Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 463/119
Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin
463/119
Samuel i Feliks, synowie Wiktoryna, oraz Aleksander, syn Albrychta[?], Dziewulscy — bracia stryjeczni i spadkobiercy zm. bezpotomnie Marcina Dziewulskiego, syna Mikołaja — pozwali przed sąd ziemski łukowski Agnieszkę Prusyńską[?], wdowę po Macieju Cielemeckim, obecnie żonę Stanisława Beydo[?], oprawną i dożywotnią posiadaczkę dóbr w Dziewulach i Krziestanach[?], oraz małoletnią Marynę Cielemecką, jedyną córkę Macieja (pod opieką stryjów Stanisława, Jana i Wawrzyńca Cielemeckich). Żądali równego działu wszystkich dóbr ruchomych i nieruchomych w obu wsiach, pozostałych po Marcinie, i wyznaczenia przez sąd działowców; tekst urywa się, dalszy ciąg i data na karcie, której tu nie odczytano. Dekret sądu ziemskiego łukowskiego z 18 VI 1635 w sprawie o dział dóbr po zmarłym Marcinie Dziewulskim, synu Mikołaja: powodowie, bracia stryjeczni i sukcesorowie Marcina, występują przeciw pozwanym, których zastępuje Agnieszka Bydowa[?] w imieniu własnym i synów. Pozwani powołują się na zapis darowizny Mikołaja Zeleńskiego dla ich zmarłego rodzica, Macieja Cielemeczkiego[?], na dobrach we wsiach Dziewule, Dziewulka, Koziestany[?], Zabłocie, Okniny i [?] Radomyśl[?], które Zeleński otrzymał od Wiktoryna i Albrychta Dziewulskich, i żądają odroczenia dla przypozwania ewiktora. Sąd odrzucił odroczenie i nakazał postępować w sprawie. Pozwani odwołali się do Trybunału Koronnego Lubelskiego (przez woźnego generalnego Pawła Paralę), pozywając sędziego sprawy Krzysztofa Zeleńskiego; sędzia przyjął apelację.
- Legal act
- sprawa o dział dóbr (pozew o podział) — początek; ciąg na karcie dalszej, której tu nie odczytano
- Date
- —
- Place
- [sąd ziemski łukowski]
- Archival unit
- 35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640
Persons in the deed
| Person | Role in the deed | Relations | Place of residence | Status and notes |
|---|
| Samuel Dziewulski | strona (powód) | syn Wiktoryna; brat Feliksa; brat stryjeczny Aleksandra; następca Marcina Dziewulskiego | Dziewule | szlachcic (Nobilis); małoletni? — z asystencją rodziców jako opiekunów |
| Feliks Dziewulski | strona (powód) | syn Wiktoryna; brat Samuela; brat stryjeczny Aleksandra; następca Marcina Dziewulskiego | Dziewule | szlachcic (Nobilis); z asystencją rodziców jako opiekunów |
| Wiktoryn Dziewulski | wspomniany (asystuje jako opiekun naturalny) | ojciec Samuela i Feliksa | Dziewule | szlachcic (Nobilis) |
| Aleksander Dziewulski | strona (powód) | syn Albrychta[?]; brat stryjeczny Samuela i Feliksa; następca Marcina Dziewulskiego | Dziewule | szlachcic (Nobilis); z asystencją rodzica jako opiekuna |
| Albrycht Dziewulski | wspomniany (asystuje jako opiekun naturalny) | ojciec Aleksandra | Dziewule | szlachcic (Nobilis) |
| Marcin Dziewulski | wspomniany (zmarły bezpotomnie, spadkodawca) | syn Mikołaja; powodowie to jego bracia stryjeczni i następcy | Dziewule, Krziestany[?] | szlachcic (Nobilis) |
| Mikołaj Dziewulski | wspomniany (zmarły) | ojciec Marcina | | |
| Agnieszka Prusińska | strona (pozwana) | 1° voto żona zmarłego Macieja Cielemeckiego, 2° voto żona Stanisława Beydo[?]; [matka?] — tekst nie mówi wprost, że jest matką Maryny | Dziewule, Krziestany[?] | szlachcianka (Nobilis); oprawna i dożywotnia posiadaczka dóbr pierwszego męża |
| Maciej Cielemęcki | wspomniany (zmarły) | pierwszy mąż Agnieszki Prusyńskiej[?]; ojciec Maryny | Dziewule, Krziestany[?] | szlachcic (Nobilis); dziedzic dóbr w obu wsiach |
| Stanisław Beydo | wspomniany (opiekun małżeński pozwanej) | drugi mąż Agnieszki Prusyńskiej[?] | | szlachcic (Nobilis) |
| Maryna Cielemęcka | strona (pozwana) | córka zmarłego Macieja Cielemeckiego, jego jedyna następczyni; bratanica Stanisława, Jana i Wawrzyńca Cielemeckich | Dziewule, Krziestany[?] | szlachcianka; panna małoletnia |
| Stanisław Cielemęcki | wspomniany (opiekun) | stryj Maryny | | szlachcic (Nobilis) |
| Jan Cielemęcki | wspomniany (opiekun) | stryj Maryny | | szlachcic (Nobilis) |
| Wawrzyniec Cielemęcki | wspomniany (opiekun) | stryj Maryny | | szlachcic (Nobilis) |
| Agnieszka Beydowa | strona pozwana; występuje za pozwanych w imieniu własnym i swoich synów | matka nienazwanych z imienia synów | | szlachcianka (Nobilis) |
| Mikołaj Zeleński | wspomniany: wystawca zapisu darowizny dla Macieja Cielemeczkiego[?]; nabywca praw (iurisquaesitor) do dóbr od Wiktoryna i Albrychta Dziewulskich | | Dziewule, Dziewulka, Koziestany, Zabłocie, Okniny, Radomyśl | Urodzony (Generosus) |
| Maciej Cielemęcki | wspomniany, zmarły (olim) | rodzic pozwanych | | szlachcic (Nobilis) |
| Jerzy Dziewulski | wspomniany, zmarły ok. 20 lat wcześniej, bezpotomny (sterilis) | brat Wiktoryna i Albrychta | | |
| Krzysztof Zeleński | urzędnik: sędzia tej sprawy (Causae huius Iudex) w sądzie ziemskim łukowskim; pozwany w apelacji do Trybunału | | Łuków | Urodzony (Generosus) |
| Paweł Parula | woźny (Ministerialis Regni Generalis) | | | woźny generalny koronny, Uczciwy (Honestus) |
| — Dybowski | urzędnik: korektor ekstraktu (correxit) | | Łuków | |
| Jan Jezierski Gołębek | urzędnik: podpisał ekstrakt | | Łuków | pisarz ziemski łukowski[?] (N. T. Lu…) |
Transcription
[s. 119] [u góry późniejsza foliacja: 130]
In Termino hodierno conservato ex vi dilationis parti citatae in anterioribus Terminis ad munimenta concessae, Con[?]que ipsorum [?] provenientis et incidentis, Proposuerunt Judicio coram praesenti Terrestri Lucoviensi Nobiles Samuel et Felix Nobilis Victorini filij, tum Alexander Nobilis Albrichti[?] filius, Dziewulscy, fratres patrueles et successores legitimi olim Nobilis Martini Dziewulsky Nicolai filij, cum assistentia parentum suorum uti Tutorum legitimorum naturalium, Actores, contra Nobilem Agnetem Prusynska[?] primo voto olim Nobilis Mathiae Cielemeczky Pieniocka[?], in praesenti vero secundarum nuptiarum Nobilis Stanislai Beydo[?], bonorum in villis utraque Dziewule et Krziestany[?] prioris mariti ipsius haereditariorum a certis personis acquisitorum [?] Reformatoriam et Advitalem, atque Marinam Cielemecka eiusdem olim Mathiae Cielemeczky filiam et successorem unicam bonorum praefatorum [?]; maritatam cum praefati mariti ipsius uti Tutoris coniugalis, Virginem autem Minorennem cum assistentia Nobilium Stanislai, Joannis et Laurentij Cielemeckich uti patruorum et tutorum ipsius naturalium, quorum tutoriae subest, secundo post obtentam contumaciam peremptoriam Citatas. Ideo: Quia ipsae existentes[?] nomine Actorum multoties amicabiliter requisitae nolunt divisionem aequalem bonorum omnium mobilium et immobilium haereditariorum et obligatoriorum in areis, aedificijs, structuris curialibus et cmethonalibus, pomarijs, hortis, agris, campis, pratis, sylvis, borris, rubetis, indaginibus omnibusque attinentijs et pertinentijs, in haereditatibus et villis utraque Dziewule et Krziestany[?] existentibus, morte praenominati olim Martini Dziewulsky olim Nicolai filij sterilis demortui fratribus vero[?] patruelibus suprascriptorum Actorum derelictorum, facere ipsis Actoribus, praefatamque divisionem cum Citatis habere intendunt et volunt. Citantur igitur ad videndum et audiendum divisores et amicos certos ad faciendam divisionem iustam et aequalem bonorum praedictorum decreto Judicij praesentis addi et deputari, diemque
[dół strony: późniejszy dopisek ołówkiem „1635”[?]]
[s. 120L] [na marginesie u góry numer karty, zapewne „171”]
praefatae divisioni assignari. [?] vero Actorum Sortem in se Duorum Millium Marcarum pecuniae continentem de praemissis [?]. Et quoniam praefati Actores Copiam Citationis suae ad dicendum circa motionem hanc non porrexerunt, idcirco Generosus Notarius loci praesentis de non porrectione ipsius protestatus est.
Iudicium praesens Terrae Lucoviensis, Controversiis partium praefatarum, Actorum personaliter, Citatorum vero per Nobilem Agnetem Bydowa[?] suo et filiorum suorum nomine coram se factis exauditis, satisfecisse dilationi Citatis sibi in anterioribus Terminis concessae adinvenit et partibus utrisque Causam praesentem prosequi iniunxit.
A contrario Citati reproduxerunt coram Iudicio praesenti Inscriptionibus per Generosum Nicolaum Zelensky Nobili olim Mathiae Cielemeczky[?] parenti Citatorum super omnibus et singulis bonis in haereditatibus villarum Dziewule, Dziewulka, Koziestany[?], tam[?] Zabłocie, Okniny et in [?] in Radomysl[?] modo donatorio factis, quae ei per Nobiles Victorinum et Albrichtum Dziewulskie iure donatorio serviebant. Quorum ex eisdem documentis apparet evictio[?], Causaque per suprascriptos Dziewulskie nomine filiorum et[?] instrumentaliter instituta. Qui Dziewulscy prae[?] fratribus suis Georgio sterili atque Nicolao et eius filio Martino ab annis viginti decessis bona sua omnia, nil pro se reservando, Generoso Zelensky resignaverunt seque pro tuitione inscripserunt, verum in contrarium submissionis nomine quasi filiorum suorum Citatam iure impediunt. Petit itaque dilationem sibi ad conveniendum Evictorem concedi, servatis de iure servandis.
Actores vero, reservatis sibi omnibus iuris remediis ea in Causa [?] custoditis[?]: Licet Citati documentum seu Inscriptionem a Generoso Nicolao Zelensky produxerint, ad quam ipsis dilationem apparendi Evictoris concesserunt, verum ea Inscriptione sese tutare non possunt. Nam praefatus Generosus Zelensky super eadem bona, quibus ipsemet non nisi a Victorino et Albrichto Dziewulskie utifruebatur, resignationem fecit, unde et ex sententia
[s. 120P] [u góry dopiski: „12”, „Z Lub[?]” i numer karty, zapewne „172”]
eiusdem Inscriptionis liquide patet. Verum quoniam a Nobili Martino filio olim Nobilis Nicolai, fratre patruele, nec a Nobili Nicolao parente eiusdem Martini eius bona erant libera et nullis Inscriptionibus authenticis innodata non fuerunt, nec sese producturos offerunt, post cuius decessum non nisi eisdem Actoribus uti fratribus patruelibus et successoribus legitimis successio venit, Citati vero indebite et ultra nexum et eloquentiam Iuris publici iterata vice dilationem conveniendi Evictoris [?] petunt, qua nunquam dictante iure Citati[?] Inscriptione stare potest. Proinde petierunt Actores eiusmodi dilationem inconcessibilem adinveniri et eosdem ad respondendum stringi.
Tandem in prosequutione Causae Iudicium hocce, quamvis Citati produxerint Inscriptionem donatariam per Generosum Nicolaum Zelensky iurisquaesitorem bonorum a Nobilibus Victorino et Albrichto Dziewulskie factam, tamen quia successores Martini Dziewulsky, qui sortes suas non resignaverunt, divisionem in bonis a Citatis, quibus Inscriptio eadem non nocet, petunt, ideo reiecta dilatione ad conveniendum Evictorem per Citatos affectata eisdem in Causa praesenti procedere decrevit[?].
Quo decreto Citati pro iuridico[?] non suscepto, ab eodem et cum eodem Generosum Christophorum Zelensky Causae huius Iudicem ad Iudicium Tribunale Regni Lublinense per Ministerialem Regni Generalem Honestum Paulum Parala debito modo ut iuris est moverunt. Quorum motioni memoratus Iudex detulit et eandem interpositam suscepit.
Partibus utrisque Terminum expurgandis sententiis suis, prosequendis vero et continuandis motionibus eisdem in praeallegatis Iudiciis Tribunalis Regni Lublinensis inter Causas Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ad ulteriorem Causae praesentis prosequutionem praefigens et consignans, ut iuris est, peremptorium.
Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus Feria secunda post Octavas Festi
[s. 121] [na marginesie numer karty, zapewne „173”]
Sacratissimi Corporis Christi Domini[?] proxima, Anno eiusdem Millesimo Sexcentesimo Trigesimo Quinto. Correxit Dzibowski.
Ioannes Jezierski[?] Gołębek[?] N[otarius] T[errae] Lu[coviensis][?]
[pieczęć] [pieczęć]
[niżej dwa wiersze odwrócone do góry nogami — zob. uwagi; w dolnej połowie strony blady dopisek, 3 wiersze — zob. uwagi]
Translation
Na dzisiejszym terminie, zachowanym na mocy zwłoki danej stronie pozwanej na wcześniejszych rokach dla [przedstawienia] dokumentów, [?] ich [?] wynikającym i przypadającym, przedstawili przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim Szlachetni Samuel i Feliks, synowie Szlachetnego Wiktoryna, a także Aleksander, syn Szlachetnego Albrychta[?], Dziewulscy, bracia stryjeczni i prawowici następcy zmarłego Szlachetnego Marcina Dziewulskiego, syna Mikołaja, z asystencją swoich rodziców jako prawnych naturalnych opiekunów, powodowie, przeciw Szlachetnej Agnieszce Prusyńskiej[?], primo voto [żonie] zmarłego Szlachetnego Macieja Cielemeckiego, Pieniockiej[?], obecnie zaś [żonie] z powtórnego małżeństwa Szlachetnego Stanisława Beydo[?], [?] oprawnej i dożywotniej [posiadaczce] dóbr w obu wsiach Dziewule i Krziestany[?], dziedzicznych jej pierwszego męża, od pewnych osób nabytych, oraz [przeciw] Marynie Cielemeckiej, córce tegoż zmarłego Macieja Cielemeckiego i jedynej następczyni wspomnianych dóbr [?]; [pierwszą jako] zamężną — z [asystencją] wspomnianego jej męża jako opiekuna małżeńskiego, pannę zaś małoletnią — z asystencją Szlachetnych Stanisława, Jana i Wawrzyńca Cielemeckich jako jej stryjów i naturalnych opiekunów, pod których opieką pozostaje — pozwanym po raz drugi po uzyskaniu zawitej kontumacji. Przeto, że one, [?] wielokrotnie po przyjacielsku w imieniu powodów proszone, nie chcą dokonać z powodami równego działu wszystkich dóbr ruchomych i nieruchomych, dziedzicznych i zastawnych, w placach, budynkach, zabudowaniach dworskich i kmiecych, sadach, ogrodach, rolach, polach, łąkach, lasach, borach, zaroślach, puszczach (zaroślach karczunkowych) i wszystkich przyległościach i przynależnościach, w dziedzictwach i obu wsiach Dziewule i Krziestany[?] położonych, a po śmierci wymienionego zmarłego Marcina Dziewulskiego, syna zmarłego Mikołaja, zmarłego bezpotomnie, braciom zaś[?] stryjecznym — wyżej wymienionym powodom — pozostawionych, a powodowie wspomnianego działu z pozwanymi chcą i zamierzają dochodzić. Pozywa się je przeto, aby widziały i słyszały, jak dekretem niniejszego sądu dodaje się i wyznacza działowców i pewnych przyjaciół do dokonania sprawiedliwego i równego działu dóbr wspomnianych, a także dzień
[s. 120L] przydzielić do wspomnianego działu. [?] zaś część (sors) powodów, zawierającą w sobie dwa tysiące grzywien pieniędzy, z powyższego [?]. A ponieważ wspomniani powodowie nie podali odpisu swojego pozwu, by można było wypowiedzieć się co do tego wniosku, przeto Urodzony pisarz tutejszy zaprotestował przeciw jego niepodaniu.
Sąd niniejszy ziemi łukowskiej, wysłuchawszy sporów wspomnianych stron prowadzonych przed nim — przez powodów osobiście, przez pozwanych zaś przez Urodzoną Agnieszkę Bydową[?] w imieniu własnym i swoich synów — uznał, że uczyniono zadość odroczeniu, przyznanemu pozwanym na wcześniejszych rokach, i nakazał obu stronom prowadzić niniejszą sprawę.
Przeciwnie, pozwani przedłożyli ponownie przed sądem niniejszym zapisy uczynione w sposób darowizny przez Urodzonego Mikołaja Zeleńskiego Urodzonemu zmarłemu Maciejowi Cielemeczkiemu[?], rodzicowi pozwanych, na wszystkich i poszczególnych dobrach w dziedzictwach wsi Dziewule, Dziewulka, Koziestany[?], tam[?] Zabłocie, Okniny i w [?] w Radomyślu[?], które jemu przysługiwały prawem darowizny od Urodzonych Wiktoryna i Albrychta Dziewulskich. Z tych samych dokumentów widać ewikcję[?] (obowiązek zastępstwa prawnego), a sprawa przez wyżej wymienionych Dziewulskich w imieniu synów i[?] na podstawie dokumentów została wszczęta. Ci Dziewulscy, po [?] braciach swoich, Jerzym bezpotomnym oraz Mikołaju i jego synu Marcinie, zmarłych przed dwudziestu laty, wszystkie swoje dobra, nic dla siebie nie zastrzegając, odstąpili (resignaverunt) Urodzonemu Zeleńskiemu i zapisali się do ich obrony; lecz przeciwnie, tytułem poddania się, jakby w imieniu swoich synów, pozwaną prawnie niepokoją. Prosi więc, by przyznano jej odroczenie dla przypozwania ewiktora (gwaranta), z zachowaniem tego, co prawem zachować należy.
Powodowie zaś, zastrzegłszy sobie wszystkie środki prawne w tej sprawie [?] zachowane[?]: choć pozwani przedłożyli dokument, czyli zapis Urodzonego Mikołaja Zeleńskiego, na który przyznali im odroczenie dla stawienia ewiktora, to jednak tym zapisem bronić się nie mogą. Albowiem wspomniany Urodzony Zeleński uczynił rezygnację na tych samych dobrach, z których sam korzystał nie inaczej, jak tylko od Wiktoryna i Albrychta Dziewulskich, co jasno wynika też z treści [s. 120P] tegoż zapisu. Lecz ponieważ od Urodzonego Marcina, syna zmarłego Urodzonego Mikołaja, brata stryjecznego, ani od Urodzonego Mikołaja, rodzica tegoż Marcina, jego dobra były wolne i nie były obciążone żadnymi autentycznymi zapisami, ani też nie oferują się ich przedłożyć, a po jego śmierci sukcesja przypadła nie komu innemu, jak tylko tymże powodom jako braciom stryjecznym i prawowitym sukcesorom, pozwani zaś niesłusznie i wbrew związkowi i brzmieniu prawa pospolitego po raz drugi domagają się odroczenia dla przypozwania ewiktora [?], przy czym wedle nakazu prawa pozwany[?] nigdy nie może stać przy [takim] zapisie — przeto powodowie wnieśli, by uznano takie odroczenie za niedopuszczalne, a tychże zobowiązano do odpowiedzi.
Wreszcie w toku sprawy sąd niniejszy, choć pozwani przedłożyli zapis darowizny uczyniony przez Urodzonego Mikołaja Zeleńskiego, nabywcę praw do dóbr od Urodzonych Wiktoryna i Albrychta Dziewulskich, jednak ponieważ sukcesorowie Marcina Dziewulskiego, którzy swoich części nie odstąpili, domagają się od pozwanych działu w dobrach, a im tenże zapis nie szkodzi — przeto, odrzuciwszy odroczenie dla przypozwania ewiktora, o które zabiegali pozwani, nakazał[?] im postępować w niniejszej sprawie.
Od którego to dekretu pozwani, nie przyjąwszy go jako prawnego[?], odwołali się od tegoż [sędziego] i wraz z nim — Urodzonego Krzysztofa Zeleńskiego, sędziego tej sprawy — do Sądu Trybunalskiego Koronnego Lubelskiego przez woźnego generalnego koronnego, uczciwego Pawła Paralę, należycie, jak prawo każe. Na które to odwołanie wspomniany sędzia przystał i przyjął je jako wniesione.
Obu stronom termin do oczyszczenia swych stanowisk, do prowadzenia zaś i kontynuowania tychże odwołań w przytoczonych sądach Trybunału Koronnego Lubelskiego, między sprawami województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego, do dalszego prowadzenia niniejszej sprawy wyznaczając i oznaczając, jak prawo każe, zawity.
Działo się w Łukowie na rokach ziemskich, w poniedziałek najbliższy po oktawie święta [s. 121] Najświętszego Ciała Chrystusa Pana[?], roku tegoż tysiąc sześćset trzydziestego piątego. Przejrzał (correxit) Dzibowski. Jan Jezierski[?] Gołębek[?], pisarz ziemski łukowski[?]. [pieczęć] [pieczęć]
The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).
Manuscript pages
Scans in the Szukaj w Archiwach service
This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records