Witkowski 17/1815

### 1. Metryka archiwalna i powiązania źródłowe - **Kancelaria i sygnatura aktu:** Wiktor Witkowski, Pisarz Aktowy Departamentu Siedleckiego, **akt nr 17/1815**. - **Data i miejsce czynności:** **15 lutego 1815 r.**, Siedlce, w kancelarii pisarza aktowego. - **Skany notarialne:** `10/48L`, `10/49L` (oraz `10/49P`, `10/50L`; jednostka SzWA: `6073723`; pliki: `main/work/notariaty/dane/witkowski/akta-osoby/osoby-34.txt` — strona 1., oraz `main/work/notariaty/dane/witkowski/pierwsze/dalej/75-dalej2.txt` — strona 2.). - **Akty bezpośrednio powiązane (weryfikacja krzyżowa 1:1 w hipotece i notariatach):** 1. **5 II 1809 r. (Akta Ziemskie Łukowskie):** Oblata testamentu zmarłego **Urodzonego Ludwika Sobiczewskiego** (ojca Agnieszki Wielgórskiej oraz braci Piotra, Franciszka, Wawrzyńca i Jakuba Sobiczewskich). 2. **3 IX 1816 r. (Wiktor Witkowski, pełny tekst w `main/work/notariaty/dane/witkowski/akta-pełne/pełne-kp-p3t-046.txt` oraz `pełne-kp-p3t-050.txt`):** **Urodzony Franciszek Sobiczewski, syn niegdy Ludwika**, zamieszkały we wsi **Izdebkach-Błażejach** (później w Leszczance), posiadający części dziedziczne po ojcu Ludwiku na wsiach **Izdebkach-Błażejach** i **Izdebkach-Wąsach** w powiecie siedleckim, pożycza 250 złotych polskich od Urodzonego Józefa Izdebskiego (syna niegdy Macieja). 3. **Księga Hipoteczna Województwa Podlaskiego (`_lokalnie/tura-13X/hip/wynik/hip-368.txt`) oraz akt `Olędzki 187/1819` (`akta-zlaczenia.txt`, w. 863):** Kontrakt sprzedaży części dziedzicznych ojczystych na wsi **Izdebkach-Błażejach** w powiecie siedleckim między braćmi rodzonymi **Urodzonym Franciszkiem Sobiczewskim** a **Urodzonym Piotrem Sobiczewskim**, **synami niegdy Urodzonego Ludwika Sobiczewskiego, a wnukami niegdy Urodzonego Leonarda Sobiczewskiego**! Daje to pełny 3-pokoleniowy wywód rodu Sobiczewskich z Izdebek-Błażejów: **Leonard Sobiczewski (†) → syn Ludwik Sobiczewski († przed 5 II 1809) → pięcioro dzieci: córka Agnieszka z Sobiczewskich Jakubowa Wielgórska oraz synowie Piotr, Franciszek, Wawrzyniec i Jakub Sobiczewscy**. 4. **Akt `Chojnacki 51/1821` z lutego 1821 r. (`main/work/notariaty/dane/chojnacki/pierwsze/nowe/osoby-2a-p-osoby-48.txt`):** Trzeci z braci — **Urodzony Wawrzyniec Sobiczewski, syn niegdy Ludwika Sobiczewskiego**, dziedzic części na wsi **Izdebkach-Błażejach** — nabywa grunt od Urodzonego Adama Izdebskiego (syna niegdy Kazimierza Izdebskiego z Izdebek-Wąsów), przy czym wspomniani są pozostali *„Sukcessorowie Ludwika Sobiczewskiego”* jako zastawnicy gruntu za 500 złotych polskich. ### 2. Wyczerpujące streszczenie naukowe i rozwiązanie zagadki z przejścia stron 1/2 Przed Wiktorem Witkowskim, Pisarzem Aktowym Departamentu Siedleckiego w Siedlcach, dnia 15 lutego 1815 r. stawili się osobiście małżonkowie: - **Urodzony Jakub (w rkp.: Jakub) Wielgórski (Wielgórski)** oraz jego żona **Urodzona Agnieszka z Sobiczewskich Wielgórska** (działająca w asystencji męża), dziedzice części i zamieszkali we wsi **Wielgórzu (Wielgorzu)** w powiecie i departamencie siedleckim. **Rozwiązanie paleograficzne przejścia między stroną 1 (`10/48L`) a stroną 2 (`10/49L`):** - Na stronie 1 (`osoby-34.txt`) nazwisko panieńskie Agnieszki odczytano wstępnie z wahaniem jako `z Policzewskich[?]`, a urwane na dole strony słowa *„Testamentem niegdy Ojca Swego…”* przypisano warunkowo ojcu Jakuba Wielgórskiego. - Scalenie ze stroną 2 (`75-dalej2.txt`) oraz weryfikacja z hipoteką (`hip-368.txt`) i aktami Witkowskiego (`pełne-kp-p3t-046.txt`) rozstrzygają obie kwestie ze stuprocentową pewnością: 1. Dukt na s. 1 to **Agnieszka z Sobiczewskich Wielgórska** (inicjalne `S-o-b-i-` odczytano mylnie jako `P-o-l-i-`), 2. Zdanie na przełomie stron 1 i 2 brzmi: *„Testamentem niegdy Ojca Swego **Ludwika Sobiczewskiego** w Aktach Ziemskich Łukowskich w Dniu Piątym Lutego Tysiąc Ośmset Dziewiątego Roku oblatowanym…”* — dotyczy więc ojca Agnieszki Wielgórskiej, zmarłego **Urodzonego Ludwika Sobiczewskiego** (syna niegdy **Urodzonego Leonarda Sobiczewskiego**, dziedzica części w Izdebkach-Błażejach i Izdebkach-Wąsach). **Treść czynności prawnej i klauzula o bracie żołnierzu (epoka napoleońska):** Małżonkowie **Agnieszka z Sobiczewskich** i **Jakub Wielgórscy** zeznają, iż suma posagowa przeznaczona dla Agnieszki testamentem jej zmarłego ojca **Urodzonego Ludwika Sobiczewskiego** (oblatowanym w Aktach Ziemskich Łukowskich dnia **5 lutego 1809 r.**) ciążyła w czterech równych częściach na jej czterech braciach rodzonych (synach tegoż Ludwika Sobiczewskiego): 1. **Urodzonym Piotrze Sobiczewskim**, 2. **Urodzonym Franciszku Sobiczewskim**, 3. **Urodzonym Wawrzyńcu Sobiczewskim**, 4. **Urodzonym Jakubie (Jakobie) Sobiczewskim**. Ponieważ czwarty brat, **Jakub Sobiczewski**, *„wszedł w służbę wojskową i dotąd nie powraca, ani o życiu lub śmierci jego żadnej nie masz wiadomości”*, przeto dwaj bracia obecni na gruncie — **Piotr Sobiczewski** i **Wawrzyniec Sobiczewski** — zastępując czwartą część posagu za nieobecnego brata Jakuba Sobiczewskiego, wypłacili siostrze Agnieszce i szwagrowi Jakubowi Wielgórskiemu przypadającą od Jakuba czwartą część posagu. Wobec powyższego małżonkowie **Agnieszka z Sobiczewskich i Jakub Wielgórscy** kwitują uroczyście swych braci i szwagrów (**Piotra, Franciszka, Wawrzyńca i Jakuba Sobiczewskich**) z całości posagu należnego Agnieszce z testamentu ojca Ludwika Sobiczewskiego i zrzekają się wszelkich dalszych pretensji do majątku poojczystego. Świadkami aktu na s. 2 byli: **Wielmożny Walenty Jasiński** (zamieszkały we wsi **K[?] / R[?]**, w powiecie i departamencie siedleckim) oraz **Wielmożny Teodor K[?]ski [?]** (zamieszkały w Siedlcach). ### 3. Tabela osób (standard `akta-osoby`, scalona ze s. 1, s. 2 i dowodów krzyżowych) ```text Jakub Wielgórski | strona (kwitujący wraz z żoną posag) | mąż Agnieszki z Sobiczewskich Wielgórskiej; zięć niegdy Ludwika Sobiczewskiego; szwagier Piotra, Franciszka, Wawrzyńca i Jakuba Sobiczewskich (w rkp.: Jakub Wielgórski) | Wielgórz (Wielgórz), pow. i dep. siedlecki | Urodzony; dziedzic części | Agnieszka z Sobiczewskich Wielgórska | strona (kwitująca braci z posagu z testamentu ojca) | żona Jakuba Wielgórskiego (w asystencji męża); córka niegdy Ludwika Sobiczewskiego; wnuczka niegdy Leonarda Sobiczewskiego (z hip-368); siostra rodzona Piotra, Franciszka, Wawrzyńca i Jakuba Sobiczewskich (na s. 1 nazwisko odczytane mylnie jako: z Policzewskich[?]) | Wielgórz, pow. i dep. siedlecki | Urodzona; dziedziczka części | Ludwik Sobiczewski | wspomniana (testator, ojciec Agnieszki i 4 braci) | zmarły (`niegdy`); ojciec Agnieszki z Sobiczewskich Wielgórskiej oraz Piotra, Franciszka, Wawrzyńca i Jakuba Sobiczewskich; syn niegdy Leonarda Sobiczewskiego (z hip-368); jego testament oblatowano w Aktach Ziemskich Łukowskich 5 II 1809 r. | Izdebki-Błażeje / Izdebki-Wąsy, pow. siedlecki | Urodzony; zmarły | Piotr Sobiczewski | druga strona wspomniana (wypłacający posag siostrze, także za nieobecnego brata Jakuba) | syn niegdy Ludwika Sobiczewskiego; wnuk niegdy Leonarda Sobiczewskiego; brat rodzony Agnieszki z Sobiczewskich Wielgórskiej oraz Franciszka, Wawrzyńca i Jakuba Sobiczewskich; szwagier Jakuba Wielgórskiego | Izdebki-Błażeje, pow. siedlecki | Urodzony; dziedzic części | Franciszek Sobiczewski | druga strona wspomniana (zobowiązany z testamentu ojca do wypłaty 1/4 posagu siostrze) | syn niegdy Ludwika Sobiczewskiego; wnuk niegdy Leonarda Sobiczewskiego; brat rodzony Agnieszki z Sobiczewskich Wielgórskiej oraz Piotra, Wawrzyńca i Jakuba Sobiczewskich; szwagier Jakuba Wielgórskiego | Izdebki-Błażeje / Izdebki-Wąsy, pow. siedlecki | Urodzony; dziedzic części | Wawrzyniec Sobiczewski | druga strona wspomniana (wypłacający posag siostrze, także za nieobecnego brata Jakuba) | syn niegdy Ludwika Sobiczewskiego; wnuk niegdy Leonarda Sobiczewskiego; brat rodzony Agnieszki z Sobiczewskich Wielgórskiej oraz Piotra, Franciszka i Jakuba Sobiczewskich; szwagier Jakuba Wielgórskiego | Izdebki-Błażeje, pow. siedlecki | Urodzony; dziedzic części | Jakub Sobiczewski | wspomniana (nieobecny brat w służbie wojskowej) | syn niegdy Ludwika Sobiczewskiego; brat rodzony Agnieszki z Sobiczewskich Wielgórskiej oraz Piotra, Franciszka i Wawrzyńca Sobiczewskich (wszedł w służbę wojskową i nie wraca, brak wiadomości o jego życiu lub śmierci; jego 1/4 część posagu dla siostry Agnieszki zastąpili i wypłacili bracia Piotr i Wawrzyniec) | | Urodzony; żołnierz w służbie wojskowej | Walenty Jasiński | świadek | | wieś K[?]/R[?], pow. i dep. siedlecki | Wielmożny | Teodor K[?]ski [?] | świadek | | Siedlce | Wielmożny | ```