Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 463/278

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

463/278

Przed sądem ziemskim łukowskim wznowiono (excitatio) po śmierci Marianny Radomiskiej sprawę jej sukcesorów — Dziewulskich, Cielemeckiej, Prusińskiej[?] i in., dziedziców w Dziewulach — przeciw Maciejowi Zaleskiemu Dzięcince[?], dziedzicowi w Radomyślu, o gwałtowne zajęcie 12 zagonów w Gliniance, 15 w Olszówce i 10 w Kącie pod Radomyślem w dziedzictwie wsi Ko[?]iestany; wadium 1000 grzywien i drugie tyle szkód (pozew z 25 V 1640). Pozwany powołał się na wizję komorników i zapis od Jakuba Krasuskiego; powodowie — na dział przodków z 1586 r. Sąd 18 VI 1640 uznał pozwanego za posiadacza i nakazał mu oczyścić się przysięgą z sześcioma świadkami; powodowie apelowali do Trybunału Koronnego w Lublinie (przez woźnego Jana Janusza[?]), sędzia ziemski Krzysztof Zeleński przyjął apelację.

Legal act
dekret sądu ziemskiego łukowskiego z wpisanym pozwem wznawiającym sprawę (excitatio) i apelacją do Trybunału
Date
18 VI 1640
Place
Łuków, roki ziemskie (in terminis terrestribus)
Archival unit
35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Maciej Zaleski Dziecinkastrona (pozwany)Radomyśl (Radomisl), dziedzicszlachcic (Urodzony)
Andrzej Dziewulskistrona (powód); stawał w imieniu swoim i pozostałych powodówsukcesor prawny zm. Marianny RadomiskiejDziewuleszlachcic (Urodzony)
Rafałstrona (powód)sukcesor prawny zm. Marianny Radomiskiej; nazwisko niepodaneszlachcic (Urodzony)
Marianna Dziewulskastrona (powódka)żona Jana Ławeckiego; sukcesorka prawna zm. Marianny Radomiskiejszlachcianka (Urodzona)
Jan Ławeckiwspomnianymąż Marianny Dziewulskiejszlachcic (Urodzony)
Marianna Radomiskawspomnianazmarła w toku sprawy; jej sukcesorami są powodowie; „ex Nobili Felicianna Dziewulska parentis”szlachcianka (Urodzona)
Felicjanna Dziewulskawspomnianazmarła; nazwana „parens” (rodzicielka) przy Mariannie Radomiskiejszlachcianka (Urodzona)
Marianna Cielemęckastrona (powódka)córka zm. Macieja Cielemeckiego
Maciej Cielemęckiwspomnianyzmarły; ojciec Marianny; jego sukcesorzy — sąsiedzi wszystkich trzech spornych kawałków
Agnieszka Prusińskastrona (powódka)żona Stanisława Beydo[?]
Stanisław Beydo[?]wspomnianymąż Agnieszki Prusińskiej[?]szlachcic (Urodzony)
Marcjan Dziewulskistrona (powód)wg tekstu wymieniony przed „liberorum … filii et filiarum … olim Agnetis Dziewulska” — przyporządkowanie niepewne
Marcjan Dziewulski Gornikwspomniany (sąsiad gruntu w Gliniance)Glinianka
Zofiastrona (powódka)dziecko i sukcesorka zm. Agnieszki Dziewulskiej
Mariannastrona (powódka)dziecko i sukcesorka zm. Agnieszki Dziewulskiej
Helenastrona (powódka)dziecko i sukcesorka zm. Agnieszki Dziewulskiej
Agnieszka Dziewulskawspomnianazmarła; matka (rodzic) dzieci: syna i córek Zofii, Marianny, Helenyszlachcianka (Urodzona)
Jan Dziewulski Dziecinkastrona (powód)małżonek (coniugum) z Zofią DziewulskąDziewule; Januszówka — dziedzic
Zofia Dziewulskastrona (powódka)małżonka Jana Dziewulskiego Dzięcinki[?]Dziewule; Januszówka — dziedziczka
Krzysztof Dziewulski Gomółkawspomniany (sąsiad gruntu w Olszówce)Olszówka
Jakub Krasuskiwspomnianywystawca zapisu (inscriptio) na sporne dobra; od „Krasuskiego” pozwany nabył prawoszlachcic (Urodzony)
Jan Januszwoźny (ministerialis Regni generalis)woźny generalny Królestwa, Opatrzny (providus)
Krzysztof ZeleńskiurzędnikŁukówsędzia ziemski łukowski; szlachcic (Generosus)
[?]urzędnik (korektor „Correxit”)

Transcription

[s. 278] (paginacja 327; u góry znak „x”) Proposuit iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascripta pars actorea contra citatos infranominatos[?] excitationem[?] sub tenore tali: Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae. Tibi Nobili Mathiae Zaleski Dzięcinka[?] in Radomisl heredi, de [?] ac aliis bonis tuis generaliter omnibus mandamus, ut coram Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in terminis terrestribus Lucoviensibus prae[?] celebrandis, ad instantiam Nobilium Andreae Dziewulski, Raphaelis[?], Mariannae Dziewulska consortis Nobilis Ioannis Lawecki, successorum legitimorum olim Nobilis Mariannae Radomiska, nunc lite pendente demortuae, Mariannae Cielemecka filiae olim Mathiae Cielemecki, Agnetis Prusinska[?] consortis Nobilis Stanislai Beydo[?], Martiani Dziewulski, necnon liberorum Zophiae et Mariannae ac Helenae, filii et filiarum successorumque legitimorum olim Nobilis Agnetis Dziewulska, Ioannis Dziewulski Dzięcinka[?] et Zophiae Dziewulska coniugum, in villa Dziewule et Janu[?]owka heredum, personaliter peremptorieque compareas. Qui te, partim[?] maiorennes[?], ad maritorum vel tutorum coniugatae, minorennes quoque ad tutorum suorum naturalium et dativorum assistentiam citant, renovando tibi causam et actionem infrascriptam morte olim Nobilis Mariannae Radomiska ex Nobili Felicianna Dziewulska parentis nunc demortuae interruptam, ad parandam eandem causam et actionem ac omnes punctus et gradus eius, in quibus causa primo[?] morte olim Nobilis Mariannae Radomiska ex Nobili olim Felicianna Dziewulska parentis interveniente stetit indecisa pendetque indeterminata, vel[?] ad paratam dilationem visionis cum inquisitione utrique parti concessam in fundo bonorum controversorum expediendam, ac ad paratam eandem visionem cum inquisitione per Camerarios Terrestres Lucovienses in causa infrascripta iam expeditam paratumque terminum ex[?] eadem[?] [s. 279L] (paginacja 328) provenientem[?], idque de eo: quia tu, nullo iure ad id habito, quin potius [?] sua aut se[?] bona actorum propria hereditaria, eorundem actorum iure hereditario spectantia et concernentia, videlicet in primo loco dicto Glinianka duodecim sulcos agri a via Ko[?]iestanska, quos tendit ad villam Zablocie ad granicies Radomislie[?], in medio successorum Mathiae Cielemecki ex una et Marciani Dziewulski Gornik[?] ex altera parte; in alio loco dicto Olszowka quindecim sulcos agri incipientes ab eadem via Ko[?]iestanska ad easdem granicies Radomislie[?], in medio eorundem successorum Mathiae Cielemecki ex una et Christophori Dziewulski Gomolki[?] ex altera; in tertio loco dicto Kąt sub Radomisl decem sulcos agri ab eadem via Ko[?]iestanska ad easdem granicies tendentes, in medio successorum eorundem Mathiae Cielemecki ex una et citati[?] ex altera parte, in hereditate[?] villae Ko[?]iestany [iacentes?] — idcirco[?] violenter occupasti, possedisti, eaque praefatis actoribus deoccupare et in realem possessionem mittere non vis, faciendo id in grave damnum et praeiudicium actorum non mediocre. Quod sibi pensant contra te, a fundo non recedendo, mille marcarum polonicalium et damna totidem, vel prout iudicium[?] damnis ad praemissa tibi interius educentur latius declarandis, iudicialiter tibi[?] responsurus. Et quoniam causa et actio praesens continuatioque illius ulterior post mortem olim Nobilis Mariannae Radomiska eosdem actores de iure concernit, ideo ad ulteriores eius gradus contra te procedunt sub termino [?] et ad praemissa omnia iudicialiter responsurus. Datum Lucoviae feria sexta post Dominicam Exaudi proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo. Et post propositionem suam modo praemisso [s. 279P] (paginacja 329) factam deductaque citatione legitime de termino petierunt actores citatum ad respondendum compelli. Parte praefata utraque, actorea per Nobilem Andream Dziewulski, unum actorem, suo et aliorum nomine, citata praesenti, comparente controvertenteque. [na marginesie: Iudicium] Iudicium praesens Terrestre Lucoviense, quoniam docuit actorea pars citationem de termino praesenti, ideo partibus causam praesentem prosequi mandat. [na marginesie: [?]] Pars citata, reservat sibi omnibus beneficiis iuris ad causam praesentem necessariis, iudicio dixit et declaravit: satisfaciendo decreto praesentis iudicii terrestris Lucoviensis reproduxit[?] visionem per Camerarios Terrestres una cum parata inquisitione iure eiusdem [?] obloquentia suo loco et tempore expeditam, tum et inscriptionem a Nobili Iacobo Krasuski [?] seu [?] super eadem bona, ubi manifeste ellicitur ex utrisque, tam ex visione quam ex inscriptione tam antecessorum moderni citati, quam per se data inscriptione eorundem bonorum, potius actores [?] nullam quaestionem [?] minime[?] quoque[?] moderno [?]. Igitur [?] petit pars citata iure obloquentiam[?]. Circa possessionem eorundem bonorum reservari, et si in quantum de iure venerit, evasionem[?] iuratoriam [?] suo decernere reservat de iure reservandam. A contrario actores, heredes villae Ko[?]iestany, competentiam actionis suae deducendo, reduxerunt in medium iudicii divisionem inter antecessores [s. 280L] (paginacja 330; u góry między stronami dopisek ołówkiem „Ziem. Łuków 1640”) suos tantum[?] in Anno Millesimo Quingentesimo Octuagesimo Sexto factam et actis terrestribus Lucoviensibus approbatam, in qua divisione nulla mentio tam de moderno citato, uti novo possessore, quam etiam de antecessoribus ipsius nulla mentio facta est. Citatus quoque modernus nullum ius legitimum habet, tantum nudo quodam iure a Krasuski acquisito utitur, qui Krasuski paritatem iuris cum actoribus non habuit, solum [?] minimam particulam in uno tantum non[?] loco designato possidebat, prout id ex visione per Camerarios una cum parata inquisitione in fundo expedita lucidius patet. Itaque[?] deducentes[?] petierunt se actores ad comprobationem iuratoriam uti propositionis[?] admitti, ceteris iuris beneficiis ad causam hanc necessariis salvis sibi [?], nullis obmissis. [na marginesie: Decretum[?]] In prosecutione[?] Iudicium[?], lectis inquisitionibus utriusque partis per Camerarios Terrestres expeditis testimoniisque utriusque partis exacte ponderatis, quae magis pro parte citata quam actorea parte militant et possessorem citatum cum antecessoribus illius bonorum lucide declarant, ideo ad tenorem statuti Regni pro possessore iudicandum esse censuit et decrevit, ut citata pars, uti propior, cum sex testibus genere sibi similibus evadat iuramento corporali contra actores in eam verborum rotam: Quia bona praefata, pro quibus ab actorea parte contenditur, [s. 280P] (paginacja 331) non adivit, nec ea occupavit, sed illa vigore iurium suorum per omnes praescriptiones terrestres cum antecessoribus suis pacifice tenet et possidet. Idque in instantibus terminis terrestribus Lucoviensibus, in quibus parti utrique terminum peremptorium, actori ad attendendum[?], citato ad praestandum hocce iuramentum, et iure ulterius contra se ea in causa procedendi praefigit et conservat. A quo decreto actorea pars, praeiudicio non suscepto, [?] ad Iudicia Generalia Tribunalis Regni Lublinensis per ministerialem Regni generalem providum Ioannem Janusz[?], ut iuris est, monitum[?]. Cuius motionis[?] Generosus Christophorus Zelenski, Iudex Terrestris Lucoviensis, detulit. Partibus praefatis utrisque terminum peremptorium prosequendae eiusdem motionis et iure ulterius contra se ea in causa procedendi in praeallegatis Iudiciis Generalibus Tribunalis Regni Lublinensis, uti dum et quando causae Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis iudicabuntur, praefigens et conservans. Actum Lucoviae in terminis terrestribus feria secunda post octavas festi sacratissimi Corporis Christi Domini proxima, Anno eiusdem Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo. Correxit [?] cum actis[?] [podpis:] [?] [znak krzyża] [?] [pieczęć]

Translation

Przedłożyła sądownie przed niniejszym Sądem Ziemskim Łukowskim niżej opisana strona powodowa przeciw niżej wymienionym pozwanym[?] wznowienie sprawy[?] w takim brzmieniu: Władysław Czwarty, z Bożej łaski król polski. Tobie, Urodzonemu Maciejowi Zaleskiemu Dzięcince[?], dziedzicowi w Radomyślu (Radomisl), z [?] i wszystkich innych twoich dóbr w ogólności nakazujemy, abyś przed Sądem naszym Ziemskim Łukowskim na rokach ziemskich łukowskich [?] odbywać się mających, na żądanie Urodzonych: Andrzeja Dziewulskiego, Rafała[?], Marianny Dziewulskiej, małżonki Urodzonego Jana Ławeckiego (Lawecki) — prawnych sukcesorów zmarłej Urodzonej Marianny Radomiskiej, która zmarła teraz w toku sprawy — Marianny Cielemeckiej, córki zmarłego Macieja Cielemeckiego, Agnieszki Prusińskiej[?], małżonki Urodzonego Stanisława Beydo[?], Marcjana Dziewulskiego, a także dzieci: Zofii i Marianny oraz Heleny, syna i córek oraz prawnych sukcesorów zmarłej Urodzonej Agnieszki Dziewulskiej, Jana Dziewulskiego Dzięcinki[?] i Zofii Dziewulskiej, małżonków, dziedziców we wsi Dziewule i Janu[?]ówce, osobiście i zawito stanął. Ci pozywają cię — częściowo[?] pełnoletni[?], zamężne z udziałem mężów albo opiekunów, małoletni zaś z udziałem swoich opiekunów przyrodzonych i danych — odnawiając ci niżej opisaną sprawę i powództwo, przerwane śmiercią zmarłej teraz Urodzonej Marianny Radomiskiej, z Urodzonej Felicjanny Dziewulskiej, rodzicielki; do przygotowania tej samej sprawy i powództwa oraz wszystkich jej punktów i stopni, w których sprawa najpierw[?], wskutek zajścia śmierci zmarłej Urodzonej Marianny Radomiskiej, z Urodzonej zmarłej Felicjanny Dziewulskiej, rodzicielki, stanęła nierozstrzygnięta i zawisła niezakończona, albo[?] do przygotowanej zwłoki na oględziny (wizję) z dochodzeniem (inkwizycją), przyznanej obu stronom do przeprowadzenia na gruncie spornych dóbr, a także do przygotowanych tychże oględzin z dochodzeniem, już przeprowadzonych przez komorników ziemskich łukowskich w niżej opisanej sprawie, i do przygotowanego terminu z[?] tychże[?] wynikającego[?] — a to o to, że ty, nie mając do tego żadnego prawa, owszem raczej [?] swoje albo [?] dobra powodów, własne dziedziczne, tychże powodów prawem dziedzicznym dotyczące i należące, mianowicie: w pierwszym miejscu zwanym Glinianka dwanaście zagonów ziemi od drogi ko[?]iestańskiej, które ciągną się ku wsi Zabłocie (Zablocie) do granic radomyskich[?], pośrodku między sukcesorami Macieja Cielemeckiego z jednej a Marcjanem Dziewulskim Gornikiem[?] z drugiej strony; w drugim miejscu zwanym Olszówka (Olszowka) piętnaście zagonów ziemi zaczynających się od tejże drogi ko[?]iestańskiej do tychże granic radomyskich[?], pośrodku między tymiż sukcesorami Macieja Cielemeckiego z jednej a Krzysztofem Dziewulskim Gomółką[?] z drugiej; w trzecim miejscu zwanym Kąt pod Radomyślem dziesięć zagonów ziemi ciągnących się od tejże drogi ko[?]iestańskiej do tychże granic, pośrodku między tymiż sukcesorami Macieja Cielemeckiego z jednej a pozwanym[?] z drugiej strony, w dziedzictwie[?] wsi Ko[?]iestany — przeto[?] gwałtownie zająłeś, posiadłeś i nie chcesz ich wspomnianym powodom zwolnić ani wprowadzić ich w rzeczywiste posiadanie, czyniąc to ku ciężkiej i niemałej szkodzie i krzywdzie powodów. Co sobie liczą przeciw tobie — nie odstępując od gruntu sprawy — tysiąc grzywien polskich i drugie tyle szkód, albo jak sąd[?], przy szkodach co do powyższego, które ci obszerniej zostaną przedstawione i wyjaśnione — masz sądownie odpowiadać. A ponieważ niniejsza sprawa i powództwo oraz jego dalsze prowadzenie po śmierci zmarłej Urodzonej Marianny Radomiskiej tychże powodów prawnie dotyczy, przeto przystępują przeciw tobie do dalszych jej stopni pod terminem [?], i na wszystko powyższe masz sądownie odpowiadać. Dan w Łukowie w najbliższy piątek po niedzieli Exaudi, Roku Pańskiego tysiąc sześćsetnym czterdziestym. A po swoim przedłożeniu, uczynionym w sposób powyższy, i po prawnym wykazaniu pozwu z terminu, powodowie żądali, aby pozwanego zmuszono do odpowiedzi. Gdy obie wspomniane strony stawały i spierały się — powodowa przez Urodzonego Andrzeja Dziewulskiego, jednego z powodów, w swoim i pozostałych imieniu, pozwana osobiście. Sąd niniejszy ziemski łukowski, ponieważ strona powodowa wykazała pozew z terminu niniejszego, przeto nakazuje stronom prowadzić niniejszą sprawę. Strona pozwana, zastrzegłszy sobie wszystkie dobrodziejstwa prawa potrzebne w niniejszej sprawie, powiedziała i oświadczyła przed sądem: czyniąc zadość dekretowi niniejszego sądu ziemskiego łukowskiego, przedstawiła ponownie[?] oględziny przez komorników ziemskich wraz z przygotowanym dochodzeniem, przeprowadzone prawem tegoż [?] sprzeciwu w swoim miejscu i czasie, a także zapis (inskrypcję) od Urodzonego Jakuba Krasuskiego [?] albo [?] na te same dobra, skąd jawnie wynika z jednego i drugiego, tak z oględzin, jak z zapisu, tak poprzedników obecnego pozwanego, jak i z zapisu tychże dóbr danego przez niego samego, że raczej powodowie [?] żadnej kwestii [?] najmniej[?] także[?] obecnemu [?]. Przeto [?] żąda strona pozwana prawem sprzeciwu[?]. Co do posiadania tychże dóbr — zastrzec, a jeśli, o ile wedle prawa przyjdzie, uwolnienie się[?] przysięgą [?] swego postanowienia zastrzega, wedle prawa do zastrzeżenia. Przeciwnie powodowie, dziedzice wsi Ko[?]iestany, wywodząc właściwość swego powództwa, przywiedli przed sąd dział między swoimi poprzednikami, uczyniony tylko[?] w roku tysiąc pięćset osiemdziesiątym szóstym i zatwierdzony aktami ziemskimi łukowskimi, w którym to dziale żadnej wzmianki — tak o obecnym pozwanym jako nowym posiadaczu, jak i o jego poprzednikach — nie uczyniono. Także obecny pozwany nie ma żadnego prawnego prawa, posługuje się tylko jakimś gołym prawem nabytym od Krasuskiego, który to Krasuski nie miał równości prawa z powodami, posiadał jedynie [?] najmniejszą cząstkę, w jednym tylko, nie[?] wyznaczonym miejscu, jak to jaśniej wynika z oględzin przeprowadzonych przez komorników wraz z przygotowanym dochodzeniem na gruncie. Przeto[?], wywodząc[?], żądali powodowie dopuszczenia ich do przysięgłego dowodu jako[?] swego przedłożenia[?], z zachowaniem innych dobrodziejstw prawa potrzebnych w tej sprawie, [?], niczego nie pomijając. W toku zaś[?] sąd[?], odczytawszy dochodzenia obu stron przeprowadzone przez komorników ziemskich i dokładnie rozważywszy zeznania świadków obu stron, które bardziej przemawiają za stroną pozwaną niż za powodową i jasno wskazują pozwanego wraz z jego poprzednikami jako posiadacza dóbr, przeto według brzmienia statutu Królestwa uznał i postanowił, że należy rozstrzygnąć na korzyść posiadacza: aby strona pozwana, jako bliższa (do dowodu), z sześcioma świadkami równymi sobie stanem uwolniła się przysięgą cielesną przeciw powodom według takiej roty słów: że wspomnianych dóbr, o które strona powodowa się spiera, nie najechał ani ich nie zajął, lecz trzyma je i posiada spokojnie mocą swoich praw, przez wszystkie przedawnienia ziemskie, wraz ze swoimi poprzednikami. I to na nadchodzących rokach ziemskich łukowskich, na których obu stronom wyznacza i zachowuje termin zawity — powodowi do przyglądania się[?], pozwanemu do złożenia tej przysięgi — oraz do dalszego postępowania przeciw sobie w tej sprawie. Od którego to dekretu strona powodowa, nie przyjmując krzywdy (praeiudicium), [?] do Sądów Generalnych Trybunału Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Jana Janusza[?], jak prawo każe, upomnianego[?]. Któremu to poruszeniu (apelacji)[?] Urodzony Krzysztof Zeleński (Zelenski), sędzia ziemski łukowski, ustąpił (detulit). Wyznaczając i zachowując obu wspomnianym stronom termin zawity do popierania tegoż poruszenia i do dalszego prawnego postępowania przeciw sobie w tej sprawie na wspomnianych Sądach Generalnych Trybunału Królestwa w Lublinie, wtedy gdy będą sądzone sprawy województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po oktawie święta Najświętszego Ciała Pana Chrystusa, roku tegoż tysiąc sześćsetnym czterdziestym. Poprawił [?] z aktami[?]. [podpis nieczytelny] [pieczęć]

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records