463/251

[s. 251] Proposuit Iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascriptus actor contra infranominatum Citatum ex Copia Citationis suae, cuius Tenor talis: Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae etc. Tibi Generoso Joanni Dominico Kazanowski Capitaneo [?] Lucoviensi, de bonis tuis generaliter omnibus mandamus, quatenus in Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime Cellebrandis ad instantiam Nobilis Pauli Domanski dicti Czapla personaliter et peremptorie compareas, qui te citat pro eo, quia tu eidem Actori non vis neque curas Justitiam debitam et competentem de et cum laboriosis Andrea et Alberto Woycik de villa Sacrae Regiae Maiestatis Kownatki subditorum ad praesens tenutae tuae Capitanei Lucoviensis, qui subditi tui tempore certo in citatione nominato circa scisionem lignorum in bona haereditaria villae Domanin Gasiory propria et haereditaria, ex opposito camporum eorundem haereditariorum propriorum sita in loco dicto Zo[?]winiecz[?], a bonis Sacrae Regiae Maiestatis villae praefatae Kownatki tenutae ad praesens tuae distincta et dislimitata, una cum aliis subditis vicinis suis super ipsum impetuose irruentes eidem Actori vulnera, primum in verticem capitis pertusum cruentum magnum enorme, aliud in partem capitis dextram pertusum cruentum magnum, tertium in fistulam superiorem manus dextrae fixum cruentum, quartum in digitum [?] manus eiusdem conquassum[?] cruentum intulerunt et inflixerunt, [s. 252L] ac his non contenti certas[?] res ipsius Actoris proprias, videlicet vestem panni [?] valoris quinque florenorum, pileum subductum valoris quatuor florenorum, pelliceum valoris octo florenorum, cingulum sericeum, securim et carpentum[?] valoris quatuor florenorum violenter et illicito modo receperunt et per se tulerunt; facere et administrare. Quam tuam non administrationem Justitiae pensat sibi idem actor contra te quingentis marcis pecuniae et damni totidem, vel ita prout Iudicium decernet. Scis ad praemissa et alia latius tibi in termino proponenda et declaranda Iudicialiter respondere. Datum Lucoviae feria secunda Festorum Solennium Sacri Pentecosten proxima Anno Domini Millesimo sexcentesimo Trigesimo Nono. Et post propositionem suam modo praemisso factam deductoque parti Citatae legitimo de Termino et contentis Citationis suae verificatis, petiit actor Citatum ad responsionem Iudicialem compelli. Citati vero Plenipotens dixit incompetentem actionem praesentem ex eo, siquidem asserta vulnera, quae per Citatos non agnoscuntur, si quae sunt, non in bona Citatorum sed in bona Regali in defensione bonorum eadem[?] illata sunt; proinde incompetentem actionem praesentem adinveniri petiit, ceteris Iuris servatis de iure servandis. Actor vero declaravit et Iudicio praesenti deduxit causam competentem et competenter Citato Capitaneo Lucoviensi ut possessori et tenutario bonorum Regalium ratione administrationis Justitiae de subditis inculpatis institutam esse, qui subditi nescitur cuius instinctu et qua intentione Actorem convulneraverunt vulneraque enormia et letalia acriter et indecenter, ut ex ipsa citatione liquet, [s. 252P] non in bona Regali verum in bona et sortibus Actoris ex opposito camporum Actoris haereditariorum intulerunt vixque semivivum reliquerunt et res ipsius proprias illicito modo receperunt; non agitur enim ratione bonorum sed ratione convulnerationis. Et quoniam causa est sanguinis et caedis, quae moram non patitur, idcirco petiit actor, ut recessis exceptionibus Citatae partis uti iniuridicis causam hanc competentem adinveniri et Citatum ad procedendum compelli, ceteris iuris beneficiis sibi reservatis et praecustoditis. Parte praefata utraque, actore personaliter, Citata vero per Nobilem Stanislaum Czelinski Vicepalatinum Lucoviensem comparente et controvertente. Iudicium praesens Terrestre Lucoviense ex eo competens, eo attento, quoniam haec est causa sanguinis, non vero fundi iniuria, ideo competenti actione actoris adinventa Citatum in causa hac procedere mandavit. Quo decreto Plenipotens Citatorum partis per [?] non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelenski causae huius Iudicem ad Iudicia ordinaria Generalia Tribunalia Regni Lublinensia debito modo, ut iuris est, movit. Cuius motioni memoratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus utrisque Terminum expurgandae sententiae suae, prosequendae vero et continuandae Motionis eiusdem in praeallegatis Iudiciis Tribunalibus Regni Lublinensibus, tunc vel[?] dum causa Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad Iudicandum inciderint, ut iuris est, peremptorium, conservato iure ulterius ea in causa contra se procedendum vigore praesentis Motionis [?] conservationis et iuxta Acta.

Przedstawił sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej wypisany powód przeciw niżej wymienionemu pozwanemu z odpisu swego pozwu, którego treść jest taka: Władysław Czwarty z Bożej łaski król Polski itd. Tobie, Urodzonemu Janowi Dominikowi Kazanowskiemu, staroście [?] łukowskiemu, z wszystkich w ogólności twoich dóbr nakazujemy, abyś na rokach ziemskich łukowskich najbliżej odbyć się mających, na żądanie Urodzonego Pawła Domańskiego zwanego Czapla, osobiście i zawiście stanął; który cię pozywa za to, że ty temuż powodowi nie chcesz ani nie dbasz [uczynić] należnej i właściwej sprawiedliwości z pracowitych Andrzeja i Wojciecha Wójcików ze wsi Jego Królewskiej Mości Kownatki, poddanych obecnej twojej dzierżawy starosty łukowskiego. Którzy poddani twoi w czasie określonym w pozwie, przy rąbaniu drewna w dobrach dziedzicznych wsi Domanin Gąsiory, własnych i dziedzicznych [powoda], położonych naprzeciw tychże pól dziedzicznych własnych w miejscu zwanym Zo[?]winiecz[?], oddzielonych i odgraniczonych od dóbr Jego Królewskiej Mości wsi wspomnianej Kownatki, obecnej twojej dzierżawy, wraz z innymi poddanymi, swoimi sąsiadami, gwałtownie na niego napadłszy, temuż powodowi rany: pierwszą w ciemię głowy, przebitą, krwawą, wielką, ogromną, drugą w prawą część głowy, przebitą, krwawą, wielką, trzecią w górną kość ręki prawej, kłutą, krwawą, czwartą w palec [?] tejże ręki, zgnieciony[?], krwawą zadali i wymierzyli, a nie poprzestając na tym, pewne[?] rzeczy własne tegoż powoda, mianowicie suknię z sukna [?] wartości pięciu złotych, czapkę podszytą wartości czterech złotych, kożuch wartości ośmiu złotych, pas jedwabny, siekierę i wóz[?] wartości czterech złotych gwałtownie i w sposób niedozwolony zabrali i sobie wzięli; [nie dbasz] uczynić i wymierzyć [sprawiedliwości]. Za ten twój brak wymiaru sprawiedliwości tenże powód szacuje sobie [szkodę] przeciw tobie na pięćset grzywien pieniędzy i drugie tyle szkody, albo tak, jak sąd rozstrzygnie. Wiesz, że masz na powyższe i na inne rzeczy, szerzej ci w terminie przedstawione i wyjaśnione, sądownie odpowiadać. Dan w Łukowie w poniedziałek uroczystych świąt Zesłania Ducha Świętego najbliższy roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego dziewiątego. A po swoim przedstawieniu w powyższy sposób uczynionym i po prawnym wykazaniu stronie pozwanej terminu i potwierdzeniu treści swego pozwu powód żądał, by pozwanego przymuszono do sądowej odpowiedzi. Pełnomocnik zaś pozwanego oświadczył, że niniejsze powództwo jest niewłaściwe z tego powodu, że rzekome rany, których pozwani nie uznają — jeśli jakie są — zostały zadane nie w dobrach pozwanych, lecz w dobrach królewskich, w obronie tychże[?] dóbr; przeto żądał uznania niniejszego powództwa za niewłaściwe, z zachowaniem innych [dobrodziejstw] prawa, które prawem mają być zachowane. Powód zaś oświadczył i przed niniejszym sądem wywiódł, że sprawa właściwa została właściwie wytoczona pozwanemu staroście łukowskiemu jako posiadaczowi i dzierżawcy dóbr królewskich z powodu wymiaru sprawiedliwości z winnych poddanych; którzy to poddani, nie wiadomo z czyjego podburzenia i w jakim zamiarze, powoda poranili i rany ogromne i śmiertelne zawzięcie i nieprzystojnie, jak wynika z samego pozwu, nie w dobrach królewskich, lecz w dobrach i działach powoda naprzeciw dziedzicznych pól powoda zadali i ledwie żywego zostawili, a rzeczy jego własne w sposób niedozwolony zabrali; nie chodzi bowiem o dobra, lecz o poranienie. A ponieważ sprawa jest o krew i zabójstwo (gwałt), która zwłoki nie znosi, przeto powód żądał, aby po odrzuceniu zarzutów strony pozwanej jako bezprawnych uznano tę sprawę za właściwą i przymuszono pozwanego do postępowania, z zastrzeżeniem i zachowaniem sobie innych dobrodziejstw prawa. Gdy obie wspomniane strony stawały i spierały się — powód osobiście, pozwana zaś przez Urodzonego Stanisława Czelińskiego, podwojewodziego łukowskiego — sąd niniejszy ziemski łukowski, z tego tytułu właściwy, zważywszy, że jest to sprawa o krew, a nie o krzywdę gruntu, przeto uznawszy powództwo powoda za właściwe, nakazał pozwanemu postępować w tej sprawie. Od tego dekretu, nie przyjętego przez [?], pełnomocnik strony pozwanych od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Krzysztofem Zeleńskim, sędzią tej sprawy, odwołał się do sądów zwyczajnych generalnych trybunalskich Królestwa w Lublinie w należyty sposób, jak jest prawem. Wspomniany sędzia ustąpił temu odwołaniu i przyjął je jako wniesione. Obu stronom [wyznaczył] termin zawity do oczyszczenia swego wyroku, a do popierania i kontynuowania tegoż odwołania w wyżej przywołanych sądach trybunalskich Królestwa w Lublinie, gdy sprawa województwa lubelskiego i ziemi łukowskiej przypadnie do sądzenia, jak jest prawem, z zachowaniem prawa dalszego postępowania przeciw sobie w tej sprawie na mocy niniejszego odwołania, [?] zachowania i według akt.