463/247

[s. 247] Proposuit Iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascriptus Actor contra infranominatum Citatum ex copia Citationis suae, cuius tenor talis: Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae etc. Tibi Generoso Joanni Dominico Kazanowski Capitaneo [?] Lucoviensi, de bonis tuis generaliter omnibus mandamus, quatenus in Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime cellebrandis ad instantiam Nobilis Joannis Domanski Trojanczyk[?] personaliter et peremptorie compareas, qui te citat pro eo, quia tu eidem Actori nostro nec curas Justitiam debitam et competentem de et cum laboriosis Mathea[?] Krasuscyk et Joanne Gozowka[?] de villa Sacrae Regiae Maiestatis Kownatki et Lipniaki subditis ad praesens tenutae tuae Capitaneatus Lucoviensis, qui subditi tui tempore certo in citatione nominato circa scisionem lignorum in bona haereditaria villae Domanin Gasiory propria et haereditaria, ex opposito camporum eorundem haereditariorum propriorum sita in loco dicto Zoparwiniecz[?], a bonis Sacrae Regiae Maiestatis villae praefatae Kownatki tenutae ad praesens tuae distincta et dislimitata, una cum aliis subditis vicinis suis super ipsum impetuose irruendo eidem Actori vulnera, primum in partem capitis sinistram fixum cruentum magnum, aliud in partem capitis dextram pertusum cruentum magnum, tertium in fistulam superiorem manus dextrae conquassatum ad cruorem, insuper et dentem in inferiori ordine illorum in axillam[?] ex concussione in parte faciei sinistram esse intulistis et inflixistis. His non contenti certas[?] res ipsius actoris proprias, videlicet secures tres valoris sex florenorum, [?], pileum subductum valoris quinque florenorum, corpenses[?] dictas vulgo szani[?] dwoie valoris duorum florenorum violenter et illicito modo receperunt et per se tulerunt; facere et administrare. Quam tuam non administrationem Justitiae pensat sibi idem actor contra te quingentis marcis pecuniae et damni totidem, vel ita prout Judicium decernet. Scis ad praemissa et alia latius tibi in Termino proponenda et declaranda Judicialiter respondere. Datum Lucoviae feria secunda Festorum [s. 248L] Solennium Sacri Pentecosten proxima Anno Domini Millesimo sexcentesimo Trigesimo Nono. Et post propositionem suam modo praemisso factam deductoque Citatae partis legitimo[?] de Termino et contentis Citationis suae verificatis, petiit Actor Citatum ad procedendum compelli. Citati vero Plenipotens dixit incompetentem esse actionem praesentem ex eo, siquidem asserta vulnera, quae per Citatum non agnoscuntur, si quae sunt, non in bona Citatorum sed in bona Regali in defensione bonorum eadem[?] illata sunt; proinde incompetentem actionem adinveniri petiit Citatus, Iuris servatis de iure servandis. Actor vero declaravit et Iudicio praesenti deduxit causam competentem et competenter Citati Capitanei Lucoviensis uti possessoris et Tenutarii bonorum Regalium ratione non administrationis Justitiae de subditis inculpatis institutam esse, qui subditi nescitur cuius instinctu et qua intentione actorem convulneraverunt vulneraque enormia et letalia acriter et indecenter, ut ex ipsa citatione liquet, non in bona Regali verum in bona et sortibus actoris ex opposito camporum dictorum haereditariorum intulerunt vixque semivivum reliquerunt et res ipsius proprias illicito modo receperunt; non agitur enim ratione bonorum sed ratione convulnerationis. Et quoniam causa est sanguinis et caedis, quae moram non patitur, idcirco petiit actor, ut recessis exceptionibus Citatae partis uti iniuridicis causam hanc competentem adinveniri et Citatum ad procedendum compelli. Ceteris Iuris beneficiis sibi reservat et praecustodit. Parte utraque, Actorea personaliter, Citata vero per Nobilem Stanislaum Czelinski Vicepalatinum Lucoviensem comparente et controvertente. Judicium praesens Terrestre Lucoviense competens eo attento, quoniam causa haec est sanguinis non de [s. 248P] fundi iniuria, ideo competenti actione actoris adinventa Citatum in causa hac procedere mandavit. Quo decreto Plenipotens Citatae partis per [?] non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelenski causae huius Iudicem ad Iudicia ordinaria Generalia Tribunalia Regni Lublinensia per Nobilem Paulum Karula[?] debito modo, ut iuris est, movit. Cuius motioni memoratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus utrisque Terminum expurgandae sententiae suae, prosequendae vero et continuandae Motionis eiusdem in praeallegatis Iudiciis ordinariis Generalibus Tribunalibus Regni Lublinensibus, tunc dum et quando causae Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad Iudicandum inciderint, ut iuris est, peremptorium, prosequendo et conservando. Et nihilominus idem suprascriptus Actor coram eodem Iudicio personaliter stans solenniter est protestatus contra memoratum Iudicium ratione gravaminis ex admissa eadem Motione per Citatum in prolongationem causae Justitiae tantae[?] interposita in causa praesenti sanguinis uti privilegiata, permanendo[?] offerendo se cum eodem Iudice iure acturum velle. Iudicium quoque se id non temere egisse, sed iure communi id suadente fecisse, repetitum[?] est. Et in continenti coram eodem Iudicio personaliter stans Ministerialis Regni Generalis Providus Joannes Janusz de Ulan publice libereque recognovit, quia ipse Citationem supra insertam nam[?] Sabbatho intra octavas festi Sacratissimi Corporis Christi Domini anno praesenti Millesimo sexcentesimo Trigesimo Nono in bonis villae Zelne[?] domoque residentiali subditi Citati proprii[?] posuisse et positionem subdito praefato notificavit et, ut iuris est, forma publicavit. De quo Relatio praesens. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus Feria secunda post Octavas Festi Sacratissimi Corporis Christi Domini proxima Anno eiusdem Millesimo sexcentesimo Trigesimo Nono. Correxit Okminski[?] Camerarius cum Actis. Joannes [?] [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 250] Inter Domanski et [?] / Krasuscyk[?] Joannem [?] motio. Approbata [?] Exaltationis[?] S. Crucis 16[?] D. Kozminski A Luni[?]

Przedstawił sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej wypisany powód przeciw niżej wymienionemu pozwanemu z odpisu swego pozwu, którego treść jest taka: Władysław Czwarty z Bożej łaski król Polski itd. Tobie, Urodzonemu Janowi Dominikowi Kazanowskiemu, staroście [?] łukowskiemu, z wszystkich w ogólności twoich dóbr nakazujemy, abyś na rokach ziemskich łukowskich najbliżej odbyć się mających, na żądanie Urodzonego Jana Domańskiego Trojanczyka[?], osobiście i zawiście stanął; który cię pozywa za to, że ty temuż powodowi naszemu nie dbasz [uczynić] należnej i właściwej sprawiedliwości z pracowitych Mateusza[?] Krasuscyka i Jana Gozowki[?] ze wsi Jego Królewskiej Mości Kownatki i Lipniaki, poddanych obecnej twojej dzierżawy starostwa łukowskiego. Którzy poddani twoi w czasie określonym w pozwie, przy rąbaniu drewna w dobrach dziedzicznych wsi Domanin Gąsiory, własnych i dziedzicznych [powoda], położonych naprzeciw tychże pól dziedzicznych własnych w miejscu zwanym Zoparwiniecz[?], oddzielonych i odgraniczonych od dóbr Jego Królewskiej Mości wsi wspomnianej Kownatki, obecnej twojej dzierżawy, wraz z innymi poddanymi, swoimi sąsiadami, gwałtownie na niego napadłszy, temuż powodowi rany: pierwszą w lewą część głowy, kłutą, krwawą, wielką, drugą w prawą część głowy, przebitą, krwawą, wielką, trzecią w górną kość ręki prawej, zgniecioną do krwi, a nadto i ząb w dolnym ich rzędzie w [?] od uderzenia w lewej części twarzy zadaliście i wymierzyliście. Nie poprzestając na tym, pewne[?] rzeczy własne tegoż powoda, mianowicie trzy siekiery wartości sześciu złotych, [?], czapkę podszytą wartości pięciu złotych, [?] zwane potocznie „szani[?] dwoie” wartości dwóch złotych gwałtownie i w sposób niedozwolony zabrali i sobie wzięli; [nie dbasz] uczynić i wymierzyć [sprawiedliwości]. Za ten twój brak wymiaru sprawiedliwości tenże powód szacuje sobie [szkodę] przeciw tobie na pięćset grzywien pieniędzy i drugie tyle szkody, albo tak, jak sąd rozstrzygnie. Wiesz, że masz na powyższe i na inne rzeczy, szerzej ci w terminie przedstawione i wyjaśnione, sądownie odpowiadać. Dan w Łukowie w poniedziałek uroczystych świąt Zesłania Ducha Świętego najbliższy roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego dziewiątego. A po swoim przedstawieniu w powyższy sposób uczynionym i po wykazaniu stronie pozwanej prawnie[?] terminu i potwierdzeniu treści swego pozwu powód żądał, by pozwanego przymuszono do postępowania [w sprawie]. Pełnomocnik zaś pozwanego oświadczył, że niniejsze powództwo jest niewłaściwe z tego powodu, że rzekome rany, których pozwany nie uznaje — jeśli jakie są — zostały zadane nie w dobrach pozwanych, lecz w dobrach królewskich, w obronie tychże[?] dóbr; przeto pozwany żądał uznania powództwa za niewłaściwe, z zachowaniem tego, co prawem ma być zachowane. Powód zaś oświadczył i przed niniejszym sądem wywiódł, że sprawa właściwa została właściwie wytoczona pozwanemu staroście łukowskiemu jako posiadaczowi i dzierżawcy dóbr królewskich z powodu niewymierzenia sprawiedliwości z winnych poddanych; którzy to poddani, nie wiadomo z czyjego podburzenia i w jakim zamiarze, powoda poranili i rany ogromne i śmiertelne zawzięcie i nieprzystojnie, jak wynika z samego pozwu, nie w dobrach królewskich, lecz w dobrach i działach powoda naprzeciw wspomnianych pól dziedzicznych zadali i ledwie żywego zostawili, a rzeczy jego własne w sposób niedozwolony zabrali; nie chodzi bowiem o dobra, lecz o poranienie. A ponieważ sprawa jest o krew i zabójstwo (gwałt), która zwłoki nie znosi, przeto powód żądał, aby po odrzuceniu zarzutów strony pozwanej jako bezprawnych uznano tę sprawę za właściwą i przymuszono pozwanego do postępowania. Inne dobrodziejstwa prawa zastrzega i zachowuje sobie. Gdy obie strony stawały i spierały się — powodowa osobiście, pozwana zaś przez Urodzonego Stanisława Czelińskiego, podwojewodziego łukowskiego — sąd niniejszy ziemski łukowski, właściwy, zważywszy, że ta sprawa jest o krew, a nie o krzywdę gruntu, przeto uznawszy powództwo powoda za właściwe, nakazał pozwanemu postępować w tej sprawie. Od tego dekretu, nie przyjętego przez [?], pełnomocnik strony pozwanej od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Krzysztofem Zeleńskim, sędzią tej sprawy, odwołał się do sądów zwyczajnych generalnych trybunalskich Królestwa w Lublinie przez Urodzonego Pawła Karulę[?], w należyty sposób, jak jest prawem. Wspomniany sędzia ustąpił temu odwołaniu i przyjął je jako wniesione. Obu stronom [wyznaczył] termin zawity do oczyszczenia swego wyroku, a do popierania i kontynuowania tegoż odwołania w wyżej przywołanych sądach zwyczajnych generalnych trybunalskich Królestwa w Lublinie, gdy i kiedy sprawy województwa lubelskiego i ziemi łukowskiej przypadną do sądzenia, jak jest prawem, z popieraniem i zachowaniem [prawa]. Niemniej tenże wyżej wypisany powód, stając osobiście przed tymże sądem, uroczyście zaprotestował przeciw wspomnianemu sądowi z powodu krzywdy z dopuszczenia tegoż odwołania, wniesionego przez pozwanego na przewleczenie sprawy tak wielkiej[?] sprawiedliwości w niniejszej sprawie o krew, jako uprzywilejowanej, trwając[?] [przy tym] i oświadczając, że chce się z tymże sędzią prawować. Sąd zaś powtórzył, że uczynił to nie lekkomyślnie, lecz za radą prawa pospolitego. I zaraz potem, stając osobiście przed tymże sądem, woźny generalny Królestwa Opatrzny Jan Janusz z Ulan publicznie i dobrowolnie zeznał, że on pozew wyżej wpisany [?] w sobotę w oktawie święta Najświętszego Ciała Pana Chrystusa roku bieżącego tysiąc sześćset trzydziestego dziewiątego w dobrach wsi Zelne[?] i w domu mieszkalnym poddanego pozwanego własnego[?] położył i o położeniu temuż poddanemu oznajmił i, jak jest prawem, w zwykłej formie ogłosił. O czym niniejsza relacja. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po oktawie święta Najświętszego Ciała Pana Chrystusa roku tegoż tysiąc sześćset trzydziestego dziewiątego. Porównał z aktami Okmiński[?], komornik. Jan [?] [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie, s. 250: tytuł sprawy] Między Domańskim a [?], Krasuscykiem[?] [i] Janem [?] — odwołanie. Zatwierdzona [?]. [?] [podwyższenia?] Krzyża Świętego 16[?]. D[ominus — Pan] Koźmiński. [?]