[s. 141] Proposuerunt iudicialiter coram praesenti Terrestri Lucoviensi Judicio infrascripti Actores contra infranominatos Citatos ex copia Citationis suae tenoris eiusmodi:
Vladislaus IV Dei gratia Rex Poloniae etc. Vobis Generosis Danieli Izycky et Constantiae Domaszewska Magnifici olim Erasmi Domaszewsky Stabuli Regni Praefecti Lucoviensis etc.[?] Capitanei filiae, coniugibus, de bonis vestris quibus omnibus mandamus ut coram Judicio nostro Terrestri Lucoviensi in Terminis Terrestribus Lucoviae a positione praesentis Citationis primis et immediate celebrandis ad instantiam Generosorum Alberti, Petri, Martiani, Erasmi, Joannis Bychawskich nec non Dorotheae Bychawska, consortis Generosi Joannis Michaelis Malinowsky Vicepalatini Lublinensis, filiorum et filiae Generosi Andreae Bychawsky ex olim Generosa Agnete de Mysłow Bychawska consorte sua legitime procreatorum, primo et peremptorie comparetis. Qui vos ut filii et filia successoresque legitimi parentis suae, et praesertim maritata cum assistentia praedicti mariti sui, te quoque maritatam cum assistentia praefati mariti tui tanquam tutoris coniugalis, citant seu citari faciunt, ab utrisque coniunctim et indivisim uti in Causa coniuncta et indivisa revificando vobis Causam et actionem post mortem et de hac luce decessum praedictae olim Generosae Agnetis de Mysłow Bychawska parentis suae per eandem parentem suam vobis ratione infrascriptorum intentatam [?]que poenam contumaciae in eadem Causa obtentam omnesque gradus iuris in quibus Causa infrascripta pendet indecisa. Nimirum ad producendum et exhibendum per vos coram Judicio nostro Terrestri Lucoviensi Testamentum ultimae
[s. 142L] ultimae voluntatis praefati olim Magnifici Stabuli Regni Praefecti, avi Actorum, nec non Supplementum eiusdem Testamenti seu Regestrum, quo praedictae parenti suae inter alios consanguineos suos per praefatum avum suum summa Trium Millium florenorum polonicalium legata et designata est. Ad videndumque et audiendum summam eandem Trium Millium florenorum polonicalium vel quam et quanta ex Testamento seu ipsius supplemento ac Regestro Actores uti legitimos parentis suae successores concernens apparebit eisdem adiudicari, vosque ad solutionem eius[?] stringi et compelli, aliaque pro Causae exigentia in praemissis sententiam. Inquantum autem praedictis satisfacere renueritis, taxant sibi id contra vos ad Quinque Millia Marcarum polonicalium et totidem damni vel prout Judicium nostrum decernet. Sitis ad praemissa vobis in termino futuro latius lucidius declaranda iudicialiter responsuri. Datum Lucoviae feria secunda ante festum Nativitatis Sancti Joannis Baptistae proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Quinto.
Et post propositionem suam in praemisso factam contentisque Citationis suae verificatis petierunt Actores Citatos ad procedendum compelli.
Plenipotens autem Citatorum beneficiis omnibus ad Causam praesentem necessariis principalibus suis pleno in robore reservatis Judicio praesenti declaravit super Citationem Actorum parti respondere non teneri, priusquam pars Actorum de termino et contentis omnibus Citationis suae doceat, et quoniam id facere renuit, petiit principales suos a termino praesenti et impetitione Actorum liberos pronuntiari, reservatis de iure reservandis.
[s. 142P] Partis vero Actorum Plenipotens non teneri docere de termino et positione Citationis allegavit, ex eo quod partis Citatae Plenipotens cum Citatione pro termino praesenti comparet eandemque Citationem in manibus suis tenet. Propterea Citatos ad respondendum teneri declaravit et ut respondeant a Judicio praedecerni petiit, ceteris iuris remediis salvis in toto permanentibus.
Judicium praesens Terrestre Lucoviense controversiis partium praefatarum, Actorum per N[obi]lem[?] Stanislaum Czelinsky, Citatorum vero per N[obi]lem[?] Joannem Zakrzewsky coram se factis exauditis, teneri Actorum partis Plenipotentem docere Citatis de termino praesenti adinvenit et ut doceat decrevit.
Quo decreto Actorum Plenipotens [?] non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelensky Causae huius Judicem ad Judicia Tribunalia Regni Lublinensia per Ministerialem Generalem Regni providum Paulum Darula debito modo ut iuris est movit. Cuius motioni memoratus Judex detulit et eandem interpositam suscepit. Partibus utrisque terminum expurgandae sententiae suae, prosequendae vero et continuandae motionis eiusdem in praeallegatis Judiciis Tribunalibus Regni Lublinensibus inter Causas Palatinatus Lublinensis et districtus Lucoviensis ad ulteriorem Causae praesentis prosecutionem praefigendo et conservando ut iuris est peremptorium.
Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post festum Sanctorum Trium Regum proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Sexto.
Correxit Dybowsky
Joannes Jezierski[?] T[errae][?] Luc[oviensis][?]
[pieczęć] [pieczęć]
[odwrocie: tytuł sprawy]
[s. 0144, pismo odwrócone; dolna połowa karty pusta, u góry dwa zatarte ślady pieczęci]
Inter Bychawskie et Izyckie. Motio.
[nota kancelaryjna z wielkimi pętlami, trzy wiersze:] Z[?]e[?]li[?]ne[?] / [?] Lu[?] / [?]bata[?]
ad sectum[?]ski[?] (podpis)
Przedstawili sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim niżej wypisani powodowie przeciwko niżej wymienionym pozwanym z odpisu swojego pozwu tej treści:
Władysław IV z Bożej łaski król Polski itd. Wam, Urodzonym Danielowi Izyckiemu i Konstancji Domaszewskiej, córce zmarłego Wielmożnego Erazma Domaszewskiego, koniuszego Królestwa (Stabuli Regni Praefectus), starosty łukowskiego itd.[?], małżonkom, z dóbr waszych wszystkich, nakazujemy, abyście przed naszym sądem ziemskim łukowskim na rokach ziemskich w Łukowie, pierwszych i bezpośrednio po doręczeniu niniejszego pozwu odprawianych, na żądanie Urodzonych Wojciecha, Piotra, Marcjana, Erazma, Jana Bychawskich, a także Doroty Bychawskiej, małżonki Urodzonego Jana Michała Malinowskiego, podwojewodziego lubelskiego, synów i córki Urodzonego Andrzeja Bychawskiego, z nieżyjącej Urodzonej Agnieszki z Mysłowa Bychawskiej, jego małżonki, prawnie zrodzonych, po raz pierwszy i zawicie stanęli. Którzy was jako synowie i córka oraz prawni następcy swojej matki — a zwłaszcza zamężna z asystencją wspomnianego swego męża — ciebie także, zamężną, z asystencją wspomnianego twego męża jako opiekuna małżeńskiego, pozywają albo każą pozwać, od obojga łącznie i niepodzielnie, jak w sprawie łącznej i niepodzielnej, wznawiając przeciwko wam sprawę i skargę po śmierci i zejściu z tego świata wspomnianej nieżyjącej Urodzonej Agnieszki z Mysłowa Bychawskiej, swojej matki, przez tęż matkę swoją przeciwko wam z powodu niżej opisanych spraw wytoczoną, [?] karę za uchylanie się od sądu (poena contumaciae) w tejże sprawie uzyskaną i wszystkie stopnie prawne, w których niżej opisana sprawa zawisła nierozstrzygnięta. Mianowicie: abyście przedłożyli i okazali przed naszym sądem ziemskim łukowskim testament ostatniej woli wspomnianego nieżyjącego Wielmożnego koniuszego Królestwa, dziada powodów, a także uzupełnienie tegoż testamentu, czyli rejestr, w którym wspomnianej ich matce, między innymi jego krewnymi, przez wspomnianego ich dziada zapisana i przeznaczona została suma trzech tysięcy złotych polskich. A także abyście widzieli i słyszeli, jak tęż sumę trzech tysięcy złotych polskich — albo taką i tak wielką, jaka się okaże z testamentu lub z jego uzupełnienia i rejestru jako należna powodom, prawnym następcom ich matki — im się przysądza, a was do jej[?] zapłaty [?] zmusza i przymusza, oraz inny wyrok w powyższym, jakiego sprawa wymaga. A jeśli odmówicie uczynienia zadość powyższemu, szacują to sobie przeciwko wam na pięć tysięcy grzywien polskich i drugie tyle szkody albo tak, jak sąd nasz osądzi. Na to, co wam na przyszłym terminie zostanie szerzej i jaśniej oświadczone, macie odpowiadać sądownie. Dan w Łukowie w najbliższy poniedziałek przed świętem Narodzenia św. Jana Chrzciciela, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego piątego (18 VI 1635).
A po przedstawieniu swego wywodu w powyższym i sprawdzeniu treści swego pozwu powodowie żądali, by pozwanych zmuszono do postępowania.
Pełnomocnik zaś pozwanych, zachowawszy w pełnej mocy dla swoich mocodawców wszystkie dobrodziejstwa prawa potrzebne w niniejszej sprawie, oświadczył przed niniejszym sądem, że nie jest obowiązany odpowiadać stronie powodowej na pozew, zanim strona powodowa nie wykaże terminu i całej treści swego pozwu; a ponieważ odmówiła tego uczynić, żądał, by jego mocodawców uznano za wolnych od niniejszego terminu i od oskarżenia powodów, z zachowaniem tego, co z prawa należy zachować.
Pełnomocnik zaś strony powodowej twierdził, że nie jest obowiązany wykazywać terminu i doręczenia pozwu, z tego powodu, że pełnomocnik strony pozwanej stawia się z pozwem na niniejszy termin i ten pozew trzyma w swoich rękach. Dlatego oświadczył, że pozwani są obowiązani odpowiadać, i żądał, by sąd przedtem nakazał im odpowiadać, z zachowaniem w całości pozostałych środków prawnych.
Sąd niniejszy ziemski łukowski, wysłuchawszy sporów wspomnianych stron prowadzonych przed nim — powodów przez Urodzonego[?] Stanisława Czelińskiego, pozwanych zaś przez Urodzonego[?] Jana Zakrzewskiego — uznał, że pełnomocnik strony powodowej jest obowiązany wykazać pozwanym niniejszy termin, i nakazał, by go wykazał.
Gdy pełnomocnik powodów [?] nie przyjął tego wyroku, od niego i wraz z nim poruszył (pozwał) Urodzonego Krzysztofa Zeleńskiego, sędziego tej sprawy, do Sądów Trybunalskich Królestwa w Lublinie przez woźnego generalnego Królestwa, opatrznego Pawła Darulę, należycie, jak przewiduje prawo. Któremu poruszeniu wspomniany sędzia ustąpił i to wniesione poruszenie przyjął. Obu stronom wyznaczając i zachowując, jak przewiduje prawo, termin zawity do oczyszczenia swego wyroku, do popierania zaś i kontynuowania tegoż poruszenia w przytoczonych Sądach Trybunalskich Królestwa w Lublinie, w rejestrze spraw województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego, dla dalszego popierania niniejszej sprawy.
Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w najbliższy poniedziałek po święcie Trzech Króli, roku Pańskiego tysiąc sześćset trzydziestego szóstego.
Poprawił Dybowski.
Jan Jezierski[?] ziemi[?] łukowskiej[?].
[pieczęć] [pieczęć]
[odwrocie, s. 144: tytuł sprawy] Między Bychawskimi a Iżyckimi[?]. Wniesienie (apelacja do Trybunału). [nota kancelaryjna — nieodczytana: … [?]bata[?] …] [?] [podpis — nieodczytany].
The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).