463/161

[s. 161] (s. 176) Proposuerunt iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascripti Actores contra infranominatos citatos ex copia citationis suae tenoris eiusmodi: Vladislaus Quartus Dei gratia Rex Poloniae etc. Vobis Nobilibus Sigismundo et Iacobo Wierzchowskiem dictis Dworakom, fratribus germanis in hac parte et causa indivisis, in villa Wierzchowiny sortium vestrarum heredibus, de bonis vestris generaliter omnibus summisque vestris pecuniariis vos ubilibet modo quovis et praetextu iuris concernentibus, quae praesentibus arrestari et onerari volumus, mandamusque ut coram nobis seu Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus in Lucovia ab hinc proxime et immediate celebrandis ad instantiam Nobilium Laurentii [?]węglowski Burgrabii Lucoviensis et Catherinae Klesczinska coniugum personaliter peremptorieque compareatis. Qui vos coniunctim et indivisim pro et in causa coniuncta et indivisa, et signanter Catherina Klesczinska cum consensu[?] mariti uti tutoris coniugalis authoritate et assistentia, secundo post obtentam super vobis contumaciae poenam citant rigore certi contractus seu intercisae per vos mutuo et invicem cum iisdem Coniugibus Actoribus ratione certarum rerum et conditionum in eadem contentarum de acta et data in villa praefata Wierzchowiny die sexta Mensis Novembris Anni praesentis confecti manibusque tua quidem Iacobe propria sua et praefati fratris tui Sigismundi nomine, tum aliorum multorum amicorum subscripti et vadio Mille florenorum polonicalium formatae[?]. Ideo quia vos eidem contractui per vos ambos in solidum cum Actoribus modo quo supradictum est, vobismet ipsis stimulantibus et ad locationem amicorum ad hoc idem negotium deputatorum necessitantibus unanimiterque consentientibus, inito et confecto non satisfecistis literasque [s. 162L] (s. 177) eiusdem contractus seu intercisae pro tempore in eodem expresso coram actis Castrensibus Lucoviensibus pro interesse vestro iuxta submissionem vestram et fidem obligatam non approbastis, imo accepta iam ab eisdem Actoribus ex vi et nexu eiusdem contractus compositionisque amicorum ibidem factae in parte satisfactione, obtentaque ab iisdem Actoribus manuali super summam Triginta duorum florenorum polonicalium recognitione, eundem contractum extentes[?] eo nomine ab Actoribus amicabiliter requisiti hactenus suis personalibus recognitionibus, prout in nexu eiusdem contractus tenemini, approbare renuistis, in summum praeiudicium Actorum et contrarium submissionis suae id faciendo. Citamini itaque ad videndum et audiendum vos ad satisfactionem eidem submissioni vestrae, nempe ad approbationem eiusdem contractus, per sententiam Iudicii nostri adigi et compelli, ceteraque prout causae et negotii praesentis exigentia statuet sententiari. Nihilominus ut habeant Actores in quo vos condemnent, pensant sibi id contra vos Duobus Millibus Marcarum polonicalium et exinde ad totidem damni vel prout Iudicium nostrum decernet. Praemissa igitur vobis in termino adveniente latius declaranda et comprobanda iudicialiter sitis attentaturi et ad ea responsuri. Datum in Lucovia feria secunda post Dominicam festi Sanctissimae et individuae Trinitatis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto. Et post propositionem suam modo praemisso factam deductoque citatis ultimo de termino et contentis citationis suae verificatis petierunt Actores citatos ad procedendum stringi. Ex adverso citati, reservatis sibi omnibus iuris remediis ea in causa praecustoditis, Iudicio dixerunt et declaraverunt se non teneri ad hoc onus[?] actionis praesentis, siquidem pars Actorea contractum seu intercisam non eum finem et modum [pre — skreślone?] pro libitu suo cum suis adhaerentibus amicis scripsit, super quas conditiones et puncta [s. 162P] (s. 178) intercisae iidem citati, quas pars Actorea illis literarum ignaris et Sigismundo uno ex citatis surdo non consentiente, verum quadam simulata concordia non nisi in perniciem et discrimen bonorum quae successione debentur post fratrem illorum, verum et bonorum ipsorum appropriationem pro tanta levi satisfactione et summarum super aliquot millia perditione. Ius enim commune et lex scripta suadet contractus omnes intercisas esse reales non circumveniendo, ne unicuique ex partibus utrisque noceant. Verum quia Actorea pars non consentientibus citatis ea puncta intercisae, quae minime militant pro parte citata, sed magis in detrimentum ipsorum, proinde petierunt se citati a tali contractu et conditionibus in eodem descriptis decreto Iudicii sui liberari, reservatis de iure reservandis. In contrarium Actorea pars exceptiones citatae partis iniuridicas et inutiles refutando deducendoque competentiam actionis suae dixerunt[?] citatos ad contractum, qui est per amicos ab utraque parte constitutos realiter inscriptus et manibus eorundem amicorum ac Generosi Samuelis Samborzecky[?] Vicecapitanei Lucoviensis pro tunc ex debito officii sui ad exequendam inquisitionem inter easdem partes incidentem (cuius citatorumque amicorum est fides integra) atque ipsismet citatis subscriptus, debite convenire, cui contractui Actores in toto satisfecerunt. Enim vero coram actis Castrensibus Lucoviensibus hunc contractum suis personalibus recognitionibus approbaverunt, summam ducentorum florenorum pro tempore in eodem contractu et intercisa citatis pro se solvi assecuratam ibidem coram eisdem actis reponebant, quod documentis literatoriis sufficienter deductum est. Ad hoc et chirographum super residuitate summae vero triginta duorum florenorum eisdem citatis ex vi et nexu eiusdem contractus ipsos concernentem dederunt, quam et ad praesens soluturos se offerunt. Ipsi vero citati neutri conditionibus in rem Actorum servientibus in eodem contractu specificatis non satisfecerunt, imo contravenerunt. Contractus enim omnes prout et iura procedunt et non retrocedunt. Quibus deductis et declaratis petiit suprascripta Actorea pars citatos ad satis- [s. 163] [numeracja dawna: 179] faciendum eidem Contractui vigore[?] eius ad approbationem eius coram Actis suprascriptis Decreto suo Iudiciali adigi, eosdem omnibus in toto satisfacere, caeteris omnibus beneficiis sibi pleno in robore praecustoditis et reservatis nullis obmissis. Iudicium praesens Terrae Lucoviensis controversiis partium praefatarum, Actoris per Nobilem Laurentium Krzeweglowsky suo et Consortis suae nomine, Citatae vero personaliter coram se factis exauditis, eo considerato quoniam Actores ad Contractum agunt, ideo parti Citatae in Causa praesenti procedere decrevit. Quo Decreto Citati [?] non[?] suscepto ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelensky Causae huius Iudicem ad Iudicia Ordinaria Generalia Tribunalis Regni Lublinensis per Ministerialem Regni Generalem Providum Paulum Parula debito modo ut iuris est moverunt. Quorum motionem memoratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus suprascriptis utrisque Terminum expurgandae Sententiae suae, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem in praeallegatis Iudiciis Tribunalis Regni Lublinensis inter causas[?] Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad ulteriorem Causae praesentis prosecutionem praefigendo et conservando ut iuris est peremptorium. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus Feria secunda post Octavas festi Sacratissimi Corporis Christi Domini proxima Anno Eiusdem Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto. Correxit Domansky Ioannes [?] [podpis pisarza ze skrótami, zob. uwagi] [niżej, inną ręką:] Acceptum[?] Radz[?]szewsk[?] [podpis z zawijasem] Inductum[?] [u dołu strony krótki dopisek odwrócony do góry nogami — nieodczytywany]

Wnieśli sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej wypisani powodowie przeciw niżej wymienionym pozwanym z odpisu swego pozwu tej treści: Władysław Czwarty z Bożej łaski król Polski itd. Wam, Urodzonym Zygmuntowi i Jakubowi Wierzchowskim, zwanym Dworakami, braciom rodzonym, w tej części i sprawie niepodzielnym, dziedzicom waszych części we wsi Wierzchowiny, [pozywając] z dóbr waszych w ogólności wszystkich i sum waszych pieniężnych, dotyczących was gdziekolwiek, w jakikolwiek sposób i pod jakimkolwiek pozorem prawa, które niniejszym chcemy zaaresztować i obciążyć, rozkazujemy, abyście przed nami, czyli przed sądem naszym ziemskim łukowskim, na rokach ziemskich w Łukowie odtąd najbliżej i bezpośrednio odprawianych, na żądanie Urodzonych Wawrzyńca [?]węglowskiego, burgrabiego łukowskiego, i Katarzyny Klesczinskiej, małżonków, osobiście i zawiście stanęli. Którzy was łącznie i niepodzielnie, za i w sprawie łącznej i niepodzielnej, a w szczególności Katarzyna Klesczinska za zgodą[?] męża jako opiekuna małżeńskiego, z jego powagą i asystencją, po raz drugi, po uzyskaniu na was kary zaoczności, pozywają na mocy pewnego kontraktu, czyli intercyzy, zawartego przez was wzajemnie i obopólnie z tymiż małżonkami powodami z powodu pewnych rzeczy i warunków w niej zawartych, sporządzonego i danego w rzeczonej wsi Wierzchowiny dnia szóstego miesiąca listopada roku bieżącego, podpisanego twoją własną ręką, Jakubie, twoim i rzeczonego brata twego Zygmunta imieniem, a także wielu innych przyjaciół, i umocnionego wadium tysiąca złotych polskich[?]. Przeto, że wy temu kontraktowi, zawartemu i sporządzonemu przez was obu solidarnie z powodami w sposób wyżej powiedziany — gdy sami do tego nakłanialiście, do ustanowienia przyjaciół wyznaczonych do tejże sprawy przynaglaliście i jednomyślnie się zgadzaliście — nie uczyniliście zadość, a listów tegoż kontraktu, czyli intercyzy, w terminie w nim wyrażonym przed aktami grodzkimi łukowskimi, w waszym interesie, według waszego poddania się i zobowiązanej wiary, nie zatwierdziliście; owszem, przyjąwszy już od tychże powodów, z mocy i związku tegoż kontraktu i ugody przyjaciół tamże uczynionej, częściowe zadośćuczynienie i otrzymawszy od tychże powodów odręczne zeznanie na sumę trzydziestu dwóch złotych polskich, tegoż kontraktu, [będąc] extentes[?], w tej sprawie przez powodów polubownie proszeni, dotąd swymi osobistymi zeznaniami, jak w związku tegoż kontraktu jesteście obowiązani, zatwierdzić odmówiliście, czyniąc to z największym uszczerbkiem powodów i wbrew swemu poddaniu się. Pozywani jesteście przeto, abyście widzieli i słyszeli, jak was do zadośćuczynienia temu waszemu poddaniu się, mianowicie do zatwierdzenia tegoż kontraktu, wyrokiem sądu naszego się przymusi i zniewoli, a w pozostałym, jak tego potrzeba sprawy i rzeczy niniejszej ustanowi, wyrokuje. Mimo to, aby powodowie mieli, w czym was zasądzić, szacują to sobie przeciw wam na dwa tysiące grzywien polskich i stąd na tyleż szkody albo jak sąd nasz postanowi. Powyższe, w nadchodzącym terminie szerzej do wyjaśnienia i udowodnienia, macie przeto sądownie podjąć i na nie odpowiadać. Dan w Łukowie w poniedziałek najbliższy po niedzieli święta Przenajświętszej i Niepodzielnej Trójcy roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego szóstego. A po swym wystąpieniu, uczynionym w sposób powyższy, po wykazaniu pozwanym ostatniego terminu i udowodnieniu treści swego pozwu powodowie żądali, aby pozwanych przynaglono do prowadzenia sprawy. Z przeciwnej strony pozwani, zastrzegłszy sobie wszystkie środki prawne w tej sprawie zachowane, powiedzieli i oświadczyli sądowi, że nie są obowiązani do tego ciężaru[?] niniejszego powództwa, ponieważ strona powodowa kontrakt, czyli intercyzę, nie w tym celu i nie w ten sposób, [lecz] według swego upodobania ze swymi stronnikami-przyjaciółmi spisała, na które to warunki i punkty intercyzy ci pozwani — które strona powodowa, gdy oni nie znali pisma, a Zygmunt, jeden z pozwanych, głuchy, się nie zgadzał, [spisała] pod pozorem pewnej udanej zgody, nie inaczej jak na zgubę i szwank dóbr, które przypadają w spadku po ich bracie, a także na przywłaszczenie ich dóbr za tak lekkim zadośćuczynieniem i ze stratą sum na kilka tysięcy. Prawo bowiem pospolite i prawo pisane zaleca, aby wszystkie kontrakty i intercyzy były rzetelne, bez podchodzenia, tak by nie szkodziły żadnej z obu stron. Ponieważ zaś strona powodowa, bez zgody pozwanych, [wpisała] te punkty intercyzy, które bynajmniej nie służą stronie pozwanej, lecz raczej są ze szkodą dla nich, przeto pozwani żądali, aby ich od takiego kontraktu i warunków w nim opisanych dekretem swego sądu uwolniono, z zastrzeżeniem tego, co prawem należy zastrzec. Przeciwnie strona powodowa, odpierając wywody strony pozwanej jako nieprawne i bezużyteczne i wykazując właściwość swego powództwa, powiedziała[?], że pozwani powinni należycie dotrzymać kontraktu, który przez przyjaciół z obu stron ustanowionych został rzetelnie spisany i podpisany rękami tychże przyjaciół oraz Urodzonego Samuela Samborzeckiego[?], wicestarosty łukowskiego, wówczas z powinności swego urzędu [działającego] dla przeprowadzenia inkwizycji zachodzącej między tymiż stronami (którego i przyjaciół pozwanych wiara jest nienaruszona), a także przez samych pozwanych; któremu to kontraktowi powodowie we wszystkim uczynili zadość. Albowiem przed aktami grodzkimi łukowskimi ten kontrakt swymi osobistymi zeznaniami zatwierdzili, sumę dwustu złotych, w tymże kontrakcie i intercyzie zabezpieczoną pozwanym do zapłacenia sobie w terminie, tamże przed tymiż aktami złożyli, co dokumentami piśmiennymi dostatecznie wykazano. Do tego dali tymże pozwanym, z mocy i związku tegoż kontraktu, który ich dotyczy, skrypt dłużny (chirograf) na resztę sumy, mianowicie trzydzieści dwa złote, którą także obecnie gotowi są zapłacić. Sami zaś pozwani żadnym warunkom, służącym na rzecz powodów, w tymże kontrakcie wyszczególnionym nie uczynili zadość, owszem, im się sprzeciwili. Wszystkie bowiem kontrakty, tak jak i prawa, idą naprzód, a nie wstecz. Wykazawszy i oświadczywszy to, wyżej wypisana strona powodowa żądała, aby pozwanych do zadość- …[by] uczynić zadość temu kontraktowi na mocy[?] jego, ku jego zatwierdzeniu wobec wyżej wymienionych akt, [prosili, by] swoim dekretem sądowym zmusić tychże do uczynienia zadość we wszystkim w całości, z zachowaniem i zastrzeżeniem sobie w pełnej mocy wszystkich innych dobrodziejstw [prawa], z pominięciem żadnego. Sąd niniejszy ziemi łukowskiej, wysłuchawszy sporów przed sobą prowadzonych przez wspomniane strony — powodową przez Urodzonego Wawrzyńca Krzewęgłowskiego, w imieniu własnym i swojej małżonki, pozwaną zaś osobiście — zważywszy, że powodowie działają na podstawie kontraktu, przeto nakazał stronie pozwanej stawać w niniejszej sprawie. Od tego dekretu pozwani, [?] nie przyjąwszy[?], odwołali się od tegoż [sądu] i wraz z nim — Urodzonym Krzysztofem Zeleńskim, sędzią tej sprawy — do Sądów Głównych Zwyczajnych Trybunału Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Pawła Parulę, należycie, jak prawo każe. Ich odwołanie wspomniany sędzia przekazał i wniesione przyjął. Obu wyżej wymienionym stronom wyznacza i zachowuje termin zawity do oczyszczenia swego wyroku, a do popierania i kontynuowania tegoż odwołania w powołanych Sądach Trybunału Królestwa w Lublinie wśród spraw[?] województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego, do dalszego prowadzenia niniejszej sprawy, jak prawo każe. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po oktawie święta Najświętszego Ciała Pana Chrystusa, roku tegoż tysiąc sześćset trzydziestego szóstego. Poprawił Domański. Jan [?] [podpis pisarza]. Przyjęto[?]. Radz[?]szewsk[?] [podpis]. Wpisano[?].