Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 463/145
Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin
463/145
Przed sądem ziemskim łukowskim Bartłomiej Kazanowski, starosta łukowski, pozwał po raz drugi (pozew dany w Łukowie 17 XII 1635) Benedykta i Franciszka Brodków, Stanisława Bratka, Stanisława Gnidę[?], Marcina Koldę[?], Jana Smolka, Macieja i Stanisława Kasprowiczków (ojca z synem), Szymona Izdebskiego, Wawrzyńca Piszarczyka[?] i Szymona Grzegorczyka[?] — Szaniawskich z Szaniaw Poniatów[?]. Zarzucił im gwałtowny wjazd w niedzielę zapustną i we wtorek po niej do królewskiego boru trzebieszowskiego (miejsce „między Bielami za Łanią[?]”), wyrąb około 200 wozów drewna opałowego i wywiezienie go do Szaniaw Poniatów[?]; szkodę wycenił na 10 000 grzywien i drugie tyle. Pozwani (przez Jakuba Szaniawskiego) twierdzili, że bór spustoszyli poddani królewscy. Sąd 7 I 1636 nakazał im oczyścić się przysięgą; obie strony apelowały od sędziego Krzysztofa Zeleńskiego do Trybunału Lubelskiego.
- Legal act
- decretum (dekret) z wpisanym pozwem i apelacją do Trybunału
- Date
- 7 I 1636
- Place
- Łuków, roki ziemskie (sąd ziemski łukowski)
- Archival unit
- 35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640
Persons in the deed
| Person | Role in the deed | Relations | Place of residence | Status and notes |
|---|
| Bartłomiej Kazanowski | strona (powód) | | starostwo łukowskie | szlachcic (Urodzony, Generosus); starosta łukowski (Capitaneus Lucoviensis) |
| Benedykt Brodek (Brodkom) | strona (pozwany) | z Franciszkiem Brodkiem wymieniony łącznie („Brodkom”), bez podanego pokrewieństwa | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Franciszek Brodek (Brodkom) | strona (pozwany) | jw. | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Stanisław Bratek | strona (pozwany) | | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Stanisław Gnida | strona (pozwany) | | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Marcin Kolda | strona (pozwany) | | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Jan Smolek | strona (pozwany) | | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Maciej Kasprowiczek | strona (pozwany) | ojciec Stanisława („patri cum filio”) | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Stanisław Kasprowiczek | strona (pozwany) | syn Macieja | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Szymon Izdebski | strona (pozwany) | | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Wawrzyniec Piszarczyk | strona (pozwany) | | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Szymon Grzegorczyk | strona (pozwany) | | Szaniawy Poniaty | szlachcic (Nobilis) |
| Jakub Brodek (Brodka) | wspomniany (w relacji woźnego: pozew położony u niego) | | Szaniawy Poniaty | |
| Wojciech Lipniacki | woźny (ministerialis) | | | woźny generalny Królestwa (Ministerialis Generalis Regni), opatrzny (providus) |
| Stanisław Czeliński | pełnomocnik (powoda) | | | szlachcic (Urodzony, Nobilis) |
| Jakub Szaniawski | strona (występuje za pozwanych „suo et aliorum nomine”) | | (Szaniawy Poniaty) | |
| Krzysztof Zeleński | urzędnik (sędzia tej sprawy) | | ziemia łukowska | szlachcic (Generosus); sędzia (Iudex) w sprawie przed sądem ziemskim łukowskim |
| Paweł Parula | woźny (ministerialis) — wnosi apelację | | | woźny generalny Królestwa, opatrzny (providus) |
| Domański | urzędnik (korektor, „correxit”) | | | |
| Jan Jezierski | urzędnik (podpis pod ekstraktem) | | ziemia łukowska | pisarz ziemski łukowski (Notarius Terrae Lucoviensis) |
Transcription
[s. 145] [ołówkiem, współcześnie: „7.1.1636 Łuków ziemski”]
Proposuit Iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Iudicio infrascripta Actoris pars contra infranominatam partem citatam Ex Copia Citationis suae tenoris eiusmodi.
Vladislaus Quartus Dei Gratia Rex Poloniae etc. Vobis Nobilibus Benedicto et Francisco Brodkom et Stanislao Bratek, Stanislao Gnida[?], Martino Kolda[?], Joanni Smolek, Mathiae et Stanislao Kasprowiczkom patri cum filio, Simoni Izdebsky, cuius nomen sic pro expresso haberi debet, Laurentio Piszarczyk[?], Simoni Grzegorczyk[?] Szaniawskiem de Szaniawy Poniaty[?] haeredibus de [?] ac aliis bonorum vestrorum omnibus mobilibus et immobilibus mandamus, Ut coram Iudicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis Ad Instantiam Generosi Bartholomaei Kazanowsky Capitanei nostri Lucoviensis personaliter et peremptorie compareatis. Qui vos coniunctim et indivisim uti in Causa coniuncta [?], praesertim in quantum aliquibus vestrum sint minorennibus, cum tutoribus legitimis assistentibus, citat secundo post obtentam poenam contumaciae, ideo quia vos pluries[?] antea saepenumero, ita etiam ad praesens novissime, tempore nuper praeterito, videlicet die Dominico Quinquagesimae, tum et feria tertia tunc subsequenti, cum magna caterva hominum vicinorum suorum vobis bene notorum, cum curribus et equis in borram Regalem Trzebieszowensem ad Capitaneatum Lucoviensem spectantem modo violento superinequitantes, ibidem in loco dicto miedzy Bielami Za Łanią[?], magnam desolationem silvis borrae fecistis et arbores
[s. 146L] [paginacja: 159]
diversi generis pro foco valentes ad Ducentos Currus citra vel ultra excidistis et ad domos vestras in villa Szaniawy Poniaty[?] invexistis, prout protestatio et obductio eorundem damnorum ex recenti facta latius [?] testatur, in summum damnum et praeiudicium Actoris, id faciendo, quod sibi contra vos taxat Decem Millibus Marcarum pecuniae polonicalis et damni totidem vel prout Iudicium decernet, [?] ad ea responsuri. Datum Lucoviae Feria Secunda post Festum Sanctae Luciae Virginis proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Quinto.
Et post propositionem suam modo praemisso factam deducendoque de Termino praesenti statuit suprascriptus Actor Ministerialem Generalem Regni providum Albertum Lipniacky, qui coram Iudicio praesenti stans personaliter publice recognovit se Citationem primam, super quam poena Contumaciae steterit, feria secunda post Dominicam Exaudi proxime praeterita, alteram vero praesentem feria secunda post Festum Nativitatis Domini proxime praeterita in villa Szaniawy Poniaty[?] Curiaque[?] Citati[?] Jacobi Brodka, caeteris notificando, posuisse. De quo relatio praesens[?]. Quo sic deducto petiit Citatos ad procedendum compelli.
Pars Citata reservatis sibi omnibus iuris remediis Iudicio praesenti declaraverat se indebite iure ad Iudicium [?] attractos esse, ex eo si quidem ea desolatio borrae, prout Actor allegat, non per Citatos verum per subditos Regales facta est. His deductis petiit se a Causa hac et impetitione actoris liberari, caeteris iuris beneficiis salvis. Ex[?] in loco licet pars Actorea contrarias suas
[s. 146P] [paginacja: 160]
in medium Iudicii praesentis inferebat, tamen quoniam casus ad articulandum intra biduum, ut iuris est, sed in magno temporis spatio non porrexit, Ideo Generosus Actor[?] loco praesenti de sua diligentia, eius autem negligentia solenniter protestatus est.
Iudicium praesens Terrestre Lucoviense controversiis partium praefatarum utrarumque, Actoris per Nobilem Stanislaum Czelinsky, Citatae vero per Jacobum Szaniawsky suo et aliorum nomine coram se factis exaudiens, Decrevit, ut Citati evadant corporali iuramento contenta Citationis Actoris. Ideoque in proximis Terminis Terrestribus Lucoviensibus proxime celebrandis, in quibus partes memoratae utraeque habebunt Terminum, Citata ad praestandum, Actor vero ad attentandum[?] iuramentum, ut iuris est, peremptorium consummatum[?] vigore praesentis Decreti et nostrorum[?] Actorum. Quo Decreto partes utraeque pro iure[?] non suscepto ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelensky Causae huius Iudicem, et praesertim Citata, ex quo de plano non est libera pronunciata, ad Iudicia Ordinaria Generalia Tribunalia Regni Lublinensia per Ministerialem Generalem Regni providum Paulum Parula[?] debito modo, ut iuris est, moverunt.
Quorum motioni memoratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit.
Partibus suprascriptis Terminum expurgandarum Sententiarum suarum, prosequendae vero ac continuandae motionis eiusmodi, in praeallegatis Iudiciis Ordinariis Generalibus Tribunalis Regni Lublinensis inter Causas Palatinatus Lublinensis et districtus Lucoviensis ad ulteriorem Causae praesentis prosequutionem praefigendo et
[s. 147] [paginacja: 161]
conservando, ut iuris est, peremptorium.
Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus Feria Secunda post Festum Sanctorum Trium Regum Proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto.
Correxit Domansky[?]
Joannes Jezierski N[otarius] T[errae] Lucoviensis [parafa]
[pieczęć] [pieczęć]
[w dolnej części karty tytuł na odwrociu, odwrócony — zob. uwagi]
Translation
[s. 145] Niżej opisana strona powoda przedłożyła przed obecnym Sądem Ziemskim Łukowskim przeciw niżej wymienionej stronie pozwanej odpis swojego pozwu następującej treści. Władysław Czwarty, z Bożej łaski król Polski itd. Wam, Szlachetnym Benedyktowi i Franciszkowi Brodkom oraz Stanisławowi Bratkowi, Stanisławowi Gnidzie[?], Marcinowi Koldzie[?], Janowi Smolkowi, Maciejowi i Stanisławowi Kasprowiczkom, ojcu z synem, Szymonowi Izdebskiemu, którego imię ma być uznane za tak wyrażone, Wawrzyńcowi Piszarczykowi[?], Szymonowi Grzegorczykowi[?], Szaniawskim z Szaniaw Poniatów[?], dziedzicom z [?], oraz innym wszystkim waszym dobrom ruchomym i nieruchomym nakazujemy, abyście przed naszym Sądem Ziemskim Łukowskim, na najbliższych Rokach Ziemskich Łukowskich, które się mają odbyć, na żądanie Urodzonego Bartłomieja Kazanowskiego, starosty naszego łukowskiego, stawili się osobiście i zawicie. Pozywa on was łącznie i niepodzielnie, jako w sprawie wspólnej [?], zwłaszcza o ile niektórzy z was są małoletni — przy asystencji prawnych opiekunów — po raz drugi, po uzyskaniu kary za niestawiennictwo, za to, że wy, jak wielokrotnie[?] przedtem i często, tak i teraz ostatnio, w czasie niedawno minionym, mianowicie w niedzielę Quinquagesima, a także w następujący po niej wtorek, z wielką gromadą ludzi, sąsiadów swoich, wam dobrze znanych, z wozami i końmi gwałtownie najechawszy bór królewski trzebieszowski, należący do starostwa łukowskiego, tamże w miejscu zwanym „między Bielami za Łanią[?]” uczyniliście wielkie spustoszenie w lasach boru, a drzewa [s. 146L] rozmaitego rodzaju, zdatne na opał, około dwustu wozów, mniej lub więcej, wycięliście i zwieźliście do domów waszych we wsi Szaniawy Poniaty[?], jak to szerzej [?] świadczy świeżo uczyniona protestacja i obdukcja tychże szkód, ku największej szkodzie i krzywdzie powoda, czyniąc to, co on sobie przeciw wam szacuje na dziesięć tysięcy grzywien monety polskiej i drugie tyle szkody, albo jak Sąd orzeknie; [?] macie na to odpowiadać. Dan w Łukowie w poniedziałek najbliższy po święcie Świętej Łucji Dziewicy roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego piątego.
A po przedłożeniu w powyższy sposób i po wykazaniu wobec obecnego Roku powyżej opisany powód stawił woźnego generalnego Królestwa, opatrznego Wojciecha Lipniackiego, który stojąc osobiście przed obecnym Sądem publicznie zeznał, że pozew pierwszy, na którym zapadła kara za niestawiennictwo, w poniedziałek po niedzieli Exaudi ostatnio minionej, drugi zaś, obecny, w poniedziałek po święcie Narodzenia Pańskiego ostatnio minionym, położył we wsi Szaniawy Poniaty[?] i na dworze[?] pozwanego[?] Jakuba Brodka, a innych o tym powiadomił. Relacja o tym [?]. Po takim wykazaniu powód żądał, aby pozwanych przymuszono do postępowania w sprawie.
Strona pozwana, zastrzegłszy sobie wszystkie środki prawne, oświadczyła przed obecnym Sądem, że niesłusznie została pociągnięta do Sądu [?], a to dlatego, że owo spustoszenie boru, jak twierdzi powód, uczynili nie pozwani, lecz poddani królewscy. Wykazawszy to, żądała uwolnienia od tej sprawy i od roszczeń powoda, z zachowaniem innych dobrodziejstw prawa. Na to[?], choć strona powodowa swoje [twierdzenia] przeciwne [s. 146P] przedstawiała obecnemu Sądowi, to jednak ponieważ sprawy do artykułowania w ciągu dwóch dni, jak każe prawo, lecz nawet w długim czasie nie podała, przeto Urodzony powód[?] w obecnym miejscu uroczyście zaprotestował o swojej pilności, a o jej niedbalstwie.
Obecny Sąd Ziemski Łukowski, wysłuchawszy sporów obu wspomnianych stron, prowadzonych przed nim — powoda przez Urodzonego Stanisława Czelińskiego, pozwanej zaś przez Jakuba Szaniawskiego w imieniu własnym i innych — orzekł, że pozwani mają się uwolnić przysięgą cielesną od treści pozwu powoda. A zatem na najbliższych Rokach Ziemskich Łukowskich, które mają się odbyć, na których obie wspomniane strony będą miały termin — pozwana do złożenia [przysięgi], powód zaś do attentandum[?] przysięgi, jak każe prawo — [termin] zawity, dopełniony[?] mocą obecnego dekretu i naszych[?] akt. Od tego dekretu obie strony, jako od nieprzyjętego [?], i przeciw temu samemu Urodzonemu Krzysztofowi Zeleńskiemu, sędziemu tej sprawy, a zwłaszcza strona pozwana, ponieważ nie została wprost uznana za wolną, apelowały do Sądów Zwyczajnych Generalnych Trybunalskich Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, opatrznego Pawła Paruli[?], należycie, jak każe prawo.
Wspomniany sędzia przychylił się do tej apelacji i przyjął ją jako wniesioną.
Wyżej opisanym stronom wyznacza [sąd] i zastrzega termin zawity, jak każe prawo, do oczyszczania swoich wyroków, do prowadzenia zaś i kontynuowania tej apelacji, w przywołanych Sądach Zwyczajnych Generalnych Trybunału Królestwa w Lublinie, pośród spraw województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego, dla dalszego prowadzenia obecnej sprawy. [s. 147]
Działo się w Łukowie na Rokach Ziemskich w poniedziałek najbliższy po święcie Świętych Trzech Króli roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego szóstego. Sprawdził Domański[?]. Jan Jezierski, pisarz ziemski łukowski. [pieczęć] [pieczęć]
The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).
Manuscript pages
Scans in the Szukaj w Archiwach service
This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records