Skip to content
Let us seek what unites us, and avoid what divides us

Home › Łuków extracts in the records of the Crown Tribunal of Lublin › 463/43

Entry from the Łuków extracts of the Crown Tribunal of Lublin

463/43

Jakub Sucho[?] z Suchej, syn zm. Mikołaja, pozwał (powtórnie po kondemnacie) Adama Zakrzewskiego z Zakrzewa o niewydanie swego poddanego Marka Rusina ze wsi Sucha, który z żoną, dziećmi, inwentarzem i sprzętem zbiegł do Zakrzewa; szkodę szacował na 500 grzywien. Pozwany twierdził, że człowiek ten od 40 lat jest w jego i jego poprzedników posiadaniu i zwie się Jan Mazur (pod tym imieniem jego poprzednik prowadził sprawę o rany), i ofiarował przysięgę; powód odpowiadał, że poddanemu wolno przybrać inne imię, by zbiec od dziedzica. Sąd ziemski łukowski 10 I 1628 uznał powództwo za właściwe i nakazał pozwanemu odpowiadać; pozwany apelował do Trybunału Koronnego Lubelskiego od sędziego Krzysztofa Zeleńskiego przez woźnego generalnego Błażeja Breguna z Ulan.

Legal act
dekret sądu ziemskiego łukowskiego o zbiegłego poddanego; apelacja do Trybunału Koronnego
Date
10 I 1628
Place
Łuków, roki ziemskie (in Terminis Terrestribus)
Archival unit
35/16/0/3.10/463 — Ekstrakty z akt sądów ziemskich łukowskich z lat 1574–1640

Persons in the deed

PersonRole in the deedRelationsPlace of residenceStatus and notes
Jakub Sucho[?]strona (powód)syn zmarłego MikołajaSucha (de Sucha); „de terris Lu[?] incola”szlachcic (Nobilis), dziedzic wsi Sucha (bona eiusdem Actoris villae Sucha)
Mikołaj Sucho[?]wspomnianyojciec Jakuba, zmarły (olim)Sucha
Adam Zakrzewskistrona (pozwany)Zakrzew (de Zakrzew)szlachcic (Nobilis), dziedzic
Marek Rusinwspomniany (zbiegły poddany)poddany powoda; zbiegł z żoną i dziećmi (imion brak)z wsi Sucha do wsi ZakrzewPracowity (Laboriosus), poddany (subditus)
Jan Mazurwspomnianywedług pozwanego to ten sam człowiek co Marek Rusin; poddany pozwanego i jego poprzednikówZakrzewpoddany (subditus)
Jan Ostrowskipełnomocnik (powód działał „per Nobilem Joannem Ostrowski”)szlachcic (Nobilis)
Krzysztof Zeleńskiurzędnik (sędzia, od którego się odwołano)ŁukówUrodzony (Generosus), sędzia ziemski łukowski
Błażej Biegunwoźny (ministerialis)Ulan (de Ulan)Opatrzny (Providus), woźny generalny Królestwa
Jan Gołąbek Jezierskiurzędnik (wystawca ekstraktu)Łukówpisarz ziemski łukowski
Jakub Suskistrona (powód, apelacja)szlachcic (Urodzony, Generosus)
Adam Zakrzewskistrona (pozwany, apelujący)— (w tytule tylko „Citatum”; „Generosum” stoi przed imieniem powoda i odnosi się do obu)

Transcription

[s. 43] In Termino [?] consueto ex [?] praesentis[?] atque in antecedentibus Terminis con[?] hinc quaerentes[?] et incidentes[?] proposuit Judicialiter coram Judicio praesenti Terrestri Lucoviensi Nobilis Jacobus olim Nicolai Sucho[?] de Sucha filius, de terris Lu[?] incola, Actor contra Nobilem Adamum Zakrzewsky de Zakrzew heredem ipsum[?] secundo post obtentam poenam contumaciae Citatum ratione: Quia ipsum subditi eiusdem Actoris [?] Laboriosi Marci Rusin de bonis eiusdem Actoris villae Sucha ex medio manentes[?] residentes eiusdem una cum uxore, pueris, pecoribus, pecudibus, equitiis totaque supellectili domestica ad bona ipsius villae Zakrzew non ita pridem profugi[?], quem [?] certum ac [?] arrestavit[?], ad officiosam requisitionem non extradendo, contra Statutum praefatum [?] taxat Quingentarum Marcarum contra reos promissam[?], latius edisseret[?]. In quo Termino propositione sua parte Actoris peracta petiit Citatum ad Judicialem responsionem compelli, ceteris Juris remediis reservatis de Jure reservandis. Et Judicium praesens Terrestre Lucoviense controversiis partium praefatarum, Actore per Nobilem Joannem Ostrowski, Citato vero personaliter coram se factis exauditis, quia Citatus satisfaciendo Citationi suae produxit evasionem condemnationis, Ideo eundem Citatum satisfecisse Citationi suae adinvenit Causamque partibus prosequi mandavit. In principali[?] autem causa Judicium hoc idem Terrestre Lucoviense [s. 44L] eo attento, quod idem Citatus ab eadem Condemnatione iudicialiter recessit eandemque ad defensionem Causae suae non assumit, Ideo cassata eadem Evasione Condemnatoria Citato in Causa principali procedere decrevit. Ex adverso Citata pars, satisfaciendo Citationi suae, in antecedentibus Terminis ad producendam Evasionem suam contenta[?] Actori sibi concessae[?] respondit Evasionem in faciem Judiciorum[?], quare producta, gratia expurgandae innocentiae suae liberae[?] benevole ab ea recessit, dixitque et allegavit, reservatis sibi omnibus Juris remediis in toto salvis, innocenter se haberi vocarique in Judicium multis ex rationibus, assertumque Actorem et actionem esse incompetentem, Causamque eandem promoveri minime posse, ex eo: Primo quidem, quod assertus Actor instituit Causam extraditionis subditi, qui a multo tempore est in usu et dispositione utilitateque tam moderni Citati quam antecessorum eius, assertus autem Actor nulla documenta usuque illius infert. Secundo probavit nullam esse possibilitatem assertum esse Actorem competentem et ad hereditatem eiusdem subditi habere similitudinem praetendereque, siquidem in dispositione eius usu atque utilitate ab annis quadraginta non exstitit, quod et documentis literatoriis probatum est, ratione cuius, si et in quantum (quod negatur) aliquando ille subditus fuerat, nullam mentionem tanto [s. 44P] temporis spatio fecit. Tertio probavit et allegavit non tantum aliquando esse assertum Actorem in possessione et dispositione eiusdem subditi, verum nullo tempore, ex eo quod et Nomen et Cognomen eiusdem subditi ignorat, aliumque pro alio de nomine et cognomine vulgo[?] Marco Rusin citat[?], [?] autem e contra vero Joannem Mazur ab antiquis temporibus ex antecessoribus eius usurpatum atque nominatum esse declaravit probavitque documentis literatoriis, quod antecessor ipsius Causam ex instantia praedicti subditi sui (de quo res est) ratione vulnerum ad hoc idem Judicium instituerat continuabatque de nomine et cognomine Joannis Mazur, non autem Marci Rusin, quod et autentice probatum est. Ad extremum idem Citatus juramento corporali probaturum se offert, quod subditus de nomine et cognomine Marcus Rusin in fundo hereditatis villae Zakrzew sorteque ipsius unquam non exstitit, nisi praedictus Joannes Mazur ab antiquis temporibus ex antecessoribus eius. Quae[?] circa hos[?] deductis et declaratis petiit Citatus ex incompetentia asserti Actoris et actionis a Citatione et causa liberari, salva Evasione super possessionem eiusdem subditi. Porro Actor, cum Citatus iudicialiter recessit ab Evasione sua condemnatoria neque Causam suam per eandem defendere voluit, stando firmiter circa Causam suam et processum veris[?] no- [s. 45L] minibus et cognominibus subditi sui profugi, quem Citatus convenien[?] Causae et processui alio nomine et cognomine appellat, eumque sibi ratione eius ad praesens convenire debere negat, et affirmat actionem in eo passu competentem esse, censuit et declaravit, Quandoquidem Citatus nil [?] ad Causam, sed ea talia dumtaxat in elusionem processus et Causae suae infert; liberum enim est subdito pro quo agitur aliud sibi Nomen et Cognomen fingere et assumere, modo manus heredis sui proprii evadat. In quibus salva contradictione sibi per omnia reservata petiit Citatum ad respondendum per Judicium stringi et compelli, salvis aliis subsidiis ad Causam suam de Jure reservatis et reservandis. Et Judicium praefatum Terrestre Lucoviense Actionem hanc competentem esse declaravit, Citatumque in Causa respondere decrevit. Quo decreto Citatus pro Judicio non suscepto ab eodem et cum eodem Generosum Christopherum Zelenski Judicem Terrestrem Lucoviensem ad Judicia Ordinaria Generalia Tribunalis Regni Lublinensis per Ministerialem Regni Generalem Providum Blasium Bregun de Ulan ut iuris est movit seu appellavit. Cui Motioni memoratus Dominus Judex detulit et eandem interpositam suscepit, Partibus praefatis utrisque ex[?] purgandas[?] sententias suas prosequendas et continuandas Motionis eiusdem Jureque ulterius contra [s. 45P] se procedendum in praeallegatis Judiciis Tribunalibus Lublinensibus tunc venturis[?], dum Causae Palatinatus Lublinensis et Districtus Lucoviensis ex Regestro vocandae et expedientur, Terminum praefigendo et conservando ut iuris est peremptorium. Actum Lucoviae in Terminis Terrestribus feria secunda post festum Sanctorum Trium Regum proxima Anno Domini Millesimo Sexcentesimo vigesimo octavo. Ex actis Terrestribus Lucoviensibus descriptum et correctum. Joannes Golabek Jezierski Notarius Terrae Lucoviensis manu propria. [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie: tytuł sprawy] [s. 46] Appellatio Generosum Iacobum Suski[?] Actorem et Adamum Zakrzewsky Citatum (niżej inną ręką, zamaszyście:) Actor[?] Zakrzewski[?] Citt[atus][?] (u przeciwległego brzegu, w kierunku tekstu ekstraktu: numer karty „50”)

Translation

Na zwyczajnym roku [?] z [?] obecnych[?] i na poprzednich rokach [?], stąd [?] i [?], przedstawił sądownie przed niniejszym sądem ziemskim łukowskim Urodzony Jakub Sucho[?] z Suchej, syn zmarłego Mikołaja, mieszkaniec ziem Lu[?], powód, przeciwko Urodzonemu Adamowi Zakrzewskiemu z Zakrzewa, dziedzicowi[?], pozwanemu powtórnie po uzyskaniu kary zaoczności, z tej racji: że jego, poddanego tegoż powoda, [?] Pracowitego Marka Rusina z dóbr tegoż powoda, wsi Sucha, spośród [?] mieszkających tejże [wsi], który wraz z żoną, dziećmi, bydłem, trzodą, końmi i całym sprzętem domowym do dóbr jego, wsi Zakrzew, niedawno zbiegł[?], którego [?] pewnie i [?] zatrzymał[?], na urzędowe zażądanie nie wydając, wbrew wymienionemu statutowi [?] szacuje na pięćset grzywien, przeciw winnym przewidzianych[?], jak szerzej wywiedzie[?]. Na którym to roku, po dokonaniu przez stronę powodową swego przedstawienia, żądał, by pozwanego przymuszono do odpowiedzi sądowej, z zastrzeżeniem pozostałych środków prawnych, jakie według prawa należy zastrzec. A sąd niniejszy ziemski łukowski, wysłuchawszy sporów wymienionych stron, prowadzonych przed nim przez powoda za pośrednictwem Urodzonego Jana Ostrowskiego, przez pozwanego zaś osobiście — ponieważ pozwany, czyniąc zadość swemu pozwaniu, przedłożył uwolnienie od kondemnaty (evasio condemnationis), przeto uznał, że tenże pozwany uczynił zadość swemu pozwaniu, i nakazał stronom prowadzić sprawę. W sprawie zaś głównej[?] ten sam sąd ziemski łukowski, zważywszy, że tenże pozwany od tej kondemnaty sądownie odstąpił i nie przyjmuje jej do obrony swej sprawy, przeto, skasowawszy to uwolnienie od kondemnaty, nakazał pozwanemu postępować w sprawie głównej. Z przeciwnej strony strona pozwana, czyniąc zadość swemu pozwaniu, na poprzednich rokach do przedłożenia swego uwolnienia [?] udzielonego jej powodowi[?] odpowiedziała, że uwolnienie przed obliczem sądów[?]; dlatego przedłożywszy je, dla oczyszczenia swej niewinności, dobrowolnie od niego odstąpiła; i rzekła oraz wywiodła, zastrzegając sobie wszystkie środki prawne w całości, że niewinnie jest traktowana i wzywana do sądu, z wielu powodów, oraz że rzekomy powód i powództwo są niewłaściwe i sprawa ta w żaden sposób nie może być popierana, a to: po pierwsze, że rzekomy powód wszczął sprawę o wydanie poddanego, który od dawna jest w używaniu, rozporządzeniu i pożytku tak obecnego pozwanego, jak i jego poprzedników, rzekomy zaś powód żadnych dokumentów ani [dowodów] jego używania nie przedstawia. Po drugie, wykazał, że nie ma żadnej możliwości, by rzekomy powód był właściwy i rościł sobie podobieństwo[?] [prawa] do dziedzictwa tegoż poddanego, skoro w jego rozporządzeniu, używaniu i pożytku od czterdziestu lat nie był, co też zostało udowodnione dokumentami pisanymi; z tego powodu, jeśli i o ile (czemu się przeczy) kiedykolwiek był to jego poddany, przez tak długi czas żadnej o nim wzmianki nie uczynił. Po trzecie, wykazał i wywiódł, że rzekomy powód nie tylko kiedykolwiek, lecz w żadnym czasie nie był w posiadaniu i rozporządzeniu tym poddanym, a to stąd, że nie zna imienia i nazwiska tegoż poddanego i pozywa jednego za drugiego, z imienia i nazwiska pospolicie[?] Marka Rusina; [?] zaś przeciwnie oświadczył, że jest on od dawnych czasów, od jego poprzedników, zwany i nazywany Janem Mazurem, i udowodnił dokumentami pisanymi, że jego poprzednik wszczął był przed tym samym sądem sprawę z powództwa wymienionego swego poddanego (o którego chodzi) z powodu ran i prowadził ją pod imieniem i nazwiskiem Jana Mazura, nie zaś Marka Rusina, co też zostało autentycznie udowodnione. Na koniec tenże pozwany ofiaruje się dowieść przysięgą cielesną, że poddany z imienia i nazwiska Marek Rusin nigdy nie był na gruncie dziedzictwa wsi Zakrzew i jego działu, lecz tylko wymieniony Jan Mazur, od dawnych czasów, od jego poprzedników. Wywiódłszy i oświadczywszy to, pozwany żądał uwolnienia od pozwu i sprawy z powodu niewłaściwości rzekomego powoda i powództwa, z zachowaniem uwolnienia co do posiadania tegoż poddanego. Dalej powód — skoro pozwany sądownie odstąpił od swego uwolnienia od kondemnaty i nie chciał nim bronić swej sprawy — trwając mocno przy swej sprawie i procesie co do prawdziwych[?] imion i nazwisk swego zbiegłego poddanego, którego pozwany, [?] sprawy i procesu, innym imieniem i nazwiskiem nazywa i przeczy, że z jego powodu powinien teraz odpowiadać — twierdzi, że powództwo w tym względzie jest właściwe, i tak uznał i oświadczył; ponieważ pozwany nic [?] do sprawy, lecz takie rzeczy przytacza jedynie dla obejścia procesu i swojej sprawy; wolno bowiem poddanemu, o którego chodzi, zmyślić i przybrać sobie inne imię i nazwisko, byle wymknął się z rąk swego własnego dziedzica. Wobec czego, z zastrzeżeniem sobie we wszystkim sprzeciwu, żądał, by pozwanego przez sąd zobowiązano i przymuszono do odpowiedzi, z zachowaniem innych środków do jego sprawy według prawa zastrzeżonych i do zastrzeżenia. I wymieniony sąd ziemski łukowski oświadczył, że to powództwo jest właściwe, i nakazał pozwanemu odpowiadać w sprawie. Od którego to dekretu pozwany, nie przyjmując wyroku, od niego i wraz z nim Urodzonego Krzysztofa Zeleńskiego, sędziego ziemskiego łukowskiego, na sądy zwyczajne generalne Trybunału Koronnego Lubelskiego przez woźnego generalnego Królestwa, Opatrznego Błażeja Breguna z Ulan, jak prawo każe, odwołał się, czyli apelował. Któremu odwołaniu wspomniany pan sędzia ustąpił i je, wniesione, przyjął, wyznaczając i zachowując obu wymienionym stronom [?] do popierania swoich wyroków i kontynuowania tegoż odwołania oraz dalszego według prawa przeciw sobie postępowania w wyżej powołanych sądach trybunalskich lubelskich, wówczas przypadających[?], gdy sprawy województwa lubelskiego i powiatu łukowskiego z rejestru będą wywoływane i rozpatrywane, rok zawity, jak prawo każe. Działo się w Łukowie na rokach ziemskich w poniedziałek najbliższy po święcie Trzech Króli roku Pańskiego tysiąc sześćset dwudziestego ósmego. Z akt ziemskich łukowskich wypisane i poprawione. Jan Gołąbek Jezierski, pisarz ziemi łukowskiej, ręką własną. [pieczęć] [pieczęć] [odwrocie, s. 46: tytuł sprawy] Apelacja. Urodzonego Jakuba Suskiego[?], powoda, i Adama Zakrzewskiego, pozwanego. (Niżej inną ręką:) Powód[?]. Zakrzewski[?], pozwany[?], [?].

The [?] mark denotes an uncertain reading; the record itself is given in the language of the edition (Polish, or the original with a Polish translation).

Manuscript pages

463/43, s. 1
1
463/43, s. 2
2
463/43, s. 3
3
463/43, s. 4
4

Scans in the Szukaj w Archiwach service

This record in the edition — with search, relations between persons and neighbouring records