464/4

[s. 4] [u góry dopisek ołówkiem: Z Łukowa[?] 1] Inposuerunt Iudicio fori praesentis Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascribendi Actores contra infranotatum Citatum ex Copia Citationis, sed cuius tenor sequitur talis. Vladislaus Quartus Dei gratia Rex Poloniae. Tibi Nobili Alberto Jedabski[?] Lisik de bonis tuis generaliter omnibus. Mandamus ut coram Nobis et Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviensibus primum celebrandis ad instantiam Laboriosorum Joannis Olejnik et Stanislai Wozniak, subditorum Generosi Adami Krzeski, partis[?] et personae[?] cum assistentia domini sui, sub poena sua iuxta statutum, Terminis secundo post obtentam poenam contumaciae. Citant te eo, quia tu tempore certo die anno praesenti eisdem Actoribus vulnera, et quidem Olejnik unum in latus sinistrum concussum lividum magnum, aliud et tertium in latus dextrum tumescens[?], aliud livida concussa magna et lata, ac praedicto Wozniak unum circa iuncturam palmae manus sinistrae [?] cruentum, aliud et tertium in fistulam[?] superiorem, unum penes[?] aliud, concussa livida multi[?] inflixisti, quae licet Officio [s. 5L] [u góry ołówkiem: 2] non sunt commonstrata, attamen [?] iure convincere [?] habeant, in quo te condemnari[?] poenamque[?] sibi condictam[?] te solvere[?] Olejnik centum marcas pecuniae polonicalis, Wozniak vero itidem centum marcas pecuniae polonicalis et damni totidem, vel prout Iudicium decernet. Tibi ad praemissa iuridice[?] responsurus et termino attenturus. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sanctae Luciae Virginis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo. Et post propositionem suam modo praemissam factam deductoque[?] parti citati primo[?] de termino et contentis citationis, sed petiit pars actorea citatum ad responsionem iudicialem cogi et compelli. Citatus vero omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis sibi in toto permanentibus salvis dixit se terminum ad praesens ex citatione praesenti non habere, siquidem ministerialis nec primae citationis positionem directe affirmat, nec secundae tempus positionis exprimit, tantum ubi in [?] posuisse [s. 5P] [u góry ołówkiem: 3] citationes allegat; quibus nec citato nec cuipiam ex familiaribus ad notitiam devenit, solummodo citatus ab amicis suis de inscriptione actorea contra se in registrum [?] facta, subiciendo iuramentum ignorantiae, ad praesens comparet. Quibus deductis petiit se a termino liberari, salvis ulterioribus defensis. Actores vero omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis salvis stantibus coram Iudicio praesenti Ministeriali Regni generali ex ipsius authentica[?] Iudicio bene nota positionem primae et secundae citationis una integra septimana ante incidentiam terminorum in bonis citati propriis[?] in Jedebki[?] sitis cum publicatione eorum familiis domus tempestive ordinatam terminique positas esse citato docuit, et prosequi causam petiit. Parte [?] utraque, actorea per Generosum Adamum Krzeski dominum suum, citata vero personaliter comparentibus et controvertentibus, Iudicium praesens Terrestre Lucoviense, eo attento quoniam actorea pars [kustosz: Citat[?]] [s. 6L] [u góry ołówkiem: 4] citata[?] de positione primae et secundae citationis docuit, ideo causam praesentem partibus utrisque prosequi mandat. Quo decreto citatus pro iuridico non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelenski, causae huius iudicem, ad Iudicia ordinaria generalia Tribunalis Regni Lublinensis per Ministerialem Paulum Pawula[?] de [?]zow debito modo ut iuris est movit. Cuius motionem miratus Iudex non detulit nec eandem interpositam suscepit. De qua non delata termini[?] prosequenda et gravamine contra Iudicium protestatus est. Iudicium quoque nullum gravamen ea in causa citato intulisse, verum iure communi id suadente fecisse reprotestatum est. In prosequutione citatus citationem actorum contra se extraditam extra iuris ordinem scriptam esse, siquidem duo actores [?] vindicando iniurias in citatione ponuntur, duplicique propositione et taxa constat, et exinde uti bipartita per se stare in uno contextu non potest nisi in duas [kustosz: Causas] [s. 6P] [u góry ołówkiem: 5] causas dividi[?], quod nunquam in iure reperitur, propter non commixtionem[?] sensus in discernendis causis ad [?], quod nec ipsa poena contumaciae in praesenti citatione concordat. Quibus deductis petiit inordinatam citationem adinveniri et se a termino praesenti liberari, salvis ceteris defensis iuris. Pars actorea omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis sibi in toto permanentibus salvis, lecta et bene declarata coram Iudicio praesenti citatione contra citatum sufficienter edita, eam docuit esse ordinatam et ordinate scriptam. Etenim titulus Regius, nomen actoris et rei, essentia vel specificatio vulnerum, taxa ac praefixio termini edita sunt in ea expresse[?]. Quo deducto exceptionem citati frivolam in parte reiici et ad procedendum decreto iudiciali stringi petiit. Tandem in prosequutione Iudicium hocce ordinata citatione adinventa eidem citato in causa praesenti procedere mandat. A quo decreto citatus ut supra a priori movit. Cuius motio itidem non est delata. De qua non delata termini[?] prosequenda [kustosz: et] [s. 7L] [u góry ołówkiem: 6] et gravamine contra Iudicium protestatur. Iudicium vero iure suadente fecisse et egisse reprotestatur. In procedendo citatus immittendo[?] motionibus suis et eisdem uti sententiis Iudicii in tam manifestis aggravatus, se prosequi offerendo, actionem praesentem omni ex parte incompetentissimam esse probavit his rationibus. Prima, ad [?] statuto de obducendis vulneribus dicente in haec verba: vulnera officio castrensi commonstrentur. Quod vulnera ratione quorum ad praesens agitur cum non sint commonstrata, in casu quoque uti extra iuris praescriptum competenter instituta non potest. Secunda, quod haec actio in iure contentionem[?] et elisionem actionis per se dominis actorum ratione administrationis iustitiae de ceteris subditis instituta esse intentata, quod his impossibilitatibus probari potest. Si enim aliqua vulnera praefatis subditis illata essent, et praesertim tam, uti per actores asseritur, grandia, utique officio monstrarentur; tunc quoque ipsa impossibilitas illationis eorum [kustosz: vulnerum] [s. 7P] [u góry ołówkiem: 7] vulnerum Iudicio fori incompetentiam actionis elucidare[?] potest, siquidem duo contraria in actionibus [?] ponuntur, tam in binis actionibus vulnera livida, in tertia vero facta cruenta vindicantur, quod nullo modo fieri potest. Si enim citatus praefatos actores framea impeteret, quo cruenta vulnera inferret, aliaque livida non inferret, et e contra. Quibus deductis petiit incompetentem actionem adinveniri et se ab ea liberari, ceteris in actionibus iuridicis salvis nullis obmissis. Deinde actorea pars competenter pro sua iniuria agere dixit ex eo. Etenim licet citatus in recenti[?] propterea[?], ne vulnera officio commonstrarentur, [?] actione violentiam praeinsertam sanguinolentam satisfactione de die in diem procrastinans retinuit, ac tandem satisfactionem non fecit[?] neque stare vult, quod est aequitati et iustitiae sanctae contrarium, si pauper homo ex laboribus vitam suam sustentans iustitia in talibus [?] ob defectum obductionis [?] permaneret. Quam actores verificando obtulerunt se statim in instanti iuramento corporali [kustosz: Corporali] [s. 8L] [u góry ołówkiem: 8] comprobaturos, petens eam sibi decerni. In procedendo autem Iudicium hoc idem Terrestre Lucoviense competenti actione adinventa actorum citato in causa praesenti respondere decrevit. A quo decreto citatus ut supra a priori movit. Cuius motio itidem non est delatum. De qua non delata termini[?] prosequenda et gravamine contra Iudicium praesentem[?]. Iudicium id iure suadente fecisse et egisse reprotestatur. In respondendo idem citatus motiones suas per se a decretis suprascriptis interpositas se prosequi offerendo, dixit etiam actores ipsos incompetentes esse, in [?] statuto Regni sine certo actore nemo cognoscat praescribente. Actores autem qui nunc in citatione ponuntur non comparent, qui rem veram falsamve esse coram Iudicio agnoscant. Dominus autem modernus actor, uti in causa mentali, realiter competenter agere non potest, nisi ab ipsis actoribus res vera per Iudicium exequi[?] veretur[?]; causa vero[?] mentalis omnino ipsius actoris agnitione [?] deberet, ut falsum ex ipsis eliceretur. Ceteris defensis iuris et remediis causae praesentis [kustosz: Competenti] [s. 8P] [u góry ołówkiem: 9] competent[ibus][?] salvis. Postmodum licet omnia praepostere in[?] tantum diffugiis citatus exceptionibus ab iudicatis utitur, tamen actorea replicavit et neminem alium praeter ipsum uti directorem ad ferendum onus actionis praesentis teneri, nec tamen frivolis exceptionibus eximere posse, secundum praeceptum Regulae[?] iuris publici: si vulnera in iocis sint illata, solvantur; hic vero non in iocis, verum ex impulso animo deliberato in [?] sunt inflicta[?]. Quod actores in [?] omnibus verificationibus comprobare sibi iniungi petierunt. Quo hoc deducto competentem processum adinveniri et ad directam responsionem citatum compelli, iuris remediis salvis nullis obmissis. [na lewym marginesie, przy następnym ustępie, dopisek trzema skróconymi wyrazami: Comp[?]] Porro in respondendo Iudicium hocce competenti actione et citatione adinventa citato in causa praesenti directe respondere iniungit. A quo decreto citatus ut supra a priori movit. Cuius motio itidem non est delata. De qua non delata termini[?] prosequenda et gravamine contra Iudicium praesens protestatur. Iudicium id iure communi suadente fecisse et egisse reprotestatur. In directa responsione citatus existens rationibus ex iure perimentibus[?] [kustosz: ab] [s. 9L] [u góry ołówkiem: 10] ab iudicatis et tot decretis praeiudiciosis aggravatus, nihilominus tamen motiones suas ordinaria iuris via se prosequi offerendo, petiit ad extremum[?] sibi dilationem inquisitionis in obiectis concedi, quod uti in tali causa videatur mentali concessibilis esse deberet, ne iuramenta, quae sunt semper subterfugienda, multiplicentur; quod si eo in quantum a Iudicio non concederetur, propiorem se ad evadendum esse [?] manifestis obiectis falsis. Quibus deductis petiit alterum terminum sibi concedi, salvis omnibus iuris beneficiis. Pro ultimo, omnibus iuris beneficiis ad causam praesentem necessariis salvis et nullis obmissis, quoniam citatus directe non respondit nec se ad evasionem iuratoriam seu vulnerum solutionem trahit, verum temere ludificationibus laborat, proinde comprobationem iuratoriam sibi actoribus decerni aut ob effectum responsionis directae ad condemnandum citatum admitti petierunt, ceteris iuris remediis et nullis obmissis. Ad extremum in directa responsione [na lewym marginesie dopisek: Comprobent[?]] eo attento, quoniam citatus se ad evasionem iuratoriam directe non trahit, ideo decrevit, ut actores comprobent iuramento corporali vulnera, ratione quorum agunt, sibi citatum intulisse, Deo et Sancta [s. 9P] [u góry ołówkiem: 11] Iesu Christi Passione ipsos adiuvante; idque in primis terminis terrestribus Lucoviensibus, in quibus partibus utrisque terminum peremptorium ad praestandum et attentandum iuramentum comprobationis et ulterius procedendum conservat. Quo decreto citatus pro iuridico non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelenski, causae huius iudicem, ad Iudicia Tribunalis Regni Lublinensis per Ministerialem Paulum Pawula[?] debito modo ut iuris est movit. Declaravitque actorea pars motionem citato in causa sanguinis, et quod magis circa agnitionem ipsius circumstantialem[?] existentem, inadmissibilem esse, quam petiit non admitti. Cuius motionem miratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit, partibus praenominatis utrisque terminum ex[?] peragendis sententiis suis prosequendae ac continuandae motionis eiusdem in praeallegatis Iudiciis Tribunalis Regni Lublinensis, tunc dum et quando causae Palatinatus Lublinensis et Districtibus Lucoviensibus ad iudicandum termini inciderint, ut iuris est, peremptorium praefigendo. [kustosz: et Co[?] — dalszy ciąg na kartach, których tu nie odczytano] [s. 10] et conservando ac iuribus[?] peremptoriam[?]. Actum Lucoviae in terminis terrestribus feria secunda post festum Sanctorum trium Regum proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo quadragesimo Primo. Ex Actis Terrest[ribus] Lucovien[sibus] [?] Cor[?]. Joannes [?] [pieczęć] [pieczęć] [dalej na stronie tytuł sprawy pisany odwrotnie — odczyt po obróceniu przy odwrociu] [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 10, odwrocie] [?] [górny brzeg karty: pierwszy wyraz tytułu ucięty / nieczytelny] Oleynik[?] et [?]odniak[?] subditos[?] [znak] [?] Adami [?]deski[?] Actores[?] et Izdebski[?] Approbata[?] Lucov[iensia][?] Terrestria[?]. [?] [podpis z zakrętasem, nieczytelny] [?] [podpis z zakrętasem, nieczytelny] [?] [podpis z zakrętasem, nieczytelny] [całość noty przecięta pionową kreską]

[s. 4] [u góry dopisek ołówkiem: Z Łukowa[?] 1] Wnieśli do sądu niniejszego, ziemskiego łukowskiego, niżej wpisani powodowie przeciwko niżej zapisanemu pozwanemu z odpisu pozwu, którego brzmienie jest takie. Władysław Czwarty z Bożej łaski król polski. Tobie, Urodzonemu Wojciechowi Jedabskiemu[?] Lisikowi, z wszystkich twoich dóbr w ogólności. Nakazujemy, abyś przed nami i naszym sądem ziemskim łukowskim, na roczkach ziemskich łukowskich, które najpierw będą odprawiane, na wniosek pracowitych Jana Olejnika i Stanisława Woźniaka, poddanych Urodzonego Adama Krzeskiego, [?] z asystencją pana swego, pod karą swoją według statutu, na roczkach drugich po uzyskaniu kary za niestawiennictwo [?]. Pozywają cię o to, że ty w pewnym czasie i dniu roku bieżącego zadałeś tymże powodom rany, mianowicie Olejnikowi jedną w lewy bok — stłuczenie sine, duże, drugą i trzecią w prawy bok, obrzmiałą[?], inne sine stłuczenia, duże i szerokie; a wspomnianemu Woźniakowi jedną koło przegubu dłoni lewej ręki [?] krwawą, drugą i trzecią w górną goleń[?], jedną obok[?] drugiej, stłuczenia sine [?]; które, choć [s. 5L] nie zostały okazane urzędowi, jednak [?] prawem dowieść [?] mają; w czym [?] cię skazać, abyś zapłacił[?] im karę [?] wyznaczoną[?]: Olejnikowi sto grzywien pieniędzy polskich, Woźniakowi zaś również sto grzywien pieniędzy polskich i tyleż za szkodę, albo jak sąd postanowi. Tobie, abyś na powyższe sądownie[?] odpowiedział i roku pilnował. Dan w Łukowie w najbliższy poniedziałek po święcie Świętej Łucji Dziewicy, roku Pańskiego tysiąc sześćsetnego czterdziestego. A po swoim wystąpieniu, uczynionym w sposób wyżej podany i przedstawionym[?] stronie pozwanej, najpierw[?] o roku i treści pozwu, strona powodowa prosiła, aby pozwanego zmusić i przymusić do odpowiedzi sądowej. Pozwany zaś, zachowując sobie w całości wszystkie środki prawne potrzebne do niniejszej sprawy, powiedział, że z niniejszego pozwu nie ma obecnie roku, ponieważ woźny ani nie stwierdza wprost położenia pierwszego pozwu, ani nie podaje czasu położenia drugiego, tylko twierdzi, że położył [s. 5P] pozwy w [?]; nie doszły one do wiadomości ani pozwanego, ani nikogo z domowników; pozwany jedynie od swoich przyjaciół [dowiedział się] o wpisie powodów przeciwko sobie do rejestru [?] i, podejmując przysięgę na swoją niewiedzę, obecnie się stawia. Przedstawiwszy to, prosił, aby go od roku uwolnić, z zachowaniem dalszych obron. Powodowie zaś, przy zachowaniu wszystkich środków prawnych potrzebnych do niniejszej sprawy, przed sądem niniejszym, z autentycznej[?] [relacji] woźnego generalnego koronnego dobrze sądowi znanej, wykazali pozwanemu położenie pierwszego i drugiego pozwu na cały tydzień przed przypadnięciem roków, w dobrach własnych[?] pozwanego, położonych w Jedebkach[?], z ogłoszeniem ich domownikom, w porę i w porządku; i prosili o prowadzenie sprawy. Gdy obie strony stawały i spierały się [?] — powodowa przez Urodzonego Adama Krzeskiego, pana swego, pozwana zaś osobiście — sąd niniejszy ziemski łukowski, zważywszy na to, że strona powodowa [s. 6L] wykazała pozwanemu[?] położenie pierwszego i drugiego pozwu, nakazuje przeto obu stronom prowadzić niniejszą sprawę. Od tego dekretu, nie przyjętego przez pozwanego jako prawny, pozwany odwołał się [motio] od niego i wraz z nim pozwał Urodzonego Krzysztofa Zelenskiego, sędziego tej sprawy, do zwyczajnych sądów generalnych Trybunału Koronnego lubelskiego, przez woźnego Pawła Pawulę[?] z [?]zowa, należycie, jak prawo każe. Sędzia, zdziwiony tym odwołaniem, nie przyjął go ani wniesionego nie uznał. Z powodu nieprzyjęcia go [pozwany] zaniósł protest, że będzie go dochodził w [?] roku, i skargę na sąd. Sąd zaś oświadczył w odpowiedzi, że nie wyrządził pozwanemu w tej sprawie żadnej krzywdy, lecz uczynił to, do czego skłania prawo pospolite. Przy prowadzeniu sprawy pozwany [twierdził], że pozew powodów, wydany przeciw niemu, został napisany poza porządkiem prawa, ponieważ w pozwie występuje dwóch powodów, z których każdy dochodzi [?] krzywd, i składa się on z podwójnego wywodu i podwójnej taksy; stąd jako dwudzielny nie może sam przez się ostać się w jednym tekście, chyba że [zostanie] na dwie [s. 6P] sprawy podzielony[?], czego w prawie nigdy się nie znajduje, z powodu niemieszania[?] sensu przy rozstrzyganiu spraw [?]; i że nawet sama kara za niestawiennictwo nie zgadza się w niniejszym pozwie. Przedstawiwszy to, prosił, aby uznać pozew za nieprawidłowy, a jego od niniejszego roku uwolnić, z zachowaniem innych obron prawnych. Strona powodowa, przy zachowaniu w całości wszystkich środków prawnych potrzebnych do niniejszej sprawy, po odczytaniu i dobrym objaśnieniu przed sądem niniejszym pozwu, dostatecznie wydanego przeciwko pozwanemu, wykazała, że jest on prawidłowy i prawidłowo napisany. Albowiem tytuł królewski, imię powoda i pozwanego, istota czyli wyszczególnienie ran, taksa i wyznaczenie roku są w nim podane wyraźnie[?]. Przedstawiwszy to, prosiła, aby niepoważny zarzut pozwanego po części odrzucić, a jego dekretem sądowym zobowiązać do dalszego postępowania. W końcu przy prowadzeniu sprawy sąd ten, uznawszy pozew za prawidłowy, nakazuje temuż pozwanemu postępować w niniejszej sprawie. Od tego dekretu pozwany, jak wyżej, odwołał się [jak] poprzednio. Jego odwołanie także nie zostało przyjęte. Z powodu nieprzyjęcia go [zaniósł protest, że będzie go dochodził] w [?] roku, [s. 7L] i skargę na sąd. Sąd zaś oświadcza w odpowiedzi, że uczynił to i postąpił tak za radą prawa. W dalszym postępowaniu pozwany, [?] swoje odwołania i tymiż wyrokami sądu w tak oczywistych sprawach obciążony, oświadczając, że będzie się ich dochodzić, dowodził, że niniejsza powództwo jest pod każdym względem całkowicie niewłaściwe, z tych powodów. Pierwszy: [?] statut o oględzinach ran, mówiący w tych słowach: rany mają być okazane urzędowi grodzkiemu. Że zaś rany, z powodu których obecnie się toczy sprawa, nie zostały okazane, to także w tym przypadku [powództwo], jako [wniesione] poza przepisem prawa, nie może być właściwie wszczęte. Drugi: że to powództwo w prawie [?] i unicestwienie powództwa przez samych panów powodów, z racji wymiaru sprawiedliwości nad innymi poddanymi, zostało wszczęte[?]; co można dowieść takimi niemożliwościami. Gdyby bowiem jakieś rany zadano wspomnianym poddanym, a zwłaszcza tak wielkie, jak twierdzą powodowie, z pewnością okazanoby je urzędowi; wówczas także sama niemożliwość zadania tych [s. 7P] ran może sądowi wyjaśnić[?] niewłaściwość powództwa, ponieważ w powództwach [?] przytacza się dwie rzeczy sprzeczne: w dwóch powództwach dochodzi się ran sinych, w trzecim zaś zadanych ran krwawych, co w żaden sposób nie może się zdarzyć. Gdyby bowiem pozwany napadł wspomnianych powodów z orężem, którym zadałby krwawe rany, to innych, sinych, by nie zadał, i na odwrót. Przedstawiwszy to, prosił, aby uznać powództwo za niewłaściwe, a jego od niego uwolnić, z zachowaniem innych środków w powództwach prawnych i z niczym nie pominiętym. Następnie strona powodowa powiedziała, że właściwie dochodzi swojej krzywdy, z tej przyczyny: albowiem choć pozwany świeżo[?] po tym[?], aby rany nie zostały okazane urzędowi, [?] powództwem gwałt wyżej opisany, krwawy, zadośćuczynieniem z dnia na dzień zwlekając, powstrzymał, a w końcu zadośćuczynienia nie dał[?] i nie chce stanąć [do niego], co jest sprzeczne ze słusznością i świętą sprawiedliwością, gdyby ubogi człowiek, utrzymujący swoje życie z pracy, w takich sprawach z powodu braku oględzin pozostawał [?] sprawiedliwości. Co powodowie, dowodząc, zaofiarowali się natychmiast, na miejscu, przysięgą cielesną [s. 8L] potwierdzić, prosząc, aby im ją przysądzić. W dalszym postępowaniu zaś ten sam sąd ziemski łukowski, uznawszy powództwo powodów za właściwe, postanowił, że pozwany ma w niniejszej sprawie odpowiadać. Od tego dekretu pozwany, jak wyżej, odwołał się [jak] poprzednio. Jego odwołanie także nie zostało przyjęte. Z powodu nieprzyjęcia go [zaniósł protest, że będzie go dochodził] w [?] roku, i skargę na sąd niniejszy[?]. Sąd oświadcza w odpowiedzi, że uczynił to i postąpił tak za radą prawa. Odpowiadając, tenże pozwany, oświadczając, że będzie się sam dochodził swoich odwołań wniesionych od powyższych dekretów, powiedział także, że sami powodowie są niewłaściwi, ponieważ [?] statut Rzeczypospolitej przepisuje, że bez określonego powoda nikt nie rozpoznaje [sprawy]. Powodowie zaś, którzy teraz są wymienieni w pozwie, nie stawiają się, aby przed sądem przyznali, czy rzecz jest prawdziwa, czy fałszywa. Obecny zaś pan, powód, jako w sprawie dotyczącej [rzeczy] w umyśle[?], nie może rzeczywiście i właściwie występować, chyba że przez sąd od samych powodów prawdziwa rzecz zostałaby wyegzekwowana[?]; sprawa zaś [?] dotycząca wiedzy całkowicie powinna [?] przyznania samego powoda, aby z nich [samych] wydobyć, co fałszywe. Z zachowaniem innych obron prawnych i środków [s. 8P] właściwych[?] niniejszej sprawie. Potem, choć pozwany, wszystko opacznie [?], posługuje się tylko wykrętami i zarzutami [od] osądzonych [rzeczy], strona powodowa odpowiedziała jednak, że nikt inny poza nim samym, jako sprawcą, nie jest obowiązany ponosić ciężaru niniejszego powództwa, i że nie może się on uwolnić niepoważnymi zarzutami, według przepisu reguły[?] prawa publicznego: jeśli rany zadano w żartach, niech zostaną zapłacone; tutaj zaś zadano je nie w żartach, lecz z popędu, z rozmysłem, w [?]. Co powodowie prosili, aby im nakazano potwierdzić w [?] wszelkimi dowodami. Przedstawiwszy to, [prosili], aby uznać postępowanie za właściwe, a pozwanego przymusić do bezpośredniej odpowiedzi, z zachowaniem środków prawnych i z niczym nie pominiętym. [na lewym marginesie dopisek nieczytelny: Comp[?]] Dalej, w odpowiedzi, sąd ten, uznawszy powództwo i pozew za właściwe, nakazuje pozwanemu odpowiadać w niniejszej sprawie bezpośrednio. Od tego dekretu pozwany, jak wyżej, odwołał się [jak] poprzednio. Jego odwołanie także nie zostało przyjęte. Z powodu nieprzyjęcia go zanosi protest, że będzie go dochodził w [?] roku, i skargę na sąd niniejszy. Sąd oświadcza w odpowiedzi, że uczynił to i postąpił tak za radą prawa pospolitego. W bezpośredniej odpowiedzi pozwany, będąc z powodów, które według prawa [sprawę] unicestwiają[?], [s. 9L] obciążony rzeczami osądzonymi i tyloma krzywdzącymi dekretami, oświadczając jednak, że będzie dochodził swoich odwołań zwyczajną drogą prawa, prosił w końcu[?], aby mu udzielić zwłoki na badanie [świadków] co do zarzutów, która w takiej sprawie, jak się wydaje, dotyczącej wiedzy, powinna być dopuszczalna, aby nie mnożyć przysiąg, których zawsze należy unikać; a gdyby mu jej sąd nie udzielił, [twierdził], że jest bliższy do oczyszczenia się [?] z oczywistych, fałszywych zarzutów. Przedstawiwszy to, prosił, aby mu dać drugi rok, z zachowaniem wszystkich dobrodziejstw prawa. Na ostatek, z zachowaniem wszystkich dobrodziejstw prawa potrzebnych do niniejszej sprawy i z niczym nie pominiętym, ponieważ pozwany bezpośrednio nie odpowiedział ani nie poddaje się oczyszczeniu przysięgą albo zapłaceniu za rany, lecz lekkomyślnie zajmuje się zwodzeniem, przeto [powodowie] prosili, aby im, powodom, przysądzić dowód przysięgą albo, wskutek [braku] bezpośredniej odpowiedzi, dopuścić ich do skazania pozwanego, z zachowaniem innych środków prawnych i z niczym nie pominiętym. W końcu, przy bezpośredniej odpowiedzi, [na lewym marginesie dopisek: Comprobent[?]] zważywszy na to, że pozwany bezpośrednio nie poddaje się oczyszczeniu przysięgą, [sąd] postanowił przeto, aby powodowie przysięgą cielesną potwierdzili, że rany, z powodu których występują, zadał im pozwany, przy pomocy Boga i Świętej [s. 9P] Męki Jezusa Chrystusa; a to na pierwszych roczkach ziemskich łukowskich, na których zachowuje obu stronom rok zawity do złożenia i wykonania przysięgi potwierdzającej i do dalszego postępowania. Od tego dekretu, nie przyjętego przez pozwanego jako prawny, pozwany odwołał się od niego i wraz z nim pozwał Urodzonego Krzysztofa Zelenskiego, sędziego tej sprawy, do sądów Trybunału Koronnego lubelskiego, przez woźnego Pawła Pawulę[?], należycie, jak prawo każe. Strona powodowa zaś oświadczyła, że odwołanie pozwanego w sprawie o krew, i to tym bardziej, że dotyczy ono okoliczności[?] jego [własnego] przyznania, jest niedopuszczalne, i prosiła, aby go nie dopuścić. Sędzia, zdziwiony tym odwołaniem, przyjął je i wniesione uznał, wyznaczając obu wyżej wymienionym stronom rok zawity [?] do prowadzenia swoich wyroków i do kontynuowania tego odwołania przed wspomnianymi sądami Trybunału Koronnego lubelskiego wtedy, gdy i kiedy przypadną roki do sądzenia spraw województwa lubelskiego i powiatów łukowskich, jak prawo każe. [kustosz: i [?] — dalszy ciąg na kartach, których tu nie odczytano] … i zachowując oraz prawami[?] zawity[?]. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po święcie Trzech Króli Roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego pierwszego. Z akt ziemskich łukowskich [?]. Jan [?] [pieczęć] [pieczęć] [dopiski odwrócone — nie odczytano] [odwrocie, s. 10: tytuł sprawy] [?] Olejnik[?] i [?]odniak[?], poddani[?] Adama [?]deskiego[?], powodowie[?], i Izdebski[?]. Zatwierdzone[?] łukowskie[?] ziemskie[?]. [Trzy podpisy — nieczytelne.]