Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 77/1129P nr 2

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

77/1129P nr 2

Początek sprawy przeciw Popławskiej[?] z udziałem Jackowskiej, toczącej się przed urzędem grodzkim łukowskim: przytoczony pozew starosty łukowskiego Stanisława Domaszewskiego do Anny Jackowskiej i Jadwigi Bobrowskiej, żony Macieja Bobrowskiego, w sprawie dóbr wsi Popław[?]. Tekst urywa się na dacie terminu. Sprawa z urzędu (instygator) na donos Elżbiety Popławskiej, żony Seweryna Popławskiego, przeciw matce i synowi (imiona nieodczytane; pozwana zwana Urodzoną Jachowską[?], wspomniana też Urodzona Dobrowska[?]) o zelżenie powódki na grobli wsi Popławy w drodze do kościoła w Trzebieszowie[?], napaść na jej dwór z czeladzią i żniwiarzami oraz napuszczenie poddanych Dobrowskich z Popław, wśród nich Jana Białego alias Karczmarskiego, który ją poranił; przytoczony pozew dany w Łukowie w 1662 r. Urząd grodzki łukowski uwolnił pozwaną od zarzutu naruszenia bezpieczeństwa kościoła, a co do napaści na dom nakazał jej przysięgę; powódka wniosła apelację do Trybunału. Trybunał, wobec niestawiennictwa powódki wywołanej przez woźnego Wawrzyńca Lachowskiego, uchylił wyrok grodzki; następnie strona pozwana uzyskała zaoczne skazanie strony powodowej, za skazaniem wniesionym przez Stanisława Popławskiego.

Legal act
z przytoczonym pozwem starościńskim
Date
—
Place
sprawa z sądu grodzkiego łukowskiego przed Trybunałem
Archival unit
35/1/0/1.1.2/77 — Acta Iuridica Terrestris 1665–1676 — sprawy z ziemi łukowskiej (skany 927–1165)

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Stanisław Domaszewskiurzędnik (wystawca pozwu)Łukówstarosta łukowski (Capitaneus Lucoviensis)
Anna Jackowskastrona (pozwana)Popławszlachcianka (Urodzona)
Jadwiga Bobrowskastrona (pozwana)żona Macieja BobrowskiegoPopławszlachcianka (Urodzona)
Maciej Bobrowskiwspomnianymąż Jadwigiszlachcic (Urodzony)
Kraczkowskawspomnianasiostra[?] — odniesienie niepewnePopławszlachcianka (Urodzona)
Popławskastrona (wg tytułu)
Elżbieta Popławskastrona (donosicielka, powódka)żona Seweryna PopławskiegoPopławy (ziemia łukowska)szlachcianka (Urodzona)
Seweryn Popławskiwspomnianymąż Elżbietyszlachcic (Urodzony)
[?] Jachowskastrona (pozwana)matka pozwanego razem z nią syna (imię nieodczytane)sąsiadka powódkiszlachcianka (Urodzona)
[?] [?]strona (pozwany)syn pozwanej („matrem cum filio”)
[?] Dobrowskawspomniana (w pozwie, zelżenie na grobli)szlachcianka (Urodzona)
Dobrowscywspomniani (właściciele poddanych)Popławy (villa Poplawy)szlachta (Urodzeni)
Jan Biały alias Karczmarskiwspomniany (sprawca ran)poddany Dobrowskich[?]Popławypracowity (chłop, poddany)
Wawrzyniec Lachowskiwoźny (ministerialis)szlachcic (Urodzony), woźny generalny Królestwa
Stanisław Popławskiwspomniany (wniósł skazanie)szlachcic (Urodzony)

Transcription

The deed is summarised; there is no full transcription.

Translation

Sur[?] Popławska ze strony Jackowskiej — uwolnienie (evasio). W sprawie toczącej się przed urzędem grodzkim łukowskim na mocy dekretów[?] zwłoki dla inkwizycji, przyznanej niżej opisanej stronie, z obu stron, według niżej opisanego pozwu tej treści: Stanisław Domaszewski, [?] starosta łukowski, Wam, Urodzonym Annie Jackowskiej i Jadwidze Bobrowskiej, małżonce Urodzonego Macieja Bobrowskiego, w dobrach wsi Popław[?] i[?] siostry[?] Urodzonej Kraczkowskiej[?] i pozostałym[?] z prawa posiadaczom, z osób i dóbr waszych [?], mocą królewską z naszej[?] władzy, którą w tej części sprawujemy, niniejszym władzą[?], abyście przed nami albo urzędem naszym starościńskim grodzkim łukowskim w terminach urzędowych albo skarg w zamku królewskim w Łukowie w poniedziałek przed [s. 1130L] na najbliższe święto św. Franciszka Wyznawcy albo, gdyby te zawiodły, na inne najbliższe następne roki. Na żądanie Instygatora naszego Urzędu i jego donosicielki, Urodzonej Elżbiety Popławskiej, żony Urodzonego Seweryna Popławskiego, przeciwko [?] [?] i [?] [?]. Ponieważ wy oboje[?], matka z synem, razem, najpierw w tym samym czasie [?] [?] małżeńskim[?] z samą powódką [?] męża swego; powódka także z [?] męża swego, sama po raz drugi[?] po uzyskaniu nad wami na dawniejszych rokach kary niestawiennictwa [?], słusznie do rozstrzygnięcia niżej opisanego. Ponieważ wy w czasie i miejscu w pozwie wymienionych [?] wraz z naszym Urzędem i aktami grodzkimi łukowskimi powódce uczynione i [?], do czego powódka odnosi się w całości wraz z niniejszym pozwem, [?] [?] posiadania dóbr dotknęliście[?] i w najbliższym sąsiedztwie z powódką [?], tak wielkie bez żadnej przyczyny wzbudziliście nieprzyjaźnie przeciw powódce i jej mężowi, [?] o życie i mienie swoje bezpiecznie, tak w swoim dworze, jak i poza dworem mieszkać mogła. Albowiem najpierw, w pozwie wymieniona, ty, Urodzona Dobrowska[?], [?] bezpieczeństwem [?] [?], gdy powódka w dzień święty i uroczysty do kościoła trzebieszowskiego[?], zabezpieczona nietykalnością i bezpieczeństwem kościoła, z innymi ludźmi przez groblę wsi Popławy, aby oddać się pobożności ku Bogu, przechodziła, [?] ścigając ją, powódkę, nie mając żadnego względu na uroczystość i świętość, niepomna samego szlachectwa[?] i bezpieczeństwa[?] publicznego, słowami najbardziej nieuczciwymi i najbardziej haniebnymi [?] [?] [?] jakby [?] nadbiegającym obrzuciłaś i obelgami słownymi szarpałaś [?], pominąwszy inne [?] obelg. W innym, późniejszym czasie, gdy powódka z mężem swoim, bezpieczna[?], nie spodziewając się, że jakiekolwiek zło jej się przydarzy, siedziała w domu swoim, ty, Urodzona Jachowska[?], umyślnie przechodząc [?] [?] powódki, ze swoją[?] czeladzią i robotnikami wracającymi ze żniwa napadłaś na dwór i siedzibę powódki, wzbudziłaś tam największy tumult, [?] najbardziej haniebnymi okrzykami czeladź i robotników powódki i samego jej męża w samym domu obrzuciłaś, a w[?] swym złośliwym zamiarze, doprowadzając go do skutku, [?] gdy powódka szła drogą publiczną, ty, Urodzona Jachowska[?], spostrzegłaś[?] [?] nasłałaś[?] poddanych Urodzonych Dobrowskich[?] z tejże wsi Popławy na powódkę, aby ją wzgardą i hańbą na drodze publicznej na oczach [?] [?] obrzucili[?]; [?] i Pracowity Jan Biały, inaczej zwany Karczmarski[?], z innymi poddanymi w pozwie wymienionymi [?] [?] z waszego rozkazu przystąpił[?] do powódki, obelgi [?], i [?] gdy inni poddani wołali: „Bijże[?] [?]”, zadał rany w pozwie i [?] [?] wymienione, poranił. Pozywa się was przeto, abyście zobaczyli i wysłuchali, jak na was i na dobra wasze z racji takiego gwałtu dekretem naszego Urzędu kary uznaniowe oraz inne [?], cokolwiek z tej przyczyny przypadnie, zostaną nakazane i wymierzone, [?] [?] [?] i [?] [?]. Dan w Dworze Królewskim w Łukowie w najbliższy poniedziałek po święcie św. Mateusza Apostoła, Roku Pańskiego tysiąc sześćset sześćdziesiątego drugiego. [?] [?] grodzką starościńską łukowską opatrzony[?]. [s. 1130P] Po wysłuchaniu [?] obu stron uczynionych przeciw sobie, [?] obu stronom do przeprowadzenia inkwizycji wcześniejszym dekretem swego Urzędu [?] i do wprowadzenia świadków dopuścił, a po przeprowadzeniu[?] przez obie strony inkwizycji, gdy świadkowie przez inkwizytorów[?] obu stron zostali dobrze przesłuchani[?]. Co się tyczyło najpierw obrazy słownej przez pozwaną [?] powódce idącej do kościoła [?] — ponieważ konstytucje, na które powódka w powyższym się powołuje, nie z racji słów, lecz z racji zadania gwałtu i zadania ran oraz rozlewu krwi zapewniły bezpieczeństwo każdemu idącemu do kościoła i z niego wracającemu, a nie było żadnej wiadomości o obrazie słów powódki złorzeczeniami, owszem, z obu stron wynikały jedynie kłótliwe spory — przeto uznał, że niniejsza sprawa nie może podpadać pod rygor konstytucji o bezpieczeństwie nietykalności świętego[?] Kościoła, i od roszczenia powódki uwolnił wspomnianą[?] pozwaną, a także samą powódkę od wszelkich kar uwolnił. Co się tyczyło napaści na dom powódki ze żniwiarzami i złorzeczeń słownych, [?] Jachowską[?] przez ich[?] pozwaną do przysięgi[?] uznali i nakazali, aby ta sama przysięgą cielesną według tej roty: „Że żadnej napaści na dom powódki, jak jej się zarzuca[?], nie uczyniła, żadnych słów ku wzgardzie i obrazie dobrego imienia powódki nie wypowiedziała”, i to na rokach [?] urzędu albo skargi w Dworze Królewskim w Łukowie [?] i na pierwszych przypadających rokach, [?] obu stronom: powódce do stawienia się, pozwanej zaś do złożenia tej przysięgi [?]. [?] w tej sprawie [?] na samych rokach jak [?] zawiście[?] [?] i zatwierdzenia[?] apelacji[?] od tegoż dekretu wniesionej przez powódkę do Sądów Trybunalskich Królestwa w Lublinie, z prawnym zachowaniem terminu do popierania tejże apelacji, odesłał między sprawy województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego. Na dzisiejszym więc terminie, na mocy wspomnianej apelacji i zachowania samego terminu oraz porządku obecnych sądów, prawnie do niniejszego z rejestru[?] przypadającej i przychodzącej, w niestawiennictwie wyżej opisanej strony powodowej, przez woźnego generalnego Królestwa, Urodzonego Wawrzyńca Lachowskiego, czterema głosami ponad formę prawa pospolitego wywołanej i niestawającej, a sprawy swojej popierać niechcącej, Sąd niniejszy Główny [s. 1131L] Trybunału Królestwa w Lublinie wyrok owego urzędu grodzkiego łukowskiego uchyla. Wszelako w dalszym toku tej sprawy wyżej opisana strona pozwana tę samą stronę powodową, do Sądu niniejszego ponownie przez tegoż woźnego w sposób jak wyżej wywołaną i niestawającą, a sprawy swojej głównej popierać niechcącą, w uchylaniu się od pozwu i sprawy na zawsze, znowu po rejestrze, za podobnym jak poprzednio skazaniem, wniesionym przez Urodzonego Stanisława Popławskiego, za dopuszczeniem Sądu niniejszego, sądownie skazała.

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Manuscript pages

77/1129P nr 2, s. 1
1
77/1129P nr 2, s. 2
2
77/1129P nr 2, s. 3
3
77/1129P nr 2, s. 4
4

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records