Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 463/156

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

463/156

Urodzeni Zygmunt i Jakub Wierzchowscy, bracia rodzeni i prawni następcy zmarłych Kaspra i Sebastiana Wierzchowskich, pozwali przed sąd ziemski łukowski Urodzoną Katarzynę Kleseinską[?], żonę Urodzonego Wawrzyńca Niewęgłowskiego (z drugiego małżeństwa[?]). Pozew ma podjąć sprawę przerwaną śmiercią bezdzietnego Sebastiana i uzupełnia braki poprzedniego pozwu. Zarzucają jej zabranie bez prawa całej ruchomości (złota, srebra, pieniędzy, bydła, sprzętu domowego), która po bezpotomnej śmierci ich brata Kaspra przypadła powodom, w tym 1200 zł gotówką odebranych od Urodzonego Sierakowskiego i innych sum od różnych osób. Wpis urywa się na końcu karty. Wpis z rok ziemskich łukowskich 2 VI 1636 w sprawie z pozwu datowanego w Łukowie 5 V 1636, w którym nienazwani na tych stronach powodowie, jako „ostatni następcy”, zarzucali pozwanej zagarnięcie ruchomości (srebra, cyny, mosiądzu, broni, kocza i kolaski, koni, bydła, trzody, drobiu, szat, pasa ze srebrem) i taksowali szkodę na 4 000 grzywien. Woźny generalny Wojciech Os[?]ewski z Tudyna[?] zeznał, że w sobotę w oktawie Bożego Ciała położył pozew w dobrach wsi Wierzchowiny, we dworze pozwanej. Pozwana, zastępowana przez męża Wawrzyńca [?]węglowskiego, powoływała się na kontrakt kończący spory i na spóźnione położenie pierwszego pozwu; sąd nakazał powodom wykazać położenie pierwszego pozwu, a powodowie pociągnęli sędziego sprawy Krzysztofa Zeleńskiego do Trybunału Koronnego w Lublinie (woźny Paweł Pawla[?]).

Legal act
dekret z wpisanym pozwem (początek; ciąg na kartach na kartach, których tu nie odczytano)
Date
—
Place
Łuków, sąd ziemski
Archival unit
35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Katarzyna Kleseinska[?]strona (pozwana)żona Wawrzyńca Niewęgłowskiego, „secundi nuptus[?]” (drugie małżeństwo[?])szlachcianka (Nobilis)
Wawrzyniec Niewęgłowskiwspomniany (mąż i opiekun małżeński pozwanej, ma jej asystować)mąż Katarzyny Kleseinskiej[?]szlachcic (Nobilis)
Zygmunt Wierzchowskistrona (powód)brat rodzony Jakuba; brat rodzony zmarłego Kaspra; prawny następca Kaspra i Sebastiana Wierzchowskichszlachcic (Nobilis)
Jakub Wierzchowskistrona (powód)brat rodzony Zygmunta; brat rodzony zmarłego Kaspra; prawny następca Kaspra i Sebastiana Wierzchowskichszlachcic (Nobilis)
Kasper Wierzchowskiwspomniany (zmarły)brat rodzony powodów Zygmunta i Jakuba; zmarł bezpotomnieszlachcic (Nobilis)
Sebastian Wierzchowskiwspomniany (zmarły; jego śmierć przerwała wcześniejszą sprawę)„fratris illorum[?]” — brat (powodów[?]); zmarł bezpotomnieszlachcic (Nobilis)
Sierakowskiwspomniany (od niego pozwana odebrała 1200 zł)szlachcic (Generosus)
Wojciech Os[?]ewskiwoźny (ministerialis) — złożył relację o położeniu pozwuz Tudyna[?] (de Tudyn[?])opatrzny (Providus), woźny generalny Królestwa (Ministerialis Regni Generalis)
[imię i nazwisko poza tymi stronami]strona (pozwana, citata)żona Wawrzyńca [?]węglowskiego („per Nobilem Laurentium … maritum suum”)dwór w dobrach wsi Wierzchowiny (curia citatae)
Wawrzyniec [?]węglowskizastępca strony — stawał w sądzie za żonę-pozwanąmąż pozwanejszlachcic (Urodzony, Nobilis)
Krzysztof Zeleńskiurzędnik — sędzia tej sprawy, pociągnięty (motio) do Trybunałuszlachcic (Urodzony, Generosus); „causae huius Iudex” (sąd ziemski łukowski)
Paweł Pawlakwoźny (ministerialis) — przez niego dokonano pociągnięcia sędziegoopatrzny (Providus), woźny Królestwa
Domańskiurzędnik — korektor („Correxit”)
Jan Jezierskiurzędnik — podpis pod ekstraktempisarz ziemski łukowski[?] (Notarius Terrestris Lucoviensis[?])

Transcription

[s. 156] Proposuerunt Iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascripti Actores contra infranominatam citatam ex copia citationis sub[?] tenoris eiusmodi. Vladislaus Quartus Dei gratia Rex Poloniae etc. Tibi Nobili Catherinae Kleseinska[?], Consorti Nobilis Laurentii Niewęglowskij, secundi nuptus[?], bonorum infrascriptorum quovismodo tenutrici et possessori, de bonis tuis generaliter omnibus. Mandamus ut in Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis, Ad instantiam Nobilium Sigismundi et Jacobi Wierzchowskich fratrum germanorum et successorum legitimorum olim Nobilium Gasparis et Sebastiani Wierzchowskich, personaliter et peremptorie compareas. Qui te cum assistentia mariti tui uti tutoris Coniugalis adcitant verificatorie post mortem et de hac luce decessum olim praefati Sebastiani Wierzchowskij fratris illorum[?] sterilis de hac luce decessi ad paratam Causam et actionem infrascriptam omnesque Actus et gradus Iudiciarios et ad eum punctum in quo Causa stetit morte praedicti olim Sebastiani interrupta, ver[?] ad paratam poenam Contumaciae ea in Causa obtentam. Idque secundo post obtentam eandem Contumaciae poenam, defectus prioris citationis supplendo praesenti meliorativa citatione, ad instar prioris te citant pro eo: Quia tu bona omnia mobilia vel[?] aurum, argentum, summas quasvis pecuniarias, pecora, pecudes, totamque supellectilem domesticam super Actores post mortem olim Nobilis Gasparis Wierzchowskij fratris Actorum germani sterilis de hac luce decessi super se devoluta, nullo iure legitimo ad ea habito, quin potius privata tua authoritate recepisti, utpote pecuniae paratae Mille Ducentos florenos, quos a Generoso Sierakowskie recepisti, tum et alias summas pecuniarias a diversis personis per te manualiter [s. 157L] (s. 171) levatas seorsivo Regestro descriptas: Łyżek srebrnych piędro[?] valoris quodlibet Cochlear quinque florenorum, kupków srebrnych dwa wielkich a trzech mnieyszych, lichtarz srebrny, pierścionków złotych dwa, nożenki srebrem oprawne, cyny sztuk dwadzieścia[?], Półmisków dwanaście, Talerzów dwanaście, misz wielkich cztery, nalewka y miednica cynowa, Miednica iedna mosiądzowa, Moździerz ieden mosiądzowy y tłuczek do niego, wilków kuchennych para, rożnów pięć, dwa wielkie, a mnieyszych trzy, garnec miedziany ieden wielki, panew rybna iedna miedziana, druga mnieysza, strzelby troie, ptaśnicza y pułaków[?] dwa, ładownic dwie srebrem oprawnych y prochowniczka oprawna do ptaszey rusznice, szabla oprawna srebrem, rapier niemiecki, koncerz, siodeł para, monsztuków para, kotczy porządnie żelazem okowany, kolaska okowana na iednego konia, szor porządny rzemienny, kobierców para Tureckich, wozów robotnych tuxowanych[?] dwa, siekier trzy, dłot dwie, skrzyń wielkich dwie, skrzynek dwie, szkatuła iedna wielka, druga mnieysza, przekadków[?] trzy wielkich piwnych y kuw kapustnych cztery, koni wszytkich, to iest woźników para siwych, klacz robotnych dwie, klacz stadnych trzy, dwie siwych, trzecia szpakowata, od tych klacz źrebców roczniaków trzy, klaczka we dwie lecie iedna, gmada bydła wszytkiego osmionaście: naprzód wołów robotnych starych cztery pary, nieuk we czterech lat, krów cieletnych doynich cztery, piąta iałowa, cieląt od tych krów czworo, cieląt wypustków czworo, świni dziesięcioro, świni starych trzy, wieprzów trzy, podświnków czworo, gęsi wszytkich [s. 157P] (s. 172) dwadzieścia, kokoszy wszytkich dwadzieścia, sukien par trzy, dołomanów falendyszowych dwa, ieden pochodzony[?] suknem albo baią podszyty, z guzikami iedwabnemi, delia iedna nowa falendyszowa żółta karazią podszyta, delia karaziowa wilkami podszyta, kopieniak karaziowy czerwonem suknem podszyty, kołpaków dwa falendyszowych, ieden grzbietami a drugi gardłami lisiemi podszyte, pas długi taśmieny srebrem oprawny, na którem było srebra grzywien dwie, recenter et illicite usurpasti, appropriasti, faciens praemissa in gravamen et praeiudicium Actorum ac diminutionem bonorum omnium Actores spectantium. Ut habeant Actores in quo te condemnent, taxant sibi[?] contra te Quatuor Millibus Marcarum pecuniae et totidem damni vel ita prout Iudicium nostrum decernet. Sis ad praemissa iudicialiter responsura et terminum attentatura. Et quoniam causa et actio praesens Actores uti ultimos successores ultime spectat et concernit, ideo te ad ulteriores iuris gradus iidem Actores adcitant. Datum Lucoviae feria secunda post Dominicam Exaudi proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto. Et post propositionem suam in[?] processu factam deducendoque citatae ultimo de termino statuit Actorum pars Ministerialem Regni Generalem Providum Albertum Os[?]ewski de Tudyn[?], qui coram Iudicio praesenti personaliter stans publice recognovit se citationem superius insertam Sabbatho intra Octavas festi Sacratissimi Corporis Christi Domini proxime praeterito in bonis villae Wierzchowiny curiaeque citatae ibidem constructae ipsimet citatae publicando posuisse. Quo sic deducto et contentis citationis suae verificatis [s. 158L] (s. 173) petierunt Actores citatam ad procedendum decreto Iudicii compelli. Citata vero pars iniuste et illegitime ad Iudicium praesens attracta, obstante contractu tam respectu causae praesentis quam et aliarum querimoniis inter se et Actorum partem conscripto, dixit in causa praesenti minime ad respondendum teneri, quoniam causa asserta cum aliis omnibus iam est per contractum sopita, quod in principali negotio legitime deducetur. Sed gradibus iuris procedendo nihilque ex terminis sibi obmittendo petiit, ut sibi Actorum pars de positione citationis primae (super quam poena contumaciae obtenta est) doceat. Et quoniam ex relatione Ministerialis coram Iudicio praesenti facta liquide patet eam citationem primam posteriori tempore post obtentam poenam contumaciae positam esse, proinde ob intempestivam positionem citationis petiit citata pars poenam contumaciae cassari et se a termino praesenti liberam pronunciari, protestando nihilominus contra Actores, quod eam relationem Iudicio producere renuerunt rursusque eam de manibus citatae partis arripuerunt, id in ludificationem Iudicii faciendo, ceteris defensis salvis sibi praecustoditis et reservatis de iure reservandis. A contrario Actorea pars, reservatis sibi omnibus iuris remediis ad causam praesentem necessariis, Iudicio praesenti declaravit se non teneri statuere Ministerialem, qui citationem in causa praesenti super citationem primam posuit, etenim eadem citatio ad notitiam citatae partis devenit, reservatis ceteris iuris beneficiis de iure servandis. Iudicium praesens Terrae Lucoviensis controversiis partium praefatarum, Actorum personaliter, citatae vero per Nobilem Laurentium [?]węglowski [s. 158P] (s. 174) maritum suum, coram se factis exauditis, quamvis Actorum pars docuit citatam de positione citationis secundae, tandem teneri eandem Actorum partem docere citatam de positione primae citationis adinvenit et ut doceat decrevit. Quo decreto Actorum pars pro rato[?] non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelensky causae huius Iudicem ad Iudicia Ordinaria Generalia Tribunalitia Regni Lublinensia per Ministerialem eiusdem[?] Regni Providum Paulum Pawla[?] debito modo, ut iuris est, movit. Cuius motioni memoratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus memoratis utrisque terminum expurgandae sententiae suae, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem in praeallegatis Iudiciis Tribunalitiis Regni Lublinensibus inter causas Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad ulteriorem causae praesentis prosecutionem praefigendo et conservando, ut iuris est, peremptorium. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post Octavas festi Sacratissimi Corporis Christi Domini proxima Anno eiusdem Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto. Correxit Domański Ioannes Je[?]ierski Notarius Terrestris Lucoviensis[?] [pieczęć] [pieczęć]

Translation

Przedłożyli sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej wymienieni powodowie przeciwko niżej wymienionej pozwanej z odpisu pozwu takiej treści. Władysław Czwarty, z Bożej łaski król Polski itd. Tobie, Urodzonej Katarzynie Kleseinskiej[?], małżonce Urodzonego Wawrzyńca Niewęgłowskiego, z drugiego małżeństwa[?], niżej opisanych dóbr w jakikolwiek sposób dzierżycielce i posiadaczce, ze wszystkich twoich dóbr w ogólności. Nakazujemy, abyś na rokach ziemskich łukowskich najbliżej odprawianych, na żądanie Urodzonych Zygmunta i Jakuba Wierzchowskich, braci rodzonych i prawnych następców zmarłych Urodzonych Kaspra i Sebastiana Wierzchowskich, osobiście i zawiście stanęła. Ci pozywają cię, przy asystencji twego męża jako opiekuna małżeńskiego, celem sprawdzenia (prawa następstwa) po śmierci i zejściu z tego świata zmarłego wspomnianego Sebastiana Wierzchowskiego, ich[?] brata, który zszedł z tego świata bezpotomnie — do gotowej sprawy i niżej opisanego powództwa oraz do wszystkich czynności i stopni sądowych, i do tego punktu, w którym sprawa stanęła, przerwana śmiercią wspomnianego zmarłego Sebastiana, a[?] do gotowej kary zaocznej, uzyskanej w tej sprawie. A to po raz drugi, po uzyskaniu tej samej kary zaocznej, uzupełniając braki poprzedniego pozwu niniejszym pozwem poprawionym, na wzór poprzedniego pozywają cię za to, że ty wszystkie dobra ruchome albo[?] złoto, srebro, jakiekolwiek sumy pieniężne, bydło, trzodę i cały sprzęt domowy, które po śmierci zmarłego Urodzonego Kaspra Wierzchowskiego, rodzonego brata powodów, zmarłego bezpotomnie, spadły na powodów, nie mając do nich żadnego prawnego tytułu, owszem, z własnej samowoli zabrałaś, mianowicie tysiąc dwieście złotych w gotowiźnie, które odebrałaś od Urodzonego Sierakowskiego, a także inne sumy pieniężne od rozmaitych osób przez ciebie do rąk …zabrane, opisane w osobnym rejestrze: łyżek srebrnych [?], wartości każda łyżka pięć złotych, kubków srebrnych dwa wielkich a trzech mniejszych, lichtarz srebrny, pierścionków złotych dwa, nożenki srebrem oprawne, cyny sztuk dwadzieścia[?], półmisków dwanaście, talerzy dwanaście, mis wielkich cztery, nalewka i miednica cynowa, miednica jedna mosiężna, moździerz jeden mosiężny i tłuczek do niego, wilków kuchennych para, rożnów pięć, dwa wielkie, a mniejszych trzy, garniec miedziany jeden wielki, panew rybna jedna miedziana, druga mniejsza, strzelby troje, ptasznica i pułaków[?] dwa, ładownice dwie srebrem oprawne i prochowniczka oprawna do ptaszej rusznicy, szabla oprawna srebrem, rapier niemiecki, koncerz, siodeł para, munsztuków para, kocz porządnie żelazem okuty, kolaska okuta na jednego konia, szor porządny rzemienny, kobierców para tureckich, wozów roboczych tuxowanych[?] dwa, siekier trzy, dłuta dwa, skrzyń wielkich dwie, skrzynek dwie, szkatuła jedna wielka, druga mniejsza, przekadków[?] trzy wielkich piwnych i kuf kapuścianych cztery, koni wszystkich, to jest woźników para siwych, klaczy roboczych dwie, klaczy stadnych trzy, dwie siwe, trzecia szpakowata, od tych klaczy źrebców roczniaków trzy, klaczka dwuletnia jedna, gromada bydła wszystkiego osiemnaście: naprzód wołów roboczych starych cztery pary, nieuk czteroletni, krów cielnych dojnych cztery, piąta jałowa, cieląt od tych krów czworo, cieląt wypustków czworo, świń dziesięcioro, świń starych trzy, wieprzów trzy, podświnków czworo, gęsi wszystkich dwadzieścia, kokoszy wszystkich dwadzieścia, sukien par trzy, dołomanów falendyszowych dwa, jeden pochodzony[?] suknem albo bają podszyty, z guzikami jedwabnymi, delia jedna nowa falendyszowa żółta, karazją podszyta, delia karazjowa wilkami podszyta, kopieniak karazjowy czerwonym suknem podszyty, kołpaków falendyszowych dwa, jeden grzbietami, a drugi gardłami lisimi podszyte, pas długi taśmowy srebrem oprawny, na którym było srebra grzywien dwie — niedawno i bezprawnie zagarnęłaś i przywłaszczyłaś sobie, czyniąc powyższe na krzywdę i szkodę powodów oraz na uszczuplenie wszystkich dóbr do powodów należących. Aby zaś powodowie mieli, w czym cię zasądzić, szacują to sobie[?] przeciw tobie na cztery tysiące grzywien pieniędzy i tyleż szkody albo tak, jak sąd nasz postanowi. Masz na powyższe sądownie odpowiadać i termin podjąć. A ponieważ niniejsza sprawa i powództwo dotyczy i obchodzi powodów jako ostatnich następców, przeto ci sami powodowie pozywają cię do dalszych stopni prawa. Dan w Łukowie w poniedziałek najbliższy po niedzieli Exaudi roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego szóstego. A po swym wystąpieniu uczynionym w [?] procesie i po wykazaniu pozwanej ostatniego terminu strona powodów stawiła woźnego generalnego Królestwa, opatrznego Wojciecha Os[?]ewskiego z Tudyna[?], który, stojąc osobiście przed niniejszym sądem, publicznie zeznał, że pozew wyżej wpisany w sobotę w oktawie święta Najświętszego Ciała Pana Chrystusa, ostatnio minionego, w dobrach wsi Wierzchowiny i we dworze pozwanej tamże zbudowanym położył, ogłaszając go samej pozwanej. Gdy tak to wykazano, a treść swego pozwu udowodniono, powodowie żądali, by pozwaną dekretem sądu zmuszono do prowadzenia sprawy. Strona pozwana zaś, niesłusznie i bezprawnie pociągnięta przed niniejszy sąd, z powodu przeszkody w postaci kontraktu, spisanego między nią a stroną powodów co do skarg tak w niniejszej sprawie, jak i w innych, oświadczyła, że w niniejszej sprawie bynajmniej nie jest obowiązana odpowiadać, ponieważ twierdzona sprawa wraz ze wszystkimi innymi została już kontraktem uśpiona, co w sprawie głównej zostanie prawnie wykazane. Lecz postępując stopniami prawa i niczego z terminów nie opuszczając, żądała, aby strona powodów wykazała jej położenie pierwszego pozwu (na podstawie którego uzyskano karę zaoczności). A ponieważ z relacji woźnego złożonej przed niniejszym sądem jasno wynika, że ten pierwszy pozew został położony później, już po uzyskaniu kary zaoczności, przeto z powodu nieterminowego położenia pozwu strona pozwana żądała, aby karę zaoczności skasowano, a ją od niniejszego terminu ogłoszono wolną, protestując jednak przeciw powodom, że tej relacji nie chcieli przedłożyć sądowi i znów wyrwali ją z rąk strony pozwanej, czyniąc to na pośmiewisko sądu, przy zachowaniu sobie pozostałych obron i zastrzeżeniu tego, co prawem należy zastrzec. Przeciwnie strona powodowa, zastrzegłszy sobie wszystkie środki prawne potrzebne do niniejszej sprawy, oświadczyła niniejszemu sądowi, że nie jest obowiązana stawiać woźnego, który w niniejszej sprawie położył pozew na pierwszy pozew, albowiem ten pozew doszedł do wiadomości strony pozwanej, z zastrzeżeniem innych dobrodziejstw prawa, które prawem należy zachować. Niniejszy sąd ziemi łukowskiej, wysłuchawszy sporów wspomnianych stron, prowadzonych przed nim — powodów osobiście, pozwanej zaś przez Urodzonego Wawrzyńca [?]węglowskiego, jej męża — chociaż strona powodów wykazała pozwanej położenie drugiego pozwu, w końcu uznał, że ta strona powodów jest obowiązana wykazać pozwanej położenie pierwszego pozwu, i postanowił, aby to wykazała. Nie przyjąwszy tego dekretu za ważny[?], strona powodów od niego i wraz z nim pociągnęła (movit) Urodzonego Krzysztofa Zeleńskiego, sędziego tej sprawy, do sądów zwyczajnych generalnych trybunalskich Królestwa w Lublinie, przez woźnego tegoż[?] Królestwa, opatrznego Pawła Pawlę[?], należycie, jak prawo każe. Temu pociągnięciu wspomniany sędzia uległ i założone przyjął. Obu wspomnianym stronom termin do oczyszczenia swego wyroku, do popierania zaś i kontynuowania tegoż pociągnięcia w przytoczonych sądach trybunalskich Królestwa w Lublinie, wśród spraw województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego, dla dalszego prowadzenia niniejszej sprawy, wyznaczając i zachowując, jak prawo każe, zawity. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w poniedziałek najbliższy po oktawie święta Najświętszego Ciała Pana Chrystusa, roku tegoż tysiąc sześćset trzydziestego szóstego. Poprawiał Domański. Jan Je[?]ierski, pisarz ziemski łukowski[?]. [pieczęć] [pieczęć]

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records