Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 463/225

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

463/225

Elżbieta Nurzyńska, córka zm. Wawrzyńca Nurzyńskiego Klimkowicza, żona Jana Wierzbowskiego[?], pozwała (przypozwem; pozew dat. Łuków 17 IX 1637) Jakuba Domaszewskiego zwanego [?]edwreski, dziedzica części w Nurzynie, o gwałtowne zajęcie dóbr dziedzicznych i zastawnych w Nurzynie po swojej siostrze stryjecznej Dorocie Nurzyńskiej, córce zm. Jana Nurzyńskiego Klimkowicza, żonie Wojciecha Krzimowskiego[?], zmarłej bezpotomnie[?]. Powódka domaga się zwolnienia i przysądzenia dóbr prawem bliskości krwi oraz wykupu ewentualnej sumy zapisanej na dobrach. Poprzednie roki ziemskie łukowskie nie odbyły się z powodu choroby sędziego ziemskiego łukowskiego Krzysztofa Zielińskiego. W 1638 pozwany wywodzi przed sądem ziemskim łukowskim genealogię: powódka z linii Aleksego Nurzyńskiego, a Stanisław [?], od którego pozwany ma swoje prawo, z linii Zygmunta Nurzyńskiego. Wyrok sądu ziemskiego łukowskiego z 14 VI 1638 w sprawie powódki (imię i nazwisko na zachowanych stronach niepodane), siostry stryjecznej zmarłej Doroty Rzymowskiej (raz nazwanej Nurzyńską), przeciw pozwanemu Domaszowskiemu o dobra po Dorocie; Dorota odziedziczyła je po bezpotomnym Andrzeju Nurzyńskim, gdy wygasł ród zmarłego Gabriela Nurzyńskiego. Pozwany opierał się na zapisie darowizny od Stanisława Korlasa, plebejusza, syna Anny z Nurzyńskich Korlasowej, siostry Andrzeja, oraz na wyroku Trybunału wydanym w sporze z braćmi Dembowskimi. Powódka dowodziła, że Anna zmarła przed Andrzejem, a plebejusz nie może dziedziczyć dóbr ziemskich; że po śmierci Doroty posiadała dobra od 1634[?] do 1636, kiedy Domaszowski przemocą ją z nich wyrzucił. Sąd uznał, że rozstrzygnięcie o pierwszeństwie praw należy do Trybunału; powódka pozwała sędziego Krzysztofa Zielińskiego przed Trybunał lubelski i zaprotestowała, że sprawę skierowano do regestru województwa i powiatu, a nie między sprawy wyjęte; sąd złożył reprotestację.

Legal act
wywód stron z wpisanym pozwem (przypozwem) o zajęcie dóbr w Nurzynie
Date
17 IX 1637
Place
Łuków, sąd ziemski
Archival unit
35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Jakub Domaszewski zwany [?]edwreskistrona (pozwany)Nurzyna (dziedzic części[?])szlachcic (Nobilis)
Elżbieta Nurzyńskastrona (powódka)córka zm. Wawrzyńca Nurzyńskiego Klimkowicza; żona Jana Wierzbowskiego[?]; siostra stryjeczna rodzona i następczyni[?] zm. Doroty NurzyńskiejNurzynaszlachcianka (Nobilis)
Wawrzyniec Nurzyński Klimkowiczwspomniany (zmarły)ojciec Elżbiety
Jan Wierzbowskiwspomniany (mąż powódki, asystuje)mąż Elżbiety Nurzyńskiejszlachcic (Nobilis)
Dorota Nurzyńskawspomniana (zmarła, bezpotomnie[?])córka zm. Jana Nurzyńskiego Klimkowicza; żona Wojciecha Krzimowskiego[?]; siostra stryjeczna ElżbietyNurzyna (dobra po niej)szlachcianka (Nobilis)
Jan Nurzyński Klimkowiczwspomniany (zmarły)ojciec Doroty
Wojciech Krzymowskiwspomnianymąż Doroty Nurzyńskiejszlachcic (Nobilis)
Krzysztof Zielińskiurzędnik (wspomniany)ziemia łukowskaUrodzony (Generosus); sędzia ziemski łukowski (Iudex Terrestris Lucoviensis)
pełnomocnik powódki (plenipotens Actricis), bez imieniapełnomocnik
Aleksy Nurzyńskiwspomniany (protoplasta linii)z jego linii (ex stirpe) pochodzi powódka — wg wywodu pozwanego
Stanisław [?]wspomnianypozwany ma od niego [?]darowiznę[?]; z linii Zygmunta Nurzyńskiego — wg wywodu pozwanego
Zygmunt Nurzyńskiwspomniany (protoplasta linii)
NN (Actrix)strona (powódka)siostra stryjeczna (soror patruelis) zmarłej Doroty Rzymowskiej / Nurzyńskiej; „haeredissa” i jedyna następczyni Dorotyszlachcianka (z wywodu: dziedziczy „Nobilis post Nobilem”)
Domaszowski (Domaszowski / Domasowski)strona (pozwany, citatus)wierzyciel zmarłego Andrzeja Nurzyńskiego (dług spłacony przez Dorotę); zapis darowizny od Stanisława Korlasa
Dorota Rzymowska, też: Nurzyńskawspomniana (zmarła)siostra stryjeczna powódki; siostra stryjeczna („soror patruelis”) i dziedziczka Andrzeja Nurzyńskiego; w wywodzie pozwanego — krewna („amita”[?]) Stanisława Korlasaszlachcianka (Nobilis)
Andrzej Nurzyńskiwspomniany (zmarły bezpotomnie)brat Anny Korlasowej; wuj (avunculus) Stanisława Korlasa; brat stryjeczny Dorotyszlachcic (Nobilis)
Anna Nurzyńska Korlaswspomniana (zmarła przed bratem)siostra Andrzeja Nurzyńskiego; matka Stanisława Korlasaszlachcianka (Nobilis)
Stanisław Korlaswspomnianysyn Anny Nurzyńskiej Korlasowej; siostrzeniec Andrzeja Nurzyńskiego; darczyńca na rzecz Domaszowskiegoplebejusz („persona Plebeia”, „Plebeiae conditionis”)
Gabriel Nurzyńskiwspomniany (zmarły)jego ród wygasł; po wygaśnięciu dobra Andrzeja przeszły na Dorotę
NN Dembowscywspomnianibracia; „Actricis[?] amitales[?]”; spór z Domaszowskim przed Trybunałem; według powódki z innej, dalszej liniiszlachta (Nobiles)
NN Paul (… Paulum)woźny (ministerialis)woźny generalny Królestwa (ministerialis Regni Generalis)
NN Dybowskyurzędnik (korektor, „Corr[exit][?]”)Łuków
Jan Je[?]rski[?]urzędnik (podpis pod ekstraktem)Łukówtytuł po nazwisku nieczytelny

Transcription

[s. 225] [paginacja: 254] [nagłówek u góry: „[?] 1638”] In [?] Termino[?] Conservato ex vi [?] infrascripti concesso, ultimo[?] adeo[?] proponit Iudicialiter[?] coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascripta Actrix contra infranominatum Citatum ex Copia citationis sub tenore huiusmodi: Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae etc. Tibi Nobili Iacobo Domaszewski dicto [?]edwreski, in Nurzyna sortibus[?] haeredi bonorum infrascriptorum, Actricibus violento occupatori, ex bonis tuis omnibus mobilibus et immobilibus mandamus, quatenus coram Iudicio Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis, Ad instantiam Nobilis Halzabethae[?] Nurzynska, filiae olim Laurentii Nurzynski Klimkowicz, Consortis vero Nobilis Ioannis Wierzbowski[?], sororis autem patruelis germanae et successoris[?] olim Nobilis Dorotheae Nurzynska, filiae olim Ioannis Nurzynski Klimkowicz, Consortis vero Nobilis Alberti Krzimowski[?], [?] sterilis[?] vita functi[?], personaliter[?] peremptorie Compareas. Quae tecum, assistentia mariti sui, uti iuribus coniugalibus[?], uti sororis patruelis olim memoratae Dorotheae Nurzynska, Consortis praedicti Alberti Krzimowski[?], sterilis[?] vita functae, inhaerendo protestationibus suis in actis publicis [?] bonorum infrascriptorum [?] recenter factis, ad citationes alias przypozywa ad paratam suam Citationem infrascriptam contra te extraditam[?] ad paratum [?] [s. 226L] [paginacja: 255] in Terminis ipsis Terrestribus Lucoviensibus proxime praeteritis celebrandis inceptis, non tamen ob infirmitatem Generosi Christophori Zielinski Iudicis Terrestris Lucoviensis [?] translapsum, in quantum praetranslapso[?] dici[?], qua quidem Citatione te citaverat et nunc citat pro eo: Quia tu tempore proxime praeterito bona omnia haereditaria et obligatoria, mobilia et immobilia, in haereditate villae Nurzyna, racione mortis olim praenominatae Dorotheae Nurzynska, sororis Actricis patruelis, sterilis[?] vita functae, derelicta, Et super [?] Actricem, uti sororem patruelem germanam, post sterilem decessum praefatae Dorotheae Nurzynska iure naturali divino et propinquitatis devoluta, statimque post mortem illius in possessionem per Actricem apprehensa et pacifice ad hoc usque tempus possessa, nullo iure adhuc habito, quin potius modo violento, Actrice repugnante et contradicente, occupasti et possedisti, eademque deoccupare et in possessionem mittere Actrici non vis et recusas. Et ideo Citatus ad videndum et audiendum per Iudicium nostrum te ad deoccupationem eorundem bonorum, Actricem iure naturali propinquo [kustosz:] Concernentium [s. 226P] [paginacja: 256] Concernentium, tum ad luitionem summae, siquam te in eisdem bonis iustam et legitimam habere praetendis inscriptam, stringi, ac eisdem bonis per te occupatis et tibi nulliter [?] dictae occupationis privari et abiudicari, bona vero occupata Actrici iure naturali propinquo ac vinculo sanguinis spectantia et concernentia, uti legitimae successori bonorum eorundem haeredissae, adiudicari, ac in damnis[?] per Actricem contra te [?] poenis[?] Constitutionum[?], quod Iuri, aequitati et rationi proxime videbitur, sententiari, his utique ad praemissa omnia tibi in Termino latius declaranda Iudicio venturus. Pro aliis vero iniuriis et damnis a te sibi in dictis bonis illatis Actrix salvas et speciales actiones tecum reservat. Datum Lucoviae feria quinta post festum Exaltationis Sanctae Crucis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Septimo. Et post propositionem suam plenipotens Actricis, exhibita Dillatione Citato ad munimenta Causae pertinentia concessa, affectabat[?], ut Citatus dillationi praefatae satisfaciat et munimenta, ad quae se traxit, coram Iudicio praesenti producat. Citatus, omnibus suis remediis ad Causam praesentem necessariis sibi salvis, praecavendo[?] deduxit primum Iudicio praesenti dellineatione Genealogiae[?] Actricem modernam ex stirpe Alexii Nurzynski, Stanislaum vero [?], a quo Citatus [?]donationem[?] habet, ex stirpe Sigismundi Nurzynski [s. 227L] (k. 257[?]) processisse, et quem primam[?] ipsorum bonis ex fontibus quae et quanta iure successionis propinquiori, post quas nec personas propinquiores summis[?] ipsorum spectat, potuerit suo pro libitu ipse[?] disponere [?] natus Korlass existens persona Plebeia et ad tenenda bona Terrestria inhabilis, postquam ipsi iure ultimo successionis naturalis post Nobiles Annam Nurzynska matrem et Andream Nurzynski avunculum atque Dorotheam Rzymowska amitam[?] ex germana[?] patruelis sorore matris suae [?]liter descensionis[?] sunt devoluta, eadem omnia bona moderno citato accepta pro ipso sufficienti subscriptione[?] modo et iure donatoris inscripti vigore summae[?] donationis citatus modernus pacificus extitit possessor. Et tandem sequenti tempore, dum ex ipsis[?] bonis per Nobiles Dembowskie Fratres Actricis[?] amitales[?] sub protectione praetensivae[?] Actrici successionis expulsus erat, per causam expulsionis bonorum, ratione quorum ipse est decompositus[?], et possessionem per Decretum Judicii Tribunalis Regni Lublinensis est lucratus. Olim[?] eadem Intromissionibus productis atque coram Judicio praesenti tam Inscriptione Donationis et Intromissione ad eandem atque Decreto Tribunali ad Judicatorium[?] bonorum, petiit se dilationes suas, ad quas se in anterioribus Terminis receperat, satisfecisse, a[?] et [s. 227P] (k. 258[?]) ab incompetenti Actricis impetitione liberari, salvis de iure salvandis. Actrix vero per suum Plenipotentem ex contexta[?] formalibus actionis sed pro m[?] formandi[?] Judicii ipsius declaravit Actricem cum citato Domaszowski agere pro bonis post olim Nobilem Dorotheam Nurzynska sororem Patruelem suae Actricis iure naturali ac propinquitatis devolutis, non autem pro bonis Andreae Nurzynski steriliter vita functi, post cuius decessum, deficiente stirpe olim Gabrielis Nurzynski et successoribus illius ultimis ex eadem linea ex stirpe procreatis, bona eiusdem Andreae super praefatam Dorotheam sororem Patruelem pro[?] successionem devenerunt, quibus [wyraz skreślony] anno Millesimo sexcentesimo vigesimo quinto usque ad annum Millesimum sexcentesimum trigesimum[?] quintum pacifice uti fruebatur, eisdem bonis disponebat et Inscriptiones diversis personis recognoscebat, quod uti successor eidem Domaszowski debitum per olim Andream Nurzynski praedicto Domaszowski inscriptum vigore Decreti Terrestris persolvit et quietationem de persoluto debito obtinuit; praeterea Decretis[?] multis probavit ipsam in rebus mobilibus olim defuncti Andreae fratris patruelis sterilis super ipsam devolutis [?]dem diversis personis iure egisse. [?] contrario ipsa quoque Dorothea pro omni portione [s. 228L] (k. 259) Summarum ad bona olim Andreae Nurzynski importatarum et [?] non a diversis personis iure convicta[?] erat, quo in negotio Decreta intervenerunt. Unde lucide apparet quod praefatus Andreas Annam Nurzynska Korlasowa[?] sororem suam supervixit, siquidem eadem Dorothea uti successor Andreae omnia onera fratris sui ex bonis eiusdem super se devolutis deportabat. Praefata autem Anna Korlasowa ad successionem fratris sui Andreae et ad possessionem bonorum non pervenit, quoniam longo spatio temporis ante hac de hac luce decessit. Et quemadmodum praefata Anna Korlasowa successione post fratrem suum non gaudebat, itaque etiam illius filius Stanislaus Korlass existens Plebeiae conditionis gaudere et disponere bonis Terrestribus non potuit, nec in possessione bonorum horum per se eiusdem Domaszowski Inscriptorem fuit. Et quoniam praefatus Domaszowski ab eodem Korlass Inscriptionem quandam Donationum[?] super bona Actricis propria iure naturali ex [?] propinquitatis super ipsam Actricem uti sororem patruelem post mortem Dorotheae Rzymowska [s. 228P] (k. 260) devoluta [?]liter et iniuridice obtinuit, et ad possessionem realem eorundem bonorum facta[?] ipso non pervenit, siquidem praefata Actrix in bona eadem Intromissionem non admittebat, imo impugnabat, quo nomine in recenti de nullitate assertae Inscriptionis et Intromissionis impugnatae Protestationem fecit, non obstante eiusdem Inscriptione eiusdem Domaszowski. Ipsamet Actrix statim post mortem praefatae Dorotheae sororis suae ab anno Millesimo Sexcentesimo Trigesimo[?] Quarto usque ad annum Millesimum Sexcentesimum Trigesimum Sextum in pacifica possessione bonorum absque quovis impedimento extitit, quam idem Domaszowski ex [do]mo[?] residentiae suae[?] vi expulit, eiecit[?] et discedere coegit, possessione privavit et bona omnia occupavit, quod protestatione in Recenti facta probavit[?]. Pro quorum occupatione citatum ad Judicium attraxit. Ex quibus documentis et probationibus nullitatem et invaliditatem Juris praetensi, ex nullo fonte emergentis, in malo fundamento positi et indebite [?]tentum[?] quibus[?] naturalibus haereditariis Actricis confecti, deducebat. Ius vero suum naturale ex consanguinitate et propinquitate mere[?] possessione firmatum ad bona [?] Iure obtinenda potius et melius ac pinguius declarabat. Nobilis enim post [s. 229L] (k. 261) Nobilem in iure haereditario et bonis Terrestribus succedit, non vero Plebeius. Et quod attinet Decretum Tribunalis inter eundem Domaszowski et Dembowskie, qui ad successionem bonorum uti remotiores ex alia linea[?] procedentes post olim praefatam Dorotheam Rzymowska non pertinebant, in Causa quadam assertae expulsionis, quae in rerum natura non fuit, ratione sortis Andreae Nurzynski sterilis prolatum, quo Domaszowski causam suam assertam et sub[?] invalidum fulcire vult, illud Actrici nocere non potest, quoniam Actrix uti haeredissa bonorum olim Dorotheae Rzymowska et successor illius unica non fuit ad eandem Causam adcitata, imo a bonis ipsi iure ultimo convenientibus[?] studiose exclusa et semota, ob eam nimirum Causam ut idem Domaszowski sub eo protextu facilius ad possessionem bonorum nulliter occupatorum ipsa Actrice absente pervenire posset. Qua ex ratione hoc Decretum Tribunalis iuris Actricis naturalis propinquitatis non tollit nec bonis illius post Dorotheam sororem devolutis quicquam praeiudicat, quoniam [?]ductis rebus acta tertio derogari non potest. Quibus rationibus declaratis [s. 229P] (k. 262) deducebat[?], quae in medium Judicii praesentis protulit[?], ex probationibus[?] et documentis Juridicis citatum dilationibus suis non satisfecisse et in Causa praesenti succubuisse et in probatione legalitatis iuris sui asserti de iure invalidi defecisse lucide probavit[?], quibus bonis citatum abiudicari et ea eidem Actrici uti successori et haeredissae bonorum vigore iuris naturalis propinquitatis potioris [?]. Et quod praefatus[?] iure asserto quaesito per citatum nulliter obtento et nullitati subiecto praeiudicii[?] praesentis adiudicari, salvis documentis et probationibus iuridicis sibi reservatis, nullis obmissis. Judicium praesens Terrestre Lucoviense [?] partium praefatarum utrarumque posito[?] Causae [?] factis exauditis, licet quidem citata pars [?] salvis[?] Dilationibus suis munimentorum [ubytek]am perimentium[?] producebat[?] sub[?] et Inscriptionem suam vigore cuius ad possessionem bonorum pervenit in eadem[?] durat, at quoniam agitur de validitate potioritatis iurium, quorum decisio non nisi ultimae Instantiae Judicio Tribunali incumbit, idcirco parti citatae quam in parte[?] salvis praefatis[?] dilationibus suis in Causa praesenti procedere Decrevit. Quo Decreto utraque pars pro iuridico non suscepto, et praesertim Actrix, ex quo succubuit in Causa super citato, non est Decreta et bona non sunt eidem Actrici adiudicata, ab eodem evocavit[?] eundem Generosum Christophorum Zelinski Causae huius[?] Judicem ad Judicia Tribunalia Regni Lublinensia per ministerialem Regni Generalem [?] Paulum [s. 230L] (k. 263) inter Causas Exemptionum, citandos vero ad Pallatinatum et Districtum proprium debito modo ut iuris est moverunt[?]. Eandemque motionem suprascripta Actrix inter Causas Exemptionum sibi admitti petiit, siquidem Causa praesens aequiparatur[?] Causae exemptionis bonorum et est iuris propinquitatis et retractus, ideoque citatum ad luitionem summae, si quam in eisdem bonis ultimo[?] inscriptam habuerit, citavit, prout id ex Citatione constat. Quorum motioni memoratus Judex non inter Causas Exemptionum sed ad Pallatinatum et Districtum proprium detulit[?] et eandem interpositam suscepit[?]. Partibus utrisque Terminum [?]rogando[?] sententiae suae prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem in praedictis Judiciis Tribunalibus Regni Lublinensis inter Causas Pallatinatus Lublinensis et Districtus proprii Lucoviensis ad ulteriorem Causae praesentis exequutionem[?] praefigendo[?] et conservando, ut iuris est, peremptorie. Et in continenti suprascripta Actrix contra Judicem Terrestrem Lucoviensem solenniter protestata est de prosequenda eadem motione inter Causas Exemptionum, tum et de gravamine et praeiudicio sibi illato ex protractione Causae moram non patienti, quod idem Judex Actrici motionem ad Tribunal Regni Lublinense [s. 230P] (k. 264) interpositam non inter Causas Exemptionum sed ad Pallatinatum et Districtum admiserit et Causam suam iustissimam in iniuriis[?] multis et damnis refertam protraxerit et in damna induxerit, offerens se cum eodem Judice pro praemissis et cum parte citata eandem motionem suam inter Causas Exemptionum iure acturam et prosequuturam. Judicium quoque se nil temere ea in Causa egisse, sed iure communi suadente id fecisse, reprotestatum est. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus Feria Secunda post Octavas Festi Sacratissimi Corporis Christi Domini [ubytek]a Anno eiusdem Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Octavo. Corr[exit][?] Dybowsky Joannes Je[?]rski[?] [pieczęć] [pieczęć]

Translation

[Nagłówek: [?] 1638.] Na [?] terminie, zachowanym na mocy [?] niżej opisanego, udzielonym, ostatnim[?], przedkłada sądownie[?] przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej opisana powódka przeciw niżej wymienionemu pozwanemu z odpisu pozwu tej treści: Władysław Czwarty, z Bożej łaski król polski itd. Tobie, Szlachetnemu Jakubowi Domaszewskiemu, zwanemu [?]edwreski, dziedzicowi części[?] w Nurzynie, niżej opisanych dóbr gwałtownemu zajmującemu [ze szkodą] powódek, z wszystkich twoich dóbr ruchomych i nieruchomych nakazujemy, abyś przed sądem ziemskim łukowskim na rokach ziemskich łukowskich najbliżej odbyć się mających, na żądanie Szlachetnej Elżbiety (Halzabetha[?]) Nurzyńskiej, córki zmarłego Wawrzyńca Nurzyńskiego Klimkowicza, żony zaś Szlachetnego Jana Wierzbowskiego[?], a siostry stryjecznej rodzonej i następczyni[?] zmarłej Szlachetnej Doroty Nurzyńskiej, córki zmarłego Jana Nurzyńskiego Klimkowicza, żony zaś Szlachetnego Wojciecha Krzimowskiego[?], [?] bezpotomnie[?] zmarłego[?], osobiście[?] [i] zawicie stanął. Która ciebie, przy asyście swego męża, jako [korzystającego z] praw małżeńskich[?], jako siostra stryjeczna wspomnianej zmarłej Doroty Nurzyńskiej, żony rzeczonego Wojciecha Krzimowskiego[?], zmarłej bezpotomnie[?], trzymając się swoich protestacji w aktach publicznych [?] niżej opisanych dóbr [?] niedawno uczynionych, do pozwów inaczej przypozywa — do swego gotowego pozwu niżej opisanego, przeciw tobie wydanego[?], na gotowy [?] na tychże rokach ziemskich łukowskich ostatnio przeszłych, które miały się odbyć i zostały zaczęte, nie [odbyte] jednak z powodu choroby Urodzonego Krzysztofa Zielińskiego, sędziego ziemskiego łukowskiego, [?] przeniesiony, o ile [?], którym to pozwem ciebie pozwała i teraz pozywa o to: Że ty w czasie niedawno minionym wszystkie dobra dziedziczne i zastawne, ruchome i nieruchome, w dziedzinie wsi Nurzyna, z racji śmierci wspomnianej zmarłej Doroty Nurzyńskiej, siostry stryjecznej powódki, zmarłej bezpotomnie[?], pozostawione, i na [?] powódkę jako siostrę stryjeczną rodzoną po bezpotomnej śmierci rzeczonej Doroty Nurzyńskiej prawem przyrodzonym, Bożym i bliskości krwi przypadłe, a zaraz po jej śmierci przez powódkę objęte w posiadanie i spokojnie aż do tego czasu posiadane — nie mając dotąd żadnego prawa, lecz raczej sposobem gwałtownym, wbrew sprzeciwowi i przy opozycji powódki, zająłeś i posiadłeś, a tych że zwolnić i powódki w posiadanie wprowadzić nie chcesz i odmawiasz. I dlatego, pozwany, [stań], abyś ujrzał i usłyszał, [jak] przez nasz sąd ty do zwolnienia tychże dóbr, dotyczących powódki prawem przyrodzonej bliskości, a także do wykupu sumy, jeśli jakąś sprawiedliwą i prawną, [na nich] zapisaną, twierdzisz, że w tychże dobrach masz, zostaniesz przymuszony, i od tychże dóbr przez ciebie zajętych i tobie nieważnie [?] rzeczonego zajęcia zostaniesz pozbawiony i ich odsądzony, dobra zaś zajęte, należące i dotyczące powódki prawem przyrodzonej bliskości i węzłem krwi, zostaną jej jako prawnej następczyni tychże dóbr i dziedziczce przysądzone, a w szkodach[?] przez powódkę przeciw tobie [?] karach[?] konstytucji[?], co się prawu, słuszności i rozsądkowi najbliższe wyda, zostaniesz osądzony; na wszystkie te rzeczy, szerzej ci na terminie objaśnione, przed sąd przybędziesz. Co do innych zaś krzywd i szkód wyrządzonych jej przez ciebie w rzeczonych dobrach powódka zastrzega sobie przeciw tobie powództwa nienaruszone i osobne. Dan w Łukowie w najbliższy czwartek po święcie Podwyższenia Krzyża Świętego, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego siódmego. A po swoim wystąpieniu pełnomocnik powódki, przedłożywszy odroczenie udzielone pozwanemu dla [przedstawienia] dowodów[?] należących do sprawy, domagał się[?], aby pozwany uczynił zadość rzeczonemu odroczeniu i dowody, na które się powołał, przed niniejszym sądem przedstawił. Pozwany, zachowując sobie wszystkie swoje środki potrzebne do niniejszej sprawy, zastrzegając[?], wywiódł najpierw przed niniejszym sądem przez rozrysowanie genealogii[?], [że] obecna powódka [pochodzi] z linii Aleksego Nurzyńskiego, Stanisław zaś [?], od którego pozwany ma [?]darowiznę[?], z linii Zygmunta Nurzyńskiego [s. 227L] przeszły[?], i którego pierwszą[?] ich dobrami ze źródeł, które i jakie prawem bliższego dziedziczenia, po których nie [ma] osób bliższych [?] ich dotyczy, mógł według swojej woli sam[?] rozporządzać [?] urodzony Korlas, będący osobą plebejską i niezdolny do posiadania dóbr ziemskich, gdy na niego ostatecznym prawem naturalnego dziedziczenia po Urodzonych Annie Nurzyńskiej, matce, i Andrzeju Nurzyńskim, wuju, a także Dorocie Rzymowskiej, ciotce[?], z rodzonej[?] siostry stryjecznej[?] swojej matki [?] zstąpienia[?] spadły — wszystkie te dobra, przyjęte przez obecnego pozwanego za dostatecznym dla niego podpisem[?] w sposób i prawem darczyńcy zapisane, mocą sumy[?] darowizny — obecny pozwany pozostawał ich spokojnym posiadaczem. A w końcu w następnym czasie, gdy z tych[?] dóbr został wyrzucony przez Urodzonych braci Dembowskich, [krewnych] powódki[?] po ciotce[?], pod osłoną rzekomego[?] dziedziczenia przysługującego powódce, w sprawie o wyrzucenie z dóbr, z powodu których został on wyzuty[?], także posiadanie uzyskał wyrokiem Trybunału Królestwa w Lublinie. Niegdyś[?] te same, po przedstawieniu wprowadzeń w posiadanie, a także przed niniejszym sądem zarówno zapisu darowizny i wprowadzenia w posiadanie do niej, jak i wyroku Trybunału co do przysądzenia[?] dóbr, żądał, by [uznano, że] uczynił zadość swoim odroczeniom, które przyjął na poprzednich rokach, [?] i [s. 227P] od niewłaściwego roszczenia powódki został uwolniony, z zachowaniem tego, co z prawa należy zachować. Powódka zaś przez swego pełnomocnika z kontekstu[?] formalnych [elementów] powództwa, lecz dla [?] ukształtowania[?] samego sądu oświadczyła, że powódka występuje przeciw pozwanemu Domaszowskiemu o dobra, które po zmarłej Urodzonej Dorocie Nurzyńskiej, siostrze stryjecznej tejże powódki, spadły prawem naturalnym i bliskości krewieństwa, nie zaś o dobra Andrzeja Nurzyńskiego, który zmarł bezpotomnie; po jego śmierci, gdy wygasł ród zmarłego Gabriela Nurzyńskiego i ostatni jego następcy zrodzeni z tej samej linii i rodu, dobra tegoż Andrzeja przeszły w drodze dziedziczenia[?] na wspomnianą Dorotę, siostrę stryjeczną; z nich od roku tysiąc sześćset dwudziestego piątego aż do roku tysiąc sześćset trzydziestego[?] piątego spokojnie korzystała, tymi dobrami rozporządzała i zeznawała zapisy na rzecz różnych osób, a jako następczyni temuż Domaszowskiemu dług zapisany wspomnianemu Domaszowskiemu przez zmarłego Andrzeja Nurzyńskiego mocą wyroku ziemskiego spłaciła i otrzymała kwit ze spłaconego długu; ponadto licznymi wyrokami[?] dowiodła, że ona w sprawach ruchomości zmarłego Andrzeja, brata stryjecznego, bezpotomnego, na nią spadłych, [?] z różnymi osobami prawnie się procesowała. [?] przeciwnie, także sama Dorota za całą część [s. 228L] sum wniesionych do dóbr zmarłego Andrzeja Nurzyńskiego, i [?] nie przez różne osoby prawnie przekonana[?] była, w której to sprawie zapadły wyroki. Stąd jasno widać, że wspomniany Andrzej przeżył Annę Nurzyńską Korlasową[?], swoją siostrę, skoro ta sama Dorota jako następczyni Andrzeja ponosiła wszystkie ciężary swego brata z jego dóbr na nią spadłych. Wspomniana zaś Anna Korlasowa do dziedzictwa po swoim bracie Andrzeju i do posiadania dóbr nie doszła, ponieważ na długi czas przedtem zeszła z tego świata. A jak wspomniana Anna Korlasowa nie korzystała z dziedzictwa po swoim bracie, tak też jej syn Stanisław Korlas, będąc stanu plebejskiego, nie mógł korzystać z dóbr ziemskich ani nimi rozporządzać, ani nie był sam w posiadaniu tych dóbr jako zapisodawca tegoż Domaszowskiego. A ponieważ wspomniany Domaszowski od tegoż Korlasa pewien zapis darowizn[?] na dobra własne powódki, które prawem naturalnym z [?] bliskości krewieństwa na samą powódkę jako siostrę stryjeczną po śmierci Doroty Rzymowskiej [s. 228P] spadły, [?] i niezgodnie z prawem uzyskał, a do rzeczywistego posiadania tych dóbr samym czynem[?] nie doszedł, ponieważ wspomniana powódka nie dopuszczała wprowadzenia w posiadanie tych dóbr, owszem, sprzeciwiała mu się, z którego to tytułu na świeżo uczyniła protestację o nieważność rzekomego zapisu i zaskarżonego wprowadzenia w posiadanie, bez względu na zapis tegoż Domaszowskiego. Sama powódka zaraz po śmierci wspomnianej Doroty, swojej siostry, od roku tysiąc sześćset trzydziestego[?] czwartego aż do roku tysiąc sześćset trzydziestego szóstego pozostawała w spokojnym posiadaniu dóbr bez jakiejkolwiek przeszkody; tenże Domaszowski wyrzucił ją przemocą z domu[?] jej zamieszkania[?], wygnał[?] i zmusił do odejścia, pozbawił posiadania i zajął wszystkie dobra, czego dowiodła[?] protestacją uczynioną na świeżo. Za to zajęcie pozwała pozwanego przed sąd. Z tych dokumentów i dowodów wywodziła nieważność i bezskuteczność rzekomego prawa, niewypływającego z żadnego źródła, osadzonego na złej podstawie i niesłusznie [?] przeciw naturalnym prawom dziedzicznym powódki sporządzonego. Swoje zaś prawo naturalne, z pokrewieństwa i bliskości krewieństwa czysto[?], umocnione posiadaniem, do uzyskania dóbr [?] prawem uznawała za mocniejsze, lepsze i obfitsze. Szlachcic bowiem po [s. 229L] szlachcicu dziedziczy w prawie dziedzicznym i w dobrach ziemskich, nie zaś plebejusz. A co się tyczy wyroku Trybunału między tymże Domaszowskim a Dembowskimi, którzy do dziedzictwa dóbr jako dalsi, pochodzący z innej linii[?], po zmarłej wspomnianej Dorocie Rzymowskiej nie mieli prawa, wydanego w pewnej sprawie o rzekome wyrzucenie, którego w rzeczywistości nie było, z tytułu części Andrzeja Nurzyńskiego bezpotomnego — którym to wyrokiem Domaszowski chce podeprzeć swoją rzekomą i [?] nieważną sprawę — ten wyrok nie może szkodzić powódce, ponieważ powódka, jako dziedziczka dóbr zmarłej Doroty Rzymowskiej i jedyna jej następczyni, nie była do tej sprawy pozwana, owszem, od dóbr przysługujących jej ostatecznym prawem[?] umyślnie wykluczona i odsunięta, mianowicie po to, aby tenże Domaszowski pod tym pozorem łatwiej mógł dojść, pod nieobecność samej powódki, do posiadania dóbr nieważnie zajętych. Z tego powodu ten wyrok Trybunału nie znosi prawa powódki z naturalnej bliskości krewieństwa ani w niczym nie przesądza o jej dobrach, spadłych po Dorocie, siostrze, ponieważ [?] rzeczami osądzonymi [między innymi] nie można uchylać [praw] osoby trzeciej. Wyłożywszy te racje [s. 229P] wywodziła[?], [co] przedstawiła[?] przed niniejszym sądem; z dowodów[?] i dokumentów prawnych jasno dowiodła[?], że pozwany nie uczynił zadość swoim odroczeniom i w niniejszej sprawie przegrał, a w dowodzie legalności swego rzekomego, z prawa nieważnego prawa zawiódł; [żądała], aby tych dóbr pozwanemu odsądzić, a te przysądzić tejże powódce jako następczyni i dziedziczce dóbr na mocy mocniejszego prawa naturalnego bliskości krewieństwa [?]. I aby wspomniany[?] z rzekomego prawa, nabytego przez pozwanego nieważnie i podlegającego nieważności, [?] niniejszego [?] przysądzić, z zachowaniem dokumentów i dowodów prawnych sobie zastrzeżonych, niczego nie pomijając. Niniejszy sąd ziemski łukowski, [?] obu wspomnianych stron [?] sprawy [?] wysłuchawszy — chociaż strona pozwana, [?] z zachowaniem swoich odroczeń, [ubytek] [?] dokumenty[?] przedstawiała[?] i zapis swój, na mocy którego doszła do posiadania dóbr, [?] trwa — ponieważ jednak chodzi o ważność pierwszeństwa praw, których rozstrzygnięcie należy wyłącznie do sądu ostatniej instancji, Trybunału, dlatego stronie pozwanej [?], z zachowaniem wspomnianych[?] jej odroczeń, postanowił w niniejszej sprawie [dalej] postępować. Którego to wyroku obie strony nie przyjęły za prawny, a zwłaszcza powódka, ponieważ przegrała sprawę przeciw pozwanemu, nie [zostało] postanowione [na jej rzecz] i dobra nie zostały tejże powódce przysądzone, od tegoż [wyroku] pozwała[?] tegoż Urodzonego Krzysztofa Zelińskiego, sędziego tej[?] sprawy, przed sądy trybunalskie Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa [?] Paula[?] [s. 230L] między sprawy wyjęte (inter Causas Exemptionum), pozywanych zaś do [regestru] województwa i własnego powiatu w należyty sposób, jak prawo każe, wnieśli[?]. I o to samo wniesienie [sprawy] wspomniana powódka prosiła, aby jej było dopuszczone między sprawy wyjęte, ponieważ niniejsza sprawa jest równa[?] sprawie o wyjęcie dóbr i jest [sprawą] prawa bliskości krewieństwa i retraktu; i dlatego pozwała pozwanego do wykupu sumy, jeśli jaką ostatnio[?] miał zapisaną na tych dobrach, jak to wynika z pozwu. Których wniesieniu wspomniany sędzia nie między sprawy wyjęte, lecz do [regestru] województwa i własnego powiatu nadał bieg[?] i to wniesione [odwołanie] przyjął[?]. Wyznaczając[?] obu stronom termin [?] do popierania swego wyroku, a do kontynuowania tego wniesienia w rzeczonych sądach trybunalskich Królestwa w Lublinie między sprawami województwa lubelskiego i własnego powiatu łukowskiego, do dalszego wykonania[?] niniejszej sprawy, i zachowując [go], jak prawo każe, zawity. I natychmiast wspomniana powódka uroczyście zaprotestowała przeciw sędziemu ziemskiemu łukowskiemu, że będzie popierać to samo wniesienie między sprawami wyjętymi, a także o krzywdę i szkodę wyrządzoną jej przez przewlekanie sprawy, niecierpiącej zwłoki, że tenże sędzia wniesienie powódki do Trybunału Królestwa w Lublinie [s. 230P] złożone dopuścił nie między sprawy wyjęte, lecz do [regestru] województwa i powiatu, i jej sprawę najsłuszniejszą, pełną wielu krzywd[?] i szkód, przewlekł i naraził na szkody, oświadczając, że z tymże sędzią o powyższe i ze stroną pozwaną to samo swoje wniesienie między sprawami wyjętymi prawnie będzie prowadzić i popierać. Sąd zaś złożył reprotestację, że w tej sprawie nic nie uczynił pochopnie, lecz uczynił to za radą prawa pospolitego. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich, w poniedziałek po oktawie święta Najświętszego Ciała Chrystusa Pana [ubytek], roku tegoż tysiąc sześćset trzydziestego ósmego. Poprawił[?] Dybowsky Jan Je[?]rski[?] [pieczęć] [pieczęć]

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records