Jaswowicz

rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri

Skwitowanie z protestacji o konia po ugodzie polubownej; kasacja protestacji

strona czynna Abram Jaswowicz Infid. · arendarz · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Józef Izdebski Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Abram Jaswowicz, Żyd, arendarz karczmy w dobrach Popławy – kwitujący; Józef i Adam Izdebscy, Stanisław i Piotr Domańscy, Antoni Łaski [odczyt niepewny] oraz Antoni […]nowski – kwitowani

miejscowości we wpisie dobra Popławy (karczma)

uwagi i marginalia Jedyny w tej partii wpis z siglum „Infidelis” (niewierny – Żyd): Abram Jaswowicz, arendarz karczmy w dobrach Popławy, występuje jako pełnoprawna strona kwitująca sześciu szlachciców w sprawie o konia. Tag PTG do skanu 57-027 zapisuje go jako „Abram Jaswowicz Tabernd?” – z własnym znakiem zapytania indeksującego, potwierdzającym trudność odczytu; jeden z pozwanych figuruje w tagach jako „Antoni ...kowski?”, więc również dla indeksującego PTG nazwisko było nieczytelne – nie uzupełniano go domysłem. Nazwisko „Łaski” odczytane niepewnie.

data w brzmieniu kancelarii Feria Secunda post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima 1744 [(pod tą samą datą)]

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Kwit Żyda z zasądzonej sumy i kary (quietatio)

strona czynna Abram Jaswowicz Infid. · Wierzyciel (kwitujący)

strona bierna Franciszek Szaniawski Nob. · Dłużnik

osoby we wpisie Abram Jaswowicz, niewierny (Infid.) – kwitujący; Franciszek Szaniawski oraz jego sukcesorzy – kwitowany

uwagi i marginalia **Żyd jako powód wygrywający przed sądem grodzkim.** Zeznający nosi siglum **Infidelis** — „niewierny”, kancelaryjne określenie Żydów, stosowane obok *Nobilis*, *Generosus*, *Laboriosus* itd. **Abram Jaswowicz uzyskał dekret zasądzający mu 50 złotych oraz karę trzech grzywien** od szlachcica Franciszka Szaniawskiego, a teraz — po zapłacie — kwituje. Wpis dokumentuje więc **skuteczne dochodzenie roszczeń przez Żyda przeciwko szlachcicowi w sądzie grodzkim**, i to zakończone wyrokiem korzystnym dla powoda.\n\n**Trzeci wyrok tej samej kadencji.** Dekret zapadł *Feria Secunda post Dominicam Reminiscere Quadragesimalem proxima A.D. 1744* — **poniedziałek 2 III 1744** ✔ (Reminiscere = 1 III). Tego samego dnia sądy skargowe rozstrzygnęły sprawę **pisarza miejskiego Szulca przeciw podpułkownikowi Dąbrowskiemu** (nr 2068), a tydzień wcześniej, **24 II**, sprawę Krasuskiego przeciw Jastrzębskiemu (nr 2077). Trzy wyroki z jednej kadencji, umarzane teraz w listopadzie, dają **przekrój przez skład socjalny stron przed sądem grodzkim**: mieszczanin, szlachcic zagrodowy i Żyd — wszyscy przeciwko osobom stanu szlacheckiego, wszyscy z powodzeniem.\n\n**Siglum Infid.** — w tym opracowaniu stosowane konsekwentnie i **nienormalizowane**: oddaję je tak, jak zapisała kancelaria, wraz z jego dosłownym znaczeniem, bez łagodzenia i bez komentarza oceniającego.\n\n**Zgodność z tagami PTG do skanu 57-203** ✔: „Abram Jaswowicz”, „Franciszek Szaniawski”.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2073–2077:] Feria Quinta in Crastino Festi S. Catharinae Virginis et Martyris A.D. 1744

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kwit i kasacja zapisu (quietatio, cassatio) quietatio; cassatio inscriptionis

Wzajemny kwit szlachcica i małżeństwa żydowskiego (quietatio mutua)

strona czynna Paweł Karwowski Nob. · Strona

strona bierna Abram Jaswowicz Infid. · Strona

osoby we wpisie Paweł Karwowski – strona pierwsza; Abram Jaswowicz i Gałda, małżonkowie, niewierni (Infid.) – strona druga

uwagi i marginalia **Wzajemny kwit między szlachcicem a małżeństwem żydowskim.** Obie strony wnosiły akcje **przeciwko sobie nawzajem**, a dekret zasądził **grzywny, karę i siedzenie wieżowe** — kara pozbawienia wolności obciążała więc także stronę żydowską. Wpis pokazuje **procesową równorzędność stron**: Żydzi występują tu nie jako przedmiot postępowania, lecz jako **powodowie i pozwani zarazem**, zdolni zawrzeć ugodę na tych samych warunkach co szlachcic.\n\n**Żydówka jako strona z imienia.** Kancelaria wymienia **Gałdę** obok męża Abrama jako **współzeznającą** (*Coniuges*) — nie jako dodatek, lecz jako osobę z własnym imieniem i własnym udziałem w sprawie. W całym opracowaniu jest to **jedyny przypadek**, gdy kobieta żydowska występuje w akcie z imienia.\n\n**Obdukcje ran po obu stronach** (*Obductionibus Vulnerum*, w liczbie mnogiej) — sprawa dotyczyła więc **wzajemnego pobicia**, nie napaści jednostronnej.\n\n**Czwarta sprawa z tej samej kadencji.** Dekret zapadł **2 III 1744** (poniedziałek po Reminiscere) — tego samego dnia co wyrok w sprawie **Abrama Jaswowicza przeciw Franciszkowi Szaniawskiemu** (nr 2078) i w sprawie **pisarza miejskiego Szulca przeciw podpułkownikowi Dąbrowskiemu** (nr 2068); tydzień wcześniej, **24 II**, zapadł wyrok w sprawie Krasuskiego przeciw Jastrzębskiemu (nr 2077). Cztery wyroki z jednej kadencji sądów skargowych, umarzane teraz w listopadzie, dają rzadko spotykany **przekrój przez jedną sesję sądową**.\n\n**Siglum Infid.** oddaję dosłownie, bez normalizacji i bez komentarza oceniającego.\n\n**Zgodność z tagami PTG do skanu 57-204** ✔: „Paweł Karwowski”, „Abram Jaswowicz”, „Gałda Jaswowicz”.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 2073–2078:] Feria Quinta in Crastino Festi S. Catharinae Virginis et Martyris A.D. 1744