463/237

[s. 237] (k. 272) In[?] Łuków 1638 Proposuit iudicialiter coram praesenti Terrae Lucoviensis Judicio infrascripta pars actorea contra infranominatam citatam ex copia citationis suae tenoris talis. Vladislaus Quartus Dei gratia Rex Poloniae etc. Vobis Nobilibus Alberto Domanski Czapla [?] Bartholomaei filio, nec non Barbarae Domanska olim Mathiae Domanski, coniugibus in hac parte [?], de bonis vestris generaliter omnibus mandamus[?] ut coram Judicio nostro Terrae Lucoviensi in terminis terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis Ad Instantiam Nobilis Marinae Domanska filiae olim Nobilis Stanislai Domanski Joskowi[?], consortis Nobilis Joannis Domanski filii olim Nobilis Joannis Domanski J[?]oraga[?], pro se et [?] comparentis. Quae vos praefatos[?] Actrix cum assistentia mariti sui ac alios tutores naturales et dativos, te quoque Barbaram cum assistentia dicti mariti tui, uti tutores naturales [?] secundo post obtentas poenas contumaciae citat pro eo: Quia vos, facto inter se unanimi condictamine et conspiratione, nullo iure legitimo ad infrascripta habito, nescitur quo spiritu ducti, res infrascriptas eandem Actricem post parentem ipsius legitime spectantes et concernentes, videlicet pecuniae paratae decem octo florenos polonicales, frumentorum siliginis hyemalis cassulas[?] centum valoris sexcentorum florenorum pecuniae polonicalis, frumenti aestivalis cassulas[?] quadraginta valoris ducentorum florenorum, milii alias prosa iam triturati coretos duos valoris duodecim florenorum, seminis cannabi[?] coretum unum valoris sex florenorum, barab[?] [s. 238L] (k. 273) sex valoris quilibet illorum per viginti florenos, boves laboratiles quatuor valoris quilibet illorum per viginti quinque florenos, vitulos quatuor per tres annos habentes valoris quilibet illorum quindecim florenorum, iuvencas quatuor valoris quilibet illorum per florenos quatuor, oves tredecim valoris florenorum viginti[?] sex, porcum saginatum valoris quindecim florenorum, suem unam valoris quatuor florenorum, anseres septem valoris trium florenorum, gallinas cum gallo decem septem valoris trium florenorum, secures quatuor valoris quatuor florenorum, [?] Moravienses[?] valoris duorum florenorum, motyka do toków valoris quinquaginta grossorum, piła do tarcia drzewa valoris quinque florenorum, ośnych[?] nożów cztery morawskich valoris florenorum quatuor, rydlów dwa valoris floreni unius, cieślica jedna valoris unius floreni, dłót trzy valoris unius floreni, cieśnie[?] dwie, jedna szeroka a druga wąska, valoris quinquaginta grossorum, kos[?] trawnych, [?] sieczkowych dwie, quilibet illorum unius floreni, żelaza kośne kotlarskie valoris quatuor florenorum, świdrów różnych pięć valoris florenorum trium, sośników[?] par dwie valoris duorum florenorum, wrzeciądzów[?] z skoblami par dwie valoris unius floreni, stalnic z ładrami[?] dwie valoris duorum florenorum, obcęgów[?] dwie y [?]ka do ostrzenia piły valoris trium florenorum, [?] zakowanych[?] dwie valoris unius floreni, na- [s. 238P] (k. 274) lewek miedzianych dwie valoris trium florenorum, sierpów osm valoris duorum florenorum, stołów dębowych dwa valoris quatuor florenorum, zydlów dwa valoris unius floreni, wozów robotnych bukowanych[?] dwa valoris sex florenorum, kołwasowych[?] na trzy wozy valoris florenorum octo, wiadro y czeber okowane żelaznymi obręczami valoris duorum florenorum, sochrosnych[?] z jarzmami dwie valoris duorum florenorum, sani[?] ośmioro valoris quilibet florenum unum, przetaków dwa valoris sex florenorum, beczek piwnych osm valoris florenorum quinque, dzież chlebowych dwie valoris floreni unius, konwi ciesanych dwie valoris floreni unius, tarcic[?] kopa valoris quindecim florenorum, drzewa ciosanego kopa valoris [?] florenorum, słupów ciosanych y kloców sosnowych, które na wszelakie stroki[?] godziły się, valoris viginti florenorum, pu[?] z kadownicą[?] valoris quindecim florenorum, quas tu[?] tutor praefatae Marinae Domanska actricis minorennis[?] recepisti sibique illicite appropriasti, faciendo [?] in summum damnum actricis, quod [?] taxat sibi eadem Actrix duorum millium marcarum, poena et damni totidem[?] vel prout Judicium decernet, sitis ad praemissa [?] iudicialiter responsuri et terminum attenturi. Datum Lucoviae feria secunda post festum Sanctae Luciae Virginis proxima Anno Domini Millesimo sexcentesimo trigesimo septimo. Et post propositionem suam modo praemisso factam, deductoque parti citatae legitimo de termino, et content[am] [brak końca na odczytanych stronach] [s. 239L] [?]ctionis suae verificatis petiit pars Actorea Citatos ad responsionem Judicialem compelli. A contrario Actrix dixit et Judicio praesenti declaravit Citatos forum coram Judicio praesenti habere, siquid Citati respectu possessionis bonorum in praesenti[?] Districtu Lucoviensi habitae ratione iniuriarum[?] post ipsius Actricis factam conveniunt[?], petiitque eis forum coram Judicio suo adinveniri et eosdem Citatos ad procedendum stringi. Parte praefata utraque, Actorea per Nobilem Joannem Zakrzewski[?], Citata vero per Nobilem Albertum Domanski [?] maritum suum suo et consortis suae nomine comparente et contendente, Judicium praesens Terrestre Lucoviense, foro adinvento coram Judicio suo, Citatis eidem in causa praesenti procedere decrevit. Quo decreto Citati[?] praeiudicio[?] non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelenski causae huius Judicem ad Judicia ordinaria Generalia Tribunalis Regni Lublinensis per Ministerialem Regni Generalem Providum Paulum Parala[?] de Strzyzow[?] debito modo ut iuris est monuit. Cuius monitionis memoratus Judex non detulit nec eandem interpositam suscepit. De qua non delata, verum prosequenda[?] eadem monitione Citati protestati sunt. Judicium iure communi id suadente fecisse reprotestatum est. Tandem Actrix Judicio praesenti declaravit actionem suam Citatis competenter institutam esse, ex eo si quid Citati sub praetextu cuiusdam tutellae ad bona Actricis [?] nullo iure habito [s. 239P] res omnes supra expressas post mortem parentum utrorumque Actricis receperunt et nunc restituere recusant. His deductis petiit competentem actionem adinveniri et Citatos ad respondendum stringi, ceteris iuris beneficiis aliis[?] salvis[?] custodiendis[?]. In respondendo Judicium hoc idem, competentia actione Actricis adinventa, Citatis in causa praesenti procedere mandat. Quo decreto Citati ut supra a priori[?] ab eodem et cum eodem causae huius Judice ad Judicia Generalia Tribunalia Regni Lublinensia debito modo ut iuris est monuit[?]. Quorum monitionis memoratus Judex non detulit nec eandem interpositam suscepit. De qua non delata, verum prosequenda eadem monitione Citati protestati sunt. Judicium ut supra reprotestatum est. E converso Citata innocenter ex[?] ad Judicium praesens attracta, omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis sibi in toto manentibus salvis[?], reproducta in medium Judicii praesentis attestatione authentica per Citatum cum parente mariti Actricis facta, qua docuit [?] Actricem innocenter in absentia sui Citatorum in domo sua una cum omnibus rebus iam Citati quas suis propriis[?] violenter[?] receptas esse. Matrimonioque absque scitu Citatorum obli[?]tam[?] ad hunc[?] rationem ubi in statu minorennitatis existentem in potestatem[?] tradidisse et ad hoc tempus[?] in minorennitate extitisse dixit et Judicio praesenti declaravit paratam se Citatam ad evadendum, quam actoream ad probandum adinveniri petiit, declaravitque salva subsumptione nominis[?] inquisitione sibi Citato in quantum [s. 240L] sit de iure necessaria, praemissa[?] probando, reservatis sibi de iure servandis. Postmodum Actrix Judicio praesenti declaravit paratam se ad comprobationem narratoriae[?] actoreae[?] praesentis documenta sua literatoria, cum ubi ita manifesta causa quod Citati extiterant possessores bonorum omnium Actricis sub quadam tutoria illegitima resque omnes supra expressas circa se retinuerunt nec easdem Actrici restituere curant. Quibus deductis petiit sibi uti potiori iuramentum deferri et eosdem ad restitutionem illorum adigi, reservatis de iure servandis. Ad extremum Judicium memoratum Terrestre Lucoviense potiorem partem Citatam ad evasionem iuratoriam quam partem Actoream ad comprobandum adinvenit et decrevit, ut Citati evadant iuramento corporali cum duobus testibus in eam iurati rotham[?], quia nil rerum et bonorum mobilium et summarum Actricem concernentium receperunt nec sibi quicquam appropriaverunt, Deo et Sancta Jesu Christi Passione ita ipsos adiuvante, cum duobus testibus Nobilibus sibi in genere similibus, idque in futuris Terminis Terrestribus Lucoviensibus Lucoviae proxime venturis, in quibus habebunt partes praedictae utraeque Terminum ad praemissa exequenda ut iuris est peremptorium, conservato iure ulterius ea in causa contra se procedendi. Quo decreto partes utraque tam Actorea [s. 240P] quam Citata praeiudicio[?] non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelenski causae huius Judicem ad Judicia ordinaria Generalia Tribunalis Regni Lublinensis per Ministerialem Regni Generalem Providum Paulum Parzela[?] de Strzyzow[?] debito modo ut iuris est monuerunt. Quorum motioni memoratus Judex detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus utrisque terminum expurgandae sententiae suae, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem in praeallegatis Judiciis Tribunalibus Regni Lublinensibus, ubi tum causae Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad iudicandum legitime inciderint, ut iuris est peremptorium praefigendo et conservando iure ulterius ea in causa contra se procedendum. Vigore praesentis motionis termini conservationis et iuxta Acta[?]. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post octavas Festi Sacratissimi Corporis Christi Domini proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Octavo. Correxit [?]kumski[?] Camerarius[?]. Cum Actis [?]. Joannes [?] (podpis odręczny) [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 241] [u góry, prosto: trzywierszowy dopisek kancelaryjny, w większości nieczytelny] [?]. [?]ski. / [?] iuramento[?] / [?] ad [?]

[s. 237] W[?] Łukowie 1638. Wniosła sądownie przed obecnym sądem ziemi łukowskiej niżej opisana strona powodowa przeciw niżej wymienionej stronie pozwanej z odpisu swego pozwu tej treści. Władysław Czwarty z Bożej łaski król Polski itd. Wam, Urodzonym Wojciechowi Domańskiemu Czapli, [?] synowi Bartłomieja, a także Barbarze Domańskiej, [?] zmarłego Macieja Domańskiego, małżonkom, w tej stronie [?], z dóbr waszych wszystkich w ogólności, nakazujemy[?], abyście przed sądem naszym ziemi łukowskiej na rokach ziemskich łukowskich najbliżej sprawowanych, na żądanie Urodzonej Maryny Domańskiej, córki zmarłego Urodzonego Stanisława Domańskiego Joskowi[?], żony Urodzonego Jana Domańskiego, syna zmarłego Urodzonego Jana Domańskiego J[?]oraga[?], za siebie i [?] stawającej. Która to powódka was, wspomnianych[?], z udziałem męża swego, oraz innych opiekunów przyrodzonych i danych, ciebie także, Barbaro, z udziałem rzeczonego męża twego, jako opiekunów przyrodzonych [?] po raz drugi po uzyskaniu kar za niestawiennictwo pozywa za to, że wy, uczyniwszy między sobą jednomyślną zmowę i spisek, nie mając żadnego prawnego tytułu do rzeczy niżej opisanych, nie wiadomo jakim duchem wiedzeni, rzeczy niżej opisane, należące prawnie i dotyczące tejże powódki po jej rodzicu, mianowicie: gotowych pieniędzy osiemnaście złotych polskich, zboża żyta ozimego sto cassul[?] (cassulas) wartości sześciuset złotych polskich, zboża jarego czterdzieści cassul[?] wartości dwustu złotych, prosa (milii alias prosa) już omłóconego dwa korce wartości dwunastu złotych, siemienia konopnego[?] korzec jeden wartości sześciu złotych, barab[?] [s. 238L] sześć wartości każdy z nich po dwadzieścia złotych, wołów roboczych czterech wartości każdy z nich po dwadzieścia pięć złotych, cieląt czworo mających po trzy lata wartości każde z nich piętnastu złotych, jałówek cztery wartości każda z nich po cztery złote, owiec trzynaście wartości dwudziestu[?] sześciu złotych, wieprza tucznego wartości piętnastu złotych, maciorę jedną wartości czterech złotych, gęsi siedem wartości trzech złotych, kur z kogutem siedemnaście wartości trzech złotych, siekier cztery wartości czterech złotych, [?] morawskie[?] wartości dwóch złotych, motykę do toków wartości pięćdziesięciu groszy, piłę do tarcia drzewa wartości pięciu złotych, ośnych[?] noży cztery morawskich wartości czterech złotych, rydlów dwa wartości jednego złotego, cieślicę jedną wartości jednego złotego, dłut trzy wartości jednego złotego, cieśnie[?] dwie, jedna szeroka a druga wąska, wartości pięćdziesięciu groszy, kos[?] trawnych, [?] sieczkowych dwie, każda z nich po jednym złotym, żelaza kośne kotlarskie wartości czterech złotych, świdrów różnych pięć wartości trzech złotych, sośników[?] par dwie wartości dwóch złotych, wrzeciądzów[?] ze skoblami par dwie wartości jednego złotego, stalnic z ładrami[?] dwie wartości dwóch złotych, obcęgów[?] dwie i [?] do ostrzenia piły wartości trzech złotych, [?] zakowanych[?] dwie wartości jednego złotego, [s. 238P] nalewek miedzianych dwie wartości trzech złotych, sierpów osiem wartości dwóch złotych, stołów dębowych dwa wartości czterech złotych, zydli dwa wartości jednego złotego, wozów roboczych bukowanych[?] dwa wartości sześciu złotych, kołwasowych[?] na trzy wozy wartości ośmiu złotych, wiadro i ceber okute żelaznymi obręczami wartości dwóch złotych, sochrosnych[?] z jarzmami dwie wartości dwóch złotych, sań[?] ośmioro wartości każde po jednym złotym, przetaków dwa wartości sześciu złotych, beczek piwnych osiem wartości pięciu złotych, dzież chlebowych dwie wartości jednego złotego, konwi ciosanych dwie wartości jednego złotego, tarcic[?] kopę wartości piętnastu złotych, drzewa ciosanego kopę wartości [?] złotych, słupów ciosanych i kloców sosnowych, które na wszelakie potrzeby[?] (stroki[?]) się nadawały, wartości dwudziestu złotych, pu[?] z kadownicą[?] wartości piętnastu złotych — które to rzeczy ty[?], opiekun wspomnianej Maryny Domańskiej, powódki małoletniej[?], przejąłeś i bezprawnie sobie przywłaszczyłeś, czyniąc [?] ku największej szkodzie powódki, którą tęż powódka szacuje sobie na dwa tysiące grzywien; pod karą i szkodą tyleż[?] albo tak, jak sąd postanowi, będziecie na powyższe [?] sądownie odpowiadać i termin zachowacie. Dan w Łukowie w poniedziałek najbliższy po święcie Świętej Łucji Dziewicy roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego siódmego. A po swoim wniesieniu sprawy dokonanym w powyższy sposób i po wykazaniu stronie pozwanej prawnego terminu, i zawart[y] […] po sprawdzeniu swojej [?] strona powodowa wniosła, by pozwanych zmuszono do odpowiedzi sądowej. Przeciwnie powódka powiedziała i oświadczyła przed niniejszym sądem, że pozwani mają forum przed niniejszym sądem, jeśli pozwani w czymkolwiek odnośnie do posiadania dóbr w niniejszym[?] powiecie łukowskim, z racji krzywd[?] wyrządzonych po [śmierci?] samej powódki, się schodzą[?], i wniosła, by im znaleziono forum przed jej sądem, a tychże pozwanych zobowiązano do dalszego postępowania. Gdy obie wspomniane strony — powodowa przez Urodzonego Jana Zakrzewskiego[?], pozwana zaś przez Urodzonego Wojciecha Domańskiego [?], męża swego, w swoim i małżonki swojej imieniu — stawały i spierały się, niniejszy sąd ziemski łukowski, znalazłszy forum przed swoim sądem, nakazał pozwanym prowadzić przed nim niniejszą sprawę. Którego to dekretu pozwani[?], nie przyjąwszy przesądzenia[?], od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Krzysztofem Zeleńskim, sędzią tej sprawy, do sądów zwyczajnych generalnych Trybunału Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Pawła Paralę[?] ze Strzyżowa[?], należycie, jak prawo każe, odwołali się. Tego odwołania wspomniany sędzia nie dopuścił ani wniesionego nie przyjął. Z powodu jego niedopuszczenia, a [chcąc] popierać[?] tęż apelację, pozwani zaprotestowali. Sąd odprotestował, że uczynił to, gdyż tak doradza prawo pospolite. Wreszcie powódka oświadczyła przed niniejszym sądem, że jej powództwo przeciw pozwanym zostało wytoczone właściwie, z tego powodu, że pozwani pod pozorem jakiejś opieki nad dobrami powódki [?], nie mając żadnego prawa, wszystkie rzeczy wyżej wyrażone po śmierci obojga rodziców powódki zabrali i teraz zwrócić odmawiają. Przedstawiwszy to, wniosła, by uznano powództwo za właściwe, a pozwanych zobowiązano do odpowiedzi, z zachowaniem innych[?] dobrodziejstw prawa. W odpowiedzi tenże sąd, uznawszy powództwo powódki za właściwe, nakazuje pozwanym prowadzić niniejszą sprawę. Którego to dekretu pozwani, jak wyżej, [?] od tegoż i wraz z tymże sędzią tej sprawy do sądów generalnych trybunalskich Królestwa w Lublinie należycie, jak prawo każe, odwołali się[?]. Tego odwołania wspomniany sędzia nie dopuścił ani wniesionego nie przyjął. Z powodu jego niedopuszczenia, a [chcąc] popierać tęż apelację, pozwani zaprotestowali. Sąd, jak wyżej, odprotestował. Odwrotnie, pozwana, niewinnie [?] pociągnięta przed niniejszy sąd, przy zachowaniu[?] w całości wszystkich środków prawnych potrzebnych w niniejszej sprawie, przedłożywszy w środku niniejszego sądu autentyczne zaświadczenie, uczynione przez pozwanego z rodzicem męża powódki, którym wykazała, że [?] powódkę niewinnie, pod nieobecność swoją [tj.] pozwanych, w domu swoim, wraz ze wszystkimi rzeczami, już pozwani [?] własnymi[?] gwałtem[?] przyjęte zostały. A że [powódkę] bez wiedzy pozwanych w małżeństwo [?] z tego[?] powodu, gdy była w stanie małoletności, w moc[?] oddała, i że aż do tego czasu[?] pozostawała w małoletności, powiedziała i oświadczyła przed niniejszym sądem, że jest gotowa jako pozwana do uwolnienia się [przysięgą], i wniosła, by stronę powodową uznano za [zobowiązaną] do dowodzenia; oświadczyła też, zastrzegając wpisanie imienia[?] [i] badanie, sobie jako pozwanej, o ile [s. 240L] jest ono według prawa konieczne, dowodząc[?] powyższego, z zastrzeżeniem tego, co według prawa należy zastrzec. Następnie powódka oświadczyła przed niniejszym sądem, że jest gotowa na poparcie niniejszego[?] opisu[?] powództwa[?] [przedłożyć] swoje dokumenty pisemne, skoro sprawa jest tak oczywista, że pozwani byli posiadaczami wszystkich dóbr powódki pod jakąś bezprawną opieką i wszystkie rzeczy wyżej wyrażone zatrzymali przy sobie, a nie starają się ich powódce zwrócić. Przedstawiwszy to, wniosła, by jej jako mocniejszej [stronie] przyznano przysięgę, a tychże [pozwanych] zmuszono do zwrotu tych [rzeczy], z zastrzeżeniem tego, co według prawa należy zastrzec. Na koniec wspomniany sąd ziemski łukowski uznał stronę pozwaną za mocniejszą do uwolnienia się przysięgą niż stronę powodową do dowodzenia i nakazał, by pozwani uwolnili się przysięgą cielesną z dwoma świadkami, przysięgając na tę rotę[?]: że niczego z rzeczy i dóbr ruchomych ani sum dotyczących powódki nie przyjęli i niczego sobie nie przywłaszczyli — tak im dopomóż Bóg i święta męka Jezusa Chrystusa — z dwoma świadkami szlachcicami, równymi sobie urodzeniem; a to na najbliższych przyszłych rokach ziemskich łukowskich w Łukowie, na których obie wspomniane strony będą miały zawity termin do wykonania powyższego, jak prawo każe, z zachowaniem prawa dalszego postępowania w tej sprawie przeciw sobie. Którego to dekretu obie strony, tak powodowa, [s. 240P] jak pozwana, nie przyjąwszy przesądzenia[?], od tegoż i wraz z tymże Urodzonym Krzysztofem Zeleńskim, sędzią tej sprawy, do sądów zwyczajnych generalnych Trybunału Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Pawła Parzelę[?] ze Strzyżowa[?], należycie, jak prawo każe, odwołały się. Temu odwołaniu wspomniany sędzia dał miejsce i wniesione przyjął. Obu stronom wyznaczając zawity termin, jak prawo każe, do usprawiedliwienia swego wyroku [sędzia], do popierania zaś i kontynuowania tegoż odwołania [strony], w powołanych sądach trybunalskich Królestwa w Lublinie, gdy wtedy sprawy województwa lubelskiego i ziemi łukowskiej prawnie przypadną do sądzenia, i zachowując prawo dalszego postępowania w tej sprawie przeciw sobie. Mocą niniejszego odwołania termin zachowania i według akt[?]. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po oktawie święta Najświętszego Ciała Chrystusa Pana, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego ósmego. Sprawdził [?]kumski[?], komornik[?]. Z aktami [?]. Jan [?] (podpis) [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie, s. 241: tytuł sprawy] [dopisek kancelaryjny, nieczytelny; w 2. wierszu wyraz podobny do „przysięgą”[?]]