Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 464/145

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

464/145

Anna Siestrzewitowska, z pierwszego małżeństwa żona zmarłego Adama Bzowskiego[?], z drugiego wdowa po Adamie Sarneckim, niedawno zabitym, pozwem królewskim z 14 XII 1643 pozwała swego syna Stanisława Sarneckiego, działającego z opiekunami: stryjem Stanisławem Sarneckim (przydanym dekretem Trybunału w Lublinie) i opiekunami wyznaczonymi przez króla. Domagała się zwrotu posagu 1 500 złotych polskich, pochodzącego z jej dóbr ojczystych (Burzice[?], Głuchów) i macierzystych (Lepczyn, Wienduga[?], Sarnaki, Rzewuski w województwie podlaskim, powiecie mielnickim), który Adam Sarnecki przyjął i wniósł do swych dóbr w Błogoszczy[?], obiecawszy go zapisać, lecz zginął nagle, nie zabezpieczywszy sumy. Przed sądem ziemskim łukowskim stronę powodową reprezentował Krzysztof Siestrzewitowski; pozwany zarzucił, że nie doręczono mu pozwów, powódka odpierała ten zarzut (dalszy ciąg na kartach, których tu nie odczytano). Końcówka ekstraktu z akt ziemskich łukowskich: sąd ziemski łukowski uznał, że powódka (bez imienia w zachowanej części) ma wykazać pozwanemu sprawę co do terminu. Powódka odwołała się od dekretu do Trybunału Koronnego w Lublinie, pozywając także sędziego sprawy, Urodzonego Wojciecha Olendzkiego z Krzymoszy, przez woźnego generalnego Jana Jankowicza; sędzia apelację przyjął. Łuków, 11 I 1644.

Legal act
pozew (citatio) o posag i proces przed sądem ziemskim
Date
14 XII 1643
Place
Łuków, sąd ziemski łukowski
Archival unit
35/16/0/3.10/464 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1641–1678

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Anna Siestrzewitowskastrona (powódka)1° v. żona zmarłego Adama Bzowskiego[?]; 2° v. wdowa po Adamie Sarneckim; matka Stanisława Sarneckiegodobra ojczyste: Burzice[?], Głuchów; dobra macierzyste: Lepczyn, Wienduga[?], Sarnaki, Rzewuski (woj. podlaskie, powiat mielnicki)szlachcianka (Urodzona, Nobilis)
Stanisław Sarneckistrona (pozwany)syn zmarłego Adama Sarneckiego i Anny Siestrzewitowskiej; bratanek Stanisława Sarneckiego (stryja); małoletni, pod opiekądobra dziedziczne ojca: Błogoszczaszlachcic (Urodzony, Nobilis)
Adam Sarneckiwspomniany (zmarły)ojciec Stanisława; drugi mąż Anny Siestrzewitowskiej; brat Stanisława Sarneckiego (stryja pozwanego); „non ita pridem interemptus”, „repentina morte trucidatus” (niedawno zabity)dobra dziedziczne ojczyste we wsiach Błogoszczaszlachcic (Urodzony, Nobilis)
Adam Bzowskiwspomniany (zmarły)pierwszy mąż Anny Siestrzewitowskiejszlachcic (Urodzony, Nobilis)
Stanisław Sarneckiwspomniany (asystujący opiekun)stryj (patruus) i opiekun naturalny pozwanego Stanisława Sarneckiego, przysądzony dekretem Trybunału w Lublinie; tenutariusz dóbr[?] (zdanie urwane)szlachcic (Urodzony, Nobilis)
Krzysztof Siestrzewitowskipełnomocnik (występuje za stroną powodową)pokrewieństwo z powódką nie podaneszlachcic (Urodzony, Nobilis)
Władysław IVwystawca pozwukról Polski
Wojciech Olendzkiurzędnik (sędzia sprawy, „Causae praesentis Iudex”), pozwany razem z sądem w apelacjiKrzymosze (de Krzymosze), ziemia łukowskaszlachcic (Generosus — Urodzony); sędzia sprawy w sądzie ziemskim łukowskim
Jan Jankowiczwoźny (ministerialis)woźny generalny Królestwa (ministerialis Regni generalis), Opatrzny (Providus)
Sarneccystrony sporu (wg tytułu na odwrociu)
Zaleskipodpis/nota (rola niepewna)

Transcription

[s. 145] Proposuit iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascripta Actrix contra infranominatum Citatum ex copia citationis suae tenoris talis. Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae etc. Tibi Nobili Stanislao Sarnecki, filio olim Nobilis Adami Sarnecki non ita pridem interempti, de bonis tuis generaliter omnibus, mandamus, quatenus coram Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis ad instantiam Nobilis Annae Siestrzewitowska, primarum olim Nobilis Adami Bzowski[?], secundarum vero nuptiarum eiusdem olim Nobilis Adami Sarnecki consortis relictae, matris tuae, personaliter legitime peremptorieque compareas. Quae te una cum assistentia Nobilis Stanislai Sarnecki, patrui et tutoris tui naturalis decreto Iudicii Tribunalis Regni Lublinensis adiudicati, ac aliorum tutorum per Sacram Regiam Maiestatem assignatorum, omittendo citationem suam contra te erronee deductam[?], si et in quantum aliqua super te extradita [?] [plama], secundo post obtentam contumaciae poenam, pro eo quia tu ad requisitionem eiusdem Actricis ultimis[?] suis non vis reddere seu restituere importatum dotis per Actricem una cum praefato olim Nobili Adamo Sarnecki, parente tuo et marito Actricis secundario, ex bonis eiusdem Actricis paternis, videlicet villarum [s. 146L] Burzice[?] et Głuchow, maternis autem Lepczyn, Wienduga[?], Sarnaki et Rzewuski, in Palatinatu Podlachiae et Districtu Mielnicensi iacentium, videlicet summam mille quingentorum florenorum polonicalium, per manus eiusdem olim Nobilis Adami Sarnecki, mariti Actricis et parentis tui, receptam et per usum suum conversam ad bonaque sua hereditaria paterna in hereditariis[?] villis Błogoszcza[?] sitis importatam, quam summam praefatus olim Nobilis Adamus Sarnecki, parens tuus, Actrici pollicitus erat in praefatis bonis suis hereditariis inscribere et Actis quibusvis assecurare. Sed quoniam repentina morte trucidatus hac de luce decessit et Actrici nullam assecurationem fecit, ideo citaris, ut coram Iudicio nostro una cum praefatis tutoribus tuis, sibi de iure legitime incumbentibus, stares et eandem summam per Actricem importatam per tutores tuos persolveres, vel etiam inscriptionem et assecurationem certam[?] per eosdem tutores tuos faceres. Quod si vero cum tutoribus tuis non comparueris et contumax extiteris, extunc habeat Actrix, in quo te condemnet, pensatque sibi contra te ad valorem similis summae mille quingentorum florenorum polonicalium et damni totidem, quod exinde habet, vel ita prout Iudicium decernet. Sis ad praemissa omnia iudicialiter responsurus. Datum Lucoviae feria secunda [s. 146P] post festum Sanctae Luciae Virginis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Tertio. Et post propositionem suam modo praemisso factam deductoque parti citatae legitimo de termino et contentis citationis suae verificatis petiit pars actorea citatum ad responsionem iudicialem compelli. Parte praefata utraque, actorea per Nobilem Christophorum Siestrzewitowski, citata patr[?] comparente et controvertente. Citatus vero, beneficiis et remediis iuris causae suae necessariis salvis sibi reservatis, custoditisque audita sui ad Iudicium praesens acclamatione facta, citationes nullas per Actricem extraditas sibi esse dixit et exinde ad respondendum non teneri, siquidem et de positione earum vero non docet; de iure autem nemo respondere tenetur nisi viso [?]; quoniam vero Actrix non statuit nec docet, se ad respondendum non teneri et a termino liberari petiit, iuris remediis salvis permanentibus. A contrario Actrix exceptionem citatae partis refutando dixit se non teneri docere citato de termino, siquidem satis bene constat citato tam et patruo ipsius ut[?] tutori et tenutario bonorum [s. 147L] oiund[?] per ipsum patruum possess[?] de positione citationum utrarumque, petiitque eundem ad procedendum stringi, ceteris iuris beneficiis salvis sibi praecustoditis. Iudicium praesens Terrestre Lucoviense teneri Actricem docere Citato de Termino praesenti adinvenit. Quo decreto Actrix pro Iudicio non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Albertum Olendzki de Krzymosze, Causae praesentis Iudicem, ad Iudicia ordinaria Generalia Tribunalis Regni Lublinensia per ministerialem Regni Generalem Providum Joannem Jankowicz debito modo, ut iuris est, monuit. Cuius motioni memoratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus praenominatis utrisque Terminum expurgandae sententiae suae praedictae, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem in praeallegatis Iudiciis ordinariis Generalibus Tribunalis Regni Lublinensibus, videlicet[?] tunc dum et quando Causae Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad iudicandum legitime inciderint, praefigendo et conservando, ut iuris est, peremptorium vigore [s. 147P] praesentis Motionis Terminique conservationis et iuxta Acta. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus Feria secunda post Festum Sanctorum Trium Regum proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Quarto. Ex Actis Terrestribus Lucoviensibus extradit[?]. Correxit [?]. [dopisek ciemnym atramentem, częściowo zakryty papierem pieczęci: „Jo[?] … [?] x 7 L[?]”] [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 0148, tekst odwrócony] Inter Sarneckie Motio. Inter Sarneckie Motio Ratione dotis Summae Mille quingentorum [?] [skreślone: [?] Actis[?]] teneri[?] Actrix[?] de termino[?] citato[?] docere[?] Ad Delum[?] Zaleski[?] Productum[?] R. L. N.

Translation

Przedstawiła sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej wypisana powódka przeciwko niżej wymienionemu pozwanemu [sprawę] z odpisu swego pozwu tej treści. Władysław Czwarty, z Bożej łaski król Polski itd. Tobie, Urodzonemu Stanisławowi Sarneckiemu, synowi zmarłego Urodzonego Adama Sarneckiego, niedawno zabitego, z dóbr twoich w ogólności wszystkich, nakazujemy, abyś przed sądem naszym ziemskim łukowskim, na najbliżej odprawianych rokach ziemskich łukowskich, na żądanie Urodzonej Anny Siestrzewitowskiej, z pierwszego małżeństwa [żony] zmarłego Urodzonego Adama Bzowskiego[?], z drugiego zaś małżeństwa pozostałej małżonki tegoż zmarłego Urodzonego Adama Sarneckiego, twojej matki, osobiście, prawnie i w terminie zawitym stanął. Która ciebie, wraz z asystencją Urodzonego Stanisława Sarneckiego, twego stryja i opiekuna naturalnego, przysądzonego dekretem Trybunału Królestwa w Lublinie, oraz innych opiekunów przydanych przez Najjaśniejszy Majestat Królewski, pomijając swój pozew przeciwko tobie błędnie wywiedziony[?], jeśli i o ile jakiś przeciw tobie został wydany [?], pozywa powtórnie, po uzyskaniu kary zaocznej, za to, że ty, na żądanie tejże powódki ostatnie[?] jej, nie chcesz oddać ani zwrócić posagu wniesionego przez powódkę wraz z rzeczonym zmarłym Urodzonym Adamem Sarneckim, twoim ojcem i drugim mężem powódki, z dóbr ojczystych tejże powódki, mianowicie wsi Burzice[?] i Głuchów, macierzystych zaś: Lepczyn, Wienduga[?], Sarnaki i Rzewuski, w województwie podlaskim i powiecie mielnickim leżących, to jest sumy tysiąca pięciuset złotych polskich, przyjętej z rąk [powódki] przez tegoż zmarłego Urodzonego Adama Sarneckiego, męża powódki i twego ojca, i obróconej na jego użytek oraz wniesionej do jego dóbr dziedzicznych ojczystych, położonych w dziedzicznych[?] wsiach Błogoszcza[?]; którą to sumę rzeczony zmarły Urodzony Adam Sarnecki, twój ojciec, przyrzekł był powódce zapisać na rzeczonych swoich dobrach dziedzicznych i zabezpieczyć w jakichkolwiek aktach. Lecz ponieważ, zabity nagłą śmiercią, zszedł z tego świata i żadnego zabezpieczenia powódce nie uczynił, przeto jesteś pozywany, abyś przed sądem naszym wraz z rzeczonymi twoimi opiekunami, którzy z prawa prawnie na tobie ciążą, stanął i tę sumę wniesioną przez powódkę przez twoich opiekunów spłacił albo też zapis i pewne[?] zabezpieczenie przez tychże twoich opiekunów uczynił. A jeśli z twoimi opiekunami nie staniesz i okażesz się nieposłusznym, wtedy niech powódka ma, na co cię skazać; i szacuje sobie przeciwko tobie na wartość takiej samej sumy tysiąca pięciuset złotych polskich i drugie tyle szkody, którą stąd ma, albo tak, jak sąd postanowi. Masz na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć. Dan w Łukowie w poniedziałek najbliższy po święcie świętej Łucji Dziewicy, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego trzeciego. A po przedstawieniu swej sprawy w opisany sposób i prawnym wykazaniu stronie pozwanej terminu oraz treści swego pozwu, które zostały sprawdzone, strona powodowa żądała przymuszenia pozwanego do odpowiedzi sądowej. Gdy obie wymienione strony stawały i spierały się — powodowa przez Urodzonego Krzysztofa Siestrzewitowskiego, pozwana [?]. Pozwany zaś, zastrzegłszy sobie nienaruszone dobrodziejstwa i środki prawne potrzebne w swej sprawie, a po wywołaniu go przed niniejszy sąd, powiedział, że żadne pozwy nie zostały mu przez powódkę doręczone i że wobec tego nie jest obowiązany odpowiadać, skoro i co do ich doręczenia [powódka] nie dowodzi; z prawa zaś nikt nie jest obowiązany odpowiadać, chyba że po okazaniu [?]; ponieważ zaś powódka [tego] nie przedstawiła ani nie dowodzi, żądał uznania, że nie jest obowiązany odpowiadać, i zwolnienia od terminu, przy zachowaniu nienaruszonych środków prawnych. Przeciwnie powódka, odpierając zarzut strony pozwanej, powiedziała, że nie jest obowiązana dowodzić pozwanemu terminu, skoro dość dobrze wiadomo pozwanemu, jak też jego stryjowi jako[?] opiekunowi i tenutariuszowi dóbr … [?] przez samego stryja [?] co do złożenia obu pozwów, i żądał, aby go przymuszono do postępowania (w sprawie), przy zachowaniu sobie pozostałych dobrodziejstw prawa. Sąd niniejszy ziemski łukowski uznał, że powódka powinna wykazać pozwanemu (sprawę) co do niniejszego terminu. Od tego dekretu powódka, jako od wyroku nieprzyjętego, od tegoż (sądu) i wraz z tymże Urodzonym Wojciechem Olendzkim z Krzymoszy, sędzią niniejszej sprawy, przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Jana Jankowicza, należycie, jak prawo każe, pozwała (odwołała się) do sądów zwyczajnych generalnych Trybunału Królestwa w Lublinie. Wspomniany sędzia przyjął tę apelację i, gdy została wniesiona, dopuścił ją. Obu wymienionym stronom wyznaczając i zachowując, jak prawo każe, termin zawity do oczyszczenia się z ich powyższego wyroku, a do popierania i kontynuowania tejże apelacji w powołanych sądach zwyczajnych generalnych Trybunału Królestwa w Lublinie, mianowicie[?] wtedy, gdy i kiedy prawnie przypadną do sądzenia sprawy województwa lubelskiego i ziemi łukowskiej, mocą niniejszej apelacji i zachowania terminu, i stosownie do akt. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich, w poniedziałek najbliższy po święcie Trzech Króli, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego czwartego. Z akt ziemskich łukowskich wydał[?]. Poprawił [?]. [odwrocie, s. 148: tytuł sprawy] Między Sarneckimi. Apelacja. Między Sarneckimi. Apelacja. Z racji posagu, sumy tysiąca pięciuset [?]. [Skreślone: [?] aktom[?].] Powódka[?] ma[?] wykazać[?] pozwanemu[?] co do roku[?]. Do [?]. Zaleski[?]. Złożono[?]. R. L. N.

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Manuscript pages

464/145, s. 1
1
464/145, s. 2
2
464/145, s. 3
3
464/145, s. 4
4
464/145, s. 5
5
464/145, s. 6
6

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records