Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 464/42

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

464/42

Dekret sądu ziemskiego łukowskiego z 20 X 1642 w sprawie Agnieszki Dziakowej, wdowy po Janie Dziaku, i jej małoletnich dzieci, poddanych królewskiej wsi [?] Wola z tenuty starosty łukowskiego Kazanowskiego, przeciw Aleksandrze, wdowie po Krzysztofie Wiesiołowskim, marszałku wielkim litewskim, o wymierzenie sprawiedliwości jej poddanemu Wojciechowi Woyszykowi[?] w sprawie śmierci Jana Dziaka (powodowie mówią o zabójstwie); w pozwie mowa o 200 grzywnach[?]. Pełnomocnik pozwanej przedstawił kwit z akt grodzkich łukowskich i domagał się uwolnienia od sprawy, a powodowie odrzucali to jako wybieg. Sąd dał stronom zwłokę; powód odwołał się do Trybunału Koronnego Lubelskiego przez woźnego generalnego Jana Janusza, a sędzia odwołanie przyjął i wyznaczył stronom termin zawity.

Legal act
dekret (decretum) z wpisanym pozwem królewskim
Date
20 X 1642
Place
Łuków, roki ziemskie (Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus)
Archival unit
35/16/0/3.10/464 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1641–1678

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Agnieszka Dziakowastrona (powódka)wdowa po Janie Dziaku; matka Jana, Bartłomieja, Elżbiety[?], Zofii[?], Maryny[?]królewska wieś [?] Wola; tenuta starosty łukowskiego„Laboriosa” (pracowita), poddana królewska
Jan Dziakwspomniany (zmarły)mąż Agnieszki Dziakowej; ojciec Jana, Bartłomieja, Elżbiety[?], Zofii[?], Maryny[?]królewska wieś [?] Wola„Laboriosus” (pracowity)
Jan Dziakstrona (powód)syn zmarłego Jana Dziaka i Agnieszkikrólewska wieś [?] Wolamałoletni[?]; poddany
Bartłomiej Dziakstrona (powód)syn zmarłego Jana Dziaka i Agnieszkikrólewska wieś [?] Wolamałoletni[?]; poddany
Elżbieta Dziakównastrona (powódka)córka zmarłego Jana Dziaka i Agnieszkikrólewska wieś [?] Wolamałoletnia[?]; poddana
Zofia Dziakównastrona (powódka)córka zmarłego Jana Dziaka i Agnieszkikrólewska wieś [?] Wolamałoletnia[?]; poddana
Maryna Dziakównastrona (powódka)córka zmarłego Jana Dziaka i Agnieszkikrólewska wieś [?] Wolamałoletnia[?]; poddana
Aleksandra z Sobieszyna Wiesiołowskastrona (pozwana)wdowa po Krzysztofie WiesiołowskimWielmożna (Magnifica)
Krzysztof Wiesiołowskiwspomniany (zmarły)mąż AleksandryJaśnie Oświecony i Wielmożny; marszałek wielki litewski (Supremus Marschalcus Magni Ducatus Lithuaniae)
Damian Kazanowskiwspomnianytenuta [?] WolaWielmożny Pan; starosta łukowski (Capitaneus Lucoviensis)
Wojciech Wojszykwspomnianypoddany pozwanej Aleksandry Wiesiołowskiejwieś [?]„Laboriosus” (pracowity), poddany
Stefan Witkowskipełnomocnik (powodów)szlachcic (Nobilis)
Jan Zakrzewskipełnomocnik (pozwanej)szlachcic (Nobilis)
Wojciech StępskiurzędnikUrodzony (Generosus); sędzia ziemski (Iudex Terrestris) — sędzia sądu ziemskiego łukowskiego, z kontekstu sprawy
Jan Januszwoźny (ministerialis)opatrzny (Providus); woźny generalny koronny (ministerialis Generalis Regni)
Góreckiurzędnikpodpisany pod ekstraktem z akt ziemskich łukowskich („Rescriptum[?] Correxit[?]”)
Jan Je[?]owskipodpisanypodpis z krzyżykiem pod ekstraktem; funkcji tekst nie podaje
[Dziakowie, zbiorowo]strona (powodowie)pracowici (Laboriosi), poddani królewscy (subditi Regales)
Wiesiołowskastrona (pozwana)Wielmożna (Magnifica); „M[?] M. D. Litw.” — skrót tytułu po mężu (marszałkowa[?] Wielkiego Księstwa Litewskiego)
Wojciech Wojszykwspomniany

Transcription

[s. 42] In termino hodierno conservato ex dilatione ad monimenta parti actoreae in ante actis terminis concessa, legitime proveniente et incidente, Proposuit Iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascripta actorea pars contra infrascriptam citatam partem ex copia citationis sequentis[?] tenoris talis: Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae etc. Tibi Magnificae Alexandrae a Sobieszin[?] relictae olim Illustris et Magnifici Christophori Wiesiołowski Supremi Marschalci Magni Ducatus Lithuaniae [?] ut coram terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis ad instantiam Laboriosorum Agnetis Dziakowa relictae consortis olim Laboriosi Ioannis Dziak, tum Ioannis, Bartholomaei, Elizabeth[?], Zophiae[?] et Marinae[?], filiorum ac filiarum eiusdem olim Laboriosi Ioannis Dziak, minorennium[?] de villa Regali [?] Wola, subditorum tenutae ad praesens Magnifici Domini Damiani[?] Kazanowski Capitanei Lucoviensis, pro et [?] relicta consors cum aliis praefatis Domini sui, minorennes vero cum [?] tum eiusdem Domini sui [?] sibi de iure [?] eo [?] actoribus[?] eiusdem debitam ex competenti iustitiam de Laborioso Alberto Woyszyk[?] de villa [?] subdito tuo administrare[?] qui[?] tempore certo in protestatione expresso super praefatum Laboriosum olim Ioannem Dziak [?] praefato Laborioso olim Ioanni Dziak [?] proclamatis[?] quam tamen non [?] pensat sibi [?] actor[?] Ducentis Marcis [s. 43L] pecuniae polonicalis[?] et damni dati[?] vel ita prout Iudicium nostrum decernet iudicialiter responsura[?]. Datum Lucoviae feria secunda post Dominicam festi Sanctissimae et Individuae Trinitatis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Secundo. Et post propositionem suam [?] facta deductoque praesenti citatae legitime de termino ex contextu citationis praesentis verificatis[?], petiit actorea pars citatam ad procedendum [?]. E contra Plenipotens citatae sub [?] protestationis suae in ante actis terminis [?] factae firmiter stando ac eandem se prosequi offerendo, factaque solemni protestatione contra Generosum Iudicem causae eiusdem ex eo quod decretum extra controversias Plenipotentis citatae sit latum, tum etiam quod appellationem per Plenipotentem citatae interpositam non suscepit neque actis suis connotare permisit[?], siquidem Idem[?] Plenipotens citatae [?] dilatione [?] actoris [?] reproducit in vim[?] iudicii praesentis quietationem sufficientem [?] castrensibus capitanealibus[?] Lucoviensibus factam, qua reproducta petiit principalem suam a causa praesenti liberari, ceteris iuris beneficiis salvis principali suo reservatis. Pars actorea omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis sibi in toto permanentibus salvis. In causa necis quae est apud Deum clamans iudicium [?] et momenti libera est actori ante elapsum tempus informatio[?] quovis[?] informaliter et [s. 43P] et quod attinet diffugia Plenipotentis citatae, ea verba tantum, non vero re ipsa demonstrata[?] sunt[?], demonstrari non possunt, siquidem interemptus[?] de necessitate quietationem facere non potuit, quoniam a crudeli contrucidatione[?] brevi tempore [?] decessit; [?] quae diffugia necesse sit de facto habere documenta clariora[?] luce meridiana, nam et sanguis Plebei tanquam possessoris[?] Dei etiam innocens proprio clamore a Deo iusto postulat vindictam. Igitur in talibus diffugia reiicienda[?]; procedendo autem ad iustificationem actor petiit ordinario praeiudicio [?] salva. Parte praefata utraque, actorea per Nobilem Stephanum Witkowski[?], citata vero per Nobilem Ioannem Zakrzewski[?] comparente et contendente, Iudicium praesens Terrestre Lucoviense, controversiis partium exauditis, [?] actori[?] salvo facere dilationem super [?] in ante actis terminis receperant ad [?] decernit. Quo Decreto actor pro praeiudicio non suscepto ab eodem et cum eodem Generoso Alberto Ste[?]ski Iudice Terrestri ad Iudicia ordinaria Generalia Tribunalis Regni Lublinensis per ministerialem Generalem Regni Providum Ioannem Ianusz debito modo ut iuris est movit. [?] memoratus Iudex [?] et eandem interpositam suscepit. Partibus utrisque terminum [?] sententiae suae prosequendae [?] in praefatis allegatis iudiciis ordinariis Tribunalis Regni Lublinensis [?] tenendis [?] quando causae [?] Lublinensis [?] Lucoviensis iudicabuntur, praefigendo et [s. 44] ut iuris est peremptorium. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post festum Sancti Lucae Evangelistae proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo Secundo. Ex Actis Terrestribus Lucoviensibus. Rescriptum[?] Correxit[?] Gorecki[?] Ioannes Je[?]owski x [?] [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 0044, odwrocie, góra] Laboriosos Dziaki[?] subditos Regales actores et Magnificam Wiesiołowska M[?] M[agni] D[ucatus] Litwae[?] citatam Motio[?] 1642 [pod tytułem, blado:] de Alberto[?] Woyszyk[?] [po lewej:] 17 [środek, po prawej:] Jo[?] 1642 [środek, zamaszyście, przez kreskę pionową:] [?] [niżej:] [?] [dół karty: przebite pismo strony przedniej i ślady pieczęci — pominięte]

Translation

Na dzisiejszym roku, zachowanym ze zwłoki udzielonej stronie powodowej na poprzednich rokach dla [przedstawienia] dokumentów, prawnie przypadającym i wypadającym, przedstawiła sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej wypisana strona powodowa przeciw niżej wypisanej stronie pozwanej z odpisu pozwu następującej[?] treści: Władysław Czwarty z Bożej łaski król polski itd. Tobie, Wielmożnej Aleksandrze z Sobieszyna[?], wdowie po zmarłym Jaśnie Oświeconym i Wielmożnym Krzysztofie Wiesiołowskim, marszałku wielkim Wielkiego Księstwa Litewskiego, [?] aby przed rokami ziemskimi łukowskimi najbliżej odbywanymi, na żądanie pracowitych Agnieszki Dziakowej, wdowy po zmarłym pracowitym Janie Dziaku, a także Jana, Bartłomieja, Elżbiety[?], Zofii[?] i Maryny[?], synów i córek tegoż zmarłego pracowitego Jana Dziaka, małoletnich[?], z królewskiej wsi [?] Wola, poddanych tenuty obecnie Wielmożnego Pana Damiana[?] Kazanowskiego, starosty łukowskiego, za [?] wdowa wraz z innymi wspomnianymi [osobami] swego pana, małoletni zaś z [?], a także tegoż swego pana [?] sobie z prawa [?] należną z właściwego [sądu] sprawiedliwość nad pracowitym Wojciechem Woyszykiem[?] ze wsi [?], twoim poddanym, wymierzyć[?], który[?] w czasie określonym w proteście na wspomnianego zmarłego pracowitego Jana Dziaka [?] wspomnianemu zmarłemu pracowitemu Janowi Dziakowi [?] obwołanymi[?], czego jednak nie [?] ocenia sobie [?] powód[?] na dwieście grzywien monety polskiej[?] i wyrządzonej szkody[?], albo tak, jak sąd nasz postanowi — [abyś] sądownie odpowiadała[?]. Dan w Łukowie w najbliższy poniedziałek po niedzieli święta Przenajświętszej i Nierozdzielnej Trójcy roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego drugiego. A po przedstawieniu swoim [?] uczynionym i po wywiedzeniu wobec pozwanej, że [pozew] prawnie [przypada] na ten rok, sprawdziwszy[?] [to] z treści niniejszego pozwu, strona powodowa prosiła, aby pozwaną [?] do postępowania. Przeciwnie, pełnomocnik pozwanej, trwając mocno przy [?] swego protestu uczynionego na poprzednich rokach i ofiarując się go popierać, a złożywszy uroczysty protest przeciw Urodzonemu sędziemu tejże sprawy z tego powodu, że dekret wydano poza sporami pełnomocnika pozwanej, a także że odwołania wniesionego przez pełnomocnika pozwanej nie przyjął ani nie pozwolił zapisać go w swoich aktach[?] — tenże[?] pełnomocnik pozwanej [?] zwłoką [?] powoda [?] przedkłada ponownie na rzecz[?] niniejszego sądu wystarczający kwit [?] sporządzony w aktach grodzkich starościńskich[?] łukowskich, a po jego przedstawieniu prosił, aby jego mocodawczynię uwolniono od niniejszej sprawy, z zastrzeżeniem dla jego mocodawczyni pozostałych dobrodziejstw prawa. Strona powodowa, z zachowaniem dla siebie w całości wszystkich środków prawnych potrzebnych do niniejszej sprawy, [oświadczyła]: w sprawie o zabójstwo, która woła do Boga o sąd [?] i wagi, powodowi przysługuje swobodnie przed upływem czasu informacja[?] w jakikolwiek[?] sposób nieformalny, a co dotyczy wybiegów pełnomocnika pozwanej, to są to tylko słowa, a nie rzeczą samą wykazane[?], i wykazać się ich nie da, ponieważ zabity[?] z konieczności nie mógł dać kwitu, gdyż w krótkim czasie po okrutnym zamordowaniu[?] zmarł; [?] które to wybiegi muszą w istocie mieć dokumenty jaśniejsze[?] od południowego światła, albowiem i krew człowieka z ludu, jako posiadacza[?] Bożego, nawet niewinnego, własnym wołaniem domaga się od Boga sprawiedliwego pomsty. Zatem w takich [sprawach] wybiegi należy odrzucić[?]; przechodząc zaś do udowodnienia, powód prosił [o] zwykłe przesądzenie [?] z zachowaniem. Gdy obie wspomniane strony stawały i spierały się — powodowa przez Urodzonego Stefana Witkowskiego[?], pozwana zaś przez Urodzonego Jana Zakrzewskiego[?] — sąd niniejszy ziemski łukowski, wysłuchawszy sporów stron, [?] z zachowaniem dla powoda[?] [prawa], postanawia dać zwłokę co do [?], [które] na poprzednich rokach przyjęli, do [?]. Od tego dekretu powód, nie przyjmując go jako krzywdzącego, od tegoż [sądu] i wraz z tymże Urodzonym Wojciechem Ste[?]skim, sędzią ziemskim, do sądów zwyczajnych generalnych Trybunału Koronnego Lubelskiego, przez woźnego generalnego koronnego opatrznego Jana Janusza, należycie, jak prawo przewiduje, wniósł [odwołanie]. [?] wspomniany sędzia [?] i to wniesione [odwołanie] przyjął. Obu stronom termin [?] do popierania swego wyroku [?] na wspomnianych, przywołanych sądach zwyczajnych Trybunału Koronnego Lubelskiego [?] odbywanych [?], gdy sprawy [?] lubelskiego [?] łukowskiego będą sądzone, wyznaczając i [zachowując], jak prawo przewiduje, jako zawity. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po święcie św. Łukasza Ewangelisty roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego drugiego. Z akt ziemskich łukowskich. Przepisane[?], poprawił[?] Gorecki[?]. Jan Je[?]owski x [?] [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie, s. 44: tytuł sprawy] Pracowici Dziakowie[?], poddani królewscy, powodowie, przeciw Wielmożnej Wiesiołowskiej, M[?] Wielkiego Księstwa Litewskiego[?], pozwanej. Odwołanie[?] (motio) 1642. [pod spodem:] O Wojciecha[?] Woyszyka[?]. [po lewej:] 17. [środek:] Jo[?] 1642; [?]; [?].

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Manuscript pages

464/42, s. 1
1
464/42, s. 2
2
464/42, s. 3
3
464/42, s. 4
4

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records