Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 463/273

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

463/273

Przed sądem ziemskim łukowskim Dziewulscy (Andrzej, działający w imieniu swoim i innych, Maryna, Marcjan, Agnieszka, Jan Dziecinka[?], Zofia oraz dzieci Szymon, Zofia, Maryna, Helena), a także Cielemęccy, Agnieszka [?]rusińska[?] i spadkobiercy zmarłej Maryny Radomyskiej, dziedzice Dziewul i wsi Koziestany, wznowili pozwem Władysława IV z 25 V 1640 sprawę przeciw Maciejowi Zaleskiemu[?] Dziecince[?], dziedzicowi w Radomyślu[?]. Zarzucili mu zajęcie 12 + 10 + 10 zagonów roli w polach Eliz[?]anka, Olszowska[?] i Kąt[?] pod Radomyślem, w dziedzictwie wsi Koziestany, między drogą koziestańską a granicami radomyskimi; szkodę oszacowali na 1 000 grzywien. Pozwany powołał się na wizję i inkwizycję komorników oraz na zapis Jakuba Krasuskiego[?], powodowie na dział z 1586 r. Dekretem z 18 VI 1640 sąd przyznał pozwanemu jako posiadaczowi prawo uwolnienia się przysięgą z sześcioma świadkami; powodowie odwołali się do Trybunału Koronnego w Lublinie przez woźnego Jana Janusza[?], na co przystał sędzia ziemski łukowski Krzysztof Zeleński.

Legal act
dekret sądu ziemskiego łukowskiego z wpisanym pozwem z 25 V 1640 („feria sexta post Dominicam Exaudi” 1640)
Date
18 VI 1640
Place
Łuków, roki ziemskie (in Terminis Terrestribus)
Archival unit
35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Maciej Zaleski Dziecinkastrona (pozwany, citatus)nabywca prawa od Jakuba Krasuskiego[?] (tekst: „quoddam iure a Krasuski acquisito”)Radomyśl (in Radomisl) — dziedzicszlachcic (nobilis)
Andrzej Dziewulski L[?]strona (powód), pełnomocnik pozostałych („suo et aliorum nomine”)wymieniony razem z Maryną Dziewulską, „consortibus[?]” — prawdopodobnie małżonkowieDziewule; Koziestany (dziedzice)szlachcic (nobilis)
Maryna Dziewulskastrona (powódka)„consortibus[?]” z Andrzejem Dziewulskim — prawdopodobnie żonaDziewuleszlachcianka (nobilis)
Jan Ławeckiwspomnianyw tekście „fili[?] Joannis Lawecki succes[?]” — związek niejasny
Maryna Radomyskastrona (powódka), zmarła w toku sprawyszlachcianka (nobilis)
Felicjanna Dziewulskawspomniana (przy śmierci Maryny Radomyskiej)związek z Maryną Radomyską niejasny („ex[?] Felicianna Dziewulska [?]”)
Maryna Cielemęckastrona (powódka)„filiae” — córka; czyja, nie do końca pewne („filiae et[?] Mathiae Cielemecki”)
Maciej Cielemęckistrona (powód) / wspomniany jako sąsiad — „successores Mathiae Cielemecki”jego następcy (successores) mają grunty sąsiednieKoziestany (miedze)
Agnieszka [?]rusińska[?]strona (powódka)żona (consors) Urodzonego Stanisława [?]
Stanisław [?]wspomnianymąż Agnieszki [?]rusińskiej[?]szlachcic (nobilis)
Marcjan Dziewulski Zawnik[?]strona (powód); sąsiad (miedza pola Eliz[?]anka)Koziestany
Szymonstrona (powód)„filiorum et filiarum” — jeden z synów; czyich, tekst nie mówi wprost (wymienieni zaraz po Marcjanie Dziewulskim)
Zofiastrona (powódka)jedna z córek (jw.)
Marynastrona (powódka)jedna z córek (jw.)
Helenastrona (powódka)jedna z córek (jw.)
Agnieszka Dziewulskastrona (powódka)Dziewuleszlachcianka (nobilis)
Jan Dziewulski Dziecinkastrona (powód)mąż Zofii Dziewulskiej („coniugum”)Dziewule
Zofia Dziewulskastrona (powódka)żona Jana Dziewulskiego Dziecinki[?] („coniugum”)Dziewule
Krzysztof Dziewulski Gomolikwspomniany (sąsiad, miedza pola Olszowska[?])Koziestany
Jakub Krasuski Z[?]wspomniany (wystawca zapisu na sporne dobra)od niego pozwany nabył prawoszlachcic (nobilis)
Krzysztof Zeleńskiurzędnikziemia łukowskaszlachcic (Generosus), sędzia ziemski łukowski
Jan Januszwoźny (ministerialis)woźny generalny koronny, opatrzny (providus)
Jassowski[?] (imię niepodane)urzędnik (korektor: „correxit”)
Jan Jezierskiurzędnik (podpis pod ekstraktem)„N. T. Lu.” — zapewne pisarz ziemski łukowski (skrót niepewny)
komornicy ziemscy łukowscy (Camerarii Terrestres Lucovienses)urzędnicy (wizja i inkwizycja na gruncie)ziemia łukowskabez nazwisk

Transcription

[s. 273] (fol. 319) Proposuit [?] coram [?] Terrestri Lucoviensi Judicio infrascripto pars actorea contra Citatum infranominatum ex citatione sua tenoris talis: Vladislaus Quartus Dei gratia Rex Poloniae. Tibi nobili Mathiae Zaleski[?] Dziecinka[?] in Radomisl[?] haeredi, de his ac aliis bonis tuis generaliter omnibus. Mandamus ut coram iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviae proxime celebrandis. Ad instantiam nobilium Andreae Dziewulski L[?] [et] Marinae Dziewulska consortibus[?], fili[?] Joannis Lawecki[?] succes[?], et nobilis Marinae Radomiska, nuper lite pendente demortuae, Marinae Cielemecka filiae et[?] Mathiae Cielemecki, [?] Agnetis [?]rusinska[?] consortis nobilis Stanislai [?], Martiani Dziewulski, necnon Simonis, Zophiae, Marinae ac Helenae filiorum et filiarum successorumque eorundem[?], et nobilis Agnetis Dziewulska, Joannis Dziewulski Dziecinka[?] et Zophiae Dziewulska coniugum, in villa Dziewule et Dam[?]rowska haeredum, primo[?] peremptorie comparituri[?] quilibet personaliter[?], mulieres[?] cum mari- [s. 274L] (fol. 320) torum, uti [?] coniugatarum[?], minorennes quoque cum tutorum suorum naturalium et dativorum assistentiis, citant, significando tibi causam et actionem infrascriptam morte olim nobilis Marinae Radomyska, ex[?] Felicianna Dziewulska [?] nuper demortuae interruptam, ad paratam eandem causam et actionem et omnes puncta et gradus iuris, in quibus causa praesens morte olim[?] nobilis Marinae Radomiska, ex[?] Felicianna Dziewulska [?] interveniente, stetit indecisa pendetque indeterminata, videlicet ad paratam [?]ellationem[?] visionis cum inquisitione utrique parti concessae in fundo bonorum controversorum expediendae ac ad paratam eandem visionem cum inquisitione per Camerarios Terrestres Lucovienses in causa infrascripta expeditam, paratum terminum eandem prosequentem. Idque ideo, quia tu, nullo iure ad id habito, quin potius privata tua authoritate, bona actoris propria haereditaria eoque[?] actori iure haereditario spectantia et concernentia, videlicet in primo loco dicto Eliz[?]anka duodecim sulcos [s. 274P] (fol. 321) agri a via Koziestanka, quae tendit ad villam Zablocie, ad granicies Radomiskie, inter metas successorum Mathiae Cielemecki ex una et Martiani Dziewulski Zawnik[?] partibus; in alio loco dicto Olszowska[?] decem sulcos agri, incipiendo ab eadem via Koziestanka ad easdem granicies Radomiskie, inter metas eorundem successorum Mathiae Cielemecki ex una et Christophori Dziewulski Gomolik ex altera; in tertio loco dicto Kąt[?] sub Radomysl decem sulcos agri ab eadem via Koziestanska ad easdem granicies tendentes, inter metas successorum eorundem Mathiae Cielemecki ex una et citati ex altera parte, in haereditate villae Koziestani iacentes, violenter occupasti, possedisti ac possides, easque sponte[?] actori deoccupare et in realem possessionem mittere non vis, faciendo id in grave damnum et praeiudicium actoris non mediocre. Quod sibi[?] pensat contra te (a fundo non recedendo) mille marcis polonicalibus et damni totidem, vel prout iudicium decernet. Ad praemissa tibi in termino [s. 275L] (fol. 322) advenienti latius declaranda iudicialiter responsurus. Et quoniam causa et actio praesens continuatioque illius ulterior post mortem olim nobilis Marinae Radomiska eosdem[?] actores de iure concernit, ideo ad ulteriores iuris gradus coram te procedendum hic terminum attentus[?] et ad praemissa omnia iudicialiter responsurus. Datum Lucoviae feria sexta post Dominicam Exaudi proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo. Et post propositionem suam [?] praemissam[?] factam deductoque citato[?] termino de termino, petebat actor citatum ad respondendum compelli. Parte praefata utraque, actorea per nobilem Andream Dziewulski tanquam actorem suo et aliorum nomine, citata per se[?] comparente et contendente, Judicium praesens Terrestre Lucoviense, quoniam docuit actorea pars citatum de termino praesenti, ideo partibus causam praesentem prosequi mandat. Pars citata, reservatis sibi omnibus beneficiis iuris ad causam praesentem necessariis, Judicio dixit et declaravit, satisfaciendo decreto praesentis Judicii Terrestris Lucoviensis reproduxit [s. 275P] (fol. 323) visionem per Camerarios Terrestres una cum parata inquisitione iuxta eiusque decreti obloquentiam suo loco et tempore expeditam, tum et inscriptionem a nobili Jacobo Krasuski[?] Z[?] seu [?] tuis[?] eadem bona, ubi manifeste elicitur ex utrisque, tam ex visione quam ex inquisitione, tam per antecessores moderni citati quam per se a data inscriptionis eorundem bonorum po[?]. Actores vero nullam quaestionem ratione huius iniuriae quousque modo[?] tempore moverint. Igitur his reproductis petebat pars citata iuxta obloquentiam iuris sui quoad[?] possessionem eorundem bonorum reservari et, si inquantum de iure veniret, evasionem iuratoriam dicto moderno[?] reservari, de iure reservandis. A contrario actores haeredes villae Koziestany, competentiam actionis suae deducendo, reproduxerunt in medium divisionem inter antecessores suos [?] in Anno Millesimo Quingentesimo Octuagesimo Sexto factam et Actis Terrestribus Lucoviensibus approbatam, in qua divisione nulla mentio[?] tam de nomine citati[?] nova[?] possessione quam etiam de antecessoribus ipsius nulla mentio facta est. Altius [kustosz:] quoque [s. 276P] (fol. 324) quoque modernus citatus nullum ius ab antecessoribus[?] habet, tantummodo quoddam iure a Krasuski[?] acquisito. Ulterius, qui Krasuski[?] paritatem iuris ad actores non habuit, solummodo minimam particulam in uno tantummodo loco designato possidebat, prout id ex visione per Camerarios una cum parata inquisitione in fundo expedita liquidius patet. His deductis petierunt se actores ad comprobationem iuratoriam, uti propiores, admitti, cunctis[?] suis beneficiis ad causam hanc necessariis salvis, [?] nullis obmissis. In[?] prosecutione[?] Judicium hoc[?]: lectis inquisitionibus utriusque partis per Camerarios Terrestres expeditis testimoniisque utriusque partis exacte ponderatis, quae magis pro parte citata quam actorea parte militant et possessorem citatum cum antecessoribus illius bonorum liquide declarant, ideo adhaerendo Statuto Regni pro possessore iudicandum esse censuit et decernit, ut citata pars, uti propior, cum sex testibus genere sibi similibus evadat iuramento corporali coram actores in [?] iuris[?] rotham, quod bona praefata, pro quibus ab actorea [kustosz:] parte [s. 276L] (fol. 325) parte conveniuntur, non ademit nec eadem occupavit, sed illa vigore iurium suorum per [?] praefatos[?] ter[?]res[?] cum antecessoribus suis pacifice tenet et possidet. Idque in futuris terminis Terrestribus Lucoviensibus, in quibus parti utrique terminum peremptorium, actori ad a[?]tentandum[?], citato ad praestandum hocce[?] iuramentum, et iure ulteriusque coram se ea in causa procedendum praefigit et conservat. Quo decreto actorea pars pro iuramento[?] non suscepto ab eodem ad Judicium Generale Tribunalis Regni Lublinense per Ministerialem Regni Generalem providum Joannem Janusz[?] ut iuris est movit. Cuius motioni Generosus Christophorus Zelenski Judex Terrestris Lucoviensis detulit. Partibus praefatis utrisque terminum peremptorium prosequendae eiusdem motionis et iure ulterius coram se ea in causa procedendique in praeallegatis Judiciis Generalibus Tribunalis Regni Lublinensis [?] dum et quando causae Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis iudicabuntur, praefigendo et conservando. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post octavas festi Sacratissimi Corporis Christi Domini proxima, Anno eiusdem Millesimo Sexcentesimo Quadragesimo. Ex Actis Terrestribus Lucoviensibus extraditum[?]. Correxit Jassowski[?]. Joannes Jezierski[?] N. T. Lu.[?] [pieczęć] [pieczęć]

Translation

Przedstawiła przed [?] niżej opisanym ziemskim sądem łukowskim strona powodowa przeciwko niżej wymienionemu pozwanemu ze swego pozwu takiej treści: Władysław Czwarty, z Bożej łaski król Polski. Tobie, Urodzonemu Maciejowi Zaleskiemu[?] Dziecince[?], dziedzicowi w Radomyślu[?], z tych i innych twoich dóbr wszelkich w ogólności. Nakazujemy, abyś przed naszym sądem ziemskim łukowskim na rokach ziemskich w Łukowie najbliżej odprawianych — na żądanie Urodzonych Andrzeja Dziewulskiego L[?] [i] Maryny Dziewulskiej, małżonków[?], [?] Jana Laweckiego[?], i Urodzonej Maryny Radomyskiej, niedawno w toku sprawy zmarłej, Maryny Cielemęckiej, córki, i[?] Macieja Cielemęckiego, [?] Agnieszki [?]rusińskiej[?], małżonki Urodzonego Stanisława [?], Marcjana Dziewulskiego, a także Szymona, Zofii, Maryny i Heleny, synów i córek oraz następców tychże[?], i Urodzonej Agnieszki Dziewulskiej, Jana Dziewulskiego Dziecinki[?] i Zofii Dziewulskiej, małżonków, dziedziców we wsi Dziewule i Dam[?]rowskiej — [którzy], mając stawać po raz pierwszy[?] zawicie, każdy osobiście[?], kobiety[?] przy [asyście] mężów, jak [?] zamężne[?], małoletni zaś przy asyście swoich opiekunów przyrodzonych i danych, pozywają cię, oznajmiając ci, że niżej opisana sprawa i powództwo, przerwane śmiercią niegdy Urodzonej Maryny Radomyskiej, [?] Felicjanny Dziewulskiej [?], niedawno zmarłej, [zostają podjęte] do gotowej tejże sprawy i powództwa oraz do wszystkich punktów i stopni prawa, w których niniejsza sprawa wskutek śmierci niegdy[?] Urodzonej Maryny Radomyskiej, [?] Felicjanny Dziewulskiej [?], stanęła nierozstrzygnięta i pozostaje niezakończona, mianowicie do gotowej [?] wizji z inkwizycją, przyznanej obu stronom do przeprowadzenia na gruncie dóbr spornych, oraz do gotowej tejże wizji z inkwizycją, przeprowadzonej przez komorników ziemskich łukowskich w niżej opisanej sprawie, [i] do gotowego terminu, który ją kontynuuje. A to dlatego, że ty, nie mając do tego żadnego prawa, owszem raczej własną swoją powagą, dobra powoda własne dziedziczne, i[?] powodowi prawem dziedzicznym przynależne i jego dotyczące, mianowicie: w pierwszym miejscu, zwanym Eliz[?]anka, dwanaście zagonów roli od drogi koziestańskiej, która idzie do wsi Zabłocie, do granic radomyskich, między miedzami następców Macieja Cielemęckiego z jednej i Marcjana Dziewulskiego Zawnika[?] stron; w drugim miejscu, zwanym Olszowska[?], dziesięć zagonów roli, zaczynając od tejże drogi koziestańskiej do tychże granic radomyskich, między miedzami tychże następców Macieja Cielemęckiego z jednej a Krzysztofa Dziewulskiego Gomolika z drugiej [strony]; w trzecim miejscu, zwanym Kąt[?] pod Radomyślem, dziesięć zagonów roli, ciągnących się od tejże drogi koziestańskiej do tychże granic, między miedzami następców tegoż Macieja Cielemęckiego z jednej a pozwanego z drugiej strony, leżące w dziedzictwie wsi Koziestany, gwałtem zająłeś, posiadałeś i posiadasz, i nie chcesz ich dobrowolnie[?] powodowi zwolnić ani wprowadzić go w rzeczywiste posiadanie, czyniąc to ku ciężkiej i niemałej szkodzie i krzywdzie powoda. Co [powód] ocenia sobie[?] przeciwko tobie (nie odstępując od gruntu [sprawy]) na tysiąc grzywien polskich i drugie tyle szkody, albo jak sąd postanowi. Na to, co powyżej, będziesz odpowiadał sądownie w terminie nadchodzącym, [gdzie zostanie to] szerzej wyłożone. A ponieważ niniejsza sprawa i powództwo oraz dalsze jego prowadzenie po śmierci niegdy Urodzonej Maryny Radomyskiej dotyczy z prawa tychże[?] powodów, przeto do dalszych stopni prawa, w których przed tobą należy postępować, [stawisz się] w tym terminie, zważywszy[?] [to], i na wszystko powyższe będziesz odpowiadał sądownie. Dan w Łukowie w najbliższy piątek po niedzieli Exaudi, roku Pańskiego tysiąc sześćset czterdziestego. A po swoim wystąpieniu, uczynionym [?] w sposób powyższy[?], i po wywiedzeniu terminu z terminu w pozwie[?], powód żądał, aby pozwanego zmuszono do odpowiedzi. Gdy obie wspomniane strony — powodowa przez Urodzonego Andrzeja Dziewulskiego jako powoda, w swoim i innych imieniu, pozwana osobiście[?] — stawały i się spierały, sąd niniejszy ziemski łukowski, ponieważ strona powodowa wykazała [pozwanie] pozwanego na termin niniejszy, nakazuje przeto stronom prowadzić niniejszą sprawę. Strona pozwana, zastrzegłszy sobie wszystkie dobrodziejstwa prawa potrzebne w niniejszej sprawie, powiedziała i oświadczyła przed sądem [i], czyniąc zadość dekretowi niniejszego sądu ziemskiego łukowskiego, okazała wizję przez komorników ziemskich wraz z gotową inkwizycją, przeprowadzoną zgodnie z brzmieniem tego dekretu w swoim miejscu i czasie, a także zapis od Urodzonego Jakuba Krasuskiego[?] Z[?] albo [?] [na] te same dobra, skąd jawnie wynika z obu, tak z wizji, jak z inkwizycji, [że] tak przez poprzedników obecnego pozwanego, jak przez niego samego od daty zapisu tych dóbr [?]. Powodowie zaś żadnej sprawy z racji tej krzywdy aż do obecnego[?] czasu nie wszczęli. Przeto, okazawszy to, strona pozwana żądała, zgodnie z brzmieniem swego prawa, [aby jej] co do[?] posiadania tychże dóbr zachowano, a jeśli by z prawa przypadało, aby wspomnianemu obecnemu [pozwanemu][?] zachowano uwolnienie się przysięgą, z zastrzeżeniem tego, co z prawa należy zastrzec. Przeciwnie powodowie, dziedzice wsi Koziestany, wywodząc właściwość swego powództwa, okazali dział między swoimi poprzednikami [?] w roku tysiąc pięćset osiemdziesiątym szóstym uczyniony i w aktach ziemskich łukowskich zatwierdzony, w którym to dziale ani wzmianki[?] nie ma tak o imieniu pozwanego[?] [w] nowym[?] posiadaniu, jak i o jego poprzednikach żadnej wzmianki nie uczyniono. Wyżej także [wykazali, że] obecny pozwany żadnego prawa od poprzedników[?] nie ma, a tylko pewne prawo nabyte od Krasuskiego[?]. Dalej, że ów Krasuski[?] równości prawa z powodami nie miał, posiadał tylko najmniejszą cząstkę w jednym tylko wyznaczonym miejscu, jak to jaśniej wynika z wizji przez komorników wraz z gotową inkwizycją przeprowadzonej na gruncie. Wywiódłszy to, powodowie żądali, aby ich jako bliższych dopuszczono do dowodu przysięgą, z zachowaniem wszystkich[?] swoich dobrodziejstw potrzebnych w tej sprawie, [?] niczego nie pomijając. W[?] dalszym toku[?] sąd ten[?]: przeczytawszy inkwizycje obu stron przeprowadzone przez komorników ziemskich i dokładnie rozważywszy zeznania obu stron, które bardziej przemawiają za stroną pozwaną niż za stroną powodową i jasno wykazują, że pozwany wraz ze swymi poprzednikami jest posiadaczem tych dóbr, przeto, trzymając się statutu Królestwa, uznał, że należy orzec na rzecz posiadacza, i postanawia, aby strona pozwana jako bliższa uwolniła się przysięgą cielesną z sześcioma świadkami równymi sobie urodzeniem, przed powodami, według [?] roty prawa[?], że wspomnianych dóbr, o które jest pozywana przez stronę powodową, nie odebrała ani ich nie zajęła, lecz trzyma je i posiada spokojnie wraz ze swymi poprzednikami na mocy swoich praw przez [?] wspomnianych[?]. A to na przyszłych rokach ziemskich łukowskich, na których obu stronom wyznacza i zachowuje termin zawity: powodowi do a[?]tentandum[?], pozwanemu do złożenia tej[?] przysięgi, oraz do dalszego postępowania przed sobą w tej sprawie na drodze prawa. Od tego dekretu strona powodowa, z powodu nieprzyjętej przysięgi[?], odwołała się od tegoż [sądu] do Sądu Generalnego Trybunału Koronnego Lubelskiego przez woźnego generalnego koronnego, opatrznego Jana Janusza[?], jak przystało prawu. Temu odwołaniu Urodzony Krzysztof Zeleński, sędzia ziemski łukowski, przychylił się, wyznaczając i zachowując obu wspomnianym stronom termin zawity do popierania tegoż odwołania i dalszego postępowania przed sobą w tej sprawie na drodze prawa we wspomnianych Sądach Generalnych Trybunału Koronnego Lubelskiego, [?] kiedy będą sądzone sprawy województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich, w najbliższy poniedziałek po oktawie święta Najświętszego Ciała Pana Chrystusa, w tymże roku tysiąc sześćset czterdziestym. Wydano[?] z akt ziemskich łukowskich. Poprawił Jassowski[?]. Jan Jezierski[?], N. T. Lu.[?] [pieczęć] [pieczęć]

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records