[s. 292] [u góry, późniejszą ręką: Łuków Ziemskie 1640; numer karty ołówkiem]
Proposuit Iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascripta Actorea pars contra Citatos infranominandos ex Citatione sua tenoris talis. Vladislaus Quartus Dei gratia Rex Poloniae etc. Vobis Generosis Christophoro Chmielecki et Catherinae Laskowska coniugibus, bonorum nostrorum villae Strzyzow tenutariis et possessoribus, ex bonis vestris generaliter omnibus mobilibus et immobilibus ac summis quibusvis pecuniariis per vos ubilibet habitis mandamus, ut coram Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviae proxime celebrandis ad instantiam Nobilium[?] Iacobi olim Gasparis, Ioannis olim Christophori Sen.[?] Gorinczow[?], Ioannis Karwiza[?] olim Alberti filii, Iacobi et Stanislai olim Alberti, Nicolai olim Adami Ri[?]skow[?], Alberti olim Nicolai [?]gow[?] et Adami olim Ioannis, Adami olim Christophori, Christophori olim Alberti, Bartholomaei olim Adami, Ioannis et Adami olim Christophori Sen.[?] Kostrzykalow, Lauren-
[s. 293L] [numer ołówkiem 348]
-tii Wyczolkowski[?], Kiliani olim Iacobi filii, Stanislai et Sebastiani olim Adami filiorum Kiemlow, Adami olim Alberti Zawisza, Ioannis olim Andreae Zawisza, Stanislai olim Gabrielis filii Surskich, heredum bonorum villae Burzecgi[?], personaliter[?] et peremptorie compareatis. Qui vos, praesertim te Catherinam Laskowska cum assistentia mariti, citant secundo post obtentam poenam contumaciae, pro eo: quia vos, nescitur quo spiritu ducti, privata sua auctoritate, Actores licet genere sibi aequales, per famulos et subditos praefatae villae Strzyzow tenutae suae maximopere in dies in bonis et hereditate Actorum villae Burzecgi[?], bonis Strzyzow tenutae contiguis, aggravatis, opprimentes[?] in damna et in inopiam[?] inducitis. Etenim agros antiquissimae culturae et possessionis Actorum in loco dicto Gaie[?] seu Przymiarki in eadem hereditate Burzecgi[?] existentes,
[s. 293P] [numer ołówkiem 349]
[?]tum et medium lanei Zwolstawskowski[?], circa bona praedictae villae Strzyzow iacentes, in praesentia factoris vestri per subditos eiusdem tenutae vestrae, pertranseundo antiqua signa bona praefata Actorum cum bonis Strzyzow distinguentia, stadiis tribus, partim quatuor exarastis, fundosque praedictae villae Strzyzow tenutae suae adiunxistis, exindeque in maximum damnum per hanc diminutionem bonorum illorum Actores induxistis, prout protestatio coram Actis [?] praemissorum contra vos facta latius praemissa enarrat. Quam exarationem[?] agrorum ponderat[?] sibi esse[?] Actor contra vos, a fundo non recedendo, decem millibus marcarum pecuniae polonicae, vel prout Iudicium decernet, sibi responsuri. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sancti Francisci Confessoris proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo.
Et post propositionem suam modo praemisso factam, declaratos[?] citatos le-
[s. 294L] [numer ołówkiem 350]
-gitimo de termino petit Actorea pars citatos ad respondendum compelli.
Pars citata, minus debite ad Iudicium attracta, iuris remediis omnibus ad causam praesentem necessariis sibi in toto manentibus salvis, reposuit[?] in medium Incl[?] praesenti[?] constitutione Anni Millesimi Quingentesimi Octuagesimi Octavi, replicavitque[?] mente constitutionis eiusdem: ubi nunquam fuerunt granicies, ibi per iudicialem[?] iniuriam bona Regalia sine commissione nemo usurpare potest. Interim autem Actores et [?] studiosa intercessit[?], quod in primis signa annihilaverunt, multas inconvenientes iniurias inferendo[?] citatos in litem, causa lucri appropriationem sibi bonorum Regalium intulerunt. Postmodum modo quasi iure[?] suppressionis praemissorum[?] procedunt, quae omnia petitionibus[?] docuit. In nullamque controversiam intrando, ne bona Regalia minuantur, suspensionem ad deductionem Commissionis secundum sonum [?]
[s. 294P] [numer ołówkiem 351]
[?]sal. legis petit, ceteris iuris beneficiis salvis, nullis obmissis. Imo declaratis declarandis[?].
Pars Actorea, maximopere per citatos iniuriata et damnificata, beneficiis et remediis iuris ad causam praesentem necessariis salvis sibi custoditis[?], exceptionem citatae partis fugitivam refutando, suspensionem ad decisionem causae limitum per commissarios faciendorum per citatos affectatam inconcessibilem esse dixit. Quoniam actio praesens est facti iniuriae per citatos in bonis Actorum hereditariis villae Burzecgi[?] illatae, et exarationis agrorum antiquissimi usus et possessionis Actorum culturae, ubi Actores iuxta antiquas divisiones et subdivisiones, quibus sorte sua metis obsignata potiebatur[?], ac usque pro suo arbitrio disponebant, de quo inscriptiones et aliae dispositiones ex actis authenticis depromptae latius eloquuntur. Ad hoc[?] idem Actores in supplementum suae probationis tam possessionem et usum suum quam iniuriam per citatos sibi studiose illatam inquisitione seu testimonio hominum proborum declarare intendunt. Citata autem studiose per se Actori iniuria illata subterfugiendo, ad simplicem sui assertionem, siquidem nullo documento [?]bant esse Commissionem, nec super
[s. 295P] [numer ołówkiem 352]
ea ipsi consensum praebere volunt, in protractionem iustitiae Actorum damnificatorum suspensionem de iure non concessibilem concedi postulant. Petit itaque exceptionem hanc citatorum fugitivam iuri communi et statutis[?] Regni contrariam in parte reiici, [?] Actores, ut rei veritas elucescat, visitationem visionis concedi, ceteris iuris beneficiis salvis manentibus.
Parte praefata utraque, Actorea per Nobilem[?] Stanislaum Surski unum Actorum suo et aliorum nomine, Citata per Generosum Christophorum Chmielecki maritum suum et consortis nomine comparentibus, controvertentibus, Iudicium praesens Terrestre Lucoviense, eo attento: quoniam agitur [?] fundi ab utraque parte controversi, quem fundum Actores per hanc causam contentionis[?] vindicare intendunt, Citati vero, quoniam[?] fundus controversus per Commissiones non est dislimitatus inter partes praefatas, Ideirco inhaerendo Constitutionibus Regni decernit, quatenus praefati Actores Commissarios ad faciendam Dislimitationem bonorum suorum educant, et causam praesentem ad faciendam eandem Commissionem suspendit et in suspensione fore decrevit.
A quo decreto Actorea pars pro iure[?]
[s. 295L] [numer ołówkiem 353]
-nor[?] suscepto ab eodem ad Iudicia Generalia Tribunalitia Regni Lublinensia per ministerialem providum Ioannem Ianusz de Vlan debito modo ut iuris est moverunt. Cuius appellationi Generosus Christophorus Zelenski[?] Iudex Terrestris Lucoviensis detulit et eandem interpositam suscepit, partibus praenotatis utrique terminum sequendae appellationis eiusdem ac iure obtinendi contra se ea in causa procedendi in proximis[?] legalibus[?] Iudiciis Generalibus Tribunalibus Regni Lublinensibus, vel dum et quando causae Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad iudicandum inciderint, terminum peremptorium praefigendo et conservando.
Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post festum Sancti Lucae Evangelistae proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo.
Ex Actis Terrestribus Lucoviensibus extradit[?]. Correxit Jastowski[?]
Ioannes Je[?]ewski [manu propria][?] [notka opłaty: x 4 [?]]
[pieczęć] [pieczęć] (dwie pieczęcie pod papierem)
Przed obecnym sądem ziemskim łukowskim strona powodowa niżej opisana wniosła sądownie przeciw niżej wymienionym pozwanym na podstawie swego pozwu tej treści: Władysław Czwarty, z łaski Bożej król Polski itd. Wam, Urodzonym Krzysztofowi Chmieleckiemu i Katarzynie Laskowskiej, małżonkom, dzierżawcom i posiadaczom naszych dóbr, wsi Strzyżów (Strzyzow), z wszystkich waszych dóbr ruchomych i nieruchomych oraz z wszelkich sum pieniężnych, gdziekolwiek przez was posiadanych, nakazujemy, abyście przed naszym sądem ziemskim łukowskim na najbliższych rokach ziemskich w Łukowie odprawianych, na żądanie Urodzonych[?]: Jakuba, syna zmarłego Kaspra; Jana, syna zmarłego Krzysztofa Sen.[?], Gorinczów[?]; Jana Karwizy[?], syna zmarłego Wojciecha; Jakuba i Stanisława, synów zmarłego Wojciecha; Mikołaja, syna zmarłego Adama, Ri[?]sków[?]; Wojciecha, syna zmarłego Mikołaja, [?]gów[?]; oraz Adama, syna zmarłego Jana; Adama, syna zmarłego Krzysztofa; Krzysztofa, syna zmarłego Wojciecha; Bartłomieja, syna zmarłego Adama; Jana i Adama, synów zmarłego Krzysztofa Sen.[?], Kostrzykałów; Wawrzyńca Wyczołkowskiego[?]; Kiliana, syna zmarłego Jakuba; Stanisława i Sebastiana, synów zmarłego Adama, Kiemlów; Adama, syna zmarłego Wojciecha, Zawiszy; Jana, syna zmarłego Andrzeja, Zawiszy; Stanisława, syna zmarłego Gabriela, Surskich — dziedziców dóbr wsi Burzecgi[?] — osobiście[?] i zawicie stanęli. Oni to pozywają was, a zwłaszcza ciebie, Katarzynę Laskowską, z asystencją męża, powtórnie po uzyskaniu kary za niestawiennictwo, o to, że wy, nie wiadomo jakim duchem wiedzeni, własną powagą, choć powodowie są wam równi urodzeniem, przez czeladź i poddanych wspomnianej wsi Strzyżów, waszej dzierżawy, z dnia na dzień bardzo ich obciążacie w dobrach i dziedzictwie powodów, wsi Burzecgi[?], sąsiadującej z dobrami dzierżawy Strzyżów, i uciskając[?], wpędzacie ich w szkody i w nędzę[?]. Albowiem pola najdawniejszej uprawy i posiadania powodów, w miejscu zwanym Gaie[?] albo Przymiarki, w tymże dziedzictwie Burzecgi[?] położone, [?] i pół łanu Zwolstawskowskiego[?], leżące przy dobrach wspomnianej wsi Strzyżów, w obecności waszego faktora, przez poddanych tejże waszej dzierżawy, przechodząc dawne znaki oddzielające wspomniane dobra powodów od dóbr Strzyżowa, na trzy, częściowo na cztery staja zaoraliście, a grunty te przyłączyliście do wspomnianej wsi Strzyżów, waszej dzierżawy, i przez to uszczuplenie tych dóbr wpędziliście powodów w największą szkodę, jak to szerzej opowiada protestacja o powyższe przeciw wam wniesiona przed aktami [?]. To zaoranie[?] pól powód ocenia[?] dla siebie[?] przeciw wam, nie odstępując od podstawy sprawy, na dziesięć tysięcy grzywien monety polskiej albo tak, jak sąd postanowi; [macie] mu odpowiadać. Dan w Łukowie w najbliższy poniedziałek po święcie św. Franciszka Wyznawcy, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego.
A po swym wniesieniu, dokonanym w powyższy sposób, strona powodowa żąda, aby oznajmionych[?] pozwanych z prawnego terminu przymuszono do odpowiedzi.
Strona pozwana, niewłaściwie pociągnięta do sądu, zachowując sobie w całości wszystkie środki prawne potrzebne do niniejszej sprawy, przedłożyła[?] obecną[?] konstytucję roku tysiąc pięćset osiemdziesiątego ósmego i odpowiedziała w duchu tejże konstytucji: gdzie nigdy nie było granic, tam przez [?] krzywdę dóbr królewskich nikt bez komisji przywłaszczać sobie nie może. Tymczasem zaś powodowie i [?] umyślnie wtrącili[?], że przede wszystkim znaki zniszczyli, wiele niestosownych krzywd zadając[?], [i] pozwanych w spór wciągnęli; dla zysku przywłaszczenie dóbr królewskich sobie wprowadzili. Potem zaś jakoby prawem[?] przystępują do usunięcia[?] powyższych [znaków][?], co wszystko [?] wykazała. I nie wchodząc w żaden spór, aby dobra królewskie nie zostały uszczuplone, żąda zawieszenia [sprawy] aż do przeprowadzenia komisji według brzmienia [?] prawa, z zachowaniem innych dobrodziejstw prawa, niczego nie pomijając. Owszem, po oznajmieniu tego, co należy oznajmić[?].
Strona powodowa, w najwyższym stopniu przez pozwanych skrzywdzona i poszkodowana, zachowując sobie dobrodziejstwa i środki prawne potrzebne do niniejszej sprawy, odrzucając wybiegową ekscepcję strony pozwanej, oświadczyła, że zawieszenie aż do rozstrzygnięcia sprawy granic przez komisarzy, którego pozwani się domagają, jest niedopuszczalne. Albowiem niniejsza sprawa dotyczy czynu: krzywdy wyrządzonej przez pozwanych w dobrach dziedzicznych powodów, wsi Burzecgi[?], oraz zaorania pól najdawniejszego używania, posiadania i uprawy powodów, gdzie powodowie według dawnych działów i poddziałów, którymi, ograniczonymi kopcami według swego losu, władali[?], aż dotąd według swej woli rozporządzali, o czym szerzej mówią zapisy i inne rozporządzenia wydobyte z akt autentycznych. Do tego[?] ciż powodowie, dla uzupełnienia swego dowodu, zamierzają wykazać zarówno swoje posiadanie i używanie, jak krzywdę umyślnie im przez pozwanych wyrządzoną, przez inkwizycję, czyli świadectwo ludzi godnych wiary. Strona pozwana zaś, umyślnie przez siebie wyrządzonej powodowi krzywdy się wypierając, na swoje proste twierdzenie, skoro żadnym dokumentem nie [?] , że jest komisja, ani na nią sami nie chcą wyrazić zgody, dla przewleczenia sprawiedliwości poszkodowanym powodom żądają udzielenia zawieszenia z prawa niedopuszczalnego. Żąda więc, by tę wybiegową ekscepcję pozwanych, sprzeczną z prawem pospolitym i statutami[?] Królestwa, w tej części odrzucić, [?] by powodom, aby prawda rzeczy wyszła na jaw, pozwolono na wizję lokalną (wizytację i oględziny), z zachowaniem innych dobrodziejstw prawa.
Gdy obie wspomniane strony stawały i spierały się — powodowa przez Urodzonego[?] Stanisława Surskiego, jednego z powodów, w swoim i pozostałych imieniu, pozwana przez Urodzonego Krzysztofa Chmieleckiego, swego męża, także w imieniu małżonki — obecny sąd ziemski łukowski, zważywszy, że chodzi o [?] gruntu spornego między obiema stronami, który to grunt powodowie przez tę sprawę sporną[?] zamierzają windykować, pozwani zaś [twierdzą], że[?] sporny grunt nie został rozgraniczony między wspomnianymi stronami przez komisje, przeto, trzymając się konstytucji Królestwa, postanawia, aby wspomniani powodowie wyprowadzili komisarzy dla dokonania rozgraniczenia swoich dóbr, a niniejszą sprawę do przeprowadzenia tejże komisji zawiesił i postanowił, że ma pozostawać w zawieszeniu.
Od tego wyroku strona powodowa dla [?]-nor[?] podjętego [apelację] od tegoż [wyroku] do Generalnych Sądów Trybunalskich Królestwa w Lublinie przez woźnego, opatrznego Jana Janusza z Ulana (de Vlan), należytym sposobem, jak prawo każe, wniosła. Której to apelacji Urodzony Krzysztof Zelenski[?], sędzia ziemski łukowski, przychylił się i wniesioną przyjął, wyznaczając i zachowując obu wspomnianym stronom termin zawity do popierania tej apelacji i do prawnego postępowania przeciw sobie w tej sprawie na najbliższych[?] prawnych[?] Generalnych Sądach Trybunalskich Królestwa w Lublinie albo wtedy, gdy przypadną do sądzenia sprawy województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego.
Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po święcie św. Łukasza Ewangelisty, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego.
Z akt ziemskich łukowskich wydał[?]. Korygował Jastowski[?]. Jan Je[?]ewski [własnoręcznie][?]; [notka opłaty: [?]]. [pieczęć] [pieczęć]
The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).