Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 77/1104P nr 2

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

77/1104P nr 2

Dekret Trybunału z apelacji od sądu grodzkiego łukowskiego w sprawie o zabójstwo Andrzeja Zwolskiego w domu Wojciecha Chojeckiego we wsi Siarnów[?]. Oskarżali instygator oraz bracia zabitego (Remigian[?], Jan, Aleksander, Kazimierz Zwolscy) i wdowa Marianna Moniaczkowska; pozwani byli bracia Kazimierz i Piotr Orzeszkowie, synowie zmarłego Andrzeja Orzeszki, podsędka mielnickiego, oraz Wojciech Chojecki. Trybunał uznał, że Zwolski sprowokował bójkę i godził w życie Kazimierza Orzeszki, a Piotr zabił go w obronie brata — uwolnił Orzeszków od kary publicznej, a powodów od wszelkich kar; dalszy ciąg orzeczenia na następnej stronie. Końcowa część dekretu w sprawie przeciw Urodzonym Orzeszkom: pozwani mają zapłacić stronie powodowej karę 60 grzywien. Piotr Orzeszko, który przekroczył granice obrony życia swego brata, ma odsiedzieć pół roku w wieży grodu łukowskiego oraz zapłacić wadium główne stronie i sądowi, pod karą infamii. Wojciech Chojecki zostaje uwolniony od sprawy.

Legal act
dekret z apelacji od sądu grodzkiego łukowskiego, sprawa o zabójstwo
Date
—
Place
Lublin, Trybunał Koronny (Judicium Ordinarium Generale Tribunalis Regni Lublinense)
Archival unit
35/1/0/1.1.2/77 — Acta Iuridica Terrestris 1665–1676 — sprawy z ziemi łukowskiej (skany 927–1165)

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Andrzej Zwolskiwspomniany (zabity)mąż Marianny Moniaczkowskiej; brat rodzony Remigiana[?], Jana, Aleksandra i Kazimierza ZwolskichSiarnów (miejsce śmierci)szlachcic (Urodzony)
Remigian Zwolskistrona (delator, powód)brat rodzony zabitego Andrzejaziemia łukowskaszlachcic (Urodzony)
Jan Zwolskistrona (delator, powód)brat rodzony zabitego Andrzejaziemia łukowskaszlachcic (Urodzony)
Aleksander Zwolskistrona (delator, powód)brat rodzony zabitego Andrzejaziemia łukowskaszlachcic (Urodzony)
Kazimierz Zwolskistrona (delator, powód)brat rodzony zabitego Andrzejaziemia łukowskaszlachcic (Urodzony)
Marianna Moniaczkowska, też Zwolskastrona (powódka; stawała osobiście swoim i następców męża imieniem)wdowa po Andrzeju Zwolskimziemia łukowskaszlachcianka (Urodzona)
Kazimierz Orzeszkostrona (pozwany)syn zmarłego Andrzeja Orzeszki, podsędka ziemi mielnickiej; brat rodzony Piotraszlachcic (Urodzony)
Piotr Orzeszkostrona (pozwany; stawał osobiście swoim i brata imieniem)syn zmarłego Andrzeja Orzeszki; brat rodzony Kazimierzaszlachcic (Urodzony)
Andrzej Orzeszkowspomniany (zmarły)ojciec Kazimierza i Piotraziemia mielnickaszlachcic (Urodzony); podsędek ziemski mielnicki (Subiudex Terrae Mielnicensis)
Wojciech Chojeckistrona (pozwany jako współsprawca)Siarnów (dom jego zamieszkania)szlachcic (Urodzony)
— Orzeszkowie (bez imion)pozwaniszlachta (Urodzeni)

Transcription

The deed is summarised; there is no full transcription.

Translation

[s. 1104P] Dekret między Zwolskimi a [?] Orzeszkami. W sprawie toczącej się przed sądem grodzkim starościńskim łukowskim między instygatorem tegoż sądu i jego delatorami, Urodzonymi Remigianem[?], Janem, Aleksandrem i Kazimierzem Zwolskimi, braćmi rodzonymi zmarłego Urodzonego Andrzeja Zwolskiego, okrutnie i tyrańsko zabitego przez niżej wymienionych pozwanych, oraz Marianną Moniaczkowską, żoną pozostałą po tymże zabitym, którzy trzymając się swej protestacji z powodu niżej opisanych [czynów], uczynionej przed aktami grodzkimi łukowskimi przeciw tymże pozwanym, są powodami, a Urodzonymi Kazimierzem i Piotrem Orzeszkami, synami zmarłego Urodzonego Andrzeja Orzeszki, podsędka ziemi mielnickiej, braćmi między sobą rodzonymi, niżej opisanego umyślnego zabójstwa popełnionego na wyżej wymienionym zabitym ręcznymi sprawcami i wykonawcami, czyli głównymi [sprawcami], a także Wojciechem Chojeckim, tegoż umyślnego zabójstwa współgłównym sprawcą i wspólnikiem, pozwanymi z osób i dóbr ich wszystkich w ogólności po raz drugi, po uzyskaniu pierwszego [s. 1105L] [wyroku] zaocznego, o to: że oni, a mianowicie Urodzeni Orzeszkowie, nie bacząc na kary konstytucji Królestwa przeciw umyślnym zabójcom należycie[?] i surowo ustanowione, owszem, temuż [?] czasu, sposobem i w miejscu w protestacji opisanym, gdy zmarły Urodzony Andrzej Zwolski do wsi Siarnów[?], domu zamieszkania jednego z obwinionych, mianowicie Urodzonego Chojeckiego, w przyjaźni[?] — mając ją tyle razy zaświadczoną za pewną — wolny od wszelkiego niebezpieczeństwa na chwilę zajechał i tamże między przebywających w przyjacielskim posiedzeniu [?] przybył, wówczas oni wyżej wspomnianego zmarłego Urodzonego Zwolskiego pod pozorem przyjaźni do swego posiedzenia przyciągnęli, inne jednak rzeczy zamierzając, i na tegoż w taki sposób do siebie przyciągniętego człowieka niewinnego, najpierw słowami obelżywymi go znieważając, gwałtownym natarciem powstali, niespodziewanie napadłszy na niczego złego się po nich niespodziewającego, a mianowicie Orzeszkowie raną w głowę od tyłu ogromną i śmiertelną go zadali, od której to rany na miejscu przestępstwa (pozbawiony wszelkiej pomocy i ratunku) życie ze śmiercią zamienił. Tym swoim czynem podpadli pod kary opisane w konstytucji Królestwa przeciw umyślnym zabójcom. O które to [kary] na nich i na ich dobrach mają być orzeczone, zostali pozwani. Pozew sam o powyższym szerzej opiewa. Sąd ów grodzki starościński łukowski, wysłuchawszy sporów obu wspomnianych stron przed sobą prowadzonych, uznał, że delatorzy są obowiązani stawić się dla popierania tejże sprawy. A apelacji od tegoż dekretu przez stronę powodową do Sądów Trybunalskich Królestwa w Lublinie wniesionej, z [?] zachowaniem terminu, dla popierania i kontynuowania tejże apelacji i sprawy między sprawami wojewódz- [s. 1105P] twa i powiatu łukowskiego przed tymiż Sądami Trybunalskimi Królestwa w Lublinie obu stronom [termin] wyznaczył, tejże stronie powodowej przyznał. Strona pozwana zaprotestowała co do popierania tejże apelacji między sprawami przyjętymi kryminalnymi[?] od [?] tego. Poza tym[?] sama apelacja o powyższym szerzej opiewa[?]. Przeto w terminie dzisiejszym, na mocy[?] przypuszczenia tejże apelacji i zachowania samego terminu oraz z powodu[?] rozporządzenia sądów [?] obecnie z aresztu wynikającej i przychodzącej, gdy strona powodowa przez Urodzoną Mariannę Zwolską — swoim i następców zmarłego Urodzonego Zwolskiego imieniem — osobiście, pozwana zaś, mianowicie Urodzeni Orzeszkowie przez Urodzonego Piotra Orzeszkę swoim i brata swego imieniem osobiście, [a] Urodzony Chojecki również osobiście stawali i spór prowadzili, Sąd niniejszy Ordynaryjny Generalny Trybunału Królestwa Lubelski, przeczytawszy badania (skrutynia) przez obie strony przeprowadzone i rozważywszy je dojrzale we wszystkich okolicznościach, z których, choć jawnie wynika, że zmarły Urodzony Andrzej Zwolski, zabity, dał wiele powodów do sporu i bójki w domu Urodzonego Wojciecha Chojeckiego i przeciw Urodzonemu Kazimierzowi Orzeszce na jego życie powstał, i w tymże sporze ten sam zmarły Urodzony Zwolski z tego właśnie powodu został zgładzony przez Urodzonego Piotra Orzeszkę, brata rodzonego tegoż Kazimierza, w obronie życia brata swego. Przeto Sąd niniejszy, trzymając się prawa publicznego i sprawiedliwości, tychże Urodzonych Orzeszków pozwanych od kary publicznej wolnymi czyni i ogłasza. Powodów również od wszelkich kar tak samo wolnymi czyni. Orzekając […] ci sami Urodzeni Orzeszkowie, pozwani, zgodnie ze Statutem Królestwa niech zapłacą karę sześćdziesięciu grzywien polskich do rąk strony powodowej. Niemniej jednak, ponieważ z tych samych dochodzeń wynika, że tenże Urodzony Piotr Orzeszko przekroczył miarę i czyn obrony życia swego brata, przeto, rozważywszy rodzaj czynu i przekroczenia, Sąd niniejszy nakazuje, aby Urodzony Piotr Orzeszko w ciągu sześciu[?] tygodni najbliższych od niniejszego aktu wszedł do wieży grodu łukowskiego i to siedzenie przez pół roku bez przerwy ciągnął i odbył, a także zapłacił wadium główne stronie i tyleż Sądowi niniejszemu — Sądowi wprawdzie natychmiast, stronie zaś przy wyjściu z wieży — tak to wadium główne, jak i karę sześćdziesięciu grzywien polskich wyżej nałożoną, a to pod karą infamii. Na wypadek naruszenia niniejszego dekretu przez tegoż pozwanego Urodzonego Orzeszkę [kara] jak wyżej [?] i na wszystkich ich dobrach przez Sąd niniejszy jest orzekana, a termin ogłoszenia tejże kary infamii stronom przed urzędem grodzkim łukowskim przez Sąd niniejszy wyznacza się i ustanawia jako zawity. Co zaś dotyczy Urodzonego Wojciecha Chojeckiego, ponieważ z tych samych badań nie dowodzi się, że jest winny, przeto Sąd niniejszy tegoż Urodzonego Chojeckiego od niniejszej sprawy wolnym czyni i ogłasza, a stronę powodową od kar [?] wobec niego wolną ogłasza.

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Manuscript pages

77/1104P nr 2, s. 1
1
77/1104P nr 2, s. 2
2
77/1104P nr 2, s. 3
3
77/1104P nr 2, s. 4
4

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records