Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 463/268
Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin
463/268
Szlachta zamieszkała we wsi Jurzanki[?] — liczni powodowie z kilku gałęzi zwanych Golo[?]kami, Zawiszkami[?], Ryskitami[?], K[?]tibałami[?] i Kr[?]lami[?], m.in. Stanisław Jurski[?], syn zm. Gabriela, i Wawrzyniec Łaszkowski[?] — pozwała przed sąd ziemski łukowski Urodzonych małżonków Krzysztofa Chmieleckiego[?] i Katarzynę Łaszkowską, tenutariuszy i posesorów dóbr wsi Rogale[?] Strzyżowo[?]. Pozew z 10 X 1639 zarzuca im, że przez faktora i poddanych wycięli w lesie powodów (w miejscu zwanym Pozymiarki[?], za rzeką Krzną[?]) drzewo olchowe, dębowe, brzozowe i inne — łącznie ok. 4 500 wozów — i zwieźli albo sprzedali; szkodę szacowano na 2 000[?] grzywien polskich. Pozwani, powołując się na konstytucję z 1588 r. o dobrach królewskich, domagali się zawieszenia sprawy do komisji; powodowie uznali ten zarzut za wykrętny, a sąd nakazał pozwanym postępować w sprawie.
- Legal act
- dekret sądu ziemskiego łukowskiego — spór o wyrąb lasu (wpisany pozew, wywody stron, dekret)
- Date
- 10 X 1639
- Place
- Łuków, sąd ziemski
- Archival unit
- 35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640
Persons in the deed
| Person | Role in the deed | Relations | Place of residence | Status and notes |
|---|
| Krzysztof Chmielecki | strona — pozwany; stawał też w imieniu żony | mąż Katarzyny Łaszkowskiej (coniuges) | dobra wsi Rogale Strzyżowo („villae Rogali Strzyżowo”) | szlachcic (Urodzony, Generosus); tenutariusz i posesor tych dóbr |
| Katarzyna Łaszkowska | strona — pozwana | żona Krzysztofa Chmieleckiego[?] (coniuges, consors) | dobra wsi Rogale Strzyżowo | szlachcianka (Urodzona, Generosa); tenutariuszka i posesorka |
| Jakub | strona — powód | syn zmarłego Kaspra (Gaspar); zwani Golo[?]kami (z Janem, synem Krzysztofa) | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Jan | strona — powód | syn zmarłego Krzysztofa; zwani Golo[?]kami | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Jan Zawisza | strona — powód | syn zmarłego Wojciecha (olim Alberti), wspólnie z Krzysztofem | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Krzysztof Zawiszek[?] | strona — powód | syn zmarłego Wojciecha (olim Alberti), wspólnie z Janem | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Jakub | strona — powód | brat Stanisława; syn zmarłego Wojciecha (Albertus) | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Stanisław | strona — powód | brat Jakuba; syn zmarłego Wojciecha | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Mikołaj | strona — powód | syn zmarłego Adama; grupa „zwanych Ryskitami[?]” | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Wojciech | strona — powód | syn zmarłego Mikołaja | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Grzegorz | strona — powód | brat Adama; syn zmarłego Jana | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Adam | strona — powód | brat Grzegorza; syn zmarłego Jana | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Adam | strona — powód | syn zmarłego Krzysztofa | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Krzysztof | strona — powód | syn zmarłego Wojciecha (olim Alberti) | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Bartłomiej | strona — powód | syn zmarłego Adama | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Jan | strona — powód | syn zmarłego Krzysztofa; grupa „zwanych K[?]tibałami[?]” | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Wawrzyniec Łaszkowski | strona — powód | — (między imieniem a nazwiskiem wyraz nieczytelny) | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Fabian | strona — powód | syn zmarłego Jakuba | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Stanisław | strona — powód | brat Sebastiana; syn zmarłego Adama; zwani Kr[?]lami[?] | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Sebastian | strona — powód | brat Stanisława; syn zmarłego Adama; zwani Kr[?]lami[?] | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Adam Zawisza | strona — powód | syn zmarłego Wojciecha; „dicti Zawisza[?]” | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Stanisław Jurski | strona — powód | syn zmarłego Gabriela | Jurzanki[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Wojciech | strona — powód | syn zmarłego Grzegorza; przed imieniem wyraz nieczytelny; po nim „Zawiszków[?] Iurskich[?]” | Jurzanki[?] („in villa Iurzanki[?]”) | szlachcic (Nobilis) |
Transcription
[s. 268] (pojedyncza karta; na górze późniejszą ręką: „Łuków Ziemskie 312 / 1640”)
Proposuit Iudicialiter coram Iudicio praesenti Terrestri Lucoviensi [?] in persona[?] partis actoreae contra citatos infranominatos[?] ex citatione sua tenoris sequentis:
Vladislaus IV Dei Gratia Rex Poloniae [etc.]
Vobis Generosis Christophoro Chmielecki[?] et Catharinae Łaszkowska, coniugibus, bonorum villae Rogali[?] Strzyżowo[?] tenutariis et possessoribus, ex bonis vestris generaliter omnibus iubemus[?] ut coram Iudicio Nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis, ad instantiam Nobilium Iacobi olim Gasparis, Ioannis olim Christophori, dictorum Golo[?]ków, Ioannis et Christophori Zawiszków[?] olim Alberti, Iacobi et Stanislai olim Alberti filiorum, Nicolai olim Adami filii, dictorum Ryskitów[?], Alberti olim Nicolai, Gregorii et Adami olim Ioannis filiorum, Adami olim Christophori filii, Christophori olim Alberti, Bartholomaei olim Adami, Ioannis olim Christophori, dictorum K[?]tibałów[?], Laurentii [?] Łaszkowski[?], Fabiani olim Iacobi filii, Stanislai et Sebastiani olim Adami filiorum, dictorum Kr[?]lów[?], Adami olim Alberti dicti Zawisza[?], Stanislai Iurski[?] olim Gabrielis filii, [?] Alberti
[s. 269L] (dawna paginacja 313)
olim Gregorii filii, Zawiszków[?] Iurskich[?], in villa Iurzanki[?] habitantium[?], personaliter[?] et peremptorie compareatis[?]. Qui praesentium ex actoribus siqui[?] sunt minorennes, cum tutoribus suorum[?]; vos vero praefatam Catharinam [?] Łaszkowska consortem cum assistentia mariti tui citat[?] secundo post obtentam [?] contumaciam, pro eo: Quia vos, nescitur quo spiritu ducti, vestra quadam autoritate sua privata commisistis factori[?] et subditis suis in sylvam actorum[?] propriam et haereditariam[?] per eosdem actores [?] sub quibus consignatam[?], in [?] villae Iurzanki[?] existentem, in loco dicto Pozymiarki[?] post fluvium Krzna[?] post [?] in eadem[?] sylva[?] vario[?] arborum genere refertam, in sortibus actorum metis consignatam, arbores diversi generis, videlicet alneaticas[?] pro falangis et foco valentes ad currus mille circa vel ultra, quercineas pro pellibus[?] et foco ad currus quingentos, betulinas pro reparatione sepium et foco valentes ad currus mille, [?]icineas[?] ad currus duo millia excidistis, partim ad Curiam vestram [?] et vestro commodo, partim subditis convexistis, partim
[s. 269P] (dawna paginacja 314)
vero vendidistis[?], sylvamque praefatam devastastis et penitus annihilastis, in praeiudicium et damnum actorum praemissa faciendo. Quod sibi contra vos taxant[?] duobus[?] millibus Marcarum Polonicalium[?] et damnum in bonis[?] vel prout Iudicium Nostrum Terrestre Lucoviense decernet. Iudicialiter [?]. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sancti Francisci Confessoris proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Nono.
Et post propositionem suam [?] praemissam[?] factam deductoque[?] citationis [?] petierunt actores citatos ad respondendum compelli.
Pars citata iuris[?] remediis omnibus ad causam praesentem necessariis salvis, re producta in medium[?] Iudicio praesenti constitutione anni Millesimi Quingentesimi Octuagesimi Octavi, replicavit ali[?] fuerint[?] ubi per superficialem praetensionem[?] iniuriam bona Regalia sine commissione temere nemo
[s. 270L] (dawna paginacja 315)
appropriare potest; interea[?] tantam actorum[?] et ars[?] studiosa[?] intercessit[?], quod [?] ligna per se annihilaverunt multasque inconvenientes iniurias locando actoribus in [?] causam[?] appropriationibus bonorum Regalium intulerunt; post modum [?] in vim[?] suppositionum[?] convexerunt; quae omnia protestationibus efficacibus[?] et obductionibus[?] docuit; in nullamque controversiam veniendo, ne bona Regalia minuantur, suspensionem ad deductionem commissionis secundum [?] legis petiit citatus[?], iuribus[?] sane dictis nullis omissis, immo declaratis declarandis.
Pars actorea, per citatam partem maximopere aggravata, damnificata et afflicta, beneficiis et remediis iuridicis ad causam praesentem necessariis salvis sibi reservatis, [?] dictis dixit ac Iudicio praesenti declaravit citatae partis exceptionem diffugiosam iustitiaeque sanctae[?] et iuri communi contrariam
esse,
[s. 270P] (dawna paginacja 316)
quoniam citati inducunt[?] facta in bonis actorum maximam damnificationem et iniuriam, eandem iniuriam quam actores non alio modo nisi per viam iuris communis vindicare intendunt, quam longissimo temporis spatio protractam quocunque modo supprimere possit, quandam suspensionem diffugiosam causae actorum contra iura legesque[?] contrariam sibi concedi postulant, quae ipsis non potest esse concessibilis. Quoniam causa praesens non est fundi sed superficialis iniuriae[?] et facti, in qua causa nullas suspensiones daturas[?] procedunt[?], petierunt retractatione[?] exceptionem sane citatorum in partem reiici et eosdem ad ulteriorem[?] iure procedendum decreto Iudiciali compelli.
Parte praefata utraque, actorea per se, citata per maritum suum et consortis nomine comparente et controvertente.
[na lewym marginesie: Iud(icium)?; niżej: Proced(endi)?]
Iudicium praesens Terrestre Lucoviense [?] controversiis partis utriusque procedere citatis in causa praesenti mandat.
[ślady dwóch pieczęci (plamy) pod tekstem]
Translation
Przedłożyła sądownie przed sądem niniejszym ziemskim łukowskim [?] w osobie[?] strona powodowa przeciw niżej wymienionym pozwanym z pozwu swego następującej treści:
Władysław IV z Bożej łaski król Polski [itd.].
Wam, Urodzonym Krzysztofowi Chmieleckiemu[?] i Katarzynie Łaszkowskiej, małżonkom, tenutariuszom i posesorom dóbr wsi Rogale[?] Strzyżowo[?], ze wszystkich w ogóle dóbr waszych, nakazujemy[?], abyście przed naszym sądem ziemskim łukowskim, na rokach ziemskich łukowskich najbliżej odprawianych, na żądanie Szlachetnych: Jakuba, syna zmarłego Kaspra, Jana, syna zmarłego Krzysztofa, zwanych Golo[?]kami; Jana i Krzysztofa Zawiszków[?], synów zmarłego Wojciecha; Jakuba i Stanisława, synów zmarłego Wojciecha; Mikołaja, syna zmarłego Adama, zwanych Ryskitami[?]; Wojciecha, syna zmarłego Mikołaja; Grzegorza i Adama, synów zmarłego Jana; Adama, syna zmarłego Krzysztofa; Krzysztofa, syna zmarłego Wojciecha; Bartłomieja, syna zmarłego Adama; Jana, syna zmarłego Krzysztofa, zwanych K[?]tibałami[?]; Wawrzyńca [?] Łaszkowskiego[?]; Fabiana, syna zmarłego Jakuba; Stanisława i Sebastiana, synów zmarłego Adama, zwanych Kr[?]lami[?]; Adama, syna zmarłego Wojciecha, zwanego Zawiszą[?]; Stanisława Jurskiego[?], syna zmarłego Gabriela; [?] Wojciecha, syna zmarłego Grzegorza, Zawiszków[?] Jurskich[?], we wsi Jurzanki[?] mieszkających — osobiście[?] i zawiście stawili się[?]. Ci z powodów niniejszych, którzy są małoletni — z opiekunami swymi[?]; ty zaś, wspomniana Katarzyno [?] Łaszkowska, małżonko, z asystencją męża twego, pozwana[?] po raz drugi po uzyskaniu [?] kontumacji — o to: że wy, nie wiadomo jakim duchem wiedzeni, jakąś własną prywatną władzą poleciliście faktorowi[?] i poddanym swoim w lesie powodów[?] własnym i dziedzicznym[?], przez tychże powodów [?], pod którymi wyznaczonym[?], w [?] wsi Jurzanki[?] leżącym, w miejscu zwanym Pozymiarki[?], za rzeką Krzną[?] za [?], w tymże[?] lesie[?] rozmaitym[?] rodzajem drzew obfitującym, w działach powodów granicami wyznaczonym, drzewa różnego rodzaju, mianowicie olchowe[?] na drągi i na opał przydatne, około tysiąca wozów lub więcej, dębowe na [?] (pro pellibus[?]) i na opał — pięćset wozów, brzozowe na naprawę płotów i na opał przydatne — tysiąc wozów, [?] (…icineas[?]) — dwa tysiące wozów wycięliście; częściowo do dworu waszego [?] i dla waszej wygody, częściowo poddanym zwieźliście, częściowo
zaś sprzedaliście[?], a las wspomniany spustoszyliście i całkowicie zniszczyliście, czyniąc to wszystko z uszczerbkiem i szkodą powodów. Co sobie przeciw wam szacują[?] na dwa[?] tysiące grzywien polskich[?] oraz szkodę w dobrach[?] albo tak, jak nasz sąd ziemski łukowski orzeknie. Sądownie [?]. Dan w Łukowie w poniedziałek najbliższy po święcie świętego Franciszka Wyznawcy, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego dziewiątego.
A po swoim przedłożeniu [?], uczynionym[?] i po przedstawieniu[?] pozwu [?], żądali powodowie, by pozwanych zmuszono do odpowiedzi.
Strona pozwana, z zachowaniem wszystkich środków prawnych[?] potrzebnych do niniejszej sprawy, przedstawiwszy[?] przed sądem niniejszym konstytucję roku tysiąc pięćset osiemdziesiątego ósmego, odpowiedziała [?] były[?], że przez powierzchowne roszczenie[?] krzywdy nikt nie może zuchwale bez komisji
przywłaszczać sobie dóbr królewskich; tymczasem[?] takie [?] powodów[?] i [?] zabiegliwa[?] zaszła[?], że [?] drewno sami zniszczyli i wiele niestosownych krzywd, lokując powodów w [?] sprawie[?], przywłaszczeniami dóbr królewskich wyrządzili; potem [?] na mocy[?] (suppositionum[?]) zwieźli; co wszystko wykazała[?] skutecznymi protestacjami i obdukcjami[?]; i nie wdając się w żaden spór, aby dobra królewskie nie były uszczuplane, pozwany[?] żądał zawieszenia (sprawy) do przeprowadzenia komisji według [?] prawa, nie pomijając bynajmniej żadnych swoich praw[?], owszem, z zastrzeżeniem tego, co należy zastrzec.
Strona powodowa, przez stronę pozwaną nadzwyczaj pokrzywdzona, uszkodzona i udręczona, z zachowaniem i zastrzeżeniem sobie dobrodziejstw i środków prawnych potrzebnych do niniejszej sprawy, [?] słowami powiedziała i przed sądem niniejszym oświadczyła, że zarzut strony pozwanej jest wykrętny i sprzeczny ze świętą[?] sprawiedliwością i z prawem pospolitym,
ponieważ pozwani wprowadzają[?] czyny wyrządzone w dobrach powodów, największą szkodę i krzywdę, tę samą krzywdę, której powodowie nie zamierzają dochodzić inną drogą jak tylko drogą prawa pospolitego, którą (to sprawę) przez najdłuższy przeciąg czasu przeciągniętą [ktoś] mógłby w jakikolwiek sposób stłumić; domagają się przyznania sobie jakiegoś wykrętnego zawieszenia sprawy powodów, sprzecznego z prawami i ustawami[?], które nie może im być przyznane. Ponieważ sprawa niniejsza nie dotyczy gruntu, lecz krzywdy[?] powierzchownej (na powierzchni) i czynu, w której to sprawie żadne zawieszenia nie mają zastosowania[?], żądali (powodowie), by zarzut pozwanych [?] (retractatione[?]) odrzucić i by tychże dekretem sądowym zmusić do dalszego[?] postępowania według prawa.
Gdy obie wspomniane strony, powodowa osobiście, pozwana przez męża swego i w imieniu małżonki, stawiły się i spierały,
sąd niniejszy ziemski łukowski [?] spór obu stron nakazuje pozwanym postępować w niniejszej sprawie.
The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).
Scans in the Szukaj w Archiwach service
This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records