Bzicki

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Inne czynności varia

wpis rozpoczęty i porzucony przez pisarza (brulion wpisu nr 1978)

strona czynna Marianna Głuchowska Gen. · Strona

strona bierna Marianna Głuchowska Gen. · Strona

osoby we wpisie Marianna Głuchowska, córka zm. Mikołaja Głuchowskiego, żona Szymona Bzickiego – strona pierwsza; Józef, Stanisław, Felicjan, Jan, Kazimierz i Jakub Głuchowscy, synowie zm. Piotra Głuchowskiego – strona druga; zm. Jakub Głuchowski – wspólny dziad; zm. Zofia Dembowska i zm. Jadwiga Grochowska – jego żony

miejscowości we wpisie —

uwagi i marginalia **To nie jest wpis skasowany, lecz PORZUCONY BRULION.** Pisarz doprowadził tekst do połowy zdania („per memoratum ol. G. Jacobum Głuchowski Parente ol. …”), przerwał go, odkreślił poziomą kreską i **spisał tę samą czynność jeszcze raz**, w poprawionej i pełniejszej wersji — jest nią wpis nr 1978. Obu redakcji nie scalono: brulion zachowuje własną wartość źródłową, bo pokazuje, **co pisarz poprawiał**. **Powód porzucenia jest uchwytny — pisarz pomylił matki.** W brulionie: • **Mikołaj** (ojciec Marianny Bzickiej) — spłodzony ze **zm. Zofią Dembowską**, • **Piotr** (ojciec sześciu braci) — spłodzony ze **zm. Jadwigą Grochowską, w drugim łożu**. W wersji ostatecznej (nr 1978) jest **dokładnie odwrotnie**: • **Piotr** — ze **zm. Zofią Dembowską, w pierwszym ślubie małżeńskim**, • **Mikołaj** — ze **zm. Jadwigą Grochowską, w drugim łożu**. Za wersją ostateczną przemawia dalszy ciąg wpisu nr 1978: suma 400 złp z 1676 r. została zapisana przez Jakuba dzieciom **z Zofii Dembowskiej** — i wymieniono wśród nich **Piotra**, nie Mikołaja. **W bazie prozopograficznej przyjęto wersję ostateczną**; w tym wpisie nie zapisano imion matek, żeby nie wprowadzać do indeksu lekcji, którą sam pisarz wycofał. **Brulion podaje sumę 200 złp bez wzmianki o sumie pierwotnej 400 złp** — uzupełnienie pojawia się dopiero w redakcji ostatecznej. **Termin `patrueles germani`** („stryjeczni rodzeni”) występuje w obu redakcjach i jest kluczem do pokrewieństwa: Mikołaj i Piotr byli **braćmi przyrodnimi** (ten sam ojciec Jakub, różne matki), więc ich dzieci są rodzeństwem stryjecznym przyrodnim; kancelaria użyła jednak formuły `germani`. **Siglum:** cała ta partia księgi używa dla Głuchowskich i Bzickich **G. (Generosus)**, nie N.

data w brzmieniu kancelarii [nagłówek sesji:] Sabbatho pridie Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Kompromis i sąd polubowny (compromissum) compromissum; electio superarbitri

wzajemna kwitacja i kasacja inskrypcji między dwiema liniami rodu, na mocy ugody polubownej (quietatio mutua ex complanatione amicabili)

strona czynna Józef Głuchowski Gen. · Strona

strona bierna Józef Głuchowski Gen. · Strona

osoby we wpisie Józef, Stanisław, Felicjan, Jan, Kazimierz i Jakub Głuchowscy, synowie zm. Piotra Głuchowskiego – strona pierwsza; Marianna z Głuchowskich, córka zm. Mikołaja Głuchowskiego, żona Szymona Bzickiego, w asystencji męża – strona druga; zm. Jakub Głuchowski – wspólny dziad, autor obu inskrypcji; zm. Zofia Dembowska (pierwsza żona) i zm. Jadwiga Grochowska (druga żona); zm. Andrzej, Piotr, Katarzyna, Marianna i Anna Głuchowscy – dzieci Jakuba z pierwszego małżeństwa, adresaci zapisu 400 złp

miejscowości we wpisie dobra Grochówka (Bona Grochowska); Łuków (akta grodzkie)

uwagi i marginalia **Wpis jest ostateczną redakcją czynności rozpoczętej i porzuconej we wpisie nr 1977** (zob. tam analizę różnic). Pisarz poprawił w niej przypisanie matek i uzupełnił sumy pierwotne. **Obie daty pośrednie zweryfikowane rachunkiem kalendarzowym:** • „Feria Tertia post Diem S. Francisci Confessoris proxima A.D. 1676” = **wtorek 6 X 1676** (św. Franciszek 4 X 1676 wypadł w niedzielę) ✔; • „Feria Tertia in Vigilia Festi S. Mathiae Apostoli A.D. 1677” = **wtorek 23 II 1677** (św. Maciej Apostoł 24 II 1677 = środa) ✔. Druga formuła jest wewnętrznie sprawdzalna — feria musi zgadzać się z wigilią konkretnego dnia miesiąca — i **potwierdza zarazem odczyt imienia świętego jako Mathias (Maciej Apostoł, 24 II), nie Matthaeus (Mateusz Ewangelista, 21 IX)**. **Rekonstrukcja rodziny (wszystko wprost ze źródła):** **Jakub Głuchowski** ożenił się dwukrotnie — • I ślub: **Zofia Dembowska** → dzieci: **Andrzej, Piotr, Katarzyna, Marianna, Anna**; dla nich zapis **400 złp** (1676); • II łoże: **Jadwiga Grochowska** → syn **Mikołaj**; dla niej zapis **300 złp**, uczyniony **przed ślubem** (1677) — a więc **inskrypcja przedślubna**, rzadka w tym roczniku forma zabezpieczenia przyszłej żony. Z pierwszego małżeństwa pochodzi **Piotr**, ojciec sześciu zeznających braci; z drugiego **Mikołaj**, ojciec Marianny Bzickiej. Stąd formuła **„fratres et soror inter se patrueles germani”**. **Poprawka pisarska o wadze merytorycznej:** przy Jakubie Głuchowskim pisarz najpierw napisał **„sui Parentis”** (rodzica), przekreślił i nadpisał nad wierszem **„avum”** (dziada) — korekta prawidłowa, bo dla zeznających braci Jakub był dziadem, nie ojcem. Drugie skreślenie w tym samym miejscu obejmuje wyrazy „et G. Sophia Dembowska”, powtórzone dalej we właściwym miejscu. **Rachunek sum:** 200 złp z 400 złp (linia pierwszej żony) wobec 100 złp z 300 złp (linia drugiej żony). Kwoty **nie są symetryczne**, a mimo to strony kwitują się „ab utrinque” — rozliczenie oparto nie na równości sum, lecz na **ugodzie polubownej** (`complanatio amicabilis adinventa`), którą wpis wprost przywołuje jako podstawę. **Miejsce i data ugody — odczyt skorygowany.** Pierwsza redakcja tego opracowania czytała tu „in Bonis Głuchowska et Robotis”. Zestawienie z następnym wpisem (nr 1979), gdzie ta sama ugoda jest przywołana wprost, pozwoliło poprawić lekcję na **„in Bonis Grochowska d[ie] 16 8bris Anno praesenti”** — czyli **w dobrach Grochówka, 16 października 1744 r.** Dwa źródła pomyłki: (1) nazwisko rodowe pisane jest **Grochowska**, a nie *Głuchowska* — druga litera to **r**, nie *ł*, co przy tym dukcie jest łatwe do przeoczenia; (2) skrót miesiąca **„8bris” (Octobris)** wygląda w tej ręce jak wyraz „botis”. Ugodę spisano zatem **dzień przed sesją** (16 X 1744 = piątek), a do akt wniesiono ją nazajutrz. Tagi PTG do skanu 57-183 nie zawierają nazwy Grochówka; rozbieżność odnotowana. **Cztery podpisy własnoręczne** — rzadkość w tym roczniku, gdzie przeważa formuła „Ignarus litt.”: **Szymon Bzicki** i **Maryanna Bzicka** (pismo niewprawne, litery stawiane osobno) oraz **Felicjan Głuchowski** i **Kazimierz Głuchowski** (ręka wprawniejsza). Pozostali czterej bracia nie podpisali się — kancelaria nie odnotowała przy nich formuły o nieumiejętności pisma. **Rozbieżność z tagami PTG:** tagi do skanu 57-183 wymieniają wszystkie osoby tego wpisu ✔, ale **córkę Jakuba imieniem Marianna ujmują tylko raz — jako „Marianna Głuchowska Bzicka”**, podczas gdy w rękopisie są **dwie różne Marianny Głuchowskie**: córka Jakuba (z pierwszego małżeństwa, wymieniona wśród adresatów zapisu z 1676 r.) oraz córka Mikołaja, żona Bzickiego. W bazie ujęto obie osobno; rozbieżność odnotowana, tagów nie korygowano.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1977:] Sabbatho pridie Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Urzędowe umocnienie kontraktu (roboratio) roboratio contractus

urzędowe umocnienie prywatnego działu dóbr ojczystych (roboratio divisionis bonorum)

strona czynna Józef Głuchowski Gen. · Strona

strona bierna Józef Głuchowski Gen. · Strona

osoby we wpisie Józef, Stanisław, Felicjan, Jan, Kazimierz i Jakub Głuchowscy, synowie zm. Piotra Głuchowskiego – strona pierwsza; Marianna z Głuchowskich, żona Szymona Bzickiego, w asystencji męża – strona druga

miejscowości we wpisie dobra Grochówka (Bona Grochowka)

uwagi i marginalia **Drugi akt tej samej sprawy rodzinnej.** Wpis nr 1978 zamknął wzajemne pretensje pieniężne, a ten wnosi do akt **prywatny dokument podziału gruntów** — obie czynności odbyły się w tej samej sesji (sobota 17 X 1744) i mają ten sam komplet stron oraz te same cztery podpisy. **Kluczowa informacja źródłowa: dział spisano prywatnie, na gruncie.** Kancelaria podaje **actum et data** dokumentu prywatnego: **w dobrach Grochówka, dnia 16 października roku bieżącego 1744** — czyli **dzień przed wniesieniem do akt** (16 X 1744 = piątek). Dokument był **podpisany rękami samych zeznających i „pewnych przyjaciół”** (świadków polubownych) oraz **umocniony zastrzeżeniem szkód ziemskich**; do grodu wniesiono go po to, by nadać mu moc wieczystą. **Ten wpis rozstrzygnął zarazem odczyt w numerze poprzednim:** to on pozwolił poprawić lekcję „in Bonis Głuchowska et Robotis” na **„in Bonis Grochowska d. 16 8bris”** (zob. uwagi do nr 1978). Nazwisko rodowe brzmi **Grochowski/Grochowska** (stąd też druga żona Jakuba, **Jadwiga Grochowska**), a dobra ojczyste Głuchowskich to **Grochówka**. **Terminologia:** czynność nosi w źródle nazwę *roboratio*; w niniejszym opracowaniu oddawana jest konsekwentnie jako **urzędowe umocnienie**. **Rozbieżność z tagami PTG:** tagi do skanu 57-184 wymieniają z tego wpisu tylko „Szymon Bzicki”, „Marianna Głuchowska Bzicka” i „Józef Głuchowski” — pozostałych pięciu braci kancelaria objęła formułą zbiorczą **„Iidem GG. Głuchowscy”** (ciż sami), więc tagi ich nie notują. Ich tożsamość wynika jednoznacznie z wpisu nr 1978. Nazwy **Grochówka** tagi do tego skanu również nie zawierają. Rozbieżności odnotowane, tagów nie korygowano.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1977–1978:] Sabbatho pridie Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744

Ten wpis czeka na przekład angielski — niżej stoi przekład polski z łaciny.

rodzaj sprawy Zastaw dóbr (inscriptio obligatoria) inscriptio obligatoria (oppignoratio bonorum)

zastaw całej schedy dziedzicznej za 400 złp na trzy lata (obligatio)

strona czynna Marianna Głuchowska Gen. · Zbywca

strona bierna Marianna Głuchowska Gen. · Nabywca

wartość 400

osoby we wpisie Marianna z Głuchowskich, córka zm. Mikołaja Głuchowskiego, żona Szymona Bzickiego, w asystencji męża – zastawiająca; Józef Głuchowski, syn zm. Piotra Głuchowskiego – zastawnik

miejscowości we wpisie wieś dziedziczna Grochówka

uwagi i marginalia **Trzeci i ostatni akt tej samej sesji rodzinnej** (nr 1978 – wzajemna kwitacja pieniężna, nr 1979 – urzędowe umocnienie prywatnego działu gruntów, nr 1980 – zastaw). Ciąg jest logicznie zamknięty: najpierw rozliczono pretensje z dwóch łoż Jakuba Głuchowskiego, potem wniesiono do akt podział gruntów spisany dzień wcześniej w Grochówce, a na koniec **Marianna Bzicka oddaje w zastaw całą swoją, świeżo wydzieloną schedę** stryjecznemu bratu Józefowi. **Rachunek:** suma zastawna **400 złp**, zakład w tej samej wysokości — **400 złp** („sub simili Vadio Quadringentorum Florenorum”) ✔. Zakładu nie wliczono do statystyki wartości. **Rozbieżność w terminie — odnotowana, nie wygładzona.** Rękopis podaje: „**hinc ad Triennium et in [festum] S. Adalberti Episcopi in Anno 1748 incidens**”. Wpis pochodzi z **17 X 1744**, więc trzy lata upływałyby w **1747** r.; źródło wskazuje jednak **rok 1748**, a cyfry są odczytane pewnie. Najprostsze wyjaśnienie: strony liczyły trzechlecie **od najbliższego święta św. Wojciecha (23 IV 1745)**, co daje termin **23 IV 1748** — to jednak **hipoteza**, a nie treść zapisu; sam wpis podaje wyłącznie „trzy lata” i „św. Wojciech 1748”. **Przedmiotem zastawu jest scheda w całości** („totas et integras Sortes suas”), z pełnym wyliczeniem przynależności — a nie pojedyncze zagony, jak w większości wpisów tego rocznika. To konsekwencja działu z dnia poprzedniego: Marianna dysponuje już wydzieloną, zamkniętą częścią majątku. **Dwa podpisy własnoręczne** — Maryanna Bzicka i Szymon Bzicki — te same ręce co pod wpisami 1978 i 1979. **Zgodność z tagami PTG do skanu 57-184** („Marianna Głuchowska Bzicka”, „Szymon Bzicki”, „Józef Głuchowski”, „Mikołaj Głuchowski”, „Piotr Głuchowski”) ✔. Nazwy **Grochówka** tagi do tego skanu nie zawierają — rozbieżność odnotowana.

data w brzmieniu kancelarii [wpis w tej samej sesji co nr 1977–1979:] Sabbatho pridie Festi S. Lucae Evangelistae A.D. 1744