zeznającego, przeciw Jaśnie Oświeconym [książętom] uczynionej — **wraz z publikacją kary banicji**, po niej następującą.

[Podpis własnoręczny:] Andrzey Olszewski m.p.

uwagi i marginalia **Wpis dopełniający sprawę z wpisów 1683–1684** i ujawniający jej dramatyczny przebieg: gdy sumy przysądzone dekretem Trybunału Skarbowego Koronnego nie zostały zapłacone w terminie, deputat chorągwi złożył **manifestację i doprowadził do publikacji kary banicji (poena bannitionis)** przeciwko książętom — a dopiero po zapłacie kasuje zarówno manifestację, jak i publikację banicji. **Jest to jedyna w całym opracowaniu wzmianka o karze banicji.** **Rachunek:** dwie sumy po 24 zł 6 gr 12 den. = **48 zł 13 gr 6 den.**, nadto kara 14 grzywien polskich (= 22 zł 12 gr). **Weryfikacja kalendarzowa:** nagłówek sesji — **27 VI 1744 był sobotą** (zgodne); dekret radomski = **16 V 1744**; oblata = **22 VI 1744** (obie daty jak we wpisach 1683–1684). Natomiast manifestacja określona jako „Feria Quinta in ipso Festo Nativitatis S. Joannis Baptistae proxima praeterita” jest **wewnętrznie niespójna**: samo święto (24 VI 1744) przypadało w środę, a czwartek to dzień następny (25 VI 1744); **rozbieżność odnotowuję, dnia nie rozstrzygam**. **Identyfikacja kwitowanych — częściowo niepewna.** Rękopis podaje ich jako „Illustrissimos Demetrium et Catharinam … Conjuges, S.R. Imperii Principes **Jabłonowskie**”, z dalszymi określeniami starostw odczytanymi niepewnie; nazwisko panieńskie księżnej („de B…kowna”) nieczytelne. **Tagi PTG do skanu 57-117 wymieniają jedynie „? Czartoryski”** — książąt Jabłonowskich nie zawierają, co odnotowuję. Nazwy tenut: **Domanice** (odczyt pewny) i **Wiśniew** [odczyt niepewny — wyraz w rękopisie przekreślony i poprawiony]; obie leżą w sąsiedztwie Siedlec.

data w brzmieniu kancelarii Sabbatho post Festum Nativitatis S. Joannis Baptistae proximo A.D. 1744to

To nazwisko w pełnym opracowaniu ksiąg grodzkich — razem z wyszukiwarką po wszystkich wpisach, kartami rodzinnymi z drzewami, prozopografią i studium źródła.