Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 464/141
Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin
464/141
Małoletni Andrzej, Marianna i Zofia Jezierscy, dzieci zmarłego Macieja Jezierskiego, przy asystencji opiekunów naturalnych Aleksandra i Stanisława Jezierskich, pozwem królewskim z 1 VI 1643 pozwali Stanisława Firleja, syna Andrzeja, dziedzica dóbr wsi Orowno[?] Borki, oraz Andrzeja Kulemowicza[?], tenutariusza tych dóbr, o niewydanie poddanego Piotra Bo[?]ka, zbiegłego z rodziną, bydłem i sprzętem ze wsi Olszewnica [?] do wsi pozwanych Jekosłowek[?]; szkodę szacowano na 500 grzywien i drugie tyle. 19 X 1643 sąd ziemski łukowski uznał powództwo za właściwe i nakazał powodom stwierdzić przez opiekuna przysięgą z dwoma świadkami, że poddany jest ich dziedziczny. Pozwany nie przyjął wyroku i przez woźnego generalnego Jana Janusza pozwał sprawę wraz z sędzią Wojciechem Olendzkim do Trybunału w Lublinie; sędzia apelację przyjął.
- Legal act
- decretum — sprawa z pozwu o wydanie zbiegłego poddanego (wpisany pozew królewski, wyrok, apelacja do Trybunału)
- Date
- 19 X 1643
- Place
- Łuków, sąd ziemski łukowski (in Terminis Terrestribus)
- Archival unit
- 35/16/0/3.10/464 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1641–1678
Persons in the deed
| Person | Role in the deed | Relations | Place of residence | Status and notes |
|---|
| Andrzej Jezierski | strona (powód) | syn zmarłego Macieja Jezierskiego; brat Marianny i Zofii; pod opieką Aleksandra i Stanisława Jezierskich (opiekunów naturalnych); małoletni („minorennes”) | | szlachcic (Urodzony, Nobilis) |
| Marianna Jezierska | strona (powódka) | córka zmarłego Macieja Jezierskiego; siostra Andrzeja i Zofii | | szlachcianka (Urodzona, Nobilis) |
| Zofia Jezierska | strona (powódka) | córka zmarłego Macieja Jezierskiego; siostra Andrzeja i Marianny | | szlachcianka (Urodzona, Nobilis) |
| Maciej Jezierski | wspomniany (zmarły) | ojciec Andrzeja, Marianny i Zofii | | szlachcic (Urodzony, Nobilis) |
| Aleksander Jezierski | wspomniany (asystujący opiekun) | opiekun naturalny („tutor naturalis”) Andrzeja, Marianny i Zofii Jezierskich | | szlachcic (Urodzony, Generosus) |
| Stanisław Jezierski | strona (występuje za powodami jako opiekun) | opiekun naturalny Andrzeja, Marianny i Zofii Jezierskich | | szlachcic (Urodzony, Generosus) |
| Stanisław Firlej | strona (pozwany) | syn Andrzeja Firleja | dziedzic dóbr wsi Osowno Borki; wieś Jekosłowek[?] („villa vestra”) | szlachcic (Urodzony, Generosus) |
| Andrzej Firlej | wspomniany | ojciec Stanisława Firleja | | szlachcic (Urodzony, Generosus) |
| Andrzej Kulemowicz | strona (pozwany) | | tenutariusz dóbr wsi Osowno Borki | szlachcic (Urodzony, Generosus) |
| Piotr Bo[?]ek | wspomniany (poddany, zbieg) | ma żonę i dzieci (nie z imienia) | zbiegł ze wsi Olszewnica [?] do wsi Jekosłowek[?] | poddany dziedziczny powodów („laboriosus”, chłop) |
| Jan Pod[?]mbowicz | pełnomocnik (strony pozwanej) | | | szlachcic (Urodzony, Nobilis) |
| Wojciech Olendzki | urzędnik (sędzia sprawy, „causae praesentis Iudex”) | | sąd ziemski łukowski | szlachcic (Urodzony, Generosus); sędzia w sądzie ziemskim łukowskim |
| Jan Janusz | woźny (ministerialis) | | „de Ulan” | woźny generalny Królestwa |
| Jaszowski | urzędnik (korektor ekstraktu, „correxit”) | | kancelaria ziemska łukowska | |
| Jan To[?]ki | urzędnik (podpis pod ekstraktem) | | kancelaria ziemska łukowska | |
| Władysław IV | wystawca pozwu | | | król Polski |
Transcription
[s. 141]
In termino hodierno conservato ex inscriptione termini prorogationis illius legitime pendente et incidente proposuerunt iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascripti actores contra infranominatos citatos ex copia citationis suae, cuius tenor sequitur talis.
Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae etc. Tibi Generoso Stanislao Fierlei, Generosi Andreae Fierlei filio, bonorum villae Orowno[?] Borki et aliorum eo pertinentium haeredi, nec non Generoso Andreae Kulemowicz[?], eorundem bonorum quovis modo tenutario, sitque ad causam suprascriptam pertines, de bonis vestris generaliter omnibus, mobilibus et immobilibus, mandamus, ut coram nobis seu Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis ad instantiam Nobilium Andreae, Mariannae et Sophiae Jezierskich, filii et filiarum olim Nobilis Matthiae Jezierski, et successorum legitimorum, pro se[?] personaliter compareatis, qui vos cum assistentia Generosorum Alexandri et Stanislai Jezierskich, tutorum suorum naturalium, citant secundo post obtentam poenam contumaciae, pro eo quia vos, existentes multoties amicabiliter et officiose requisiti, non vultis neque curatis actoribus extradere laboriosum Petrum Bo[?]ek, subditum eorundem actorum proprium, nativum et hereditarium, una cum uxore, pueris, pecoribus, pecudibus totaque suppellectili
[s. 142L]
domestica, de villa Olszewnica [?] ad villam vestram Jekosłowek[?] profugum, faciendo praemissa in grave damnum et praeiudicium actorum maximum, quam vestram non extraditionem praefati subditi pensant sibi contra vos ad quingentas marcas pecuniae polonicalis et damni totidem, quod inde habent, vel prout ius nostrum decernet. Sitis terminum attenturi et ad praemissa omnia iudicialiter responsuri. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sanctissimae et Individuae Trinitatis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Tertio.
Et post propositionem suam modo praemisso factam deductaque particulariter toto [?] de termino et contentis citationis suae verificatis petiit pars actorea citatam partem ad responsionem iudicialem compelli.
Parte praefata utraque, actorea per Generosum Stanislaum Jezierski, tutorem actorum, citata vero per Nobilem Joannem Pod[?]mbowicz plenipotentem [?] comparente et controvertente. Iudicium praesens Terrestre Lucoviense, quoniam actor docuit citato[?] de termino praesenti, ideo eadem praesenti citatione prosequi iniungit.
Plenipotens autem citati, beneficiis suis ad causam praesentem necessariis principali suo pleno vigore reservatis, actionem[?] contra se incompetentem esse declaravit, eo quia[?] is[?], pro quo agitur, est subditus ex antecessoribus suis citati et
[s. 142P]
nativus et hereditarius, ut et iuventa[?] eiusdem ex parentibus suis in bonis citati oriundum esse probatur; actor autem nil penitus super proprietatem commonstrat, solum nudis verbis proprium esse asserit. His itaque deductis petiit ab actione citati[?] incompetenti principalem suum liberum pronuntiari, reservatis reservandis.
Pars actorea exceptionem citatae partis refutando dixit actionem suam competentem esse et competenter institutam, quia suum proprium hominem subditum a citato actor requirit, de quo quam primum actores circa vendere[?] resciverunt[?], sine mora agere processu cum citato non desierunt, quaerentes cum comprobatione citato ita[?] actores moderni, et iam minorennes per suum tutorem evincere intendunt. Ad quod citatus se non trahit, sed evidenter illud recusat. Petiit ideo restitutionem et adiudicationem subditi praefati, ut sui proprii, decerni, ceteris iuris remediis salvis, nullis omissis.
In prosecutione vero Iudicium hoc idem Terrestre Lucoviense, competente actione actoris adinventa, citatis in eadem praesenti procedere mandat.
Tandem Iudicium hoc ad submissionem partis actoreae decernit, ut actor comprobet iuramento corporali contenta citationis suae per tutorem in eam rotam, quia subditus, ratione cuius res est, actorum est proprius et hereditarius nativus, et quod eo [?] agere [?] cum duobus testibus sibi
[s. 143]
in genere similibus, Deo et Sancta Iesu Christi Passione ita ipsum adiuvante, idque in Terminis Terrestribus Lucoviensibus ingruentibus, quibus Terminis parti utrique terminum peremptorie praefigendo et conservando.
Quo decreto citatus siquidem non suscepto ab eo [?] et cum eodem[?] Generosum Albertum Olendzki, causae praesentis Iudicem, ad Iudicia Tribunalia Lublinensia per Ministerialem Regni Generalem quendam Joannem Janusz de Ulan[?] debito modo [?] et movit.
Cuius motioni [?] Iudex detulit et eam interpositam suscepit.
Partibus praenominatis utrique terminum ex purgandae sententiae suae, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem, in [?] Iudiciis Tribunalibus Regni Lublinensibus, tunc dum et quando causa Palatinatus Lublinensis et Terrae Lucoviensis ad iudicandum legitime inciderit et [?], praefigendo et conservando peremptorium.
Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post festum Sancti Lucae Evangelistae proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Tertio.
Ex Actis Terrestribus Lucoviensibus extradatum[?]. Correxit Jastrzębski[?].
[podpis:] Joannes To[?]ki [?] [wyraz z zakrętasem nieczytelny]
[dwie pieczęcie pod papierem]
Approbata Lucoviae[?] … [?] Skanuski[?] [dopiski u dołu nieczytelne]
Translation
W dzisiejszym terminie, zachowanym na mocy wpisu terminu odroczenia, prawnie zawisłym i przypadającym, przedstawili sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej wypisani powodowie przeciwko niżej wymienionym pozwanym [sprawę] z odpisu swego pozwu, którego treść następuje taka.
Władysław Czwarty, z Bożej łaski król Polski itd. Tobie, Urodzonemu Stanisławowi Firlejowi, synowi Urodzonego Andrzeja Firleja, dziedzicowi dóbr wsi Orowno[?] Borki i innych do nich należących, a także Urodzonemu Andrzejowi Kulemowiczowi[?], tychże dóbr w jakikolwiek sposób tenutariuszowi, a jeśli do wyżej opisanej sprawy należysz, z dóbr waszych w ogólności wszystkich, ruchomych i nieruchomych, nakazujemy, abyście przed nami albo sądem naszym ziemskim łukowskim, na najbliżej odprawianych rokach ziemskich łukowskich, na żądanie Urodzonych Andrzeja, Marianny i Zofii Jezierskich, syna i córek zmarłego Urodzonego Macieja Jezierskiego, oraz prawnych następców, sami[?] osobiście stanęli; którzy was, przy asystencji Urodzonych Aleksandra i Stanisława Jezierskich, swoich opiekunów naturalnych, pozywają powtórnie, po uzyskaniu kary zaocznej, za to, że wy, wielokrotnie polubownie i grzecznie proszeni, nie chcecie ani nie dbacie wydać powodom pracowitego Piotra Bo[?]ka, ich własnego, rodzimego i dziedzicznego poddanego, wraz z żoną, dziećmi, bydłem, trzodą i całym sprzętem
domowym, zbiegłego ze wsi Olszewnica [?] do waszej wsi Jekosłowek[?], czyniąc to wszystko z ciężką szkodą i największym uszczerbkiem powodów; które to niewydanie przez was rzeczonego poddanego szacują sobie przeciwko wam na pięćset grzywien monety polskiej i drugie tyle szkody, jaką stąd mają, albo jak prawo nasze postanowi. Macie stawić się w terminie i na wszystko powyższe sądownie odpowiedzieć. Dan w Łukowie w poniedziałek najbliższy po święcie Przenajświętszej i Nierozdzielnej Trójcy, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego trzeciego.
A po przedstawieniu sprawy w opisany sposób i szczegółowym wykazaniu całym [?] terminu i treści swego pozwu, które zostały sprawdzone, strona powodowa żądała przymuszenia strony pozwanej do odpowiedzi sądowej.
Gdy obie wymienione strony stawały i spierały się — powodowa przez Urodzonego Stanisława Jezierskiego, opiekuna powodów, pozwana zaś przez Urodzonego Jana Pod[?]mbowicza, pełnomocnika [?] — niniejszy sąd ziemski łukowski, ponieważ powód wykazał pozwanemu[?] niniejszy termin, nakazuje prowadzić sprawę z tego właśnie pozwu.
Pełnomocnik zaś pozwanego, zastrzegłszy swemu mocodawcy w pełnej mocy jego dobrodziejstwa potrzebne do niniejszej sprawy, oświadczył, że powództwo[?] przeciw niemu jest niewłaściwe, dlatego że ten[?], o którego chodzi, jest poddanym pozwanego po jego poprzednikach i
rodzimym oraz dziedzicznym, jak również dowodzi się, że [jego] młodość[?] ma swoje pochodzenie od rodziców jego w dobrach pozwanego; powód zaś nie wykazuje niczego zgoła co do prawa własności, tylko gołymi słowami twierdzi, że to jego własny [poddany]. Tak to wywiódłszy, żądał, by jego mocodawcę uznano za wolnego od niewłaściwego powództwa[?] przeciw pozwanemu, z zastrzeżeniem tego, co należy zastrzec.
Strona powodowa, odpierając zarzut strony pozwanej, powiedziała, że jej powództwo jest właściwe i właściwie wytoczone, ponieważ powód domaga się od pozwanego swego własnego człowieka-poddanego, o którym, gdy tylko powodowie dowiedzieli się[?] co do sprzedaży[?], bez zwłoki nie przestali dochodzić procesem z pozwanym, szukając z dowodem u pozwanego, tak[?] obecni powodowie, i już jako małoletni przez swego opiekuna zamierzają [go] odzyskać. Do tego pozwany się nie poczuwa, lecz jawnie tego odmawia. Żądała zatem, by postanowiono zwrot i przysądzenie rzeczonego poddanego jako jej własnego, z zachowaniem pozostałych środków prawnych, żadnych nie pomijając.
W dalszym toku zaś ten sam sąd ziemski łukowski, uznawszy powództwo powoda za właściwe, nakazuje pozwanym w tymże [pozwie] postępować.
Wreszcie sąd ten, na wniosek strony powodowej, postanawia, aby powód stwierdził przysięgą cielesną treść swego pozwu przez opiekuna według tej roty: że poddany, o którego idzie sprawa, jest własnym, dziedzicznym i rodzimym [poddanym] powodów, i że o niego [?] dochodzić [?] — wraz z dwoma świadkami
równymi sobie stanem; tak mu dopomóż Bóg i święta Męka Jezusa Chrystusa; i to na nadchodzących rokach ziemskich łukowskich, na których to rokach wyznacza i zachowuje obu stronom termin zawity.
Którego to wyroku pozwany nie przyjąwszy, od niego [?], a wraz z nim[?] Urodzonego Wojciecha Olendzkiego, sędziego niniejszej sprawy, przed sądy trybunalskie lubelskie przez woźnego generalnego Królestwa, niejakiego Jana Janusza z Ulan[?], w należyty sposób [?] i wniósł [sprawę].
Którego wniosek sędzia [?] uwzględnił i założony [środek] przyjął.
Obu wyżej wymienionym stronom — w celu oczyszczenia swego wyroku, zaś dalszego prowadzenia i kontynuowania tegoż wniosku — w [?] sądach trybunalskich Królestwa w Lublinie, wtedy gdy i kiedy sprawa województwa lubelskiego i ziemi łukowskiej prawnie przypadnie do sądzenia, i [?], wyznacza i zachowuje termin zawity.
Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w poniedziałek najbliższy po święcie świętego Łukasza Ewangelisty, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego trzeciego.
Z akt ziemskich łukowskich wydano[?]. Poprawił Jastrzębski[?].
[podpis:] Jan To[?]ki [?]
[dwie pieczęcie pod papierem]
Zatwierdzone w Łukowie[?] … [?] Skanuski[?]
The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).
Manuscript pages
Scans in the Szukaj w Archiwach service
This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records