Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 463/199

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

463/199

Jerzy Sobol, wicesgerent urzędu grodzkiego łukowskiego, pozwał (pozew z 6 X 1636, doręczony 13 X 1636 we dworze w Szobolu przez woźnego Pawła Dolegę[?] z Domaszewnicy) braci Piotra i Wojciecha Szabrańskich, posiadaczy w Szobolu, o odmowę sprawiedliwości na ich poddanym Grzegorzu Szafrańciku, który potajemnie wywoził i sprzedawał drewno z boru wsi Szobole do okolicznych wsi i Łukowa, a upominany przez powoda grozić mu miał śmiercią („kosą … za szyję zawadzę”); szkodę oszacowano na tysiąc grzywien. Sąd ziemski łukowski nakazał pozwanym, pod karą trzech grzywien, wymierzyć sprawiedliwość poddanemu na następnych rokach. Powód odwołał się do Trybunału Koronnego w Lublinie przez woźnego Pawła Parulę, pozywając sędziego sprawy Krzysztofa Zeleńskiego; ciąg wpisu na dalszej karcie. Końcowa formuła dekretu sądu ziemskiego łukowskiego (wyznaczenie terminu zawitego), wydanego w Łukowie na rokach ziemskich 20 X 1636. Strony i przedmiot sprawy są na wcześniejszej karcie, której tu nie odczytano. Ekstrakt poprawił Dybowski, podpisał pisarz ziemski łukowski Jan Jezierski[?].

Legal act
pozew wpisany + relacja woźnego + dekret (odwołanie do Trybunału)
Date
6 X 1636
Place
Łuków, sąd ziemski
Archival unit
35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Piotr Szabrański (Szabranskiem — forma polska w celowniku)strona (pozwany)brat Wojciecha Szabrańskiego („fratris sui”)Szobole (posiadacz; dwór pozwanych we wsi Szobole)szlachcic (Nobilis)
Wojciech Szabrańskistrona (pozwany), stawający w imieniu swoim i bratabrat Piotra SzabrańskiegoSzoboleszlachcic (Nobilis)
Jerzy Sobol (w cytacie polskim „Szobol”)strona (powód)szlachcic (Nobilis); wicesgerent urzędu grodzkiego łukowskiego
Grzegorz Szafrańcikwspomniany (obwiniony poddany)poddany Piotra i Wojciecha SzabrańskichSzobolepracowity (Laboriosus), poddany
Paweł Dołęgawoźny (ministerialis)Domaszewnica (de Domaszewnicza)opatrzny (providus), woźny generalny Królestwa
Krzysztof Zeleńskiurzędnik (sędzia tej sprawy, pozwany w odwołaniu)sąd ziemski łukowskiUrodzony (Generosus), sędzia sprawy („Causae huius Iudex”)
Paweł Parulawoźny (ministerialis)opatrzny (providus), woźny generalny Królestwa
Jan Jezierskiurzędnik (podpis ekstraktu)Łukówpisarz ziemski łukowski (N[otarius] T[errae] Lucoviensis)
Dybowskiurzędnik (korektor „correxit”)Łuków

Transcription

[s. 199] [k. 224; nowsza ręką u góry: „1636” i „Z. Łuk. 224”] Proposuit iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascriptus Actor contra infranominatos Citatos ex Copia Citationis suae tenoris eiusmodi: Vladislaus Quartus Dei gratia Rex Poloniae etc. Vobis Nobilibus Petro et Alberto Szabranskiem in Szobole [?] possessoribus, de bonis vestris praedictis omnibus mandamus ut coram nobis seu Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime cellebrandis ad instantiam Nobilis Georgii Sobol, Vicesgerentis Officii Castrensis Lucoviensis, personaliter et peremptorie compareatis. Qui vos citat pro eo, quia vos non vultis ius dare seu debitam et competentem Iustitiam administrare de Laborioso Gregorio Szafrancik, subdito vestro de villa Szobole, qui subditus vester tempore non ita pridem praeterito, nulla ab Actore lacessitus iniuria, accepto adversus Actorem intestino rancore ex eo quod arbores ligna[que] ex borra hereditatis[?] villae Szobole ad villas viciniores et Oppidum Lukow clandestine evehit divenditque, Actor vero ipsum aliquoties admonebat ut ab eiusmodi devastatione borrae abstineret, contra eundem Actorem insidiosas et iteratas machinationes in vitae discrimen et summum periculum Actoris fecit, divulgatisque his formalibus verbis: „Szpieguie mię Pan Jerzy Szobol, kędy zá drwa przedaię, ale przysięgam Bogu że mu koszą, którą mam gotowo na szádzona, zá szyię zawadzę, niech to wie za pewne”. De quo subdito dum idem Actor Iustitiam expostulabat, nedum Iustitiam facere voluistis, verum ex eo contenti estis. Quam vestram non administrationem Iustitiae pensat sibi idem Actor contra vos Mille Marcis poenarum et damni totidem, vel prout Iudicium decernet, ad praemissa vobis in termino latius [s. 200] [k. 225] declaranda iudicialiter sitis responsuri. Datum Lucoviae Feria secunda post festum Sancti Francisci Confessoris proxima, Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto. Et post propositionem suam ut praemissum factam, deducendoque Citatis de termino legitimo, statuit Actor coram Iudicio praesenti Ministerialem Regni Generalem providum Paulum Dolega[?] de Domaszewnicza, qui coram Iudicio eodem personaliter stans publice recognovit se Citationem praesentem superius insertam feria secunda ante festum Sancti Lucae Evangelistae proxime praeterita in bonis villa Szobole curiaque Citatorum ibidem sita ipsismet Citatis publicando[?] posuisse. Quo sic deducto et contentis Citationis suae verificatis petiit Actor Citatos ad procedendum compelli. Citati vero, reservatis sibi aliis iuris remediis ad Causam praesentem necessariis salvis in toto permanentibus, Actorem et actionem praesentem pro competentibus non agnoscendo, Iudicio praesenti declaraverunt: licet quidem iste subditus inculpatus huius obiecti, attamen Iustitiam de eodem administrare et facere se obtulerunt; siquidem eundem subditum in instanti ad expurgandum se statuere non possunt, sed pro futuris Terminis eam prolongari petierunt, servatis de iure servandis. Actor vero, in summo periculo vitae suae existendo[?], expostulabat prius a Citatis amicabiliter ut sibi iustitiam de subdito suo faciant, quam nedum facere volebant, verum Actorem contemnebant et eum irridebant; ex ea enim malitia subditi sui delectabantur, ipsumque pro viro bono nominabant. Quibus deductis a Iudicio petiit ut sibi administrationem Iustitiae de subdito inculpato durantibus Iudiciis modernis decernat; certo enim Actori constat quod is idem subditus in vitam Actoris [k. 226] machinatur et apertas insidias struit, quod Inquisitione per testes idoneos huius rei bene gnaros probare paratum se offert, quam sibi decerni in instanti petiit, caeteris iuris remediis salvis. Iudicium praesens Terrestre Lucoviense, controversiis partium praefatarum, Actoris personaliter, Citatorum vero per Nobilem Albertum Szabranski suo et fratris sui nomine, coram se factis exauditis, Decrevit quatenus praefati Citati Iustitiam pro qua conveniuntur de subdito inculpato pro futuris Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime cellebrandis sub poena trium Marcarum pecuniae faciant et administrent. In quibus quidem Terminis Iudicium hocce utrique parti Terminum ad exequenda praemissa praefigit et conservat ut iure est peremptorium. Quo decreto Actor pro iuridico non suscepto ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelenski, Causae huius Iudicem, ad Iudicia Tribunalitia Regni Lublinensia per Ministerialem Regni Generalem providum Paulum Parula debito modo ut iure est movit. Cuius motioni memoratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus memoratis utrique Terminum expurgandae sententiae suae prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem in praeallegatis Iudiciis Tribunalitiis Regni Lublinensibus inter Causas Pallatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad ulteriorem Causae praesentis prosequutionem praefigendo et [s. 201] [f. 227] et conservando ut iuris est peremptorium. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus Feria secunda post festum Sancti Lucae Evangelistae proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto. Correxit Dybowsky. Ioannes Jezierski[?] N[otarius] T[errae] Lucoviensis. [pieczęć] [pieczęć pod papierem]

Translation

[s. 199] Przedłożył sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej opisany powód przeciw niżej wymienionym pozwanym, z odpisu swego pozwu takiej treści: Władysław IV, z Bożej łaski król Polski itd. Wam, Urodzonym Piotrowi i Wojciechowi Szabrańskim, posiadaczom w Szobolu [?], z wszystkich waszych wymienionych dóbr nakazujemy, abyście przed nami, czyli naszym sądem ziemskim łukowskim, na rokach ziemskich łukowskich, najbliżej odbyć się mających, na żądanie Urodzonego Jerzego Sobola, wicesgerenta urzędu grodzkiego łukowskiego, osobiście i zawicie się stawili. Pozywa on was o to, że nie chcecie dać prawa, czyli wymierzyć należytej i właściwej sprawiedliwości na pracowitym Grzegorzu Szafrańciku, waszym poddanym ze wsi Szobole, który to wasz poddany niedawnymi czasy, przez powoda żadną krzywdą nie zaczepiony, powziąwszy przeciw powodowi skrytą urazę z tego powodu, że drzewa i drwa z boru dziedzicznego[?] wsi Szobole do wsi bliższych i do miasta Łukowa potajemnie wywozi i rozprzedaje, a powód kilkakrotnie go upominał, aby od takiego niszczenia boru się powstrzymał — czynił przeciw temuż powodowi podstępne i powtarzane knowania na zgubę życia i największe niebezpieczeństwo powoda, rozgłosiwszy te dosłowne słowa: „Szpieguje mię pan Jerzy Sobol, kędy za drwa przedaję, ale przysięgam Bogu, że mu kosą, którą mam gotowo nasadzoną, za szyję zawadzę, niech to wie za pewne”. Gdy o tego poddanego tenże powód domagał się sprawiedliwości, nie tylko nie chcieliście uczynić sprawiedliwości, lecz byliście z tego zadowoleni. Ten wasz brak wymiaru sprawiedliwości szacuje sobie tenże powód przeciw wam na tysiąc grzywien kary i tyleż szkody, albo jak sąd uzna; na co, w terminie szerzej [s. 200] wyłożone, macie sądownie odpowiadać. Dan w Łukowie w najbliższy poniedziałek po święcie św. Franciszka Wyznawcy, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego szóstego. A po przedłożeniu swym, jak wyżej, uczynionym i wywodząc pozwanym prawny termin, stawił powód przed niniejszym sądem opatrznego woźnego generalnego Królestwa Pawła Dolegę[?] z Domaszewnicy, który stojąc osobiście przed tymże sądem publicznie zeznał, że niniejszy pozew, wyżej wpisany, w poniedziałek przed świętem św. Łukasza Ewangelisty ostatnio miniony w dobrach, we wsi Szobole i we dworze pozwanych tamże położonym, samym pozwanym, ogłaszając[?], położył. Po takim wywiedzeniu i sprawdzeniu treści swego pozwu powód domagał się, aby pozwanych zmuszono do postępowania. Pozwani zaś, zastrzegłszy sobie inne środki prawne potrzebne do niniejszej sprawy, które pozostają w całości nienaruszone, nie uznając powoda ani niniejszego powództwa za właściwe, oświadczyli przed niniejszym sądem: chociaż ten poddany [jest] obwiniony o ten zarzut, to jednak ofiarowali się wymierzyć i uczynić sprawiedliwość na nim; ponieważ jednak tegoż poddanego natychmiast do oczyszczenia się stawić nie mogą, prosili o jej przedłużenie na przyszłe roki, z zachowaniem tego, co prawem zachować należy. Powód zaś, będąc w największym niebezpieczeństwie życia swego, domagał się najpierw od pozwanych polubownie, aby mu sprawiedliwość na swym poddanym uczynili, czego nie tylko uczynić nie chcieli, lecz powodem gardzili i z niego szydzili, z tej bowiem złości swego poddanego się cieszyli, a jego samego nazywali dobrym człowiekiem. Po wywiedzeniu tego domagał się od sądu, aby wymiar sprawiedliwości na obwinionym poddanym nakazał w trakcie obecnych roków; powodowi bowiem wiadomo na pewno, że tenże poddany na życie powoda [k. 226] godzi i jawne zasadzki gotuje, co gotów jest dowieść inkwizycją przez świadków godnych wiary, dobrze tej rzeczy świadomych, której nakazania natychmiast się domagał, z zachowaniem innych środków prawnych. Sąd niniejszy ziemski łukowski, wysłuchawszy sporów wymienionych stron uczynionych przed sobą — powoda osobiście, pozwanych zaś przez Urodzonego Wojciecha Szabrańskiego, w swoim i brata swego imieniu — nakazał, aby wymienieni pozwani sprawiedliwość, o którą są pozywani, na obwinionym poddanym na przyszłych rokach ziemskich łukowskich, najbliżej odbyć się mających, pod karą trzech grzywien pieniędzy uczynili i wymierzyli. Na tych zaś rokach sąd ten obu stronom wyznacza i zachowuje termin, jak prawo stanowi zawity, do wykonania powyższego. Od tego dekretu powód, jako nieprawnego [nieprzyjętego za prawny], od tegoż i wraz z tymże Urodzonego Krzysztofa Zeleńskiego, sędziego tej sprawy, do Sądów Trybunalskich Królestwa w Lublinie przez opatrznego woźnego generalnego Królestwa Pawła Parulę należycie, jak prawo stanowi, pozwał [odwołał się]. Na to odwołanie wspomniany sędzia przystał i przyjął je jako wniesione. Obu wymienionym stronom termin do zbicia wyroku swego, popierania zaś i kontynuowania tegoż odwołania w przytoczonych Sądach Trybunalskich Królestwa w Lublinie, pośród spraw województwa lubelskiego i ziemi łukowskiej, dla dalszego popierania sprawy niniejszej wyznaczając i … i zachowując, jak prawo każe, [termin] zawity. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich, w najbliższy poniedziałek po święcie św. Łukasza Ewangelisty, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego szóstego. Poprawił Dybowski. Jan Jezierski[?], pisarz ziemski łukowski.

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records