Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 464/117

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

464/117

Przed sądem ziemskim łukowskim Jan z Obory Oborski, dziedzic miasta Szeroczyno i Kołodzięża[?], pozwał (pozwem królewskim z 1643) Zofię Wąsowiczównę, wdowę po Janie Brzemięskim[?], i jej[?]/jego syna Władysława albo Wacława, dziedziców Czelin i Zastawia, o zatrzymanie w Zastawiu jego poddanych dziedzicznych Macieja Kurka i Jana Wrecha z Kołodzięża[?], zbiegłych z rodzinami i dobytkiem; żądał kary 500 grzywien i odszkodowania za każdego poddanego. Pozwani bronili się ewazją; 19 X 1643 sąd uznał ją za niewystarczającą i przywrócił sprawę w całości. Pozwani odwołali się z sędzią Wojciechem Olendzkim do Trybunału Koronnego w Lublinie; sędzia apelację przyjął.

Legal act
decretum (dekret ze sprawy o zbiegłych poddanych, z wpisanym pozwem królewskim; apelacja — motio — do Trybunału)
Date
19 X 1643
Place
Łuków, sąd ziemski (in Terminis Terrestribus)
Archival unit
35/16/0/3.10/464 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1641–1678

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Jan z Obory Oborskistrona — powód (actor)Szeroczyno (oppidum Szeroczyno), Kołodzięże[?] — dziedzic; Obory (de Obory)szlachcic (Urodzony, Generosus)
Zofia Wąsowiczównastrona — pozwanawdowa po Janie Brzemięskim[?]Czeliny, Zastawie — dziedziczkaszlachcianka (Urodzona)
Jan Brzemięski[?]wspomniany (zmarły)mąż Zofii Wąsowiczówny; ojciec Władysława albo Wacławaszlachcic (Urodzony)
Władysław albo Wacław (Vladislaus seu Wenceslaus) Brzemięski[?]strona — pozwanysyn zmarłego Jana Brzemięskiego[?]Czeliny, Zastawie — dziedzicszlachcic (Urodzony)
Maciej KurekwspomnianyKołodzięże[?] (wieś powoda), zbiegły do Zastawiapoddany dziedziczny Jana Oborskiego, „pracowity” (laboriosus)
Jan WrechwspomnianyKołodzięże[?], zbiegły do Zastawiapoddany dziedziczny Jana Oborskiego, „pracowity” (laboriosus)
Jan Rastockipełnomocnik powoda
Stanisław Czelińskipełnomocnik pozwanych
Wojciech Olendzkiurzędnik — sędzia tej sprawy (sąd ziemski łukowski)ziemia łukowskaszlachcic (Urodzony); „Causae istius Iudex”
Jan Januszpełnomocnik generalny pozwanych przy odwołaniuz [?] (de [?])
Jaszowskiurzędnik — „Correxit”korektor ekstraktu (nazwisko na -owski[?], nieczytelne)
Jan [?]podpisany pod ekstraktem
Feliks Zawadzkiwspomniany w notatce na odwrociu

Transcription

[s. 117] In Termino hodierno Conservato ex dilatione participata[?] ad producendam Evasionem ea in Causa per Actorem in anteactis Terminis obtentam, concessa [?] proveniente, Proposuit iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascribendus Actor contra infrascribendos[?] Citatos ex copia Citationis suae, cuius tenor est talis: Vladislaus Quartus Dei gratia Rex Poloniae [etc.]. Vobis Generosis Zophiae Wąsowiczowna consorti relictae olim Generosi Joannis Brzemięski[?], Vladislao seu Wenceslao filio eiusdem, bonorum villae Czeliny, Zastawie etc. haeredibus, de his aliisque bonis vestris generaliter omnibus mandamus, quatenus in Terminis Communibus Terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis Ad instantiam Generosi Joannis de Obory Oborski, bonorum oppidi Szeroczyno, Kołodzięże[?] aliorumque eo pertinentium haeredis, personaliter ac peremptorie compareatis. Qui vos vel eam quem magis ex vobis causa et actio praesens attingit, inhaerendo Constitutionibus regni ratione [?] Sancitis, citat pro eo: Quia vos, existentes amicabiliter et officiose moniti et requisiti, [s. 118L] eidem Actori subditos proprios haereditarios, nempe laboriosos Mathiam Kurek et Joannem Wrech de villa praefata Actoris Kołodzięże[?] haereditaria, ad bona vestra Zastawie tempore certo non ita pridem praeterito una cum eorum uxoribus, pueris, pecoribus, pecudibusque ac tota suppellectili domestica profugos et ibidem hucusque degentes, qui praefati citatione et aresto officioso sunt arestati, reddere et restituere non vultis neque curatis, imo tenere recusatis, pro quo poenam Quingentarum marcarum polonicalium et[?] interesse cuiuslibet subditi actori ad solvendum succubuistis, pro quibus poenis una cum extraditione subditorum eorundem citamini. Sitis ad [?] iudicia [?] et Terrarum attinentium[?]. Datum Lucoviae feria secunda[?] post festum Sanctissimae et individuae Trinitatis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Tertio. Et post propositionem suam modo praemisso factam deductoque parti Citatae [?] de Termino contentisque Citationis suae verificatis, petiit pro se Actorea[?] citatos ad respondendum compelli. Plenipotens vero Citati, beneficiis et remediis iuris Causae suae praefatae necessariis salvis sibi reservatis praecustoditisque, satisfaciens dilationi [s. 118P] suae, ad quam se in anteactis Terminis receperat, produxit in medium Iudicii[?] praesentis Evasionem in Causa praefata super Citato obtentam, qua reproducta, iure publico[?] quod maiorem esse contumaciam Actoris quam citati in subsidium sibi assumpto, petiit principalem suum a causa praefata, evasione sublata et sopita, liberari, iuris remediis salvis de iure salvandis. Actorea vero pars, reservatis sibi omnibus iuris beneficiis ad Causam praesentem necessariis, Iudicio[?] praefato declaravit non posse partem citatam hac Evasione fulciri[?], siquidem in ipsis Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime celebratis tam Evasio quam beneficium dilationis ultra obloquentiam[?] statuti et formam ordinarii processus inchoatorum Terminorum[?] in principio Registri praefati stetit, et actores vero non nisi in fine condemnari, non autem in principio debeant, ubi maxime contraria sibi videntur; idcirco petiit actorea pars, sublata hac praecipitanti[?] Evasione, causam integram decreto suo restitui, reservatis de iure reservandis. Parte praefata utraque, Actorea per plenipotentem [s. 119L] Joannem Rastocki[?], citata vero per plenipotentem Stanislaum Czeliński comparente et controvertente, Iudicium praesens Terrestre Lucoviense, eo attento, quamvis[?] citati, satisfaciens dilationi suae, ad quam se in anteactis Terminis receperunt, produxerunt Evasionem ea in Causa super actore in ipsis Terminis obtentam, Evasione hac [?] Causae praefatae non posse sufficere[?] censuit et Causam praesentem in integrum restituit partibusque causam prosequi iniunxit. Quo decreto citati pro [?] non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Albertum Olendzki, Causae istius Iudicem, ad iudicia Tribunalis Regni Lublinensis per plenipotentem [?] generalem Joannem Janusz de [?] debito modo ut iuris est moverunt. Quorum motioni memoratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus praenominatis utrisque Terminum expurgandae Sententiae suae, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem in praeallegatis Iudiciis Tribunalis Regni Lublinensis inter Causas Palatinatus Lublinensis et districtus Lucoviensis [s. 119P] indicabatur[?], praefigendo et conservando peremptorium et iure ulterius ea in Causa coram se procedendum vigore praesentis motionis Terminique Conservationis et iuxta Acta. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post festum Sancti Lucae Evangelistae proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Tertio. Ex Actis [?] Correxit [?] [podpis:] Joannes [?] [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 120] Górna część — notatka szybkim pismem, inną ręką, czytelna tylko we fragmentach: Arest[?] Felix[?] Zawadzki[?] Venceslaus[?] / [?] ex [?] duo alii [?] / [?] respectu[?] laboriosi Mat-/thiae Kurek [?] / [?] per contractum[?] / [?] nec ad extradendum illos / tenetur[?]. Respondit[?] vero [?] Joannis[?] Wręck[?] Actor / [?] quia ipse [?] proprius[?] / [?] pro illo agere [?] / [?]. Et sunt[?] Dolna część (tytuł sprawy): Inter Generosos[?] Oborski et Brzemieński[?] Motio[?]. / In Causa ratione subditorum. / [?] Arestatur[?] / [?] Dopisek innym pismem: [?] [liczba z końcówką -694 albo -644, odczyt niepewny] Na dole litery „A. L.” [dwa ślady pieczęci przy zgięciu]

Translation

W dniu dzisiejszym, zachowanym z odroczenia [?] dla przedstawienia ewazji (zarzutu procesowego) uzyskanej w tej sprawie przez powoda w terminach poprzednich, po udzieleniu [?], wniósł sądownie przed niniejszym Sądem Ziemskim Łukowskim niżej opisany powód przeciwko niżej opisanym pozwanym z odpisu swego pozwu, którego brzmienie jest takie: Władysław Czwarty, z Bożej łaski król Polski [itd.]. Wam, Urodzonym: Zofii Wąsowiczównie, wdowie po zmarłym Urodzonym Janie Brzemięskim[?], Władysławowi albo Wacławowi, synowi tegoż, dziedzicom dóbr wsi Czeliny, Zastawie itd., z tych i innych waszych dóbr wszystkich w ogólności, nakazujemy, abyście na najbliższych wspólnych terminach ziemskich łukowskich, na żądanie Urodzonego Jana z Obory Oborskiego, dziedzica dóbr miasta Szeroczyno, Kołodzięże[?] i innych do nich należących, stawili się osobiście i zawiśle. Który was albo tę z was, której sprawa i niniejsze powództwo bardziej dotyczy, trzymając się konstytucji Królestwa uchwalonych w sprawie [?], pozywa za to, że wy, po przyjacielsku i urzędowo upomniani i wezwani, temuż powodowi jego własnych poddanych dziedzicznych, mianowicie pracowitych Macieja Kurka i Jana Wrecha ze wspomnianej wsi dziedzicznej powoda Kołodzięże[?], zbiegłych do waszych dóbr Zastawie w pewnym niedawno minionym czasie wraz z ich żonami, dziećmi, bydłem i trzodą oraz całym sprzętem domowym i tam dotąd przebywających, którzy wspomnianym pozwem i urzędowym aresztem zostali zaaresztowani, oddać i zwrócić nie chcecie ani nie dbacie, owszem zatrzymać ich odmawiacie, za co popadliście w karę pięciuset grzywien polskich i[?] odszkodowania za każdego poddanego, do zapłacenia powodowi; o te kary wraz z wydaniem tychże poddanych jesteście pozywani. Bądźcie [?]. Dan w Łukowie w poniedziałek[?] najbliższy po święcie Przenajświętszej i Niepodzielnej Trójcy, Roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego trzeciego. A po swoim wniesieniu, uczynionym w sposób wyżej opisany, po przywiedzeniu strony pozwanej [?] z terminu i sprawdzeniu treści swego pozwu, strona powodowa[?] żądała, aby pozwanych zmuszono do odpowiedzi. Pełnomocnik zaś pozwanego, zastrzegłszy sobie i zachowawszy dobrodziejstwa i środki prawne potrzebne do swojej wspomnianej sprawy, czyniąc zadość swemu odroczeniu, do którego zobowiązał się w poprzednich terminach, przedstawił w obliczu niniejszego sądu[?] ewazję uzyskaną we wspomnianej sprawie przeciw pozwanemu, a po jej ponownym przedstawieniu, posiłkując się prawem pospolitym[?], że większa jest zwłoka (kontumacja) powoda niż pozwanego, żądał, aby jego mocodawcę, po zniesieniu i uśpieniu ewazji, uwolniono od wspomnianej sprawy, z zachowaniem środków prawnych, które należy zachować. Strona powodowa zaś, zastrzegłszy sobie wszystkie dobrodziejstwa prawne potrzebne do niniejszej sprawy, oświadczyła wspomnianemu sądowi[?], że strona pozwana nie może się tą ewazją podeprzeć[?], ponieważ na tych samych najbliższych terminach ziemskich łukowskich zarówno ewazja, jak i dobrodziejstwo odroczenia stanęły, wbrew [?] statutu i formie zwykłego procesu rozpoczętych terminów[?], na początku wspomnianego rejestru, a powodowie nie powinni być skazywani inaczej niż na końcu, a nie na początku, co jest ze sobą najbardziej sprzeczne; dlatego strona powodowa żądała, aby sąd, po zniesieniu tej pochopnej[?] ewazji, swym dekretem przywrócił sprawę w całości, z zastrzeżeniem tego, co należy zastrzec. Gdy obie wspomniane strony — powodowa przez pełnomocnika Jana Rastockiego[?], pozwana zaś przez pełnomocnika Stanisława Czelińskiego — stawały i spierały się, niniejszy Sąd Ziemski Łukowski, zważywszy, że choć[?] pozwani, czyniąc zadość swemu odroczeniu, do którego zobowiązali się w poprzednich terminach, przedstawili ewazję uzyskaną w tej sprawie przeciw powodowi na tych samych terminach, uznał, że ta ewazja [?] nie może wystarczyć[?] wspomnianej sprawie, i przywrócił niniejszą sprawę w całości, a stronom nakazał sprawę prowadzić. Od tego dekretu, jako [?] nieprzyjętego, pozwani odwołali się (motio) od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Wojciechem Olendzkim, sędzią tej sprawy, do sądów Trybunału Królestwa w Lublinie przez [?] pełnomocnika generalnego Jana Janusza z [?], należycie, jak prawo każe. Temu odwołaniu wspomniany sędzia ustąpił i wniesione przyjął. Obu wymienionym stronom wyznaczono[?] termin do oczyszczenia jego wyroku, a do prowadzenia i kontynuowania tegoż odwołania w powołanych sądach Trybunału Królestwa w Lublinie wśród spraw województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego, wyznaczając i zachowując termin zawity oraz prawo dalszego postępowania w tej sprawie przed nim, na mocy niniejszego odwołania i terminu zachowania oraz według akt. Działo się w Łukowie na terminach ziemskich w poniedziałek najbliższy po święcie św. Łukasza Ewangelisty, Roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego trzeciego. Z akt [?]. Poprawił [?]. [podpis:] Jan [?]. [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie, s. 120: tytuł sprawy] Notatka u góry, na ile czytelna: Areszt[?] Feliks[?] Zawadzki[?] Wacław[?] / [?] z [?] dwaj inni [?] / [?] ze względu na[?] pracowitego Macieja Kurka [?] / [?] przez kontrakt[?] / [?] ani do wydania ich / nie jest zobowiązany[?]. Odpowiedział[?] zaś [?] Jana[?] Wręcka[?] powód / [?] ponieważ on sam [?] własny[?] / [?] za niego działać [?] / [?]. I są[?] Tytuł: Między Urodzonymi[?] Oborskim a Brzemieńskim[?] — odwołanie[?]. W sprawie o poddanych.

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Manuscript pages

464/117, s. 1
1
464/117, s. 2
2
464/117, s. 3
3
464/117, s. 4
4
464/117, s. 5
5
464/117, s. 6
6

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records