[s. 64] (k. 84)
Proposuit Iudicialiter coram praesenti Terrae Lucoviensis Judicio Infrascriptus[?] bonorum[?] actor contra infrascriptos Citatos ex Copia Citationis sub tenore tali:
Vladislaus quartus Dei gratia Rex Poloniae. Tibi Nobili Andreae Zanecki[?] Kryjski[?] in Zan[?]ki sortem tuam habenti, de his ac aliis bonis tuis generaliter omnibus mandamus, ut in terminis terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis ad instantiam Nobilium Adami, Joannis, Alberti, Dorotheae, Annae filiorum et filiarum olim Nobilis Kiliani Ohninski[?] cum olim Nobili Catherina Klembowska procreatorum personaliter et peremptorie compareas, qui te minorennes cum tutoribus suis naturalibus et dativis [?] citant[?], ideo quia tu bona eorundem actorum hereditaria materna post fatam olim Nobilem Catherinam Klembowska in minores actores iure divino et naturalis successionis devoluta, in hereditate villae Zan[?]ki et fundo [?] Lucoviensi iacentia, nullo iure imo modo violento tenes et possides, eisque actoribus deoccupare non vis neque curas, id faciendo in maximum praeiudicium actorum, quod sibi contra te fundum non tangendo taxat et aestimat contra te ad Tria Millia Marcarum pecuniae et damni totius ac lucri[?], quae ut Judicium nostrum decernet. Scis ad [?] Judicii consuetum[?]. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sancti Francisci Confessoris proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo quadragesimo secundo.
Et post propositionem suam modo [?] deducta, parte Citata termino et contentis Citationis sub[?] recognitis[?], petiit actor partem citatam ad procedendum compelli.
[na marginesie: [?]] Pars Citata se indebite ad Judicium praesens attractam, actorem et actionem contra se pro competente non agnoscens, aliisque omnibus
[s. 65L] (k. 85)
iuris remediis ad Causam praesentem necessariis pleno in robore reservatis, dixit ad responsionem Causae praesentis non teneri, quia Citatus per indirectum convenitur, nam non per Causam occupationis distinctionis[?] bonorum fieri potest, sed per causam divisionis, siquidem aequaliter tam actores quam liberi sui ad bona, ratione quorum agitur, pertinent; ideoque ab eiusmodi inordinata actorum impetitione liberari, ceteris iuris remediis salvis nullis omissis.
[na marginesie: [?]] E contrario actores exceptionem citati partis minus iuridicas refutando allegaverunt et Judicio praesenti deduxerunt Citatum teneri ad responsionem Causae praesentis, occupationem bonorum actorum legitime spectantium et [?] nullo iure nunc recenter attentatorum; petieruntque eundem Citatum ad responsionem Causae praesentis stringi, ceteris iuris beneficiis salvis sibi pleno in robore reservatis.
Parte utraque, actorum per Nobilem Adamum unum ex actoribus suo aliorumque nomine, Citati personaliter comparentium et controvertentium.
[na marginesie: Decretum[?]] Judicium praesens Terrae Lucoviensis controversiis partium praefatarum utrarumque perceptis[?] actionem praesentem adinvenit et eisdem partibus procedere mandat.
[na marginesie: [?]] Quo decreto[?] Citatus pro [?] non suscepto ab eodem et cum eodem Generosum Albertum Olendzki Causae huius Judicem ad Judicia Tribunalis Regni Lublinensis debito modo ut iuris est movit. Cuius motioni memoratus Judex non detulit nec eandem interpositam suscepit. De qua non delata, verum prosequendo eadem motione, praefatus Citatus contra Generosum Judicem Olendzki protestatur. Judicium nil se temere egisse, sed iure communi omnia suadente, [?] statutum est.
In prosecutione dixit actorem et actionem
[s. 65P] (k. 86)
incompetentem esse, quia Citatus non est violentus occupator bonorum olim Nobilis Adami Klembowski, sed vigore iuris naturalis, quod liberos suos aequaliter cum actoribus concernit, uti tutor et parens liberorum suorum est legitimus possessor medietatis bonorum olim Nobilis Adami Klembowski; post decessum enim eiusdem una pars successionis unius sororis, vero[?] actorum, alia autem in successionem alterius, nempe in filios suos et filias, pars cadere debet, prout et ad praesens secum actores eadem bona per medium tenent oneraque ex eisdem bonis communiter sufferunt. His itaque deductis petiit se a Causa praesenti uti incompetenti liberari, ceteris iuris remediis salvis sibi praecustoditis nullis omissis.
Tandem actores dixerunt competenter se agere ratione bonorum suorum maternorum sibi post decessum matris suae legitime incumbentium ex his rationibus: prima quia actores sunt legitimi successores Nobilis olim Catherinae Klembowska matris suae ac post sterilem decessum Nobilis olim Marinae Klembowska sororis suae Avuncularis, post cuius sterilem decessum successio omnium bonorum in personam memoratorum actorum devenit. Altera[?] nunc et ex eo, quod actores de bonis iam dictis suis se [?] onera indebita certa eadem bona afficientia deportaverant, prout id ex documento authentico manifeste liquet. Quantum autem attinet allegationem Citati, acsi deberet successor alia Elizabeth Klembowska uxor Citati, id nullo modo probare Citatus potest, siquidem non extiterunt plures successores olim Nobilis Joannis Klembowski tantummodo duo, unus Adamus Klembowski, a quo fuit Marina virgo, quae sterilis decessit, post quam successio super modernos actores
[s. 66L] (w rogu dawna foliacja 87) devoluta est ex alia[?] successor[?] olim Catherina Glembo[?]ka mater actorum, post cuius quoque decessum successio actores spectat ad extremum. Quia causa praesens facti et non iuris; citatus autem nullam habet consanguinitatem cum actoribus, tantummodo est violentus occupator bonorum actores concernentium. His deductis petierant actores competentem actionem suam adinveniri et citatum ad decessionem[?] bonorum stringi, ceteris iuris beneficiis salvis sibi [?] toto dictis[?].
Iudicium praesens Terrestre Lucoviense, controversiis partium praefatarum utrarumque exauditis, competenti actione adinventa, citato in causa hac procedere mandat.
Quo decreto citata pars pro iuridico[?] non suscepto ab eodem et eum[?] ad Generosum Albertum Olendzki Iudicem Terrae Lucoviensem ad Iudicia ordinaria Sublimia Tribunalitia Regni Lublinensia per Ministerialem Regni Nobilem[?] providum Joannem Janusz de Vlan[?] debito modo, ut iuris est, movit.
Cuius motioni memoratus Iudex detulit et eandem inter[?] suscepit.
Partibus utrisque terminum ad expurgandam sententiam suam, prosequendam vero et continuandam motionem eiusdem[?] in praeallegatis Iudiciis Tribunalitiis Regni Lublinensibus tunc[?] dum et quando causae Palatinatus Lublinensis et districtus Lucoviensis iudicabuntur, figendo et conservando, ut iuris
[s. 66P] (w rogu dawna foliacja 88) est comptum[?].
Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post festum Sancti Lucae Evangelistae proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Secundo.
Ex Actis [?] tradit[?] Com[?] Ja[?] [dopisek drobnym pismem]
Joannes S[?] [podpis]
[pieczęć] [pieczęć]
[odwrocie: tytuł sprawy]
[s. 67]
[?] ex[?] non [?] [pierwszy wiersz blady]
[?] occupatio[nis][?] [drugi wiersz blady]
1644.
App[ellata]: Continuat[ione][?] partium paritate sen-
tentiarum DD. Judicum Deputatorum
intercedente Remissa ad futurum Tribu-
nal et Conservata.
E causa[?] ad futurum [?] Re-
mittitur[?] termino[?].
Appellata Luc[?] de occupatione
Arrestata[?]
Lublini[?] dato[?]arsky[?] [podpis z zakrętasem]
Inducta[?]
[niżej, osobno:] et[?] Luc[?] de occupatione.
[w dolnej części karty dwa ślady dawnych pieczęci]
[s. 64] (k. 84)
Przedstawił sądownie przed niniejszym sądem ziemi łukowskiej niżej opisany[?] powód [?] przeciw niżej opisanym pozwanym z odpisu pozwu tej treści:
Władysław Czwarty z Bożej łaski król Polski. Tobie, Szlachetnemu Andrzejowi Zaneckiemu[?] Kryjskiemu[?], mającemu swój dział w Zan[?]ki, z tych i innych dóbr twoich w ogólności wszystkich, nakazujemy, abyś na najbliżej odbywających się terminach ziemskich łukowskich, na żądanie Szlachetnych Adama, Jana, Wojciecha, Doroty, Anny, synów i córek zmarłego Szlachetnego Kiliana Ohninskiego[?], spłodzonych ze zmarłą Szlachetną Katarzyną Klembowską, osobiście i zawiście stanął; oni, małoletni, wraz ze swymi opiekunami przyrodzonymi i danymi, [?] cię pozywają[?] dlatego, że ty dobra tychże powodów dziedziczne macierzyste, po śmierci zmarłej Szlachetnej Katarzyny Klembowskiej na małoletnich powodów prawem boskim i przyrodzonego dziedziczenia przypadłe, w dziedzictwie wsi Zan[?]ki i na gruncie [?] łukowskim leżące, bez żadnego prawa, owszem gwałtem trzymasz i posiadasz, a tymże powodom ich zwolnić nie chcesz ani się o to nie troszczysz, czyniąc to z największą szkodą powodów, którą oni sobie przeciw tobie, gruntu nie naruszając, szacują i oceniają przeciw tobie na trzy tysiące grzywien pieniędzy oraz szkody całej i zysku[?], jak to sąd nasz rozstrzygnie. Wiesz [?] sądu zwyczajnego[?]. Dan w Łukowie w poniedziałek najbliższy po święcie św. Franciszka Wyznawcy, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego drugiego.
A po przedstawieniu swoim sposobem [?] wywiedzionym, gdy strona pozwana uznała termin i treść pozwu [?], powód prosił, aby stronę pozwaną zmuszono do postępowania [w sprawie].
[na marginesie: [?]] Strona pozwana, nie uznając, że niesłusznie została wciągnięta przed niniejszy sąd, ani powoda i powództwa przeciw sobie za właściwe, a wszystkie inne
[s. 65L] (k. 85)
środki prawne potrzebne do niniejszej sprawy zachowując w pełnej mocy, oświadczyła, że nie jest obowiązana odpowiadać w niniejszej sprawie, ponieważ pozwany jest pozywany pośrednio (niewłaściwą drogą), bo nie może się to dziać w sprawie o zajęcie [i] wydzielenie[?] dóbr, lecz w sprawie o dział, skoro do dóbr, o które toczy się sprawa, równo należą tak powodowie, jak jego dzieci; a zatem [prosił] o uwolnienie od takiego nieprawidłowego napaści powodów, z zachowaniem pozostałych środków prawnych i niczego nie pomijając.
[na marginesie: [?]] Przeciwnie powodowie, odpierając zarzut strony pozwanej jako mało prawny, twierdzili i wywiedli przed niniejszym sądem, że pozwany jest obowiązany odpowiadać w niniejszej sprawie o zajęcie dóbr prawnie należących do powodów i [?], bez żadnego prawa teraz świeżo dokonane; i prosili, aby tegoż pozwanego przymuszono do odpowiedzi w niniejszej sprawie, z zachowaniem pozostałych dobrodziejstw prawa, zastrzeżonych sobie w pełnej mocy.
Obie strony — powodowie przez Szlachetnego Adama, jednego z powodów, w swoim i pozostałych imieniu, [a] pozwany osobiście — stawały i spierały się.
[na marginesie: Decretum[?]] Niniejszy sąd ziemi łukowskiej, wysłuchawszy[?] sporów obu wymienionych stron, uznał niniejsze powództwo za właściwe i nakazuje tymże stronom postępować [w sprawie].
[na marginesie: [?]] Gdy ten dekret[?] nie został przez pozwanego przyjęty z [?], [pozwany] od tego samego [dekretu] i wraz z tymże Urodzonym Wojciechem Olendzkim, sędzią tej sprawy, do sądów Trybunału Królestwa Lubelskiego należytym sposobem, jak prawo nakazuje, [apelację] wniósł. Wniesienia tego wspomniany sędzia nie dopuścił ani jej wniesionej nie przyjął. Wobec jej niedopuszczenia, lecz popierając to samo wniesienie, wspomniany pozwany protestuje przeciw Urodzonemu sędziemu Olendzkiemu. Sąd [oświadczył, że] nic nie uczynił pochopnie, lecz że wszystko, za radą prawa pospolitego, [?] postanowione zostało.
W dalszym toku [pozwany] oświadczył, że powód i powództwo
[s. 65P] (k. 86)
są niewłaściwe, ponieważ pozwany nie jest gwałtownym zajmującym dobra zmarłego Szlachetnego Adama Klembowskiego, lecz z mocy prawa przyrodzonego, które dotyczy jego dzieci na równi z powodami, jako opiekun i rodzic swoich dzieci jest prawnym posiadaczem połowy dóbr zmarłego Szlachetnego Adama Klembowskiego; po jego śmierci bowiem jedna część spadku [przypada] na jedną siostrę, to jest[?] na powodów, druga zaś część powinna przypaść w dziedziczenie drugiej [siostry], mianowicie na jej synów i córki, tak jak i obecnie powodowie wraz z nim te same dobra trzymają po połowie i ciężary z tychże dóbr wspólnie ponoszą. Wywiódłszy to, prosił, aby go od niniejszej sprawy jako niewłaściwej uwolnić, z zachowaniem pozostałych środków prawnych sobie zastrzeżonych, niczego nie pomijając.
Na koniec powodowie oświadczyli, że właściwie działają z tytułu swoich dóbr macierzystych, przypadających im prawnie po śmierci ich matki, z tych powodów: po pierwsze, ponieważ powodowie są prawnymi sukcesorami zmarłej Szlachetnej Katarzyny Klembowskiej, swojej matki, a także po bezpotomnej śmierci zmarłej Szlachetnej Maryny Klembowskiej, swojej siostry wujecznej, po której bezpotomnej śmierci spadek wszystkich dóbr przeszedł na osoby wspomnianych powodów. Po drugie[?] teraz i z tego, że powodowie z dóbr wspomnianych swoich [?] niesłuszne, pewne ciężary, obciążające te same dobra, ponieśli, jak to z dokumentu autentycznego jawnie wynika. Co zaś dotyczy twierdzenia pozwanego, jakoby sukcesorką miała być inna, Elżbieta Klembowska, żona pozwanego, tego pozwany żadną miarą udowodnić nie może, ponieważ nie było więcej sukcesorów zmarłego Szlachetnego Jana Klembowskiego, tylko dwoje: jeden Adam Klembowski, od którego pochodziła Maryna, panna, która zmarła bezpotomnie, po której spadek na obecnych powodów
… przeszła z innego[?] następcy[?] zmarła Katarzyna Glembo[?]ka, matka powodów, po której śmierci także sukcesja przypada powodom aż do końca. Albowiem sprawa niniejsza jest sprawą faktu, a nie prawa; pozwany zaś nie ma żadnego pokrewieństwa z powodami, jest tylko gwałtownym zajmującym dóbr dotyczących powodów. Wywiódłszy to, powodowie żądali, aby ich powództwo uznano za właściwe, a pozwanego zmuszono do ustąpienia[?] z dóbr, z zachowaniem dla siebie pozostałych dobrodziejstw prawa [?] w całości[?] wymienionych[?].
Sąd niniejszy ziemski łukowski, wysłuchawszy sporów obu wspomnianych stron i uznawszy powództwo za właściwe, nakazuje pozwanemu wdać się w tę sprawę.
Od tego dekretu strona pozwana, nie przyjąwszy go jako prawnego[?], od tegoż i jego[?] do Urodzonego Wojciecha Olendzkiego, sędziego ziemskiego łukowskiego, do Sądów zwyczajnych Najwyższych Trybunalskich Królestwa w Lublinie przez woźnego Królestwa, szlachetnego[?] opatrznego Jana Janusza z Vlan[?], należytym sposobem, jak prawo każe, apelowała.
Którą apelację wspomniany sędzia przyjął i ją [?] przyjął.
Obu stronom termin do oczyszczenia swego wyroku, popierania zaś i kontynuowania tejże[?] apelacji w przywołanych Sądach Trybunalskich Królestwa w Lublinie wtedy[?], gdy i kiedy sprawy województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego będą sądzone, wyznaczając i zachowując, jak prawo
każe[?] (est comptum[?]).
Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po święcie św. Łukasza Ewangelisty, Roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego drugiego.
Z akt [?] wydał[?] Ja[?] [dopisek drobnym pismem].
Jan S[?] [podpis]
[pieczęć] [pieczęć]
[odwrocie, s. 67: tytuł sprawy] [?] z[?] nie [?]. [?] zajęcia[?]. 1644. Apelowana: przy kontynuacji [sprawy] stron, wobec równości głosów panów sędziów deputatów, odesłana na przyszły Trybunał i zachowana. Z przyczyny[?] na przyszły [?] odsyła się[?] termin[?]. Apelowana [?] o zajęcie [dóbr]. Zatrzymana[?]. Dano[?] w Lublinie[?]. [?]arski[?] [podpis]. Wpisana[?]. I[?] o zajęcie [dóbr].
The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).