Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 464/126
Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin
464/126
Jan Izdebski[?], syn zmarłego Macieja, pozwał pozwem królewskim Władysława IV (Łuków, 5 X 1643), po raz drugi po kontumacji, Piotra Sobicowskiego[?], syna zmarłego Mikołaja, dziedzica dóbr Sobice[?], o to, że ten ustnie, przy świadkach z obu stron, obiecał mu za żonę córkę i nie stawił się na wyznaczony ślub, choć powód przygotował ucztę (wół, barany[?], 26 gęsi, 27 kur, prosięta[?], piwo[?], gorzałka, miód[?]); szkodę oszacował na 130 grzywien. Pozwany zarzucił niewłaściwość powództwa, bo małżeństwo z prawa Bożego i ludzkiego ma być wolne, a umowa ani zaręczyny nie są dowiedzione. Sąd ziemski łukowski 19 X 1643 uznał powództwo i nakazał prowadzić sprawę; pozwany apelował do Trybunału Koronnego Lubelskiego przeciw sędziemu Wojciechowi Olendzkiemu z Krzymoszy przez woźnego generalnego Jana Janusza z Ulan.
- Legal act
- decretum (wyrok sądu ziemskiego łukowskiego z wpisanym pozwem królewskim; apelacja do Trybunału)
- Date
- 19 X 1643
- Place
- Łuków, roki ziemskie (in Terminis Terrestribus)
- Archival unit
- 35/16/0/3.10/464 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1641–1678
Persons in the deed
| Person | Role in the deed | Relations | Place of residence | Status and notes |
|---|
| Jan Izdebski | strona (powód) | syn zmarłego Macieja Izdebskiego[?]; niedoszły zięć pozwanego (obietnica małżeństwa z jego córką) | | szlachcic (Nobilis) |
| Maciej Izdebski | wspomniany | zmarły ojciec powoda Jana | | |
| Piotr Sobiczowski | strona (pozwany) | syn zmarłego Mikołaja Sobicowskiego[?]; ojciec córki obiecanej powodowi | dobra Sobice[?] | szlachcic (Nobilis); dziedzic (haeres) dóbr Sobice[?] |
| Mikołaj Sobiczowski | wspomniany | zmarły ojciec pozwanego Piotra | | |
| NN, córka Piotr Sobicowskiego | wspomniana | córka pozwanego; obiecana powodowi za żonę | | |
| NN Izdebska | wspomniana | związek z powodem i z obietnicą małżeństwa nieczytelny | | szlachcianka (Nobilis[?]) |
| Władysław IV | wystawca pozwu | | | król polski |
| Wojciech Olendzki | urzędnik | | Krzymosze (de Krzymosze) | szlachcic (Generosus); sędzia niniejszej sprawy (Judex causae praesentis) w sądzie ziemskim łukowskim |
| Jan Janusz | woźny (ministerialis Regni generalis) | | Ulany (de Ulan) | woźny generalny koronny |
| Jaszowski | urzędnik (korektor, „Correxit”) | | | korektor ekstraktu z akt ziemskich łukowskich |
| Jan Janus | podpis pod ekstraktem | | | |
| Izdebski | strona sprawy (bez imienia na odwrociu) | | | |
| Sobiczowski | strona sprawy (bez imienia na odwrociu) | | | |
| [?]imewscy[?] ([?]imewskie) | wspomniani (druga sprawa?) | | | |
Transcription
[s. 126] (k. 170) Proposuit Nobilis[?] coram praesenti Terrestri Lucoviensi Judicio infrascriptus actor contra infranominatum citatum ex copia citationis suae de tenore tali:
Vladislaus Quartus Dei gratia Rex Poloniae etc. Tibi Nobili Petro olim Nicolai Sobicowski[?] filio, bonorum Sobice[?] haeredi, de bonis tuis quibusvis[?] mandamus, ut in terminis terrestribus Lucoviensibus Lucoviae proxime celebrandis coram Judicio nostro Terrestri Lucoviensi personaliter peremptorieque compareas ad instantiam Nobilis Joannis olim Mathiae Izdebski[?] filii, qui te citat secundo post obtentam primam contumaciam pro eo, quia tu ipse cum eo actore certo contractu verbali in praesentia multorum hominum fide dignorum et amicorum ex utraque parte [?] filiae [?] ipsi actori in matrimonium Nobili[?] Izdebskae[?] promisisti et verbis tuis nobilibus eundem actorem assecurasti pro die et tempore contractu verbali assignato ad actum nuptialem statuere. Qui actor existens hic a te assecuratus res certas ad edendum et bibendum aptas, videlicet bovem unum, arietes[?] tres[?], anseres viginti sex, gallinas viginti septem, porcos parvos[?] alias prosięt[?] sescero[?] in sui[?] comparare, praeparando[?], nec non cerevisiae[?], cremati, mulsi, [?], et alias res ad edendum et bibendum aptas partim de suo patrimonio et dominio, partim emptas praeparavit. Tu vero in ludibrium
[s. 127L] (k. 171) et contemptum ipsius actoris facere[?] pro die et tempore eodem contractu verbali assignato ad praemissa sese non stitisti eundemque actorem in damna ad centum triginta marcas polonicales[?] induxisti, faciendo id in damnum[?] et contemptum actoris, quod sibi contra te taxat ad similem summam damnorum totiesque vel prout Judicium nostrum decernet. Eris ad praemissa Judicialiter responsurus. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sancti Francisci Confessoris proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Tertio.
Et post propositionem suam modo commisso[?] factam deductoque parti citatae [?] de termino et contentis citationis suae verificatis petiit pars actorea citatam partem ad respondendum compelli.
Partes comparatae utraeque, Actor et citatus per se comparentes et contendentes.
Judicium praesens Terrestre Lucoviense, quoniam Actor docuit citatum de termino praesenti, ideo partibus causam praesentem prosequi iniunxit.
[na marginesie: znak [?]] Pars citata reservatis sibi omnibus Juris beneficiis ad causam praesentem necessariis incompetentem actionem allegavit ex eo, ex quo causa praesens nullo contractu nec sponsalitio amicabili probatur, solum mancipium[?] quoddam respectu matrimonii, quod de iure divino et humano liberum esse debere testificat[?], petens ab impetitione [?] liberari.
[znak w środku rozkładówki]
[s. 127P] (k. 172) Qua in causa licet citatus[?] pars con[?] suam in medium Judicii praesentis inferebat, et quoniam eandem[?] de [?] longo temporis spatio [?] actis[?] non penetraret[?], ideo [?] loci praesentis de [?] suscipiendis[?] diligentia, cuius autem in proponendis[?] negligentia [?] per processum[?] est.
A prosecutione[?] Judicium hoc idem Terrestre Lucoviense competentem actionem istius[?] adinvento[?] actori in causa praesenti procedere mandavit.
Quo decreto citatus pro iuridico non suscepto ab eodem et cum eodem Generosum Albertum Olendzki de Krzymosze causae praesentis Judicem ad Judicia ordinaria generalia Tribunalis Regni Lublinensis per ministerialem Regni generalem [?] Joannem Janus de Ulan debito modo ut iuris est movit.
Cuius motioni memoratus Judex detulit et eandem interpositam suscepit[?].
Partibus praenominatis utrisque terminum ad expurgandam[?] prosequendam[?] et continuandam motionem eius[?] et iure[?] ea in causa se procedendi[?] in praeallegatis Judiciis ordinariis generalibus Tribunalis Regni Lublinensis [?] et quando causae palatinatus Lublinensis et [?] iudicabuntur[?] praefigendo et conservando peremptorium.
Actum Lucoviae in Terminis
[s. 128] (k. 173) Terrestribus feria secunda post festum Sancti Lucae Evangelistae proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo tertio.
Ex Actis Terrestribus Lucoviensibus extradita[?]. Correxit Ja[?]owski.
Joannes [?] [podpis]
[pieczęć] [pieczęć]
[dalej na stronie tytuł sprawy pisany odwrotnie — odczyt po obróceniu przy odwrociu]
[odwrocie: tytuł sprawy]
[s. 128] (k. 173, dolna część karty; pismo odwrócone)
Inter Izdebski et Sobi[?]owski Motio
cum [?]imewskie[?] altera actorea[?]
Ratione expensarum [?] nuptiis [wyraz skreślony]
[?]
[inną ręką; przekreślone pionową kreską:]
[?]
[podpis nieodczytany]
In die 3tia ante Vigilias[?] Sancti Matthaei Apostoli Evangelistae 1644
[?]
Translation
Przedstawił Urodzony[?] przed niniejszym Sądem Ziemskim Łukowskim niżej wpisany powód przeciw niżej wymienionemu pozwanemu z odpisu swego pozwu takiej treści:
Władysław Czwarty z Bożej łaski Król Polski itd. Tobie, Urodzonemu Piotrowi, synowi zmarłego Mikołaja Sobicowskiego[?], dóbr Sobice[?] dziedzicowi, z dóbr twoich wszelkich[?], nakazujemy, abyś na rokach ziemskich łukowskich, w Łukowie najbliżej odprawianych, przed Sądem naszym Ziemskim Łukowskim osobiście i zawicie stanął na żądanie Urodzonego Jana, syna zmarłego Macieja Izdebskiego[?], który pozywa cię po raz drugi po uzyskaniu pierwszego zaocznego wyroku (kontumacji) o to, że ty sam z tymże powodem pewną umową ustną, w obecności wielu ludzi wiarygodnych i przyjaciół z obu stron, [?] córki [?] temuż powodowi za żonę Urodzonej[?] Izdebskiej[?] obiecałeś i swoimi słowami szlacheckimi zapewniłeś tegoż powoda, że na dzień i czas wyznaczony ustną umową stawisz [ją] do aktu ślubnego. A powód, będąc tu przez ciebie zapewniony, rzeczy pewne do jedzenia i picia stosowne, mianowicie jednego wołu, trzy[?] barany[?], dwadzieścia sześć gęsi, dwadzieścia siedem kur, małe[?] wieprze, czyli prosiąt[?] sześcioro[?], na swój[?] nabyć, przygotowując[?], a także piwa[?], gorzałki, miodu pitnego[?], [?] i inne rzeczy do jedzenia i picia stosowne, częściowo ze swej ojcowizny i własności, częściowo kupione, przygotował. Ty zaś, na pośmiewisko
i ku wzgardzie samego powoda [?], na dzień i czas wyznaczony tąż umową ustną do powyższego się nie stawiłeś i tegoż powoda na szkody do stu trzydziestu grzywien polskich[?] naraziłeś, czyniąc to ku szkodzie[?] i wzgardzie powoda, które szacuje przeciw tobie na podobną sumę szkód i tyle razy, albo jak Sąd nasz postanowi. Będziesz na powyższe sądownie odpowiadał. Dan w Łukowie w najbliższy poniedziałek po święcie św. Franciszka Wyznawcy roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego trzeciego.
A po przedstawieniu przez siebie [sprawy] sposobem [?] uczynionym i po wykazaniu stronie pozwanej [?] terminu oraz po sprawdzeniu treści swego pozwu strona powodowa żądała, by stronę pozwaną zmuszono do odpowiedzi.
Stawiły się obie strony, powód i pozwany, osobiście stający i spierający się.
Sąd niniejszy Ziemski Łukowski, ponieważ powód wykazał pozwanego z terminu niniejszego, nakazał przeto stronom prowadzić niniejszą sprawę.
Strona pozwana, zastrzegłszy sobie wszystkie dobrodziejstwa prawa potrzebne do niniejszej sprawy, zarzuciła niewłaściwość powództwa z tej przyczyny, że niniejsza sprawa nie jest dowodzona żadną umową ani przyjacielskimi zaręczynami, a jedynie pewnym zobowiązaniem[?] co do małżeństwa, które z prawa Bożego i ludzkiego powinno być wolne, jak zaświadcza[?], żądając uwolnienia od roszczenia [?].
W tej sprawie, chociaż pozwany[?] swoje na środek niniejszego Sądu wnosił, a ponieważ tę[?] przez długi czas [?] akt[?] nie przeniknął[?], przeto [?] miejsca niniejszego [?] w podejmowaniu[?] staranność, a czyja w przedkładaniu[?] niedbałość [?] przez postępowanie[?] jest.
Od prowadzenia[?] Sąd ten sam Ziemski Łukowski, uznawszy[?] powództwo za właściwe[?], nakazał powodowi postępować w niniejszej sprawie.
Od tego dekretu pozwany, nie przyjąwszy go za prawny, od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Wojciechem Olendzkim z Krzymoszy, sędzią niniejszej sprawy, do sądów zwyczajnych generalnych Trybunału Koronnego Lubelskiego przez woźnego generalnego Królestwa [?] Jana Janusza z Ulan należycie, jak prawo każe, odwołał się.
Na tę apelację wspomniany sędzia przystał i wniesioną przyjął[?].
Obu wymienionym stronom termin do oczyszczenia[?], prowadzenia[?] i kontynuowania apelacji tegoż[?] i [?], by w tej sprawie postępować w powołanych sądach zwyczajnych generalnych Trybunału Koronnego Lubelskiego [?], i gdy sprawy województwa lubelskiego i [?] będą sądzone[?], wyznacza się i zachowuje termin zawity.
Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po święcie św. Łukasza Ewangelisty roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego trzeciego.
Z akt ziemskich łukowskich wydano[?]. Poprawił Ja[?]owski.
Jan [?] [podpis]. [dwie pieczęcie]
[odwrocie, s. 128: tytuł sprawy] Między Izdebskim a Sobi[?]owskim — odwołanie (motio), z [?]imewskimi[?] — druga [sprawa] powodowa[?]. Z racji wydatków [?] weselnych (na wesele) [wyraz skreślony]. [?]. [Dopiski kancelaryjne:] [?]. [podpis]. W trzecim dniu przed wigilią[?] św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty 1644. [?].
The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).
Manuscript pages
Scans in the Szukaj w Archiwach service
This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records